༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ།

འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ཞལ་སྐོང་།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་ལས་བཏུས་པ།

༢༠༡༦

༄༅། །ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། ཚན་རིག ཆོས་ཚུལ་བཅས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ལེགས་བཤད་༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འཁྲིད་ཡིག་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ཞལ་སྐོང་།

སྡུད་སྒྲིག་པ། བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ།

དེབ་གཟུགས་ཇུས་འགོད་པ། སྟོང་སྐོར་བློ་བཟང་དབང་ལྡན།

རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔེ་ཨང་། 978-93-83091-52-2

པར་སྐྲུན་བདག་དབང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དང་། རྗར་མེ་ནིའི་བོད་ཁང་།

པར་བསྐྲུན་རྒྱུ་སྦྱོར་བ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དང་། རྗར་མེ་ནིའི་བོད་ཁང་།

དྲྭ་གནས་ཨང་། http://www.gyalwarinpoche.com

http://www.tibethaus.com

གློག་རྡུལ་ཡིག་སྒམ་ཨང་། ohhdl@dalailama.com

info@tibethaus.com

པར་ཐེངས་དང་པོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦

པར་གྲངས། ༥༠༠༠

པར་ཁང་། ནོར་བུ་གྷར་ཕིག

རིན་འབབ། ཧིན་སྒོར་ ༥༥ (སྣེ་སེལ།)

Title: rgyal-wa’I dgongs-gsal

Volume: ‘jam-dpal zhal-lung zhal-skong

Copyright©2016 by The Dalai Lama Trust & Tibethaus Deutschland e.V.

All Rights Reserved.

Edited by: Dagyab Kyabgön Rinpoche

Layout: Lobsang Wangden Shastri

ISBN: 978-93-83091-52-2

Published by:

The Dalai Lama Trust

Thekchen Choeling

McLeod Ganj – 176219

Dharamsala (H.P.) INDIA

Tibethaus Deutschland e.V.

Kaufunger Str. 4

60486 Frankfurt

Germany

Website: http://www.dalailama.com

http://www.tibethaus.com

E-mail: ohhdl@dalailama.com

info@tibethaus.com

First Edition: 2016

Copies: 5000

Printed at: Norbu Graphics

Price: ₹55 (Subsidized)

༄༅། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འཁྲིད་ཡིག་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་མཆན་བུས་བཀྲལ་བ་༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་རྒུའི་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

༄༅། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན་དང་། བར་དུ་དགེ་བ་གཞུང་གི་དོན། མཐའ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་དོན་བཅས་ས་བཅད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང༌། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས།

མཆོད་པར་བརྗོད་པ།

མཆོད་པར་བརྗོད་པ་འདི་ལ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། ཐོགས་མེད་གཉིས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དི་པཾ་ཀཱ་ར་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཉམས་འཁྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་གསན་ཡུལ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས། ཐོག་མར་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཚོགས་གཉིས་བདག་པོའི་མ་མ་ལས། །ལེགས་འཁྲུངས་མཐོང་ན་མི་མཐུན་མེད་པའི་མཚན་དཔེའི་ཡལ་འདབ་རབ་རྒྱས་རྩེར། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མེད་རོ་བརྒྱའི་འབྲས་སྨིན་པ། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱུར་ཡོངས་འདུའི་དབང་པོས་དགེ་ལེགས་སྩོལ། །ཞེས་ཤོ་ལོ་ཀ་དེ་ཡིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་འགྲོ་བའི་བླ་མ། ཉི་མའི་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་འདུའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཞེས་པ་འདི་འཕྲིན་ལས་ལ་སྦྱར་ནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དང་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་སྟེ། ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ལྡན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་དེས་འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པས། འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཞེས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་འཚམས་པའི་འཕྲིན་ལས་གོང་ན་མེད་པ་འཇུག་པར་ནུས་པ་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མཛད་པའི་ཐུགས་ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མཛད་པ་ལས་བྱུང་བས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པར་བྱེད་པའི་ཐུགས་ཆོས་སྐུ་དེ། རོ་བརྒྱའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཡོངས་འདུའི་དབང་པོའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དེ་གང་ལ་ལྡན་པའི་སྐུ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་མཚན་དཔེའི་ཡལ་འདབ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་རྩེ་མོར་མངོན་པ་དང་། ཡང་ན། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དེ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དང་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྐུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ། འགྱུར་མེད་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་ལྡན་པ་ཞིག་གམ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་ལམ་སྒོམ་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས། ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཟླ་བའི་མ་མ་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཁྲུངས་པའི་བསམ་པའི་རེ་བ་སྐོང་བར་བྱེད་པའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་འདུའི་དབང་པོའི་ཡལ་འདབ་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་། རོ་བརྒྱའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྣམས་དཔེ་ལ་སྦྱར་ནས། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། དེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཡ་བྲལ་མ་ཡིན་པར། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པར་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་འདྲིས་བསྲིངས་ནས་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་མཐུ་ལས། གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཅན། ཤ་རུས་བདོས་བཅས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ། རགས་པ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། མདོར་ན་ཐུགས་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཆོས་སྐུ་མཐར་ཐུག་པའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གཉིས་དང་། སྐུ་གསུམ། སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་སྣ་ཚོགས་མངའ་བའི་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ནི། ཐུགས་རྗེའི་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་ལས་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཡེལ་བ་མེད་པར་མཛད་པ་དང་། དོན་མཛད་ཚུལ་ཡང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་ཅིང་། མངོན་མཐོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལ་དད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བའི་དད་པ་དང་། ངེས་ལེགས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་དངོས་གཉེན་བྱེད་དགོས་པས། མདོར་ན་དད་དང་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་པའི་དད་པ། ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་འདོམས་པ་ལ་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་བླ་མར་གྱུར་པ་རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ་ལ་ཡིད་དྭང་བ་ཆེན་པོས་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་ལེགས་སྩོལ་བར་བསྐུལ་ཞིང་། དོན་འདི་དང་མཚུངས་པར་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་མཆོད་བརྗོད་དུ། ཕུན་ཚོགས་དགེ་ལེགས་བྱེ་བས་བསྐྲུན་པའི་སྐུ། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྐོང་བའི་གསུང༌། །མ་ལུས་ཤེས་བྱ་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཐུགས། །ཤཱཀྱའི་གཙོ་བོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཚིག་རྐང་དང་པོས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྐོར་བསྟན་པ་འདི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེའི་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་ལ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་པ་དང་། བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་ངེས་པ་ལ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་ནས་རྐང་པ་གཉིས་པ། མཐའ་ཡས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྐོང་བའི་གསུང༌། །ཞེས་པས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་གང་ཡིན་ནའང་རང་རང་གི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་བས། དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་འདོད་དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་འགལ་རྐྱེན་སེལ་ཞིང་། མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལས་ཇི་ལྟར་འོང་དགོས་པ་རྣམས་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་མཛད་པས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། གསུང་རྗེས་བསྟན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ། ཐུགས་ཀུན་ཏུ་བཟོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་བཅས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་མངའ་བའི་ནང་ནས་གསུང་རྗེས་བསྟན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མངོན་པ་མཛོད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་གིས་སྐྱེ་དང་འཇིགས་པ་དག །ཚུལ་འདི་ཡིས་ནི་སྤངས་གྱུར་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་གསུངས་པའི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་མོ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ལྟར། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཐུབ་དབང་ལ་བསྟོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་འདུག་པ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་། མཛད་པ་ཀུན་ལས་གསུང་གི་ནི། །མཛད་པ་མཆོག་ཡིན་དེ་ཡང་ནི། །འདི་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གོང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པ་དེ་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཚུལ་གསུངས།

ཡང་། མཐའ་ཡས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྐོང་བའི་གསུང༌། །ཞེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་གཅིག་པུར་མི་སྦྱར་བར། ཁམས་དང་མོས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རང་རང་གི་རེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐོང་བའི་གསུང་ཞེས་སྦྱར་ན། ༸རྒྱལ་བའི་ལུང་གི་བསྟན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ཐད་ཀ་ཐད་ཀའི་དངོས་ཟིན་དུ་གང་ཟག་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཞིག་ལ་གསུངས་པའི་ཟོལ་དུ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གཞུང་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་བསྒྲིགས་ཏེ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་རྡོག་བསྒྲིལ་ཤེས་པའི་གནད་གོ་རྒྱུ་ཡོད་དེ། སྟོན་པས་ཐེག་པ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་བློ་ཚོད་དམན་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་དང་། བློ་ཚོད་ཅུང་ཟད་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་འོས་པ། བློ་ཚོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་ནུས་པ་བཅས། བསམ་པ་དང་འདུན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་། ཤེས་རབ་གཏིང་ཟབ་ལོས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་གང་ཟག་གཅིག་གིས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ནུས་པ་ཡིན། དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང༌གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་བསམ་པའམ་འདུན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་། ཤེས་རབ་གཏིང་ཟབ་ལོས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཇོག་ཆོག་པར་སྙམ།

སྟོན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནས་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཡུལ་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་མི་འདྲ་བ་དཔེར་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མིན་ནའང་། རང་རེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་སོགས་མིང་གང་འདྲ་བཏགས་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་སྣང་ལ། དེའི་ཐོག་ཏུ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་འཆར་ཞིང་། འཛིན་ཚུལ་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ནའང་བློ་ལ་དེ་འདྲ་འཆར་བས། དེ་འགོག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་བ་ཡིན་མི་དགོས། དེ་བཞིན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བ་ཞིག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མི་འཆར་ཡང་། རང་རེའི་བློ་ལ་གློ་བུར་དུ་རྟག་པ། གཅིག་པུ། རང་རྐྱ་བ་ཞིག་འཆར་འོང་། དེས་ན་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་འདུལ་ཐབས་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་དགོས།

གང་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་དག་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མདོར་ན་དད་དང་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལ་དད་པའི་དད་པ་དང་། ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ཏེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་འབྱུང་དགོས་པར་གསུངས།

རྐང་པ་གསུམ་པ། མ་ལུས་ཤེས་བྱ་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཐུགས། །ཞེས་པས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དང༌། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་གསུངས་ནུས་པའི་རྩ་བ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་ལས་བྱུང་བས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་མཆོད་བརྗོད་དུ། གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པའི་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པས། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐུ་ལ་བསྟོད་པ། འབྲས་བུའམ་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་གསུང་ལ་བསྟོད་པ། ངོ་བོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་ལ་བསྟོད་པ་བཅས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་བརྗོད་མཛད།

དེ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཚུལ་ཀུན་བཟོད་དམན་པའི་མཚོར། །བྱིང་ཚེ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་རུས་སྦལ་གྱིས། །འདེགས་མཁས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཞེས། །གྲགས་དཀར་སྲིད་པའི་ཁོངས་ལས་བརྒལ་དེ་བསྔགས། །ཞེས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་སྔོན་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་བགྲོད་པའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འཁོར་ལོ་ཆུང་ངུ་གཞན་རྣམས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་བསྐྱོད་ནུས་པ་དང་མཚུངས་པས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཅེས་ཞུ་ཞིང་། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། ཐོགས་མེད་ཅེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཉིས་ནས་༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་ལེགས་པར་བཀྲལ་ནས། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་ལས་འདས་པས་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་ནུས་པ་འདི་བྱུང་བས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཐུབ་པའི་བཀའ་སྲོལ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པ་དང་། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ལམ་སྲོལ་འབྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་ཞིང་། དེའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཟབ་པའི་ཆ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནད་ཅིག་ཡིན་པས། དེ་ལ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཉམས་པའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་སླ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས། རིམ་བཞིན་བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་ཞེས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་མུ་མཐུད་བྱུང་ཡང་། རེ་ཞིག་ཅིག་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ལྷག་པར་ཉམས་ཆག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་སོང་སྐབས། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་ཐོགས་གཉིས་པོ་སྔོན་ཚེ་སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དང་མཚུངས་པར་རིམ་གྱིས་བྱོན་ནས། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚུལ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་བར་སྐབས་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་གི་དྲི་མས་བསླད་དེ་ཉམས་ཉེས་བྱུང་བ་སླར་ཡང༌རྨང་ནས་གསོ་བའི་གསར་གཏོད་དམ། བཀའ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་ལམ་སྲོལ་འབྱེད་པར་མཛད་པས། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་དབུ་མ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དང༌། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཅེས་ཞུ་བ་ཡིན། དེས་ན་སྐབས་འདིར་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་མུ་སྟེགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དུ། ཀུན་བཟོད་དམ་ས་གཞི་འདི་ཉིད་རྒྱ་མཚོར་བྱིངས་ནས་ནུབ་པའི་སྐབས་སུ། ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུའི་ནང་གི་རུས་སྦལ་གྱིས་ས་གཞི་དེ་བཏེགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གཟུགས་སུ་བཀོད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་བའི་གདུལ་བྱ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུངས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ནང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ས་གཞི་དང་མཚུངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་རྣམས་དམན་པའི་མཚོར་བྱིངས་ནས་ཆེས་མི་མངོན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ། ཤིང་རྟ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་མཛད་བཟང་རྣམས་རུས་སྦལ་གྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་དེ་འདེགས་པ་ལ་མཁས་པའི་སྙན་པའི་གྲགས་པ་དྲི་མ་མེད་པས་སྲིད་པའི་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། མདོར་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དེ་དག་དུས་སུ་སྨིན་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྱོན་འདིར་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་པའི་སྐྱེས་མཆོག་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ལ་སྙིང་ནས་བསྔགས་ཞེས་གསུངས།

དེ་ནས་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཁོར་ཡུག་གངས་ཀྱི་རྭ་བའི་བསིལ་ལྡན་ལྗོངས། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་འོད་པོ་ཆེས། །ལོག་རྟོག་མུན་པ་སེལ་དང་ལྷན་ཅིག་པར། །ཐུབ་བསྟན་སྣང་བས་ཁྱབ་མཛད་ཨ་ཏི་ཤ །ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་དེ་ནི། སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་དེང་སང་“བྷང་ལ་དྷེས་ཤི་”ཞེས་པའི་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། རིམ་བཞིན་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང༌ཞིང་། མཚན་ལ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཞུ་བ་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ཏེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་མཁས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་བཞེས་མཛད་པས་ཐུགས་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ཉིད་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་མཛད། དེ་ཡང་གངས་ཀྱིས་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་བསིལ་ལྡན་ཞིང་དེར་སྔར་བོད་རྗེ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དང་། ལྷག་པར་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཐོག་མར་དར་སྤེལ་མཛད་ལ། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གདན་འཛོམས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་བཀའ་སྲོལ་གཏོད་ནས་རིམ་བཞིན་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་གྱུར་ནའང་། རྗེས་སུ་བོད་རྗེ་གླང་དར་མའི་དུས་ནས་བཟུང་༸རྒྱལ་བསྟན་ཉམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཐ་ཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ལུང་དང་རིགས་པ་རྣམ་དག་གི་གཟི་འོད་རླབས་པོ་ཆེས་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་མུན་པ་མ་ལུས་པ་བསལ་བར་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། ཐུབ་བསྟན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྣང་བས་བོད་ལྗོངས་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤ་ཞེས་བསྔགས་པར་མཛད་པ་ཡིན། ལྷག་པར་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་བྱོན་ནས་བོད་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མོས་པ། ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་ཐོག་ནས་༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྡུས་ནས་འཁྲིད་ཚུལ་གཞུང་བྱེ་བྲག་པ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། ལམ་སྒྲོན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་ཕྱི་མོར་གྱུར་པ་འདིའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་མཆོད་བརྗོད་མཛད།

མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ནས་བཟུང༌། བཀའ་གདམས་པའི་རིང་ལུགས་དེ་འཛིན་དང་བཅས་པ་སྤྱི་ལ་བསྔགས་པ་ནི། གང་གི་གསུང་རབ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་བཀོད་ནས། །གཏན་འདུན་འདོད་པའི་རེ་སྐོང་བཀའ་གདམས་ཞེས། །ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རིང་ལུགས་འདི་ཀོ་མཚར། །ཞེས་ཨ་ཏི་ཤ་གང་གི་གསུང་རབ་སྐྱེ་རྒུའི་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་འཇོ་བའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་མཆོག་བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བས་མི་ཤེས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་མས་མཛེས་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོར་མངོན་པར་བཀོད་ནས། རང་དང་གཞན་གྱི་འཕྲལ་ཡུན་འདོད་པའི་རེ་བ་མ་ལུས་པ་སྐོང་བའི་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རིང་ལུགས་དེ་ནི་ཆེས་ཆེར་ངོ་མཚར་རོ། །ཞེས་ཚུལ་འདིར་ཐུགས་གཏིང་ནས་འཕྲོག་པའི་ཆེ་བརྗོད་དམིགས་བསལ་དེ་ལྟར་མཛད་དེ། བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་མ་ལུས་པ་བསྡུ་ན་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཤ་གང་གི་གཞུང་ལུགས་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་རྣམས་སུ་འདུ་ཞིང་། ལམ་གྱི་སྒྲོན་མེས་ལྡེ་མིག་བྱས་ཏེ་བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་འབྱེད་ནུས་པས། ༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལས་ཡི་གེ་ན་གཅིག་ཀྱང་འདོར་དུ་མེད་པ་གདམས་ངག་ལ་འཁྱེར་ནས་ཉམས་བཞེས་མཛད་ཚུལ་ཕྱི་གཙང་བ། ནང་གཙང་བའི་ཆོས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་དང་། ལྷ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ཡིན་པས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བར་ཆད་སེལ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བ་བཅས་ལྷག་པའི་ལྷ་བཞི་ལ་བསྟེན་པའི་བཀའ་གདམས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལམ་སྲོལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་རྩལ་འདོན་མཛད་པའི་བཀའ་གདམས་གསར་མར་གྲགས་པ་འདི། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་སྲོལ་ལས་བྱུང་བས། སྐབས་འདིར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ། ཕྲ་ཞིབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་ཡངས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་བརྒྱ་གདེངས་ཙམ་གྱིས། །དྲི་བཅས་འཁྲུལ་ལྡན་གཞུང་ལུགས་བྱེ་བའི་ལོག་སྨྲའི་ཉེས་བཤད་ས་འཛིན་བགྲོད་པ་བཅོམ་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་རྒོལ་ངན་སྤོབས་པའི་སྦྱིན་སྐྱེས་ལུས་ཕྲ་མ་ཡི་མངལ་ཁུར་མཐའ་དག་ལྟུང་བྱེད་པའི། །སྔོན་མེད་ལྷ་དབང་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་གྲགས་པ་རབ་འབར་ཀུན་མཁྱེན་ཙོང་ཁ་པ་དེ་རྒྱལ། །ཞེས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ལ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུངས་པའི་མྱོང་བའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུ་མས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་མཐའ་དག་བསལ་བའི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་འདིས་མགོན་པོ་གང་ལ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་མངའ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ནུས་ཤིང་། དེའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་འབུམ་དང་བསྡུར་ན་གྲངས་ཉུང་ནའང་། གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་དཔྱད་པའི་གཟིགས་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་མངའ་བ་དང་། དེའི་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་པས་དཀའ་གནད་གང་ཡོད་རྩལ་འདོན་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྤུས་ཀ་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་རྩོམ་པའི་ཕྱག་རྗེས་བཟང་པོ་དེའི་མཐུ་ལས། གང་དག་ཐུབ་པའི་བཞེད་དགོངས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་རྣམས་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པས་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ལོག་པར་བཀྲལ་བའི་ཉེས་བཤད་ཀྱི་དཔུང་ཚོགས་བཅོམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། རྒོལ་བ་ངན་པ་དེ་རྣམས་བློའི་སྤོབས་པའི་མཐུ་དང་བྲལ་བར་མཛད་པའི་སྔོན་མེད་པའི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་རྨད་དུ་བྱུང་བ། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཙོང་ཁ་པ་དེ་ལྷ་དབང་གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསྟོད་ཕྱག་མཛད།

དེ་ནས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཉམས་འཁྲིད་གསན་ཡུལ་ཕ་བོང་ཁ་པ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ལ་མཚན་བསྟོད་མཛད་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་ལས་ཉོན་སྒྲིབ་པ་ཡི། །ནུབ་རིར་བག་ལ་ཞ་ཚེ་དམན་པའི་བློའི། །ཤར་ཕྱོགས་ས་འཛིན་ལས་ཐོན་ཡོངས་འཛིན་རྗེ། །འཁོན་སྟོན་ཀུན་དའི་གཉེན་ཁྱོད་གཙུག་གི་རྒྱན། །ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་དཔལ་ལྡན་པའི། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཛད་མེད་འབྱོར་པ་ལ། །འཇམ་དབྱངས་མགྲིན་པར་ཞུགས་པས་དབང་བསྒྱུར་བར། །ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་བཞིའི་འབྱུང་གནས་དགེ་བའི་བཤེས། །ཞེས་རྗེ་བླ་མ་དེ་ལས་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཆོས་སྐོར་མ་ཟད། བཀའ་གདམས་གསར་མའི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་རྣམས་དང་། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་གནད་རྣམས་ཀྱང་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཐོག་མའི་མཚམས་སྦྱོར་མཛད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་བའི་བླ་མ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བཀུར་བའི་རྗེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བསྟོད་པར་མཛད་ཅེ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་སྒྲིབ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་ནུབ་རིར་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚེ། དམན་པའི་བློའི་ཤར་གྱི་རི་བོའི་ངོགས་ལས་ཐོན་པའི་ཀུན་དའི་གཉེན་ཏེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བས་མུན་པ་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཀུན་གྱི་རྗེ་བོ་འཁོན་སྟོན་ཁྱོད་ནི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་དཀར་འཕྲིན་ལས་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་དཔལ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འཛད་པ་མེད་པར་འཇོ་བ་ལ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཉིད་མགྲིན་པར་ཞུགས་པའི་ངང་ཚུལ་དང་མཚུངས་པའི་དབང་བསྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བདེ་བླག་ཏུ་རྩོལ་བར་མཛད་པའི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་འདུད་པར་མཛད།

གང་གི་རྣམ་དཀར་འཕྲིན་ལས་བསིལ་ཟེར་གྱིས། །ལེགས་བཤད་ཟླ་བའི་མ་མ་རབ་རྒྱས་ལས། །འདི་ཕྱིའི་ཕན་བདེའི་རིན་ཆེན་དབང་གི་རྒྱལ། །སྲིད་ཞིའི་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་མཁན། །ཁྱད་པར་ལྔ་བརྒྱའི་དཔུང་གཉེན་མར་མེ་མཛད། །ཡབ་སྲས་མ་དྲོས་ཆུ་བོ་ལས་འོངས་པའི། །སྣེ་ཟུར་པོ་ཏོ་སྤྱན་སྔ་རྣམ་གསུམ་གྱི། །གདམས་པའི་ཀླུང་ཆེན་བློ་ཡི་རྒྱ་མཚོར་བབས། །དེའི་ཚུལ་རྣམ་པར་ལྕི་བའི་བཀའ་དྲིན་ཁུར། །ཡིད་བྱེད་གཞལ་ནུས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ཡི། །ཕ་མཐའ་རྙེད་པ་དེ་སྲིད་ཆེས་དཀའ་བ། །བསམས་ཀྱིན་ལག་པད་སྙིང་ཁའི་ངོས་སུ་ཟུམ། །ཞེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་དེའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ནི། ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རབ་དཀར་ཟླ་འོད་འབུམ་ལ་ཅོ་འདྲི་བའི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་མཐུ་ལས། འདི་ཕྱི་ཀུན་ལ་ཕན་བདེའི་དཔལ་ཡོན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་ལྟར་འཇོ་བས་སྲིད་ཞིའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་སེལ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཅིང་། ལྷག་པར་ལྔ་བརྒྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དམ་པ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་མར་མེ་མཛད་དཔལ་བཟང་པོ་དང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་གདམས་པའི་བཀའ་སྲོལ་མ་དྲོས་པའི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་བཞིན་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བ་དང་། སྤྱན་སྔ་བ། ཕུ་ཆུང་པ་བཅས་བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ལས་ལེགས་པར་བརྒྱུད་པ་བདག་གི་ཡིད་མཚོར་བབས་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི༑ ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ས་ལ་མ་རེག་བར་དུ་བསམ་བཞིན་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ཀྱིན་དད་པའི་སྤུ་ལོངས་གཡོས་ནས། རང་དབང་མེད་པར་ལག་པའི་པད་མོ་སྙིང་ཁའི་ངོས་སུ་ཟུམ་པར་གསུངས།

རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ།

དེ་ནས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ལ། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་མཁའ་ལྟར་ཡངས། །གནས་ལུགས་དགོངས་དོན་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་ཕྲ། །དེ་ཕྱིར་བདག་འདྲས་བརྗོད་པའི་ཁུར་འཁྱེར་བ༑ ༑ཨ་མྲའི་ཚི་གུས་ཆུ་གཏེར་གཞལ་བ་བཞིན། །ཞེས་གཞུང་འདིས་འཆད་པར་བྱ་བའི་བརྗོད་བྱ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཙོ་བོར་བཞག་ནས་དེ་ཡི་སྔོན་འགྲོར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་མཚོན་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་ཤིང༌། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའི་དགོངས་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་ཆེས་ཆེར་རྟོགས་པར་དཀའ་བས། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ནས་བདག་ལྟ་བུས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང་དེ་འདྲ་བ་རྩོམ་པའི་ཁུར་ལེན་པ་འདི་ནི། ཤིང་ཨ་མྲའི་ཚི་གུས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་གཏེར་ལ་ཚད་འཇལ་བར་རྩོམ་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་ནའང༌། འོན་ཏེ་དཔེ་མཐོང་ཙམ་དང་ཀློག་ལུང་ལ། །འཁྲིད་དུ་བཏགས་མིན་བརྒྱུད་ལྡན་དམ་པའི་གསུང༌། །རང་གི་ཉམས་མྱོང་ཚད་མའི་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །གླེགས་བམ་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཏུ་འཁྱིལ། །ཞེས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང༌ཧ་ཅང་གི་བརླིངས་པོ་ཡོད་པའི་དོན་དེ། གསུང་རབ་མཐོང་ཙམ་དང༌། མྱུར་བར་ཀློག་པའི་ལུང་རྒྱུན་ཙམ་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་དེ་འདྲ་རང་མིན་པར། བླ་མ་དམ་པ་ཚད་ལྡན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ངད་དང་ལྡན་པའི་གསུང་བགྲོས་མ་ཉམས་པར་ལེགས་པར་གསན་ཞིང་། གསན་པ་དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱི་གདམས་ངག་ཐོས་བློ་ཁོ་ནར་མ་བཞག་པར། ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བས་མྱོང་བ་ཚད་ལྡན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དེ་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་གླེགས་བམ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཟ་མ་ཏོག་འདིར་འཁྱིལ་བར་གསུངས་ཏེ་གཞུང་འདིའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་ཉིད་ད་ལམ་མཆན་བུས་ཅུང་ཟད་དཀྲོལ་བར་བྱ་བའི་སྐལ་བཟང་བདག་གིར་བླང་ན། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་གནད་མ་ལུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འཁྲིད་འདི་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་འདིར་ས་བཅད་ཞིབ་ཆ་མ་བཀྲལ་བར། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བསྡུས་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་མཛད་ཅིང་། ལྷག་མཐོང་གི་སྐོར་རྣམས་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་གཞིར་བཞག་མཛད་པས། སྐབས་འདིར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་གཙོར་བཟུང་ཐོག དམིགས་བསལ་འདོར་ལེན་ཕྲན་ཚེགས་དང་བཅས་འཆད་པར་བྱ་བ་ཡིན།

དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ལ་བཞི། ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ། གདམས་ངག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ། ཆེ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉན་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་དཀྲི་བའི་རིམ་པའོ།།

ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ།

དང་པོ་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་ལ། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཚུལ། རྟེན་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྙེས་པའི་ཚུལ། བརྙེས་ནས་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་མཛད་པའི་ཚུལ་གསུམ། འདིའི་ནང་གསེས་ས་བཅད་དང་བཅས་པ་དེ་རྣམས་ཞིབ་བཀྲལ་མ་དགོས་པར། ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་དང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། འདིར་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ནས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་སོགས་ལ་རིམ་པར་བརྒྱུད་ཚུལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་ཞིག་དད་པའི་གསོས་སུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་ན། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོའི་གང་ཟག་དེས་ཀྱང་། གང་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་དེ་ཆུ་མགོ་གངས་ལ་ཐུག་པ་ལྟར་ཁུངས་བཙུན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར། བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནས་ཉེ་བར་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང་། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད། ཉམས་ལེན་བྱིན་རླབས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསང་གསུམ་གྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ལས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟར་ལ། དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ་འདི་ཉིད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ལས་ཐོས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས་ལེགས་བརྒྱུད་པའི། །ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ལམ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་བཟུང་སྟེ་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་འདི་དཔྱད་ན་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཙུན་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཟས་གཙང་གི་སྲས་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ལམ་རིམ་གསོལ་འདེབས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་གོ་རིམ་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་ནང་ནས་རབ་དང་ཕུལ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སྟེ༑ སྐབས་རེ་རང་རེས་བརྗོད་སྒྲ་མ་དག་པར་འབུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་གསུང་རབ་དེ་ཡིན་པས། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་ཡུམ་རྒྱས་པ་ཡུམ་འབུམ་པ་ལ་པོད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཡུམ་འབྲིང་པོ་ཉི་ཁྲིར་པོད་གསུམ། ཡུམ་བསྡུས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པར་པོད་གཅིག་བཅས་བཞུགས། དེ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་རྒྱས་པའི་རྒྱས་པ། རྒྱས་པའི་འབྲིང་། རྒྱས་པའི་བསྡུས་པ། འབྲིང་པོ་ལའང༌འབྲིང་པོའི་རྒྱས་པ༑ འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ། འབྲིང་པོའི་བསྡུས་པ་དང་། བསྡུས་པ་ལའང༌བསྡུས་པའི་རྒྱས་པ། བསྡུས་པའི་འབྲིང་པོ། བསྡུས་པའི་བསྡུས་པ་བཅས་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་ནང་གི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་ལ་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དང༌། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་ནས། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། ཡུམ་གྱི་སྐབས་འདིར་དངོས་བསྟན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཚུལ་སོགས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ལ། དེ་རྣམས་མགོན་པོ་བྱམས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་རྩལ་བཏོན་མཛད་ནས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་རྣམས་དོན་བདུན་ཅུའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤེལ་བར་མཛད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཅས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་བྱུང་།

སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའང་མིར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མི་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་ཞིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་རྣམས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་བཀའ་བསྡུ་མཛད་པའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཡོད་མེད་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང༌། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་བསྡུ་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཀྱིས་མཛད་ཚུལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་རྟོག་གེ་འབར་བར་གསུངས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ་ན། གང་ཟག་སྤྱི་ཁྱབ་ལ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཐེག་དམན་གྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲངས་མང་བར་གྱུར་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་ཤིང་། བློ་གྲོས་ཆེ་བའི་ལྷ་དང་མི་ཡི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ལས་དག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བྱ་རྒོད་ཕུང་རི་ལ་སོགས་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་འཁོར་གསུངས། རང་རེའི་མཐུན་སྣང་དུ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིའི་སྟེང་སྐྱེ་བོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཤོང་བའི་ས་ཁྱོན་མེད་ཀྱང་། ལས་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དངོས་སུ་གསུང་སའི་གདུལ་བྱར་ཡོད་པའི་འཇམ་དབྱངས་ལ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བཀའ་བབས་ཤིང་། བྱམས་པ་མགོན་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བཀའ་བབས་ཏེ་རིམ་པར་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་པོ་དེ་ངེས་པ་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནའང་། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་ན་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་ཅེས་སྟོན་པའི་འཁོར་དུ་ལྷ་བུའི་ཚུལ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ཆོས་ཉན་པ་འཁོར་དུ་འདུས་པ་དུ་མའི་ནང་ནས་དམིགས་བསལ་ཅན་དུ་གྱུར། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་རང་གཟུགས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་བཞིན་ལག་གི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་བྱོན་ཏེ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དང་། གཙོ་བོའི་ཚུལ་སོགས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པའི་དབང་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འཆར། དེ་ལྟར་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་ནས་རིམ་པར་མི་ཡི་རྟེན་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར། ༸རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་དབང་དུ་འགྲེལ་བར་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་ཐོགས་གཉིས་ལ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་གཉིས་པོ་བརྒྱུད་པའི་ནང་ནས། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྐབས་བབས་ཐུགས་འགན་ལྟ་བུར་བཞེས་ཤིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་རྩལ་འདོན་གནང་ཡུལ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་ཕྱག་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་འཇོག་པར་གནང་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཞར་ལ་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུར་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བསྟན། དེ་ལྟར་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ནས་བརྒྱུད་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བླ་མ་རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་ནས་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ཀ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་གསན་པས། དེ་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་གཉིས་པོ་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་བྱུང་བ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ལམ་རིམ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་བོད་དུ་མཛད། ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་ཤིག་གནང་བའི་བསྐུལ་མ་ཞུས་པས། གསོལ་བ་འདེབས་ཚུལ་དེ་ལ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས། སློབ་མ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ་གྱུར་པས། །ཞེས་ལམ་སྒྲོན་གྱི་དབུར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ་བསམས་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བོད་འབངས་སྤྱིའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གི་གནད་ཆེ། སྤྱིར་ན་ཇོ་བོ་རྗེ་ཞེས་འཕགས་ཡུལ་ནས་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཐུབ་པ་དང་། ལྷག་པར་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་གཞན་སུ་ལའང་མེད་པ་ཞིག་ངོས་ལ་གནང་རོགས་ཞེས་མ་ཞུས་པར། བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་ཤིག་ཞུས་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་བོད་དུ་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཅིག་པ་གླང་དར་མས་རྒྱལ་བསྟན་ཉམ་ཉེས་བཏང་བའི་གོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གསང་སྔགས་འཆལ་སྤྱོད་ཚུལ་མིན་ཡོད་པ་དག་ཐེར་གནང་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དེ་རྣམས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་སློབ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་སློབ་མ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཚངས་སྤྱོད་དགེ་བསྙེན་གྱི་རྟེན་དུ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ལ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གནང་བས་མཚོན་རྒྱལ་བསྟན་དྲི་བྲལ་སླར་གསོའི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོ་ལྷུར་བཞེས་མཛད། འབྲོམ་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་ཏེ་རྭ་སྒྲེང་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། དེ་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཱི་པཾ་ཀ་རའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཚུགས་ནས། པོ་ཏོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་གདམས་པའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཇོ་བོ་རྗེའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ཐོག་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་བསྟན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དེ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་གྲྭ་སྐོར་མཁན་ཆེན་ཆོས་སྐྱབས་བཟང་པོ་ལས་བཀའ་གདམས་གཞུང་པ་བའི་བརྒྱུད་པ་དང་། ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལས་བཀའ་གདམས་ལམ་རིམ་པ་དང་། བཀའ་གདམས་མན་ངག་པའམ་གདམས་ངག་པའི་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ཀ་གསན་ཏེ། དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་གསུམ་པོ་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་ཕྱིན་ཆད་ནས་རྗེ་བླ་མའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་གནམ་གྱི་སྐར་མ་དང་སའི་དྲེག་པ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་པར་གྱུར་པས་རིམ་བཞིན་སྤེལ་བར་མཛད་པ་ལྟར། བརྒྱུད་ཚུལ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འོང་བའི་ཚོད་ཙམ་དུ་གདའ་ནའང༌། དེང་སང་ནི་རང་རང་གི་དགོན་པའི་བླ་རབས་འདྲེན་པ་ཙམ་དང༌། བར་སྐབས་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་ཁུངས་མེད་པར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་སོགས་སྣང་ཚུལ་མཐའ་ཡས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་སློབ་མ་བཟང་པོ་འཁོར་དག་པ་རྣམ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་དུ་བསྡུས་པ་དང་། ཡན་གར་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བ་རྗེ་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐབས་འདིར་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བཞེད་གཞུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བཀའ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཟམ་མ་ཆད་པར་ལེགས་པར་བརྒྱུད་དེ། ད་ལྟའང་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མའི་ནང་ནས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་བྱུང་བ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བླ་བརྒྱུད་དུ་བཞུགས་པའི་ཁོངས། སྐབས་འདིར་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ནས། ༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་བར་གྱི་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་སོ་སོའི་མཛད་རྣམ་སྙིང་བསྡུས་རེ་འགོད་པ་ལ།

༸རྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་(༡༣༩༡ ་་་ ༡༤༧༤) འདི་ཉིད་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དངོས་སློབ་ཐུགས་སྲས་“འཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སྲས་ཆེན་བཞི་དང་།” སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གསུམ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་།1 ཡང་། “ལུང་བསྟན་རྣམ་དག་ཡོད་པའི་ཐུགས་སྲས་བདུན་”གྱི་སྟེང་དུ་རྟོགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་མཚན་ལྟས་ལྟར། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ནི། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྐབས་སུ་འོན་བཀྲ་ཤིས་དོ་ཁར་ཕེབས་སྐབས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་རྗེས་ཟིན་ཏེ་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར་པས། ལུང་བསྟན་བརྙེས་པའི་ཐུགས་སྲས་བརྒྱད་དུའང་འདྲེན་པར་རིགས་ཚུལ་འཁོད།2

དེ་ལྟ་བུའི་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་འདིར་༸རྒྱལ་བསྟན་བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་སྐབས་འདིར་ཆ་ཙམ་མཚོན་ན།

དམ་པའི་ཚུལ་དགུ་ཇི་ལྟར་མངའ་བ་ནི།

རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ནི་རྗེ་བླ་མ་ཉིད་ལས་གསན་ནས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཉིས་དང་དཔལ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་བ་ལ་ཡང་གསན། ཤ་ར་བ་ནས་གཏུམ་སྟོན་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་། ཀ་མ་བ་ནས་ལུམ་པ་བ་ལ་བརྒྱུད་པའི་ལམ་རིམ་རྣམས་ནི་སྣར་ཐང་དུ་མཁན་པོའི་དྲུང་དུ་གསན། ཤ་ར་བ་ནས་འཆད་ཁ་བ། སེ་སྤྱིལ་བུ་བ། ལྷ་ཆེན་པོ་སོགས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་རིམ་དང་། ཁྱད་པར་བློ་སྦྱོང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ལྷ་ཟུར་ཁང་བ་བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ་ལས་གསན། ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས། ཧོར་སྟོན་པ་ལའང་རྗེའི་ལུགས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་གསན་ཏེ། བླ་མ་[རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་]ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་འུ་ཅག་གིས་བློ་སྦྱོང་འདི་ལེགས་པོ་འཆད་ཤེས་གསུངས་པ་ནི། ཐུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཞལ་བཞེས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་སྤྱན་སྔ་བ་ནས་བྱ་ཡུལ་བ་ལ་བརྒྱུད་པའི་ལམ་རིམ་དང་། དེ་བཞིན་བྱ་ཡུལ་བའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ནི་རྒྱལ་སྟེང་པ་སྤྱན་སྔ་རིན་ཆེན་འཕེལ་ལ་གསན་ཏེ། མདོར་ན་བདག་གི་བླ་མ་[རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་]ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཇོ་བོ་རྗེའི་གདམས་པ་མ་ལུས་པར་མངའ་བ་ཡིན།3

རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་༸རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོས་མཆོག་གི་འགྲེལ་པའི་སྟེང་ནས་དཀའ་གནས་ལེགས་པར་དཔྱོད་པ་གསན་ཏེ། ཟིན་བྲིས་ཀྱང་མཛད་ཅིང་། དབུ་མའི་རྩ་བ་དང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དྲང་ངེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་སོགས་མང་པོ་གསན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པར་བྱུང་སྟེ༑ འདུལ་བའི་བསླབ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་ཅན་སྤེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་མཐང་གོས་བཞེས་འཕྲོ་ཞིག་ཀྱང་གནང་།

རྗེ་དང་མ་མཇལ་གོང་དུ་རྗེའི་བུ་ཆེན་དབུ་ཚད་གསང་གསུམ་ལ་མཁས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་བཟང་བ་ལ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་དང་། དཀའ་གནད་རྣམས་གསན་ཏེ་དངོས་སྟོབས་རིགས་པའི་རྐང་ཚུགས། དབུ་ཚད་གཉིས་ཀ་ཕྱིས་ནས་མཁས་པ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་ལའང་ལེགས་པར་གསན་ནས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད།4

སྤྱིར་ཆོས་གསན་པའི་བླ་མ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐུ་ཚེ་འདིར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་གནས་ལྔ་རིག་པ་སྣར་ཐང་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་དང་། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་གཉིས། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཡིན་པར་གསུངས།5 དེ་རྣམས་ལས་བཀའ་གདམས་གསར་རྙིང་གིས་མཚོན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བཀའ་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་གསན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱིས་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་དམ་པའི་ཚུལ་དགུས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར།

ཆོས་པ་གཙང་མའི་རྣམ་ཐར་དཔེར་སྟོན་མཛད་པ་ནི།

ལྷག་པར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་པ་འབྲོམ་སྟོན་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། རྗེ་འདིས་བསྟན་འགྲོའི་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྙེད་བཀུར་སྙན་གྲགས་སོགས་ལ་ནམ་ཡང་མི་གཟིགས། འཁོར་ཡང་ཆོས་མཐུན་བྱུང་ན་མ་གཏོགས་མང་བ་ལ་མི་དགྱེས། སློབ་དཔོན་གཞན་ལྟར་རང་གི་སློབ་མ་གཞན་གྱི་ཆོས་གྲྭར་སོང་བ་ལ་བཀའ་མི་བཀྱོན། གཞན་གྱི་གྲྭ་པ་རང་གི་ཆོས་གྲྭར་བྱུང་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་མི་མཛད། ཆོས་ལུགས་དང་། སྡེ་ཕན་ཚུན་གྱི་ཕྱོགས་ཆ་ཡེ་མི་གསུངས། རང་མཉམ་དང་། དམན་པས་བརྙས་ཐབས་བྱས་ཀྱང་ཀོ་ལོང་མི་མཛད། བཀུར་བ་ཡང་ཞིང་། འཁོར་ལ་ནོན་ཆེ། སྒོ་གསུམ་ལྷུག་པར་འཇོག་ཀྱང་ལྟུང་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས། འཁང་མི་རྡུང་། ཐུགས་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ། འཁོར་གྱི་ལོག་སྒྲུབ་དང་རྐྱེན་ངན་གྱིས་མི་གཡོ། གཞན་དོན་དུ་སྐུ་བསྐྱོད་པ་ཡང་། ཡོ་ལང་དང་འདུ་འཛི་སྤོང་ཞིང་། མཁས་བཙུན་གྱི་སྙེམས་པ་མི་མངའ། ཞི་ཞིང་དུལ་དུལ་ལྟར་མི་མཛད། ཕྲག་དོག་དང་འགྲན་སེམས་མི་མངའ། རང་བསྟོད་དང་གཞན་སྨོད་མི་མཛད། གསོལ་བ་དང་ན་བཟའ་གང་བྱུང་གིས་ཆོག ན་བཟའ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཕྱི་ནང་མི་མངའ། སློབ་མ་དང་ཡོན་བདག་མི་ཉོ། གྲྭ་པ་དང་ཡོན་བདག་ལ་ཉེ་རིང་མི་མཛད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མི་འཛིན་པ་སོགས། ཕྱིས་ཀྱི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་མང་པོའི་སྤྱོད་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་དམ་པའི་མཛད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་འདའ་ཞིང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་གཞུང་སྲོང་བར་མཛད།6

མངོན་གོམས་དམ་པའི་རྟགས་མཚན་རང་ཆས་སུ་མངོན་པ་ནི།

ཐོས་པ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སུ་མ་སོང་ཞིང་། ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་གཞོལ་བའི་རྟགས་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་ཀུན་གྱིས་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་དུང་རིང་ནས་ལྟ་བའི་གདེང་དང་། སྒོམ་པའི་དྲོད་རྙེད་དེ། སྤྱོད་པའི་རྩལ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དན་རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པར་སྣང་སྟེ། རྗེ་འདི་ཉིད་བོད་ལྗོངས་གཙང་ཁུལ་འབྲོག་ས་སྲད་ཀྱི་ལུང་ལག་ཅིག་ཏུ་ ༡༣༩༡ ལོར་འཁྲུངས་མ་ཐག་པ་ནས་བཟུང་། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱམས་ཀླས་པའི་རྣམ་ཐར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ནང་ནས། ཐོག་མའི་དཔེར་མཚོན་ཙམ་ཞིག་བྱས་ན། འཁྲུངས་པའི་ནུབ་མོར་རུ་བ་ལ་དགྲ་ཇག་བྱུང་ནས། ནོར་ཁྱེར་ཞིང་མི་རྣམས་ཁྲིད་པའི་ཚེ། ཡུམ་ཇོ་མོ་ནམ་མཁའ་སྐྱིད་ཀྱིས་བུ་ཆུང་རྡོའི་གསེབ་ཏུ་སྦས་ནས་ཕྱིན། སང་ཨ་ཕྱི་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་བལྟ་བར་ཕྱིན་པས། བུ་ཆུང་སྦས་པའི་ཉེ་འཁོར་ན་བྱ་རོག་དང་། གཅན་གཟན་མང་དུ་འཁོར་བ་མཐོང་བས། སྔངས་ཏེ་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཙ་ན། བྱ་རོག་སྣུམ་ལ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་གཞན་རྣམས་དྲུང་དུ་འཁོར་དུ་མི་འཇུག་པར་སྲུང་བ་མཐོང་བས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ། སྐྱོབ་པའི་ལྷ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རུ་བའང་དགྲས་མི་ཁྱེར་ཐང་། གནོད་པའི་འདྲེ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བུ་ཆུང་ཡང་མི་སྲུང་ཐང་ཟེར་ནས། བུ་ཆུང་ཁྱེར་ཏེ་སོང་།7 དེ་ནས་རེ་ཞིག་སྦྲ་མ་ཚུགས་བར་དུ་ཚང་མ་ཁ་སྟོད་མཐང་སྔོན་བྱ་བའི་གྲོང་ཡུལ་རྣམས་སུ་ངོ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཞུགས། དགུང་ལོ་ལྔ་ཙམ་ནས་གྲོང་པའི་ར་རྫི་སོགས་ཀྱང་གནང་སྐབས། ངའི་ཕ་མའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་དུ་ཡིན་ཞེས་རྡོ་མང་པོ་ལ་མ་ཎི་བརྐོ་བར་མཛད་ཅིང་། ཕ་མ་ད་ལྟ་མ་ཤི་ལགས་ཞུས་པས། ཕ་མ་ཤི་བ་དང་མ་ཤི་བ་མང་པོ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། བྲག་ལྡེབས་སུ་འབྲུ་དྲུག་དང་། འབྲུ་གསུམ། ཧཱུཾ་དང་ཧྲཱིཿ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་མང་པོ་དང་། མཆོད་རྫས་དུ་མ་བརྐོ་བར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་དེ་རྣམས་ད་ལྟའང་བཞུགས་པར་གྲགས།

དགུང་ལོ་བདུན་པའི་ཚེ། ཡབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གཤེགས་ནས། འབྱོར་པ་ཧ་ཅང་ཞན་པས་ཡུམ་སྲས་རྣམས་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཆོས་ཤེས་ཟེར་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྣར་ཐང་དང་། དེའི་ཉེ་འཁོར་ན་བཞུགས།8 སྣར་ཐང་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ལ་ཟས་སློང་བར་བྱོན་པས། སྣར་ཐང་མཁན་པོ་གནས་ལྔ་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་པས་དགེ་འདུན་གྱི་དཀོར་འདི་ཁྱིམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བས། རབ་བྱུང་གི་ཆས་མ་འབྱོར་བར་དུ་དགེ་བསྙེན་གྱིས་གསུངས་ཏེ་སྡོམ་པ་གནང་། ཀློག་གི་སློབ་དཔོན་རྒྱ་སྟོན་ཙནྡྲ་པ་ལ་གཏད་པས། བོད་ཡིག་གི་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ལཉྩ་དང་། ཝརྟུ། དེ་བཞིན་ཧོར་ཡིག་རྣམས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན་པ་བྱུང་། རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས་སྣར་ཐང་དུ་བུ་སློབ་མང་པོ་ཀློག་ཡིག་གིས་བསྐྱངས། རྗེས་སུ་རང་ཉིད་གསན་སྦྱོང་མཛད་སྐབས་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་ཕལ་ཆེ་བ་ཕྱག་བྲིས་སུ་མཛད། ཕྱིས་སུ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དང་། མ་ཎི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གཙུག་ལག་ཁང་ན་ཡོད་པའི་ལཉྩ་སོགས་ཡིག་རིགས་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱག་བྲིས་ཡིན།9

(༡༤༠༥) དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་པར་སྣར་ཐང་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་སོགས་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་གསན་བསམ་གནང་བཞེད་དང་། ལྷག་པར་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཕེབས་བཞེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་། མཁན་ཆེན་གྱིས་རེ་ཞིག་འདི་ཀར་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བར་མཛད་དགོས། ཁྱད་པར་ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་འདི་ལ་བསྙེན་རྫོགས་བླ་ཆེན་བརྒྱུད་འདི་ངེས་པར་དགོས་གསུངས་ཏེ།10

(༡༤༡༠ ལོར་) དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་བཞེས་སྐབས་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྒོར་ཡང་སྨིན་པར་མཛད། དབུས་ཕྱོགས་སུ་འབྱོན་པའི་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་པས། སྣར་ཐང་མཁན་པོ་འདི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་བླ་མ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བར་གནང་། གཞུང་ཆེན་གསན་བཞེས་ཀྱང་དབུ་ཚུགས་ནས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ཏེ།11 ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞུགས་རིང་རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་གསན། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་བསྟར་ཆགས་དང་འབྲེལ། མེ་རྟ་ལོར་གཙང་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ས་ཕྱོགས་དུ་མར་འཆད་ཉན་མཛད།12

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་གསོལ་ཞུས་པ་ནི།

(༡༤༣༡) ལྕགས་མོ་ཕག་ལོར། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཇལ་འདུན་དྲག་པོ་བྱུང་སྟེ་པདྨ་ཆོས་སྡིངས་སུ་བྱོན། པཎ་ཆེན་མཇལ་ནས་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་གསན། པཎ་ཆེན་གྱིས་དྲི་བ་མང་པོ་མཛད་པར་ལན་ཕུལ་བ་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས། ད་ཕྱིན་ཆད་“ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་”གྱིས་ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་མངའ་གསོལ་ཡང་མཛད་དོ།།13

གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཆགས་བཏབ་སྟེ། རྟེན་བཞེངས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་སོགས་ནི།

རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས། དགེ་བཤེས་སྤྱན་སྔ་བ་ལྟར་གནས་གཞི་དང་རྟེན་གསུམ་འབའ་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་། དགེ་བཤེས་ཕུ་ཆུང་བ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལ་ནན་ཏན་དང་། དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བ་ལྟར་འཆད་ཉན་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཞབས་ཏོག་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱག་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།14

དེ་ཡང་སྤྱན་སྔ་བ་ལྟར་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་དང་། རྟེན་བཞེངས་གནང་ཆེད་ཕྱོགས་གང་སར་དགེ་བསྐུལ་འབུལ་སྡུད་རྒྱ་ཆེ་གནང་ནས། (༡༤༤༧) དགུང་ལོ་ང་བདུན་པའི་སྐབས་སུ། རབ་བྱུང་ཞེས་པ་མེ་མོ་ཡོས་ལོའི་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བཟང་པོར། རྗེ་རང་ཉིད་སྦྱིན་བདག་དར་རྒྱས་པ་དཔོན་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང་དང་བཅས་པ་དགོན་པ་འདེབས་ཡུལ་གྱི་གནས་སུ་ཕེབས་ནས། ས་ཆོག་སོགས་མཛད་ཅིང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། བླ་བྲང་། བྲང་ཁང་སོགས་ཀྱི་འགྲམ་བཏིང་སྟེ། “བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་”འདེབས་པར་མཛད། ཐོག་མར་གྲྭ་གྲངས་བརྒྱ་དང་བཅུ་སྐོར་བྱུང་བ་ནས། རིམ་བཞིན་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་བར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། ལྷ་ཁང་གྲངས་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གསར་བཞེངས་གནང་།15

གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་ཆེན་ཁྲུ་ཉེར་ལྔ་པ་སྟེ།16 [པད་སྟེགས་ལ་མིས་ཊར་དོ་དང་། སན་ཊིས་མིས་ཊར་གྱ་བརྒྱད། བྱམས་སྐུ་རང་ལ་མིས་ཊར་བདུན་དང་། ཚག་གསུམ། ཁྱོན་བསྡོམས་མཐོ་ཚད་མིས་ཊར་་དགུ་དང་སན་ཊིས་མིས་ཊར་གོ་གཅིག་ཡོད་པ་དང་། སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་སྤྱན་དྲངས་ནས་སྟོན་པའི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་དཔང་ལ་འདོམ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཞེང་ལ་འདོམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ། སྒྲོལ་མ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གོས་སྐུ་དཔང་ལ་འདོམ་བརྒྱད་རེ་དང་། ཞེང་ལ་འདོམ་དྲུག་རེ་ཡོད་པ། གཞན་ཡང་གོས་སྐུ་ཆེ་ཚད་དང་། བྲིས་འབུར་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ། བཀའ་འགྱུར་བྲིས་མ་སོགས་རྟེན་བཞེངས་རྒྱ་ཆེ་རིམ་པར་མཛད།17

དེ་ནས་དགེ་བཤེས་ཕུ་ཆུང་བ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆེད་དུ། ལོ་རེ་བཞིན་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་དུས་མཆོད་སྨོན་ལམ་དང་། ཁྲོ་ཕུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལན་གཉིས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བྱམས་ཆེན་བཞེངས་པའི་རབ་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞག་བདུན། དགུང་ལོ་གྱ་བཞི་པ་ཤིང་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་སྐབས་བཀྲས་ལྷུན་དུ་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མཆོད་འབུལ་མཛད་དེ།18 ནས་ཁལ་སུམ་བརྒྱ་(ཀིས་ལོ་བཞི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་19)ཙམ་རེ་ལ་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཞལ་ཟས་ལ་མར་ཚོན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཡིད་འཕྲོག་པས་བརྒྱན་པ་མང་པོ་བཤམས།

མར་མེ་ལ་མར་ཁལ་སུམ་སྟོང་ཙམ་རེ་གཞི་ལ་བྱས་ཏེ། ཀོང་བུ་རྒྱ་མཚོ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་ན་མཆོད་ཀོང་ཆེན་པོ་གྲུ་བཞི་ལོགས་རེར་འདོམ་རེ་ཡོད་པ་དང་། བསྐལ་བཟང་ལྷ་ཁང་ན་ཕྱིའི་ཁྱམས་སུ་ལོགས་གཉིས་ལ་འདོམ་གསུམ་རེ་དང་། ལོགས་གཞན་གཉིས་ལ་འདོམ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པ། དེ་མིན་འདོམ་རེ་ཡོད་པའི་མཆོད་ཀོང་མང་པོ། གཞན་ཡང་བརྒྱ་མཆོད་དུ་མ་བཅས་མར་དཀར་འབའ་ཞིག་གིས་བཀངས་ཏེ་ཕུལ་བས་མཆོད་མེའི་འོད་ཀྱིས་མཚན་མོ་སྐར་མའང་མི་མངོན་པ་བྱུང་སྐད།

དེ་བཞིན་ཆུ་བན་གཉིས་རེ་(ཆུ་བན་ཆེ་ཆུང་སོ་སོར་སྤྱི་བྲེའམ་“ལིས་ཊར་”བཞི་བཅུ་ནས་དྲུག་ཅུ་ཙམ་)འགྲོ་བའི་ཏིང་བདུན་ཚར་གཉིས། དེ་མིན་ཡོན་ཆབ་བརྒྱ་ཏིང་མང་པོ་དང་། མཎྜལ་ཁྲུ་སྐོར་མ་བདུན། རང་གཞན་གྱི་དགོན་ཁག་དུ་མར་བཟང་གོས་ཀྱི་མཆོད་རྫས་རྣམ་མང་འབུལ་འགྲེམས་མཛད་པ་སོགས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས།20

པཎ་ཆེན་གྱི་མཚན་མཐོང་བྱུང་བ་རྒྱུན་ཆགས་པར་གནས་ཚུལ།

དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བ་ལྟར་འཆད་ཉན་གྱི་འཕྲིན་ལས་ལ་མཚོན་ན། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་པར་གསང་ཕུ་སོགས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་འཆད་ཉན་མཛད་དེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བཞུགས་ཤིང་།21 དེ་རྗེས་གཙང་སྣར་ཐང་དང་། དེའི་དབེན་གནས་བྱང་ཆེན། རྟ་ནག་ར་ཁུད་སོགས་ཕྱོགས་དུ་མར་དཀའ་ཆེན་བཞི། དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ། བསླབ་སྤྱོད། སྐྱེས་ཚོམས་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་བཤད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། ཇོ་བོའི་མན་ངག་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་རྣམས་བཤད་ཆོས་དང་། མན་ངག་རྣམས་སྒྲུབ་ཆོས་སུ་ཡེ་མི་མཛད་པར། བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མན་ངག་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་པར་གནང་ཞིང་། ལྷག་པར་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པ་བཏབ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མཛད་དེ། བཤད་ཉན་ནམ་ཡང་ཆག་པ་མེད་པའི་ངང་ནས། མཁར་ལས། རྟེན་བཞེངས། རྟེན་ལ་མཆོད་པ༑ དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ། ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལའང་ཕན་གདགས་པར་མཛད།22

ཚོགས་ཆེན་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་། འདུལ་བའི་ཕྱག་ལེན་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་སོགས་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོབས་འབྱོར་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཟུར་ཆེན་བཞི་དང་། གྲྭ་ཚང་བཞི། སློབ་ཆུང་མང་པོ་དང་བཅས་འཕེལ་ཏེ། སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་ཡང་ཐུགས་དད་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་སོགས་འཕྲིན་ལས་འབྱམས་སུ་ཀླས།

གདན་ས་དེ་ཉིད་དུ་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་རེ་ཙམ་ནས། བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་བར་ལ་ཕར་ཚད་དབུ་གསུམ་དང་། འདུལ་མངོན་གཉིས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་པོད་མང་པོ་ཞིབ་རྒྱས་སུ་གསུངས་པའི་འཆད་ཉན་དང་། རྩོད་གྲྭ་རྣམ་དག་འཛུགས་པར་མཛད། གཞན་ཡང་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་དང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྣམ་ཐར། གསུང་འབུམ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་། བློ་སྦྱོང་གི་ཁྲིད་སོགས་ཚོགས་ཆོས་དང་། ཟུར་ཆོས་ཅི་རིགས་སུ་གནང་ཞིང་། སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་གདམས་པ་མང་པོ་ཡང་བུ་ཆེན་དུ་མ་ལ་ཟུར་ཆོས་སུ་བསྩལབའི་འཆད་ཉན་ནམ་ཡང་མ་ཆག་པར་གནང་བས།23 “པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་”ཞེས་མཚན་སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་། དེ་ནས་བཟུང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་པ་སུས་མཛད་ལ་“པཎ་ཆེན་”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཚུལ་གསུངས།24

རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་འདི་ཉིད་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་དེ། འཆད་རྩོད་རྩོམ་ལ་མཁས་ཤིང་སྤོབས་པ་བརྙེས་པས། འཆད་པའི་ཚེ་ན་ཞལ་གྱི་མདངས་གསལ། གསུང་སྙན་ཞིང་འཇེབས་ལ། ཐག་རིང་པོར་ཡང་གྲགས་པ། གསུང་ངག་དལ་ཞིང་། ཆོད་ཆེ་བ༑ དོན་ངེས་པའི་ཡན་ལག་དཔེ་དང་བཅས་པས་སློབ་མའི་སྙིང་ལ་འབབ་པ། གཞུང་གི་གཅོད་མཚམས་མཛད་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་ནུས་པ་ཞིག་དང་།

རྩོད་པའི་ཚེ་ན་འཛུམ་པའི་མདངས་དང་བཅས་ང་རོ་དྲག་པོ་དང་། བརྟབས་པ་མིན་པར། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་རྣམས་འཕྲལ་འཕྲལ་ལ་བཟུང་བས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་སྤོབས་པ་འཕྲོག་པར་མཛད་པ་ནི། གཞན་དང་ཡུན་རིང་པོར་རྩོད་པའི་ཚེ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་ཁས་བླངས་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་ཕུང་པོ་ཕུང་པོར་འཆར་བ་ཞིག་གསང་ཕུར་རིགས་པ་སྦྱོང་དུས་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་གསུངས།

རྩོམ་པ་མཛད་པའི་ཚེ་ན་ཚིག་སྦྱོར་དང་རྒྱན་བཟང་པོས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་མགུ་བར་མཛད་པ་མ་ཟད། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང་། དཀའ་འགྲེལ་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས་ཤིང་། དོན་གསལ་ལ། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་མང་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ། བློ་གྲོས་ཆུང་ངུས་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན།25

ཕྱིས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་རྩོད་པ་ཞིག་བྱུང་དུས། ངས་བྱང་ཆེན་དུ་ཟླ་བ་དགུའི་བར་དུ་མཚམས་བཅད་པ་ཡིན། དེ་ཀའི་རྒྱུན་ད་བར་བསྐྱངས་ན་ང་རང་གིས་ཀྱང་ལམ་སྣ་ཟིན་ཙམ་འོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་རྒྱུན་ལ་བསམས་ནས་འཆད་ཉན་འདི་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལ། ད་འཆད་ཉན་གྱི་མཐའ་མ་ཆགས་སྡང་གིས་འཁྱེར་བ་འདུག་ཅེས་ཚོགས་སུ་ཞལ་ཏ་གནང་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་།26

མདོར་ན་དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བཞེས་པ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བཞི་བཞེས་པའི་བར་དུ་ལོ་ལྔ་བཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་གི་རིང་ལ་རྙེད་བཀུར་གྲགས་འདོད་སོགས་སྤངས་ཏེ། བསྟན་འགྲོར་དགོངས་ནས་མདོ་རྒྱུད་གཞུང་ཆེན་རྣམས་དང་། མན་ངག་རྣམས་བཤད་པར་མཛད་ཅིང་། ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡུན་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཉིན་གཅིག་གི་ཆོས་ཆག་པ་སོགས་ཀྱི་བར་གཅོད་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞེས་མཐུན་པར་གླེང་ངོ༎

དེ་ལྟར་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོས་སྐུ་ཚེ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་རིང་དེར་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་འདའ་བར་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ལས་བྱུང་བ་མིན་པར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་རོལ་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་སོགས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་། བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་བཟུང་བའི་འཕྲིན་ལས་གོར་མ་ཆག་ཁར། སྐུ་ཚེ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། སྔོན་གོམས་བག་ཆགས་བཟང་པོའི་མཐུ་བརྟས་པ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པར་གསལ་བའི་སྒོ་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པའི་མཐར། ཁྱེད་འཆད་ཉན་པ་ཚོས་ངེད་ལ་བསམས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛོད་ཅིག ཅེས་སོགས་ཞལ་ཆེམས་གསུངས་ནས་ལྡེ་མིག་རྣམས་སློབ་དཔོན་རྣམས་གཏད་དེ། (༡༤༧༤) དགུང་ལོ་གྱ་བཞི་པར་གཟུགས་སྐུ་རགས་པའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་ཀྱང་།27 མགོན་པོ་གང་དེའི་སྐུ་ཚབ་ཞལ་སྐྱིན་དུ། 《 ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་ཁྲིད་ཡིག་》 དང་། དབུ་ཚད་འདུལ་བ་སོགས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བཀའ་རྩོམ་གླེགས་བམ་ལྔའི་ཡིག་འཇོག་མཛད་པའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་བླ་ན་མེད་པར་ཐར་འདོད་ཡོངས་ནས་ད་ལྟའང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་དུ་ཡོད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་འཚོ་བཞིན་པ་འདིའོ།། ༎

༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་ཐོག་ལྔ་པ་28 ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ནི།29

ཐོག་མར་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཏེ་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ངང་ཚུལ་གསལ་པོར་བསྟན་པའི་སྐོར་ལ།

(༡༤༧༥) ཤིང་ལུག་ལོར། ཡབ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུམ་མ་གཅིག་ཀུན་དགའ་དཔའ་མོའི་སྲས་སུ་གཙང་གི་རྟ་ནག་ཡོལ་དཀར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་དུས་སུ་ཡུམ་གྱིས་བཀའ་བཀྱོན་པའི་ཚེ། “བུ་ཚ་ང་ནི་མི་སྡོད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འགྲོ། ཁང་པ་ཡང་འདི་བས་སྐྱིད་པ་ཡོད། བུ་རམ་ཟ་འཕྲོ་ཡང་ཡོད།” ཟེར་བ་སོགས་སྐུ་གོང་མའི་དུས་ཀྱི་གསུང་གླེང་མཛད་པས། སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཚིག་ཐོག་མའང་དེ་ཡིན་སྐད།

(༡༤༨༠) དགུང་ལོ་ལྔ་པ་ས་ཕག་ལོར། ཡབ་དང་ལྷན་ཅིག་རི་སྒར་དུ་བཞུགས་སྐབས། དབྱར་སོས་ཀྱི་འབྲུག་སྒྲ་གྲགས་པ་ན། ཡབ་ཀྱི་པང་ནས་དབུ་བཏེགས་ཏེ་གཟིགས་པས། ཡབ་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱུང་གསུངས་པས། ཕ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་ཆོས་གསུངས་པའི་སྒྲ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་གསུངས། དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དྲིས་པར། སྐད་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་དེ། འོ། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། སོགས་ཚིགས་བཅད་ཆ་ཚང་གསུངས། དེ་ནས་རྗེའི་སྐུ་དཔར་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ། ཕ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། གཞན་རྡོ་སྨུག་པོ་བཟོ་ལེགས་པ་ཞིག་ལའང་ཕ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཡིན་གསུངས་ནས་གར་ཕེབས་སར་བསྣམས། བཞུགས་སར་ཁྲི་ཆུང་བརྩིགས་ཏེ་དེར་ཕ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་འཇོག་ཅིང་། དེ་ལ་ཆར་པ་ཕོག་ན་བཤུམ་པ་སོགས་མཛད། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གནས་ཚུལ་དྲན་པའི་གསུང་གླེང་མང་བས། མི་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་ནག་ཕུ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡོད་པར་འདུག་ཟེར་བའི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་།

(༡༤༨༣) དགུང་ལོ་བརྒྱད་པ་ཆུ་ཡོས་ལོར་ཡབ་དང་བཅས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བྱོན་སྐབས། འདུ་ཁང་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ཁྲི་ལ་འཛེགས་ནས། ངས་ཆོས་འཆད་དུས་སྡོད་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཞབས་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་མཛད་ནས་བཞུགས། གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར། ཆོས་རྗེ་དཔལ་འབྱོར་བ་དང་། གནས་བརྟན་དགེ་འདུན་སྒྲ་དབྱངས་སོགས་སྔར་གྱི་གྲྭ་སློབ་མང་པོ་ངོ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་སྐྱེས། ཡབ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་དབང་དང་རྗེས་གནང་། ལུང་དང་མན་ངག་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསན། ཆོ་གའི་ཆ་ལག་རྣམས་དཔེ་ཆ་ལས་ཐུགས་འཛིན་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་པར། ཡབ་ཆོས་རྗེའི་ཐུགས་དམ་ཕྱག་ཕྱིར་བཞུགས་པས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་གྱུར།

གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོས་རྗེ་གོང་མའི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་དམ་པའི་རང་རྟགས་ངོམས་པ།

(༡༤༨༥) ཤིང་འབྲུག་ལོར། དགུང་ལོ་བཅུའི་སྐབས་སུ་[བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པ་]པཎ་ཆེན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སློབ་དཔོན་རྣམས་བཀའ་བགྲོས་ཐོག་ནས། རྗེ་འདི་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་སྤྱན་དྲངས།

(༡༤༨༧) མེ་རྟ་ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་ན། པཎ་ཆེན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་སྐབས་“དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་”ཞེས་མཚན་དུ་གསོལ། ལོ་དེའི་དགུན་ཆོས་ལ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ཐུགས་སྲས་གནས་རྙིང་ཞབས་དྲུང་ཀུན་དགའ་བདེ་ལེགས་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། དེ་ནས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སློབ་གཉེར་དང་། [བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་ཐོག་གསུམ་པ་]པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་གསན། དེའི་ཚེ་སྐུ་གྲིབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐུགས་འཛིན་སོགས་ཅུང་འགྲིབ་པས། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོར་ཕར་ཕྱིན་དང་། ཚད་མའི་རྒྱུགས་འབུལ་སྐབས་སུ་བཀའ་བཀྱོན་དང་ཟུར་ཟ་མང་དུ་གནང་ནའང་། མ་གུས་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་གསུངས། ཐུགས་འཛིན་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་པཎ་ཆེན་ལས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྒྲུབ་སྐོར་གྱི་རྒྱ་གཞུང་གི་ལུང་ཞིག་གསན་ནས་རྗེ་བཙུན་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད་པས། ཞག་བདུན་སོང་བའི་ཐོ་རངས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཞལ་དངོས་སུ་བསྟན་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། སྐུ་ཚེ་སྔོན་མའི་བག་ཆགས་སད་དེ་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས། གསུང་རབ་གང་འདྲ་ཞིག་ལའང་གཟིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གོ་བ་འཆར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གསུངས།

(༡༤༩༡) དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ལྕགས་ཁྱི་ལོར། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ་དང་། དབྱངས་ཅན་མའི་བསྙེན་པ་གནང་བས། ཇ་ཡུན་རེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་རེ་ཟིན་ཐུབ་པ་དང་། སྙན་ངག་ཐུགས་ནས་རང་རྡོལ་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་“དབྱངས་ཅན་བཞད་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་”ཞེས་བསྔགས་པར་གྱུར།

(༡༤༩༤) དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པ་ཤིང་སྟག་ཡན་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་ཏེ་པཎ་ཆེན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་དང་། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་སོགས་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་རྣམས་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་ཅིང་། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་ལས་དབང་ལུང་མན་ངག་མཐའ་ཡས་པ་གསན།

དབུས་ཕྱོགས་སུ་འཕྲིན་ལས་སྐྱོང་བ།

བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་སྐབས་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་མཇལ་ཞིང་། བཀའ་ཆོས་ཞུ་མི་འཚང་ཁ་བྱེད་པ་ལས། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཆོས་ཞུ་མཁན་ཉུང་བར་གྱུར་པ་དང་། གནས་རྙིང་རྒྱལ་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོར་གསོལ་དཔོན་རྣམ་པའི་ཞུ་ཕྱོགས་མི་ལེགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས། རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་མི་མཉེས་པའི་ཚུལ་བྱུང་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཚོགས་སུ་སྐུ་སྐྱེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་གཉེར་ལ་གནོད་འདུག་པས། གྲྭ་རིགས་སུས་ཀྱང་ཆོས་ཞུ་བ་སོགས་མ་བྱེད་ཅེས་ཚོགས་སུ་བསྒྲགས། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་སུ་བཅུག་པ་སོགས་བྱུང་བས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་འདོད་མ་སྐྱེས།

དེ་སྐབས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་པ་ཆོས་འབྱོར་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་སྨོན་ལམ་དཔལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐུལ་མ་ཞུས་པ་དང་སྟབས་འགྲིགས་ནས། དབུས་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ཏེ། འཇམ་དབྱངས་ལེགས་པ་ཆོས་འབྱོར་ལས་རྩ་འཇུག་གི་བཤད་ཁྲིད་དང་། ཕར་ཚད་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་དང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དུ་མ་གསན།

(༡༤༩༥) དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་ཤིང་ཡོས་ལོར། དྲུང་ཀུན་དགའ་བདེ་ལེགས་བྱ་བྲལ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པས་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས།

ལོ་དེའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་ནས་རིམ་བཞིན་རྭ་སྒྲེང་དང་། འོ་དེ་གུང་རྒྱལ། བསམ་ཡས། འཕྱོང་རྒྱས་སུ་ཕེབས། དེར་རྗེ་གོང་མ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལྷ་འོད་ཟེར་གྱི་ཞལ་ནས། ཁྱེད་ནི་འབྲོམ་སྟོན་པ་དངོས་ཡིན། ང་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་མིན་ཡང་། དེའི་གདན་ས་པ་ཡིན། ངས་གསོལ་བ་འདེབས་པས་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ཞིག་གསུང་བར་ཞུ་ཞེས་ཞུས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། རི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་དཔོན་སློབ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་རྗེའི་གསང་བའི་རྣམ་ཐར་ཚར་གཅིག་གསུངས། དེ་ནས་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་ཅི་རིགས་ཁོང་རྣམ་པའི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གནང་བ་དེ་ནི་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། པཎ་ཆེན་མཆོག་ལྷ་འོད་ཟེར་སོགས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ན་ཕྲ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བློ་གྲོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདི་འདྲ་ཞེས་དད་གུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཛད། དེ་ནས་ས་གནས་མང་པོར་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།

སྤྱན་གཡས་མཁན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ལེགས་པས་གདན་དྲངས་ཏེ། ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་རྩེད་ཐང་དུ་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་དང་། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གསུངས་པས། ཐམས་ཅད་ཐུགས་རངས་ཤིང་། འབུལ་བ་བསྙེན་བཀུར་ཡང་སྔར་རྩེད་ཐང་པས་བླ་མ་གཞན་ལ་འདི་འདྲ་བྱེད་མ་མྱོང་ཟེར་བ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་ལོ་རེ་བཞིན་རྩེད་ཐང་དུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བས་ཕྱོགས་དེར་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རྗེའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཆེ་བར་བྱུང་ཞེས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་གླེང་།

(༡༤༩༨) དགུང་ལོ་ཉེར་བཞི་པ་ས་རྟ་ལོར། གཙང་རིན་སྤུངས་པ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེས་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་དགེ་ལུགས་པར་དགྲར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟུང་ཞིང་། གཙང་རིན་སྤུངས་པའི་དམག་དཔུང་ཆེན་པོ་ལྷ་སར་ལྷགས། སྟག་ལུང་པ་དང་། འོལ་དགའ་བ། ཀརྨ་པ་བཅས་ནས་བར་འདུམ་གནང་སྟེ། སྣེལ་པ་ས་སྐྱོང་ངག་དབང་ལྷུན་པོ་སྐུ་མཆེད་ལ་སྐུ་སྐལ་དང་བཅས། སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་ཟུར་བཞུགས་དགོས་པ་དང་། སྣེའུ་སོགས་ཚང་མ་རིན་སྤུངས་ས་སྐྱོང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་རྩིས་བླངས། སེ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཆོད་གཞིས་ལ་གནོད་པ་མེད་ཙམ་བྱུང་ཡང་། ལོ་འདི་ནས་ (༡༥༡༨) ས་སྟག་བར་ཏེ། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་སེ་འབྲས་གཉིས་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་འཚོགས་མི་ཆོག་པར་བཟོས།

(༡༤༩༩) དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་པར་གདན་ས་ཐེལ་དུ་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལས་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་རྩིས་ཆ་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གསན།

དེ་ནས་གཉལ་གྱི་ངང་སྐྱལ་དུ་ཕེབས་ནས་སྡེ་དྲུག་འདུས་པའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པར་ལམ་རིམ་ཁྲོམ་ཆོས་དང་། རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་བརྒྱ་ལྷག་བསྒྲུབས་པས་མཚོན། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཡར་མར་ཐེངས་མང་ཕེབས་ནས་གང་སར་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར།

ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གྱི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་པ།

(༡༥༠༩) དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་པ་ས་སྦྲུལ་ལོར། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དང་། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་མཇལ་བར་ཕེབས་ནས། “ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ལེགས་བཤད་སྒྲོག་པའི་དགའ་ཚལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དགོན་གནས་”ཕྱག་བཏབ།

(༡༥༡༢) དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་པ་ཆུ་སྤྲེལ་ལོར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོས། “བདག་གི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དེའི་དྲུང་དུ། སློབ་མའི་ཐ་ཆུང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོས་ཞུ་བ།” ཞེས་སོགས་གཟེངས་བསྟོད་དང་བཅས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་ཅིས་ཀྱང་ཕེབས་དགོས་པའི་བཀའ་སྩལ་ནན་ཆེ་བ་ཕོ་ཉ་དང་བཅས་བྱུང་བར། “སྔར་མཇལ་ཁ་ཅི་ཙམ་ཞུས་ཀྱང་མི་གནང་བ་ལ། ད་ལན་ཚུར་ལ་འདུད་པའི་རྣམ་པ་འདི་འདྲ་གནང་བ་འདི་ཡང་རང་གིས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་མ་ལོག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གོ དང་པོ་ངེད་རང་ལ་དགོན་པ་ཞིག་གི་བདག་རྐྱེན་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་བྱུང་ན་བྱེད་ཀྱང་བྱེད། འོས་རིས་ཀྱང་ཡིན་སྙམ་པའི་བློ་ཡོད་ནའང་། བར་སྐབས་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་བྱུང་རིགས་ལ་བརྟེན། བློའི་འཁྲི་བ་ཆོད་ཅིང་། རྒྱལ་གྱི་དགོན་པའང་བཏབ་ཟིན་པས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་ནི་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད། འོན་ཀྱང་སྔར་ནས་པཎ་ཆེན་དེ་ལ་ངེད་རང་ངོས་ནས་འབྲོམ་གྱིས་བླ་མ་སེ་བཙུན་བསྟེན་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ནའང་། ཐ་ན་ཞལ་རས་མཇལ་བའི་སྐབས་ཀྱང་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་བས། ད་མཇལ་ནས་དཔོན་སློབ་ཐུགས་ཡིད་དྭངས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་རང་ཡང་བསམ་པ་རྫོགས་ཤིང་། གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་གོ་བའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངེད་དཔོན་སློབ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྡིག་པ་གསོག་པའི་སྒོ་ཡང་འགག་པ་འདུག་སྙམ་པའི་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ་འགྲོ་བར་ཆས་”ཞེས་གསུངས།

དེ་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་སེ་ར་དགོན་པས་གདན་དྲངས། ཚོགས་པས་བསུ་བ་དང་། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་ཚོགས་པ་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡང་མཛད། མཁས་པ་དོན་ཡོད་དཔལ་ལྡན། རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། ཆེན་པོ་དོན་གྲུབ་པ། ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན། རབ་འབྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་སོགས་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དད་གུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད།

དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་གདན་དྲངས། བླ་མ་རྣམས་དང་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་གསན། དབུ་ཞྭ་འདིངས་པ་དང་། དད་གུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད། མདོར་ན་དེ་རེས་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཆད་ནས་བླ་མ་སུ་ལའང་འདི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་ཞེས་གླེང་།

དེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་མཁན་སློབ་བཀའ་རབ་འབྱམས་པ་དགེ་འདུན་འདུས་མང་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་ཐོག་ལྔ་པར་ཕེབས་ཏེ།30 གདན་ས་ལོ་དྲུག་ལ་བསྐྱངས་ཤིང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་མོར་གསུང་བཤད་དུས་འདའ་བར་མཛད། ལྷག་པར་སྔོན་ཆད་བོད་དུ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ཆོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཉན་མཁན་འདི་བས་མང་བ་མ་བྱུང་ཞེས་ཀུན་ལ་གྲགས། གཙང་ཕྱོགས་དགོན་ཁག་ཕལ་ཆེའི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་བཀའ་རབ་འབྱམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་དོན་གཉེར་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་འདུས་པས། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དུ་ཕེབས། དྭགས་པོ་དང་ཀོང་པོའི་ཡུལ་ཕལ་ཆེ་བར་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་སྟེ། སེར་སྐྱ་མཐའ་ཡས་པར་ཁྲོམ་ཆོས་གསུངས། མདོར་ན་ཀོང་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས། ས་སྐྱ་པ་དང་། ཀརྨ་པ། མཚལ་པ་སོགས་ལ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དད་ཅིང་། ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་འགྲོ་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་།

ལྷ་མོ་བླ་མཚོའི་གནས་སྒོ་འབྱེད་པ།

དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོར་གྲགས་པ་འདི་ནི། དེ་གོང་ལུག་ལོའི་དབྱར་སྨད་དུ་རྗེ་འདི་པར་མཚོ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ་རྩད་དཔྱད་པས། ཡུལ་མི་རྒྱུས་ཅན་རྣམས་ནས་མཚོ་ཤིན་ཏུ་གཉན་པ་འགྲམ་དུ་སྐད་ཆེ་བ་བཏོན་ནའང་སེར་བ་འབབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་གསན་ནས། འཚོལ་དུ་བཏང་བས་ཁུངས་རྙེད་དེ། དཔོན་སློབ་བཅུ་ལྷག་ཞིག་གནས་སྒོ་འབྱེད་དུ་ཕེབས།

དེ་ནས་མཚོ་ཞལ་ལ་ཁར་ཕེབས་པའི་ཚེ། མཚོ་དཀར་ཆིལ་ལེ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེར་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་བསྐྱེད་དེ། སྤྱན་དྲངས་པ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ནས་བུ་ཡུག་ཅིག་བྱུང་སྟེ་མཚོ་དེ་ལ་བབས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་མཚོ་དེ་སྔར་བས་མདོག་འགྱུར་ཏེ། རེས་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་དྲྭ་བ་དང་། རེས་ཕོ་བྲང་རྒྱ་ཕིབས་དང་བཅས་པ་ལྔ་སྦྲགས་ཤིག་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། ཡང་མཚོ་དེ་ནས་ནམ་མཁའི་མདོག་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་སོང་བ་འདྲ་བའི་ནང་ནས་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་དང་། ནར་སྟབས་སུ་ཡོད་པའི་རི་དེའུའི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་སྔར་མེད་ལ་ནམ་མཁར་སྙེག་པ་བཞིན་ལངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་ལྟད་མོ་ཆེ་བར་བྱུང་། དེ་གཉིས་ཤས་ཆེར་གདོང་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་གོ རེས་མཚོ་ཐམས་ཅད་གནམ་དུ་ཁོལ་བ་ལ་འོ་མའི་མདོག་ལྟ་བུ་དང་། མདོར་ན་ཆུ་རང་ག་བའི་མདོག་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མེད་ཅིང་། གཟུགས་སྣང་ངོ་མཚར་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ངེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐུན་པར་མཐོང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་བར་མཚོ་མཇལ་ལ་མང་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདུས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྣང་མཐོང་ཚུལ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། ཕྱག་མཚན། ཆིབས་ཀྱི་དྲེའུ་ཆེ་ཆུང་ཁ་དོག་མང་པོ༑ རླུང་ནག་འཚུབ་མ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་སོགས་འདི་འཆར་དང་། འདི་མི་འཆར་གྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་མི་ཤེས་པ། སྔར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཏམ་ཐོས་ནའང་བློར་མི་ཤོང་ཞིང་། མཐོང་ན་སེམས་དད་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་། དེ་རྗེས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་བ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ།

འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་ཁྲི་ཐོག་དགུ་པར་མངའ་གསོལ་བ།

དེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང་རྒྱལ་གཉིས་གང་དུ་བཞུགས་ན་ལེགས་སམ། ཡང་ན་རྒྱལ་དང་འབྲས་སྤུངས་གཉིས་སུ་བཞུགས་ན་ལེགས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ལ་བརྟག་པ་གནང་བས། རྒྱལ་དང་འབྲས་སྤུངས་གཉིས་སུ་བཞུགས་ན་ལེགས་པ་བབས་བྱུང་བས། རྗེ་ཉིད་ནས་“ངེད་རང་གི་འདུན་པ་ལ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་དང་། འཆད་ཉན་གྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་འོང་བར་འདུག་པས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རང་དུ་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཁ་ཞེ་མེད་པ་ཡོད་ནའང་། རྟེན་འབྲེལ་སྔ་ཕྱི་མ་འགྲིགས་པའི་དབང་གིས་སྡོད་པ་ཞིག་ནི་མ་བྱུང་”གསུངས།

(༡༥༡༦) དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་མེ་བྱི་ལོར། ཉང་སྟོད་ཕྱོགས་དང་། དཔལ་འཁོར་བདེ་ཆེན་པས་གདན་དྲངས། སྐྱ་སེར་གྱི་ཁྲོམ་ཆེན་པོས་ས་གཞི་གང་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བས། ཁོང་རང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་ཚོགས་ཆེ་བ་དེ་དུས་ལས་བྱུང་མ་མྱོང་བར་ཕེབས།

བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་བསྐོ་བཞག་གི་བཀའ་བགྲོས་ནས། ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་པ་གདན་སར་བསྐོས། དེ་དུས་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གདན་ས་ལ་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལྷ་རི་བའི་བཀའ་ཤོག་དང་། འབྲས་སྤུངས་སྤྱི་སོའི་ཞུ་ཡིག་ནན་ཆེ་བ་འབུལ་འབྱོར་བྱུང་།

ལྷ་རིར་ཕེབས་ཏེ་དེར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་དྲུང་དུ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང་སོགས་བཀའ་ཆོས་དུ་མ་གསན། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གདན་ས་བྱེད་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྒོ་དུ་མ་ནས་ཞུ་བར་གནང་ཡང་། ཅིས་ཀྱང་མཛད་དགོས་ཞེས་བཀའ་ལུང་ནན་ཆེར་གནང་ནས། རེ་ཞིག་གང་ལྕོགས་བྱེད་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། འབྲས་སྤུངས་སྤྱི་སོར་ཡང་དེ་མཚུངས་གསལ་ཁའི་ཞུ་ལན་ལྷ་རི་ནས་བསྩལ།

(༡༥༡༧) དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་མེ་གླང་ལོར་ཐོན་ཡོན་༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་། འབྲས་སྤུངས་སྤྱི་སོའི་ཞུ་འབུལ། ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་སྣེ་གདོང་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་བསྐོ་འཇའ་དང་བཅས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གདན་ས་དགུ་པ་མཛད་པ་དང་། རྒྱལ་དུ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་ཆོས་འཁོར་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། ལོ་ལྟར་དགུན་དཔྱིད་གཉིས་ལ་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་པ་དང་། དབྱར་སྟོན་གཉིས་ལ་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་ནས་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ།

ལྷ་སར་སྨོན་ལམ་བསྐྱར་ཚོགས་ཐུབ་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་པ།

(༡༥༡༨): དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་པ་ས་སྟག་ལོར། སྔོན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གསར་བཙུགས་གནང་བ་ནས་ལོ་ངོ་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་རིང་ལ་སྨོན་ལམ་བསྟར་ཆགས་སུ་ཚུགས་ནའང་། བར་སྐབས་སུ་སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་བདག་དབང་རིན་སྤུངས་པས་མཛད་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་གསང་ཕུ་བ་དང་། ཀརྨ་པ་སོགས་ཁེར་རྐྱང་གིས་སྨོན་ལམ་ཚུགས་པ་དེ་སྐོར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ལ་སེ་འབྲས་གཉིས་སྨོན་ལམ་ལ་ཞུགས་ཆོག་པའི་སྙན་སེང་ཞུས་པར་བཀའ་ཁྲོལ་བྱུང་། སྐབས་དེར་གཙང་པའི་དབང་ཤུགས་ཉམས་ནས་སེ་འབྲས་གཉིས་སླར་ཡང་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ལ་ཚོགས་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། རྗེ་འདིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུ་མཛད། འཕྱོངས་རྒྱས་དང་རྩེད་ཐང་དུ་ཆོས་གསུངས་པ་ནས་འདི་ལོ་བར་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང་བ་སུམ་སྟོང་བརྒལ།

བླ་བྲང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་།

དེ་དུས་སྣེ་གདོང་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཡོད་པའི་སྣེའུ་གདོང་པའི་གཞིས་ཀ་“རྡོ་ཁང་སྔོན་མོ”ར་གྲགས་པ་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཕུལ་བ། ཕྱིས་སུ་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་སྐབས་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་སྟེ་“དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་”ཞེས་བཏགས་པ་དེ། ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ཡོངས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་“འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་”ཞེས་སུ་གྲགས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་མིང་དུ་གྱུར།

(ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ངོས་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་སྟེ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་འདི་བཞིན་སྔར་ལྟར་༸རྒྱལ་བའི་བླ་བྲང་དུ་ཟུར་བཅད་གནང་བ་ཡིན། ཞེས་ཡིག་རིགས་དུ་མར་གསལ།)

སེ་ར་དགོན་པའི་ཁྲི་ཐོག་བཅུ་གཅིག་པར་མངའ་གསོལ་བ་དང་། དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ།

(༡༥༢༥) དགུང་ལོ་ང་གཅིག་པ་ཤིང་བྱ་ལོར། ས་སྐྱོང་སྣེ་གདོང་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་གདན་ས་བཅུ་གཅིག་པ་མཛད།

(༡༥༤༢) དགུང་ལོ་རེ་བདུན་པ་ཆུ་སྟག་ལོའི་ཚེས་གཅིག་གི་དུས་གཏོར་ཆེན་མོ་གྲུབ་ནས། ད་ན་སོ་ཡང་རྒས། ཡུན་དུ་བསྡད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ཚུལ་གསུངས། དེ་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ལ་ཕེབས་རྗེས། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཕྱི་དྲོ་ནས་སྐུའི་གཟི་མདངས་ཕྲན་བུ་ཡལ་ཞིང་། གསུང་གི་གདངས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་འགགས་ཏེ། སྟོན་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་འབྲས་སྤུངས་སུ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས་ཀྱང་། ༸རྒྱལ་མཆོག་གང་དེའི་ཞལ་སྐྱིན་དུ་གཞུང་ཆེན་མོའི་འགྲེལ་པ་སོགས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་རྩོམ་པོད་གསུམ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་མ་ཉམས་པར་ད་ལྟའང་ཁྱབ་གདལ་དུ་གནས་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་འཚོ་བཞིན་མཆིས་སོ།།

༸རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ནི།31

༸རྒྱལ་དབང་གོང་མ་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་དུ་སྐུའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་ནས་གདན་ཁྲིར་འཁོད་པ།

(༡༥༤༣) ཆུ་ཡོས་ལོར། ལྷ་སའི་ཉེ་འགྲམ་སྟོད་ལུང་མདའ་རྩ་ཁ། ཁང་གསར་གོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡབ་སྡེ་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་པ་དང་། ཡུལ་དཔལ་འཛོམས་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས།

༡༥༤༥ ཤིང་སྦྲུལ་ལོར། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་ཕེབས་པར། ཉིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཕྱོགས་དེའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དད་པར་གྱུར་ཏེ། ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞེས་གླེང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དཔོན་ས་གདུང་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཞིས་ཀར་སྤྱན་དྲངས། དེའི་དུས་གཟིགས་སྣང་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་སོགས་ཐོགས་མེད་དུ་གསུངས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གནས་ལ་བཀོད། སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་གསུངས་པ་གཟིམ་ཁང་ནས་གསན་པའི་ཚེ། ངའི་རྣམ་ཐར་འཆད་ཀྱིན་འདུག་གསུངས་པས། དེར་ཡོད་རྣམས་ནས་འབྲོམ་སྟོན་པའི་རྣམ་རོལ་ཏུ་ངེས་པ་རྙེད།

དེ་ནས་ཡབ་ཀྱིས་ངའི་བུ་འདི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་བརྟག་པ་བྱེད་དགོས་དགོངས་ནས། སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་གནས་བརྟན་ཟླ་བ་ཞུ་བ་སྒྲོལ་མས་ལུང་བསྟན་གསལ་པོར་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྟག་པ་ཞུས་པས། མཚམས་དམ་པོར་བཅད་དེ་བརྟག་པ་ནན་ཏན་མཛད་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན། དེ་དང་འདྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐུགས་དམ་གྱི་གདེངས་དང་ལྡན་པ་གཞན་དུ་མ་ལའང་ལུང་བསྟན་དངོས་ཉམས་ཅི་རིགས་པ་རྩེ་མཐུན་བྱུང་།

དེ་ལྟར་དགུང་ལོ་གསུམ་ཙམ་ནས་༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དུས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གསུངས་པ་ཞིག་བྱུང་བས། གང་དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་གྲགས་པས་ཁྱབ།

(༡༥༤༦) མེ་རྟ་ལོར། དགུང་ལོ་བཞི་པའི་སྐབས་སུ་དྲུང་ཆེན་གསུང་རབ་པ་དང་། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བླ་སྤྱི་རྣམས་གྲོས་མཐུན་ཏེ། ༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ནས། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་གདན་དྲངས། བླ་བྲང་གི་བཞུགས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་མདུན་ནས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ། “བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་”ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ།

(༡༥༤༩) ས་བྱ་ལོར་དགུང་ལོ་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཤིང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན།

འབྲས་སྤུངས་དང་། སེ་རའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་པ།

(༡༥༥༢) ཆུ་བྱི་ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་སུ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེའི་ཁྲི་ཐོག་བཅུ་གཉིས་པར་ཕེབས།

(༡༥༥༦) མེ་འབྲུག་ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་དུས་སུ་ཡར་ཀླུང་དུ་སྣེ་གདོང་བ་དང་། འཕྱོངས་རྒྱས་ནང་སོ་གཉིས་མ་མཐུན་པས་གཡུལ་འཁྲུག་ཆེན་པོ་ལངས་པ་ལ། བར་འདུམ་མཛད་དེ་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་བས་སྤྱི་མོས་ཆེན་པོ་བྱུང་།

འཕགས་སྡེ་ལོ་ཙཱ་བ་སྔགས་རམ་པས་དགེ་འདུན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་གདན་དྲངས་ཏེ། དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་མང་པོ་གསན་ཞིང་། རྡོར་དྲིལ་འཛིན་ལུགས་ནས་མཚོན་པའི་འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་ཕྱག་བཞེས། གར་ཐིག་དབྱངས་གསུམ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐིག གཏོར་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། ལྷག་ལྷའི་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་ཁ་སྐོང་དང་བཅས་པ་ཚད་ལྡན་མཛད།

(༡༥༥༨) ས་རྟ་ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པའི་སྐབས་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་བཅོ་ལྔ་པར་ཕེབས་ཏེ། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ།

དེ་ནས་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་བླ་མའི་ཆེ་བར་འོས་པའི་ལས་ཚན་གྱི་རིམ་པ་དང་བཅས་པས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་སྣེའུ་གདོང་དུ་སྤྱན་དྲངས།

(༡༥༦༠) ལྕགས་སྤྲེལ་ལོར་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར། རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་བཟང་རྩེ་པའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབང་ལུང་མན་ངག་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་མཐའ་ཡས་པ་གསན།

བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་། སོག་ཡུལ་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་བཀུར་གཟོས་ཞུས་པ།

(༡༥༦༤) ཤིང་བྱི་ལོར་དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་སོགས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།

༡༥༧༥ ཤིང་ཕག་ལོར། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་སྐབས་ལོ་གསར་དང་། སྨོན་ལམ་གྲུབ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་སྐབས། སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པས་གཙང་རོང་གི་དམག་ཁྲི་ཕྲག་ཏུ་ཉེ་བ་ཁྲིད་ནས་སྟོད་ལུང་སྒལ་པོ་ན་ཁར་སྒར་ཕབ། སྒལ་བྱང་སྨོན་གསུམ་སོགས་བཅོམ། རིམ་གྱིས་སྐྱིད་ཤོད་དུ་འོངས་ནས་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་རྩིས་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་གཡོག་པ་སྔགས་འཆང་སྐུ་ཞང་ཀུན་བཟང་རྩེ་པས་མཐུ་བཏང་བས། སྒར་དུ་ཐོག་འཁྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས། མི་ནི་ཐུབ་ཀྱང་ལྷ་མི་ཐུབ་པར་བསམས་ནས་ཕྱིར་བཟློག་པ་བྱུང་།

དེ་ནས་སོག་པོ་ཧལ་ཧའམ། ཆ་ཧར་རྒྱལ་པོ་ཨལ་ཐན་ཁང་ལ། མཛོད་དགེ་ཨ་སེང་བླ་མས་རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་བཤད་པས། དད་པ་སྐྱེས་ཏེ་སོག་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་མི་སྣ་སྔ་རྗེས་མངགས་པར་རྗེས་སུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་མཛད།

(༡༥༧༧) མེ་གླང་ལོར་དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བཞེས་སྐབས། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤམས། ཕ་བོང་ཁ་པ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ལ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་དང་། ཐུན་མིན་ཟབ་ཆོས་དུ་མ་གནང་ནས། སྤྱི་སྒོས་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་དུ་མངའ་གསོལ།

སོག་པོ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོས་མཚོ་ཁ་ཕྱོགས་སུ་གདན་ཞུའི་ཕོ་ཉ་བསྐྱར་དུ་འབྱོར་བ་ལྟར། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉེར་དྲུག་ལ་འབྲས་སྤུངས་ནས་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ། འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བརྒྱུད། བྱང་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་བའི་དབེན་གནས་སུ་ཕེབས། དེའི་བར་དུ་བྱོན་པའི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་གདན་ཟུར། རིན་པོ་ཆེ་བོད་མཁར་བ། གཙང་པ་པཎ་ཆེན་རིག་པ་སེངྒེ་། དབེན་ས་པ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། གདན་ས་ཆེ་ཆུང་གི་མཁན་སློབ་མང་པོ། རྩེ་གོང་དཀར་གྱི་སྐུ་ཚབ། ས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་དཔོན་གཡོག་སོགས་ཆེ་རྒུ་མཐའ་དག་གིས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། རྗེ་འདི་པ་ཆིབས་པ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་ས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་ཆིབས་ཡོབ་ལ་འཇུས་ཏེ། བསྟན་པའི་དཔལ་གྱུར་བླ་མའི་ཞབས་པད་བརྟན། །བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུས་ས་སྟེང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཤར་མར་སྤེལ་རྗེས་མིག་མཆི་མས་བརྣངས་ཏེ་འཕྲོ་མཐུད་མ་ཐུབ་པས། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་མངའ་ཐང་འབྱོར་པ་རྒྱས། །བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཅེས་ཆིབས་ཐོག་དེ་ཀ་རང་ལ་གསུངས་པའི་ཤིས་བརྗོད་དེང་སང་ཡང་འདོན་ཆའི་ཁོངས་སུ་གསུངས་མུས་དར་ཁྱབ་ཆེ། རིམ་གྱིས་སྒར་བཏེགས་ནས། ཕེབས་ལམ་ཁག་ཏུ་སེར་སྐྱའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཁག་ལ་གསུང་ཆོས་དང་། རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་སྟོང་ཕྲག་ཉེ་བར་བསྒྲུབས། རྨ་ཆུ་བརྒྱུད་རིམ་བཞིན་ཕེབས་ནས། རྒྱལ་པོས་གདན་ཞུ་དང་པོར་མངགས་པ་སོག་རིགས་ཁག་གི་རྟ་པ་བརྒྱད་བརྒྱ་སྐོར་འབྱོར། རིམ་གྱིས་ཨ་རིག་དཀར་པོ་ཐང་དུ་བཞུགས་སྒར་བཏེགས་སྐབས། རྟ་སྟོང་ཕྲག་དང་། ཕྱུགས་ཁྲི་ཚོར་ཉེ་བའི་འབུལ་བ་ཕུལ། ཧང་ངེ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་རིགས་མི་སྣ་སོགས་ཀྱི་གདན་ཞུ་གཉིས་པ་རྟ་པ་སུམ་སྟོང་ཙམ་འབྱོར་བས་མཚོན། ད་དུང་གདན་ཞུ་རིམ་པ་གསུམ་པ་སོགས་ཀྱིས་གུས་བཀུར་དང་། འབུལ་ཚན་རྒྱ་ཆེ་བསྟར་བཞིན། ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན། ཆེན་པོར་འོས་པའི་མཐོང་གཟོས་བླ་ན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་སོག་གི་རྟ་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་བསྐོར་ཏེ་གདན་དྲངས། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་། སོག་པོ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡོན་མཇལ་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཐོག་མར་འབུལ་ཚན་གཏོས་ཆེ་བ་བསྟར།

དེ་ནས་ཁྲོམ་ཚོགས་འབུམ་ཕྲག་འདུས་པའི་དབུས་སུ་མཆོད་ཡོན་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་ཕེབས་ནས། ཆབས་འབངས་རྣམས་ལ་ཧོང་ཐའེ་ཇིས་༸གོང་མའི་བཀའ་བསྒྱུར་བའི་གཏམ་བསྒྲགས་པའི་ནང་དོན་དུ། སྔར་ས་སྐྱ་པ་དང་མཆོད་ཡོན་དུ་འབྲེལ་ནས་ཆོས་དར་ཡང་། ཟེ་མུར་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་ནས་ཆོས་ཆད། ལས་སུ་སྡིག་པ་དང་། ཟས་སུ་ཤ་ཁྲག་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པའི་མུན་ནག་ཁྲག་མཚོའི་གླིང་ལྟ་བུ་འདི་ལ། མཆོད་ཡོན་ཉི་ཟླ་ཟུང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གཏོད་དེ། ཁྲག་མཚོ་འོ་མར་བསྒྱུར་བ་འདི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས། འདིར་འཁོད་རྒྱ་བོད་ཧོར་སོག་ཀུན་ནས་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་ལ་གནས་དགོས། ཁྱད་པར་སོག་པོ་ཆ་དཀར་ལ་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པ་ནི། སྔར་སོག་པོ་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་རང་གི་ཆུང་མ་བྲན་གཡོག་རྟ་ནོར་སོགས་སྲོག་གཅོད་བྱ་སྲོལ་ཡོད་ནའང་། རྟ་ནོར་དེ་རིགས་སོགས་སྟེང་བློས་བཅད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་དང་། བླ་མ་ལ་ཕུལ་ནས། བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་ཞུས། གལ་ཏེ་སྔར་བཞིན་མི་བསད་པ་སོགས་བྱུང་ན་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལུས་སྲོག་འབྲལ་ཞིང་། ནོར་འཕྲོག་པ་ཡིན། སྔར་གཤིན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ་ཨོང་བཀོད་དུ་གྲགས་པ་དེ་ལ་ཟླ་བ་བྱུང་རེས་ཀྱི་ཉ་སྟོང་བརྒྱད་གསུམ་ལ་ཕྱུགས་བསད་པའི་ཁྲག་མཆོད་འབུལ་བ་སོགས། ལོ་དུས་ཀྱི་དམར་མཆོད་འབུལ་སྲོལ་དེ་རིགས་གཏན་ནས་མ་བྱེད། རྟེན་དེ་རྣམས་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྐུ་རེ་བཞེངས་ཤིག དེ་ལ་དཀར་གསུམ་གྱིས་མཆོད་པ་མ་གཏོགས། ཤ་ཁྲག་གི་མཆོད་པ་གཏན་ནས་མ་བྱེད། གལ་ཏེ་བྱས་པ་བྱུང་ན། རྟ་ནོར་གང་བསད་དེའི་བཅུ་འགྱུར་འཕྲོག་རྒྱུ་དང་། ཨོང་བཀོད་མེ་ལ་མ་བསྲེགས་ན། ཁྱིམ་གཏོར་རྒྱུ་ཡིན། མདོར་ན་བོད་ཡུལ་དབུས་གཙང་དུ་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལྟར། ཡུལ་ཕྱོགས་འདིར་ཡང་བྱ་དགོས་ཞེས་སོགས་ཁྲིམས་མང་དུ་བསྒྲགས་པ་ལྟར། སོག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱས།

༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་། ༸གོང་མ་ཕན་ཚུན་མཚན་གཟོས་འབུལ་རེས་གནང་བ།

སོག་པོ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་དང་། ༸རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ལྷན་འཛོམས་གནང་སའི་གནས་དེར་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་འདུལ་མཛད། རྒྱ་བོད་ཀྱི་བཟོ་བོ་མཁས་པ་དུ་མས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཕོ་བྲང་གཅིག་འཐུས་བཞེངས་པའི་མིང་ལ་“ཐེག་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་”ཞེས་བཏགས། རབ་གནས་མཛད་ཅིང་། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས། དགའ་སྟོན་གྱི་འབུལ་བ་གཏོས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། གསེར་སྲང་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པའི་ལས་ཐམ་ཁ་རིས་ལ། “རྡོ་རྗེ་འཆང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐམ་ག་རྒྱལ།” ཞེས་ཧོར་གྱི་ཡིག་གསར་དུ་བརྐོས་པ་ཞིག་ཕུལ་བ་ནས་བཟུང་། ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་“ཏཱ་ལའི་བླ་མ་”ཞེས་པའི་མཚན་བརྗོད་ཞུ་སྲོལ་བྱུང་། དེའི་དོན་ནི་“རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་”སྟེ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་མངའ་བའི་བླ་མ་ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན།

ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་ལའང་༸རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས། “ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷའི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་”ཞེས་པའི་མཚན་གྱིས་བཀུར་གཟོས་གནང་།

སྔར་བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས། སད་མི་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར། ཉམས་སད་པའི་ཕྱིར་དུ་རྒྱལ་རིགས་གསུམ་གྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་བཙུན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕུལ་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བསླབ་པ་ལ་བཀོད། མཆོད་ཡོན་གཉིས་ནས་ཨ་སེང་བླ་མ་སོགས་འགྲུལ་བ་གཏོས་ཆེ་བ་རྫོང་བདའ་གནང་སྟེ་ཇོ་ཤཱཀ་གི་དྲུང་དུ་དངུལ་གྱི་མཎྜལ་སོགས་མཆོད་རྫས་དང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་དགོན་སྡེ་རྣམས་སུ་མང་འགྱེད། རྩེ། གོང་དཀར། རྒྱ་རི་བ། དགའ་ལྡན་པ་སོགས་མཆོག་དམན་མཐའ་དག་ལ་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ། དེ་ནས་འུར་བསྡུས་ཀྱི་རྒྱལ་བུ་ཝིན་དུས་སྤྱན་དྲངས། དེར་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་“ཕུན་ཚོགས་གཞན་ཕན་སྡེ་”ཞེས་མིང་དུ་བཏགས། གསེར་དངུལ། རྟ་ཁྲབ། གོས་དར། ཕྱུགས། རྔ་མོང་། རིན་པོ་ཆེ་སོགས་འབུལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕུལ། གན་ཅུ་དུ་ཐང་ཞེས་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་ས་དབང་སྒྱུར་བའི་མི་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་གདན་དྲངས། རོལ་ཆ་དང་མཚོན་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པའི་བསུ་བ་དང་བཅས་ཏེ་ཕེབས། ལམ་གྱི་རིགས་སོ་སོར་མི་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་རྩེད་སོགས་དང་། བཟའ་བཏུང་གི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་ཕུལ། མཁར་དེར་ཕེབས་པ་ལ་སའི་ལེ་དབར་བཅུ་ཡོད་པ་ལས་ལེ་དབར་བདུན་ཙམ་ཕེབས་པ་ན། རྒྱལ་པོའི་ལུང་གིས་བརྫངས་པའི་གདན་འདྲེན་པ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་ཙམ་འབྱོར། དེ་ནས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཁྲོམ་ལ་བླ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལོ་ཙཱ་བས་རྒྱ་ནག་ཡུ་གུར་སོག་པོ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར། བཙུན་གསར་བརྒྱ་ཙམ་རབ་ཏུ་བྱུང་། སྔོན་སོག་པོ་ཧལ་ཏ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱའི་ལུགས་རིའི་ནང་ཁོངས་ཀྱི་སྡེ་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེ་ནས་རྗེ་འདིས་སོག་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ་ནས་བཟུང་། རྒྱ་རིགས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྐྱབས་སྦྱིན་བླ་ན་མེད་པ་གནང་།

(༡༥༧༩) དགུང་ལོ་སོ་བདུན་པ་ས་ཡོས་ཀྱི་ལོར་སོག་པོ་འུར་བསྡུས་དང་། ཨོ་རོད་ནང་འཁྲུགས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་དཔྱད་ཀྱིས་བདེ་འཇགས་ལ་བཀོད། དབུས་གཙང་གི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཚང་མས་མྱུར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞུ་ཡིག་ནན་ཆེར་ཕུལ།

ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་འདེབས་པའི་དགོངས་པ་གཏད་དེ། སྐྱིད་ཤོད་ནས་བཟོ་བོ་རྫོང་དགོས་ཚུལ་གནང་འདུག་པ་ལྟར། པཱུ་ནེ་ཤིང་སོགས་བལ་བོ་བཞི་ཙམ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོས་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞུ་བ་ཕུལ་བས། ལི་ཐང་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་འཛུགས་དགོས་པ་ཡོད་པས་དེ་གྲུབ་བསྟུན། དབུས་གཙང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་བྱ་བ་མ་བྱུང་ན་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། མཆོད་ཡོན་བཀའ་བགྲོས་ཐོག་ནས་བོད་སོག་འབྲེལ་བ་ཞུ་མིར་སོག་པོའི་ཕྱོགས་ནས་དཔོན་པོ་ཁོ་ལོ་ཆེ་ཆིང་པ་ཐུར་འཁོར་བཅས་མཚོ་ཁར་འཇོག་རྒྱུ་དང་། རེ་ཞིག་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྟོང་འཁོར་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་བསྐོ་གཞག་གིས་སོག་ཡུལ་དུ་རྫོང་བདའ་མཛད། ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གོང་མ་རྒྱལ་པོས་མི་སྣ་མངགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བཀུར་བའི་ཞུ་ཡིག་དང་བཅས་རྒྱལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་གྱོག་ཆིང་ཤྲཱིའི་མཚན་དང་ཐམ་ཁ་ལུང་ལས། ཞྭ་ལས་གོས། འཇའ་ས་སོགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བའི་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་རྒྱ་ནག་གི་མི་དཔོན་གསུམ་བཅས་པ་འབྱོར། ལུ་ཧང་གསེར་མའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། གསེར་དངུལ་གོས་དར་སོགས་ཕོ་བྲང་གི་སྤྱད་པ་མང་དུ་ཕུལ། ངེད་རང་གི་འབངས་སུ་གྱུར་བའི་སོག་པོ་ཚོ་ཆེན་བཞི་བཅུ་དང་། གན་བཅུ་དུ་ཐང་གི་མི་དཔོན་སོགས་ཀྱི་རེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ལེགས་ཤིང་། ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་ཡང་རིམ་གྱིས་གདན་འདྲེན་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་གནང་། ཕྱག་མཛོད་པ་ལ་གུ་ཤྲཱིའི་ལས་ཀ་དང་ཐམ་ཀ་གནང་།

ལི་ཐང་དགོན་པ་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་ཆེན་གླིང་བཏབ་པ།

(༡༥༨༠) དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་པ་ལྕགས་འབྲུག་གི་ལོར་“ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་”འདིང་བའི་འུ་ལག་དང་བཟོ་བོ་མཐའ་དག་འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་བསྒྲུབས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་གྲྭ་སྤྱིལ་སོགས་འགྱངས་མེད་དུ་ཟིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐུབ་ཆེན་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་རྒྱབ་མཐོ་རེ་བཞི་པ་བཞེངས་ཏེ། རབ་ཏུ་གནས་པ་རྒྱས་པར་མཛད། དགོན་པའི་མིང་“ཐུབ་བསྟན་བྱམས་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་”ཞེས་བཏགས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ཆིབས་ཁ་སྒྱུར་ཏེ་སྨར་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕེབས།

(༡༥༨༡) དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པ་ལྕགས་སྦྲུལ་གྱི་ལོར་ཆབ་མདོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ཕེབས་ལམ་དུ་རྒྱ་མོ་བཟའི་ཕྱག་བཟོ་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་སྣང་གི་སྐུ་མཇལ་བས། དེ་རྣམ་སྣང་དངོས་སུ་གྱུར་པའི་དབུ་གཙུག་ནས་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་ལྔ་འཕྲོ་བ་དང་། ཐུགས་ཀ་ནས་མགོན་པོ་གུར་ཞི་བའི་ཆས་ཅན་གསལ་བར་གཟིགས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཞབས་བསྐོར་སྟོང་མཛད།

དེ་ནས་རྗེ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་བླ་མ་གནས་ཆེན་སོགས་རྟ་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསུ་བ་དང་། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་ཉེ་བས་སེར་སྦྲེངས་དང་བཅས་ཆབ་མདོ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཕེབས།

དེ་རྗེས་ལྡན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཆོས་རྗེ་ལུང་རིགས་པ་དང་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕེབས། ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་གཤེགས་པ་མངོན་པར་མཁྱེན་པས་གཟིགས་ཏེ་བདེ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་སྟེ་རྗེས་སུ་བཟུང་།

ཨ་མདོ་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དུ་དགོན་པ་བཏབ་ཚུལ་ནི།

(༡༥༨༣) དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་ཆུ་ལུག་ལོར་ཞིང་སྐྱོང་ནང་སོས་གདན་དྲངས་པ་བཞིན་༸རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་བལྟམས་པའི་གནས་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས། ཉིད་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་གཟིམས་ཁང་ཆུང་བ་ལྷས་སྐོར་གཅིག་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་སྐུ་མཚམས་བསྡམས། གཟིམས་ཁང་དེ་ལ་དེང་སང་“གཟིམས་ཁང་གོང་མ་”ཞེས་པའི་རྩ་བ་འདི་ཡིན། དེ་ནས་འདུལ་འཛིན་ཆོས་རྗེ་སྒོམ་ཆེན་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཚོ་པ་ལྔའི་ནང་སོས་གཙོས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ལ་ཙོང་ཁའི་ལྟེ་བའི་གནས་འདིར་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཚུགས་ན་འཕྲལ་ཕུགས་ལེགས་ཚུལ་དང་། འཛུགས་ཀྱང་ངེས་པར་དགོས་པའི་བཀའ་ལུང་བཟང་པོ་བསྕལ་བ་ཀུན་གྱིས་དགའ་དད་སྤྲོ་བཞིན་སྤྱི་བོར་མནོས་ཏེ། ཁ་ཞེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་དྭང་དུ་བླངས། ༸རྒྱལ་དབང་ཉིད་ནས། ཉིད་ཀྱི་འདྲ་ཐང་། ལྷ་མོའི་རྟེན་ཐང་། ཆོས་སྐྱོང་གི་རྟེན་ཐང་བཅས་བསྩལ་ནས་ས་འདུལ་དང་། གནས་ལ་བྱིན་ཕབ་པའི་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ཟི་ན་ཀླུ་རྒྱའི་སྡེ་བར་དེང་སང་ཤ་ར་ཡུ་གུར་དུ་གྲགས་པའི་མི་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། བཀའི་བསྟན་སྲུང་གསུང་རྒྱལ་དགྲ་ལྷ་སྐྱེས་གཅིག་ལུས་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་དགོས་པའི་དམ་བསྒྲགས་མཛད་པར། སྲུང་མ་ཉིད་ནས་མི་རབས་བཅུ་གསུམ་གྱི་བར་འཁོར་བར་དམ་བཅས་པས། ཉིད་ཀྱི་ཤངས་མཚལ་ལས་བསྐྲུན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གི་རྟེན་ཐང་ཡང་གནང་། དེ་ནས་བཟུང་གནས་གཞི་སྤྱིལ་བུ་རྣམས་བསྐྲུན་པ་དང་། ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡང་བཙུགས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གྱི་དཔོན་ཁག་དང་། ཚོ་པ་ལྔས་སྦྱིན་བདག་རེས་མོས་བྱས། ༸རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་བཞིན་དབྱེན་བཟླུམས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་རབ་གནས་མཛད། དེར་བཤད་གྲྭ་གསར་དུ་འཛུགས་པ་དང་། བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྲུང་རྣམས་ལ་གཉེར་གཏད་མཛད།

བྱ་ཁྱུང་བྲག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་དང་ཆོས་མང་དུ་གསུངས། རིམ་གྱིས་རི་བོ་དན་ཏིག་ཏུ་ཕེབས། ཡང་ཏིག་གི་གནས་སྒོ་གསར་དུ་ཕྱེ། ངོས་དེར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་སོགས་རང་བྱོན་མང་དུ་བྱུང་། དེ་ནས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་བཞུགས་གནས་མཛོ་མོ་མཁར་དུ་ཕེབས། ཙོང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང་ཧོར་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར། དེ་འདུམས་པར་མཛད་དེ་ཀུན་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ནས་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་བརྒྱུད་མཚོ་ཁར་ཕེབས།

(༡༥༨༥) དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་ཤིང་བྱ་ལོར་སོག་པོ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་དུ་རིང་རྒྱལ་པོས་གདན་འདྲེན་གྱི་ཕོ་ཉ་མངགས་པ་ལྟར། ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་དམར་ཆུའི་འགྲམ་དུ་ཕེབས། རིམ་གྱིས་“མཁར་སྔོན་པོ་”ཞེས་བོད་འབྲོག་གི་སྡེ་མཐའ་ཀླས་པ་ཡོད་པའི་སར་ཕེབས། ཆ་དཀར་ནས་ན་མོ་ཏའི་ཧོང་ཐའི་ཇི་མཇལ་བ་ལ་འོངས་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་འབུལ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ཕུལ།

(༡༥༨༨) དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པ་ས་བྱི་ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་མཇུག་ནས་ཅུང་ཟད་བསྙུངས། རྒྱ་ནག་གོང་མས་རྒྱལ་པོའི་ཕོབྲང་དུ་གདན་འདྲེན་པར། མི་བརྒྱད་ཀྱིས་གཉའ་བ་ནས་བཏེགས་པའི་གསེར་ཡིག་པ་མངགས། ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་པའི་ཞལ་བཞེས་མཛད། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་མགོ་ནས་བསྙུན་བབས་ལྕི་བཞེས་ཀྱིས། ཚེས་ཉེར་དྲུག་གི་ཐོ་རངས་ལ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས།

སྐུ་གདུང་སོག་ཡུལ་དུ་ཞུགས་ལ་ཕུལ་ནས། གདུང་རུས་རྣམས་ཕྱག་མཛོད་གུ་ཤྲཱིར་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྒྱ་ལེ་སྐུ་མདུན་པ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་སོགས་ཞབས་འབྲིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཁུར་བླངས་ཏེ། དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲུ་བཅུ་གསུམ་ཞིག་བཞེངས། ལྷ་སར་གདན་དྲངས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས།

༸རྒྱལ་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི།32

སྐུ་བལྟམས་པ་དང་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་སྐོར།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཇིང་གིར་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཨལ་ཐན་གྱི་ཚ་བོ། ཡབ་སེ་ཆེན་ཆོས་ཁུར་དང་། ཡུམ་བཱ་ཁེན་སྦྱུལ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༨༩ ས་གླང་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོག་ཡུལ་མཁར་སྔོན་པོར་སྐུ་བལྟམས། ཟླ་བ་དེ་ཀའི་ནང་དུ་ཡབ་ཀྱི་མཚན་ནས་འབོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་གསུང་གླེང་དུ་མ་གནང་བས་ཐམས་ཅད་ཡ་མཚན་པར་གྱུར། ཉིན་གཅིག་ཡུམ་ལ། ལྷ་ཁང་ནས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་དུམ་པ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་གསུངས་པ་ལྟར་བླངས་པས། གླེགས་བམ་ལ་གཟིགས་ཏེ་འདི་ནི་ངའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་ཞེས་གསུངས། གླེགས་བམ་ཁ་ཕྱེ་བས་དམ་ཆོས་པད་དཀར་ནང་གི་དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་རྣམ་ཐར་བྱུང་བས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་གོར་མ་ཆག་ཅེས་ཀུན་གྱིས་གླེང་། ཉིན་གཅིག་ཆོས་སྐྱོང་མང་པོ་ཞལ་གཟིགས་ནས་རྣམ་འགྱུར་འདི་ལྟ་བུ་དང་བཅས་ཏེ་བྱོན་བྱུང་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལད་མོ་མང་པོ་མཛད། ལོ་འཁོར་ནས་ཡབ་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ལ་རབ་གནས་བྱེད་པའི་དུས། སྤྲུལ་སྐུ་འདིས་༸རྒྱལ་བ་གོང་མའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་མཛུབ་གཏད་ནས་འདི་ང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྗེ་གོང་མས་ཡབ་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་ཕྲེང་ངོས་བཟུང་། དེ་ནས་གུ་ཤྲི་མཇལ་བར་འོངས་ཏེ། རྗེ་གོང་མའི་ཕྱག་ཕྲེང་སོགས་ཕྱག་རྫས་ངོ་འདྲ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་དང་བསྲེས་ཏེ་གཟིགས་སུ་ཕུལ་བ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་མཛད་པས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཏེ་དད་པ་ལྷག་པར་སྐྱེས། དེ་ནས་གསོལ་དཔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དང་། ནང་སོ་བཀའ་བཅུ་པས་གོང་གི་སྐད་ཆའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་བཅས་མཇལ་བར་འོངས་པས། གསོལ་དཔོན་སོགས་ཕྱག་ཕྱིར་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཕྱག་འཇོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སོ་སོའི་མིང་ནས་བོས་ཏེ་ངོས་འཛིན་མཛད་པས་ཀུན་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དད་པ་ཐོབ།

(༡༥༩༡) དགུང་ལོ་གསུམ་པ་ལྕགས་ཡོས་ལོར་ཐུ་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཇལ་བར་བྱོན་པས། ན་ཚོད་ཕྲ་ཡང་ཞུམ་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར། ཞལ་འཛུམ་པ་དང་བཅས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་བདེ་བར་གནས་སམ་ཞེས་གསུངས་པས། རྗེ་གོང་མ་དྲན་པའི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་མཆི་མ་འཁྲུག་ཅིང་བ་སྤུ་ལྡང་བར་གྱུར། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ལི་ཐང་གི་ལྷ་ཆེན་བཞེངས་པའི་བལ་བོའི་ལྷ་བཟོ་ཡོད་པར། མིང་ནས་བོས་ཏེ་ངོས་འཛིན་གནང་། ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོ་མཚན་དངོས་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། རྒྱ་ནག་གོང་མའི་ལུང་གི་གུ་ཤྲི། ཀུན་ལ་ཕྱག་མཛོད་སེང་གེར་གྲགས་པ་དེས། དབུས་ཕྱོགས་སུ་རྗེ་གོང་མའི་དགོངས་རྫོགས་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སོག་ཡུལ་དུ་བྱོན་པའི་གཏམ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་༸རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་སྐོར་ལ་ལྷ་དང་བླ་མའི་ལུང་བསྟན་ཕྱོགས་མཐུན་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། སྤྲུལ་སྐུ་དགུང་ལོ་གསུམ་བཞེས་པའི་སྐབས་༸རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས།

བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་གསར་རྒྱལ་ཁང་རྩེ་པ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོས་ཕྱག་མཛོད་གུ་ཤྲཱི་སོག་ཡུལ་དུ་སྤྱན་འདྲེན་ལ་འབྱོན་པར་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་གསུང་གླེང་མང་དུ་གནང་ཞིང་། ཁྱད་པར་ངེད་ན་ཚོད་མཐོ་བས་སོག་ཡུལ་དུ་སྐུ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ཞིག་མི་འོང་འདུག་ཀྱང་། དེང་སང་དབུས་གཙང་དུ་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མའི་རྒན་མགོ་ངེད་རང་ཡིན་པ་ནས་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེར་མཚན་འབུལ་བའི་བབས་འབྲེལ་འདུག་པས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་མཚན་འབུལ་རྒྱུ་ཕུལ་བས། འདི་ནས་བཟུང་མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གྲགས།

དེ་ནས་བཟུང་སྤྲུལ་སྐུ་ཉིད་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཀྱང་། ཡབ་ཡུམ་རྣམས་སྲས་ལ་ཧ་ཅང་བྱམས་པས། བོད་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་རིམ་པར་བཤོལ་ཏེ། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་མ་སོན་བར་སོག་ཡུལ་རང་དུ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་།

དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་བཞུགས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་བ།

(༡༦༠༣) དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པ་ཆུ་ཡོས་ལོར་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བརྒྱུད་དེ་དབུས་སུ་ཕེབས་པར། ཐོག་མར་བྱང་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་བའི་དབེན་གནས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད། དེར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་པ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གདན་འདྲེན་ལ་ཕེབས།

དེ་ནས་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་བའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་སྟག་ལུང་དུ་ཕྱག་མཛོད་པ་དང་། རྟགས་བརྒྱད་དཔོན་སོགས་དྲུང་འཁོར་ཆེ་བགྲེས་རྣམས་ཀྱི་ཆིབས་བསུ་དང་། དགེ་འདུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེར་སྦྲེངས་དང་བཅས་ཏེ་ཕེབས། དེའི་ཚེ་ས་སྐྱོང་དགའ་ལྡན་པ་༸མི་དབང་གཡུལ་རྒྱལ་ནོར་བུ་ཡབ་སྲས་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནས་དབོན་གཉེར་སྐུ་མདུན་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་པ་སོགས་གདན་འདྲེན་པ་ཕལ་ཆེར་འབྱོར། དེ་ནས་འཕན་ཡུལ་ནང་དུ་ཕེབས་པ་ན། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ལས་ཐོག་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་པ་བསུ་བར་ཕེབས། དེ་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་ཕེབས། གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་ལ་ཞིབ་གཟིགས་དང་། ཁྱད་པར་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་སྐབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་གཟིགས།

དེ་ནས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྟེ་བ་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོར་ཕེབས་པར་ཉེ་བ་ན། སྐྱ་སེར་གྱི་གདན་འདྲེན་ཆིབས་རགས་ཁྲོམ་ཁྲི་ཕྲག་ལས་བརྒལ་བས་མདུན་བསུས་ཏེ་གཞིས་ཀ་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དུ་སྤྱན་དྲངས། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་སེར་འབྲས་དགའ་སྐྱོར་སོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་དགོན་སྡེ་གྲངས་མེད་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་འདུས་ཏེ། སེར་སྦྲེངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རིང་པོར་བསྟར། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན། བ་དན། རོལ་མོ། མེ་ཏོག་སོགས་མཆོད་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བླ་བྲང་ཁག ཁམས་ཚན། མི་ཚན་སོགས་ཀྱི་རྟ་པའི་བསུ་བ་དང་བཅས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས། དེར་བསུ་བ་དང་ཕེབས་སྐྱེལ་ལ་འདུས་པའི་སྐྱ་སེར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ། བུར་སྟོན། མར་སྟོན། ཤ་རྩམ། ནས། གྲོ་སྲན་རྣམས་ཀྱི་ཕོགས་ཟུར་གསོལ་ནར་མ་སོགས་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས། གཞན་ཡང་གཟིམས་ཁང་གོང་། གྲྭ་ཚང་ཁག་བདུན། སློབ་དཔོན་ཚུལ་པ། ཁམས་ཚན། མི་ཚན་སོགས་མང་པོས་སོ་སོའི་གནས་ཁང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། བསྙེན་བཀུར་གྱ་ནོམ་པ་བྱས།

གཟའ་ཚེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོར། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་དྲུང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སློབ་དཔོན་གནང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།

བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ལེགས་ཇ་ཞུ་བར། བླ་ཆེན་མི་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྣ་དབྱར་དུས་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟར་འདུས། ཁྱད་པར་སྒར་ཆེན་ནས་ཞྭ་དམར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ལེགས་བྱའི་ཞུ་ཤོག་འབུལ་བ་གནང་། གཙང་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་མཁན་སློབ་ཚང་མ་མཇལ་བར་ཕེབས་པའི་ལམ་དུ། དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྣང་ལ། མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ཁྱེའུ་དཀར་པོ་སོགས་ཡ་མཚན་པའི་ལྟས་བྱུང་བ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འཆར་སྟོན་ལྟར། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཕྱག་མཛོད་རྣམ་གཉིས་བཀའ་བགྲོས་མཐུན་ནས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལ་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་སྙན་གསལ་ཕུལ་བས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། དཔོན་སློབ་རྣམས་རེ་ཞིག་འབྲས་སྤུངས་སུ་གཞི་ཕབ་ནས་བཞུགས་ཏེ། ལོ་ཤས་རིང་ལ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་མང་པོ་འབུལ་བཞེས་མཛད།

(༡༦༠༤) དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ཤིང་འབྲུག་གི་ལོར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས། གོང་དཀར་ཞབས་དྲུང་དང་། གྱེ་རེ་ལྷ་བ་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་གཞིས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་རྗེས་འོལ་ཁ་རྫིང་ཕྱི་དང་། རྗེ་གོང་རིམ་གྱི་གདན་ས་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བཀའ་ཆོས་འབུལ་ཆེད་ཕེབས་ནས། བཞུགས་ཞག་མང་བར་ལྗགས་ལུང་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་བཀའ་ཆོས་འབུལ་བ་གནང་། མལ་གྲོ་བརྒྱུད་རིན་ཆེན་གླིང་ཆོས་སྡེ་བས་བསྙེན་བཀུར་ཞིང་། ཚོགས་སུ་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བསྩལ། རྫིང་ཕྱི། འོལ་ཁ་རྩེ། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ། སྐྱིད་ཤོད་བརྒྱུད་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ཏེ་མེ་རྟ་ལོར་ཡར་ཀླུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། འཕྱོང་རྒྱས་སྟག་རྩེར་ངག་དབང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས། རི་བོ་སྡེ་ཆེན། སྤྱན་གཡས་པ། ཕག་སྡེ་པ། དཔལ་རི་སྒྲུབ་སྡེ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ཆེན། ཆོས་ལམ་རིམ་པ། བདེ་སྟེར་བ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རིམ་གྱིས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

དེ་ནས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་རིས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་ལྟར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་གདན་འདྲེན་པར་ཤར་རྩེ་དཔོན་སློབ་དགྲ་འདུལ་འབྱོར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་ཉིན། ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་དབུ་གནང་། སློབ་དཔོན་རྣམ་པ་ཆེ་བགྲེས་སོགས་ཀྱིས་ཆིབས་བསུར་ཕེབས་པ་གཟིགས་ནས། ཆིབས་ལས་བཤོལ་བ་གནང་། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་ཉེ་བའི་སེར་སྦྲེངས་དང་བཅས་ཏེ་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དབང་དང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཟན་ཤིང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཕུལ་བ་དང་། གངས་ཅན་ཆོས་འཕེལ། ཁྲོ་ཕུ། ལྷུན་པོ་རྩེ་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་སླར་དབུས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས། མར་ལམ་རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་དང་། གནས་རྙིང་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་གནང་།

(༡༦༡༡) དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པ་ལྕགས་ཕག་ལོར་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ཏེ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ལས་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་གསན། ལོ་དེར་གཙང་པ་དབོན་ཞང་ཐུགས་འདོད་མ་མཉམ་པར་བརྟེན། གཙང་དཔུང་གཏོས་ཆེ་བ་ཡར་རྒྱབ་ཏུ་འབྱོར། ཡར་རྒྱབ་པ་དཔོན་བློན་གསོལ་སྐལ་གྱི་སྟེང་བཞུགས་དགོས་པའི་གནས་ཤིག་ལ་བརྟེན། མཚན་མཐུ་སྟོབས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བསྒྱུར། ལོ་འདི་དག་གི་སྔ་ཕྱི་རྣམས་སུ་ལྷོ་བྱང་གི་འགྲུལ་པ་གཏོས་ཆེར་འོང་ནས། བརྒྱ་འབུལ་སྟོང་འབུལ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་ཕུལ། གཙང་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་སར་ཕེབས། ཚེ་དབང་བརྒྱ་རྩ་དང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྡོམ་པ་ཞུ་བའི་སྙན་གསན་བྱུང་བ། གནང་ཐུབ་ན་མཆོད་ཡོན་ཚང་མ་ལ་སླེབས་དཀྱུས་ཆེ་བ་འོང་རྒྱུ་ཡིན་འདྲ་ནའང་། རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་སྡེ་པ་གཙང་པ་བསྟན་དགྲ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་གནང་བ་མི་རིགས་ཞུས་ཏེ་བཤོལ།

སྟོང་སྐོར་ཞབས་དྲུང་། འཕགས་པ་ལྷའི་སྤྲུལ་སྐུ། བ་སོ་སྤྲུལ་སྐུ། དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ། ཤེར་དཔང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་མདོ་སྨད་དང་རྒྱ་སོག་གི་བླ་ཆེན་མང་པོ་མཇལ་བར་ཕེབས། འཕགས་པ་ལྷ་དང་། བ་སོ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་གཙུག་ཕུད་བཞེས། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་དང་། རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ་ཐོར་བུའི་ལུང་གནང་། དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུས་ཐོག་མར་མཇལ་དུས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་རབ་བྱུང་ཞིག་ཡིན་པ་གཞིར་བཅས་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་ཅན་ཞིག་སྣང་ཞེས་གསུངས་པར། ཉེ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་མིག་འཁྲུལ་བ་ཡིན་མོད། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག་ཅེས་སྨྲས་སྐད། ཐེངས་གཅིག་ནི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་གཟིགས་གསུངས་པ་དང་། ཉིན་གཅིག་རྗེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་རབ་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་གཅིག་པུ་ཤར་རྒྱག་བྱོན་པས། གདན་སུམ་བརྩེགས་ཤིག་གི་སྟེང་ན་དེང་སང་འབྲི་ཆ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་འབྲོམ་སྟོན་པའི་སྐུའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་དང་ཞལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་ཚད་ཙམ་གྱི་མཐོ་སར་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་ཁྲུ་གང་བ་ཞིག་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་མཐོང་བས། རེ་ཞིག་སྨྲ་མ་ཤེས་པར་ཧུར་རེ་ལུས་སྐབས། རྗེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེར་བཞུགས་ཤིག་གསུངས་པ་ན། ཉམས་སྣང་དེ་འགགས་ནས། དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་ཞུས་པས་སྤྱན་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཞེས་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་སྐད།

བསྙེན་རྫོགས་སྡོམ་བཞེས་དང་། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་འུན་ཤུ་ཝང་གིས་གསེར་གྱི་ཐམ་ཀ་ཕུལ་བའི་སྐོར།

(༡༦༡༤) དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པ་ཤིང་སྟག་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་ཚེས་དགེ་བར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསོད་ནམས་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་ལས་སློབ་གནང་སྟེ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དེ་ནས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན། ཆོས་གཉེར་གྲགས་པ༑ དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། གཟིམས་ཁང་གོང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། འོལ་ཁ་ནས་དྲུང་པ་མཁས་བཙུན་པ། རྗེ་ནོར་བུ་བ་སོགས་བླ་མ་མང་པོ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པ་གསན།

རྗེ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གྱི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་སུ་ཕུལ་བ་སྐུའི་སྟོད་ཀྱི་ཆ་ཆེར་མ་ཚིག་པ་འཕྲལ་དུ་ལྟར་སྣང་ལེགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་སྤྱན་འབེབས་ལ་ཁྱེར་འོངས་པ། དེར་འཁོད་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཡ་ང་བའི་རྣམ་པ་བྱེད་པ་ལ། རྗེས་འདིས་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ཤིང་དབུ་ཐོག་ཏུ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བཞག་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གནང་། བོད་འདིར་དགྲ་གདོང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མིག་གཅིག་པུ་རྗེ་བཙུན་རྭ་ཆེན་ཞབས་ཀྱི་པུར་རིལ་པོ་ནང་རྟེན་ལ་བཞུགས་ཤིང་། འཇིམ་པ་འཐེབ་ཀྱུ་རེ་ལ་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡ་མ་རཱ་ཛ་སྟོང་ཕྲག་རེ་ལྗགས་ཆབ་མཛད་པའི་སྐུ་བརྙན་བྱིན་རླབས་ཅན་དེའི་དྲུང་དུ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རིམ་པ་བགྲང་ལས་འདས་པ་གནང་། སྤྱིར་དམ་པ་རྣམས་ནི་གདུལ་བྱའི་ངོར་མཁས་བཙུན་བཟང་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་མངའ་བའི་ཁོངས་ནས། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་མཛད་པ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བ་ཞིག་ཡིན།

(༡༦༡༦) དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་མེ་འབྲུག་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ནང་དུ། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་འུན་ཤུ་ཝང་གིས་བླ་མ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་སོགས་རྒྱ་མི་མང་པོ་མངགས། ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལས་ལུང་དང་། ལས་ཞྭ། ལས་གོས། ཐམ་ཀ་ཕུལ། དེ་རྣམས་ནས་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་འབྲས་སྤུངས་སུ་རྒྱ་སྤྱི་ཁང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་འབུལ་བ་དང་རྩེད་སྣ་ཡ་མཚན་པ་མང་པོ་བྱས། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་དགོས་པའི་སྙན་གསན་ཞུས་པར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཞལ་བཞེས་མཛད།

དུས་དེར་སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་ལུང་པ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྲིད་གཙང་པའི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པ་སོགས་རིམ་གྱིས་དབུས་གཙང་ཕལ་ཆེར་ལ་དབང་བསྒྱུར། རྗེ་འདི་ཉིད་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་རིང་། དཔོན་པོ་ཁོ་ལོ་ཆེའི་སྲས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དམག་གི་དཔུང་ཚོགས་དང་བཅས་ལན་གྲངས་མང་པོ་ལྷགས་ཏེ། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ལ་གཡུལ་འགྱེད་རྩིས་ཀྱི་བོད་དང་ཁད་ཉེ་སར་འབྱོར་པ་ན། ཆེད་གཏད་མི་སྣ་མངགས་ཏེ་དུས་ཟིང་ཞི་བར་མཛད།

དེ་ནས་སྐུ་བསྙུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་མེ་འབྲུག་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་གཤེགས། དགུང་ཞག་ཞེ་དགུའི་བར་དུ་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གཉིས་དང་། གྲྭ་ས་སོ་སོའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་རྫོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་སུ་ཕུལ་བར་དབུ་ཐོད་བམ་རིལ། ཐུགས་ལྗགས་སྤྱན་གསུམ་དང་། གདུང་རིང་བསྲེལ་མང་དུ་ཕེབས་ཤིང་། ཁལ་ཁ་དཔོན་པོ་ཆོ་ཁུར་གྱིས་དད་རྟེན་དུ་དབུ་ཐོད་དང་། ཐུ་མེད་ཐའི་ཇིས་ཐུགས་སོགས་རང་རང་གི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་དྲངས། ཁལ་ཁ་ཆོ་ཁུར་གྱིས་སྦྱིན་བདག་དང་། ཕྱག་མཛོད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱིས་ཐུགས་འཁུར་བཞེས་ཏེ་རིང་བསྲེལ་སོགས་གཟུངས་སུ་ཕུལ་བའི་དངུལ་གྱི་གདུང་རྟེན་བཞེངས་པ་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་བཅས།

༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར།

དེ་ལྟ་བུའི་༸རྒྱལ་མཆོག་གོང་རིམ་གྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་བླ་མཐོར་སྤེལ་བ་ལ་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདི་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ལེགས་བཤད་གཏོས་ཆེ་བ་མཛད་པ་པོ། གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེ་ཞེས་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་གང་དེས་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱག་རིས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མེའི་དགོངས་འགྲེལ་དང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དོན་བསྡུ་འདི་ལྟ་བུ་ཚིག་ཉུང་ལ། དོན་གྱི་གནད་ཀུན་དཀྲོལ་ནས་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། གཞུང་ཆེན་མོ་དང་ཡང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཟབ་ཁྱད་དུ་མ་ཡོད་པས། འབྲོམ་སྟོན་པས། བསྟན་པའི་མཐའ་མ་བཤད་པའི་བྱ་བ་ལ་འབྱམས་ཀླས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདི་ལ་ཚང་བ་ཡིན། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ལེགས་བཤད་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཞལ་ལུང་གཉིས་ཏེ། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་རིག་འཛིན་ཞལ་ལུང་དང་། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདི་གཉིས་གསུང་གི་གཙོ་བོར་གྱུར།

༸རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དཀའ་ཆེན་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་33 ལས། “ལམ་འཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདི་བཞིན། བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དུས་སུ་ལོ་ལྟར་འཆད་ཉན་མཛད་པས་འདིའི་འཁྲིད་རྒྱུན་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་བྱུང་འདུག་ཀྱང་། ཕྱིས་རིམ་ཉམས་ཀྱིས་བཀླགས་ལུང་ཙམ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་ཉེར་གྱར་བ་ན། བསྟན་པ་ཉམས་པ་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་ཁོ་ནར་བསམས། ཕྱོགས་འདིའི་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་འཁྲིད་འདིའི་བཤད་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་པ་གནང་དགོས་ཚུལ་གསོལ་བ་བཏབ་པར། རྗེའི་ཞལ་ནས། གཞུང་འདི་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རང་རེ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་ཞལ་ཆེམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་མན་ངག་སྦར་བཅང་མར་མཛད་པ་ཡིན། ཁོ་བོས་ཀྱང་བྱམས་མགོན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་དྲུང་ནས་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་འདིའི་མན་ངག་རྣམས་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཞུས་ནས། དབེན་པའི་རི་སུལ་དུ་ཉམས་ལེན་ཅི་ཐུབ་བྱས་པ་ཡིན། ལམ་འདི་གཞན་ལ་སྤེལ་བའི་འདུན་པ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་དེ་དོན་གཉེར་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་། ད་ལམ་སྐུ་ཞབས་ནས་བཀའ་ཕེབས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་། ་་་ དེ་ནས་རྨེ་རུར་ཕེབས། ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཟུང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་ཅན་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ལམ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་གི་འཁྲིད་བསྡུས་དོན་རྩི་ཤག་གི་ཐོག་ནས། སྙན་བརྒྱུད་ཞལ་ཤེས་ཀྱི་མན་ངག་རྣམས་གཞུང་ཉིད་དང་སྦྱར་ཏེ། ཟླ་ཆོས་གཅིག་གི་རིང་རྒྱས་པར་སྩལ། དེའི་ཚེ་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་ཡངས་ཤིང་། གཞུང་འདིའི་ཉན་བཤད་ལ་སྤོབས་པ་དགེ་བའི་གྲགས་པ་ཅན་དག་ཀྱང་རང་གི་གོ་ཚོད་ཀྱིས་རྗེའི་འདིའི་གསུང་གི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་བསྒྲུན་དུ་མ་གྱུར་པས། ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་རང་གི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་དོན་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་གླེང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་རྩི་ཤག་ཏུ་སྩལ་བའི་བསྡུས་དོན་རྣམས་ཡི་གེར་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པར། ལམ་འཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་འཁྲིད་དམིགས་ཀྱི་བསྡུས་དོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་བཅས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་གཞུང་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་རྒྱས་པར་མཛད་དོ།།” ཞེས་གསུངས།

དེས་ན་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྐབས་འདིར་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་34 སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་ན།

༸རྒྱལ་མཆོག་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནི། ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེར། ཟ་ཧོར་གྱི་རིགས་ལས་ཡབ་༸མི་དབང་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་དང་། ཡུམ་ཁྲི་ལྕམ་ཀུན་དགའ་ལྷ་མཛེས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་སྦྲུལ (༡༦༡༧) བོད་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྐུ་བལྟམས། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ (༡༥༧༠་་་༡༦༦༢) དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ (༡༥༧༣་་་༡༦༤༦) གཉིས་ཀྱིས་རྭ་སྒྲེང་གི་ཇོ་བོ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་ཟན་རིལ་བརྟག་པ་མཛད་པར་ཆོས་སྐྱོང་ཁག་གི་ལུང་དང་གཅིག་མཐུན་བྱུང་བ་ལྟར། ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ (༡༥༨༩་་་༡༦༡༦) ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡང་། སྐབས་དེར་གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུ་མ་ཐུབ་པར་ལོ་ཤས་ལུས་ཤིང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དང་། ཧོང་ཐའི་ཇིའི་མི་སྣ་ཅོ་ནེ་ཆོས་རྗེ་སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་སོགས་ནས་གཙང་པ་རྒྱལ་པོར་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུ་བསྐུལ་བཀའ་ཁྲོལ་ལ་བརྟེན།

དགུང་ལོ་དྲུག་ཐོག་ཕྱག་མཛོད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ ((༡༥༩༥་་་༡༦༥༨) ལམ། མཚན་གཞན་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་དང་། རྒྱ་ལོ་ཆོས་མཛད་ཀྱང་གྲགས་པ།)ནས། ༡༦༢༢ ལོར། ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུ་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་སྟེ། ༸རྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་བཞུགས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས།

དགུང་ལོ་དགུ་པར་ཤིང་གླང་ལོར། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཁན་པོ་དང་། ཁྲི་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལས་སློབ་མཛད་དེ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས་སྐབས་སུ་མཚན་ལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེ་ཞེས་གསོལ་ཞིང་། དབང་ཁྲིད་མན་ངག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་མང་པོ་རིམ་པར་གསན།

དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལ། གླིང་སྨད་པ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་སོ་ལྔ་པ་འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་གྱི་དྲུང་ནས། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་གསན་སྦྱོང་གི་དབུ་ཚུགས། རིམ་བཞིན་ཁྱབ་བདག་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྟན་ (༡༥༥༨་་་༡༥༧༦) དང་། རིགས་ཀུན་ཁྱབ་བདག་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་མཆོག་ལྡན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྐོར་དང་།

དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པར། འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ (༡༥༦༡་་་༡༦༣༧) ཀྱི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་ཆོས་སྐོར་གསན།

དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་ནས་བཟུང་། ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་དང་། ཁྱབ་བདག་བཀའ་འགྱུར་བ། དབུ་མཛད་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ། རིག་འཛིན་གཏེར་བདག་གླིང་པ༑ སྨན་ལུང་པ་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་དབང་ཁྲིདཀྱིས་མཚོན་པའི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསན་ཞིང་། དེའི་ཚུལ་ནི་རྗེ་འདིའི་གསན་ཡིག་གངྒཱའི་ཆུ་རྒྱུན་པོད་བཞི་བཞུགས་པ་ལས་གསལ། དེའི་ཐོག་སྨོན་འགྲོ་པཎྜི་ཏ་ཚེ་དབང་དོན་གྲུབ་དང་། འཇམ་དབྱངས་དབང་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སྒྲ་རིག་པ་དང་། སྙན་ངག ལུམ་པོ་དོན་གྲུབ་དབང་རྒྱལ་ལས། སྐར་ནག་དབྱངས་འཆར་གྱི་རྩིས་སོགས་གསན་ཏེ། བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཁས་པའི་དབང་པོར་གྱུར།

(༡༦༣༨) དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ས་སྟག་ལོ་དེར་35༸གོང་ས་མཆོག་ནས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་དྲུང་དུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་། གསང་སྟོན་པ། (མཁན་པོ་དང་གསང་སྟོན་གཉིས་ཀ་གནང་བཟོ་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་འདི་ལྟར་རང་གསལ།) དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལས་སློབ། བྱེས་པ་བྱམས་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གྲིབ་ཚོད་པ་མཛད་ཐོག ཁ་སྐོང་གཞན་དགུ་དང་བཅས་པའི་གྲངས་ཚང་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་[བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ནས་བརྒྱུད་པའི་]དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཐོག་མར་བཞེས། དེ་རྗེས་ལོ་གྲངས་ལྔ་སོང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐུ་ཚེ་མ་རྫོགས་བར་བསྒྲུབ་བྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བསྩལ།

དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་ལོར། གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ཐུགས་གཉེར་གནང་།

(༡༦༤༢) དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ལ་ཕེབས་སྐབས་གུ་ཤྲཱི་ཁང་ནས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གཞིས་ཀ་རྩེར་གདན་དྲངས་ཏེ་དངོས་འབུལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་བཅས། བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བ་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་བཙུགས་པ་གནང་ཞིང་། ཐོག་མའི་སྡེ་སྲིད་དུ་ཕྱག་མཛོད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་བསྐོ་གཞག་མཛད།

(༡༦༤༥) དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་པ། ཤིང་བྱ་ལོར་པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་རྙིང་པའི་ཤུལ་སྔོན་ཡོད་ཀྱི་ཤར་ངོས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐོག ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་གསར་བཞེངས་མཛད་ཅིང་། ཕོ་བྲང་གྲུབ་རྗེས་བཞུགས་ཡུལ་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ནས་པོ་ཏཱ་ལར་སྤོ་བཞུགས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་མཛད་སྒོ་གལ་ཆེན་ཁག་རྣམས་དེར་བསྐྱངས།

(༡༦༤༩) དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར། གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་གསར་འཛུགས་36 དང་།

དགུང་ལོ་སོ་བཞི་ནས། ལོ་བཅུ་གཉིས་རིང་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསན་སྦྱོང་ལ་བསྐྱར་དུ་ཐུགས་བརྩོན་མཛད།

(༡༦༥༠ ། ༡༦༥༡) རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་སྟག་དང་། ལྕགས་ཡོས་སོ་སོར་མན་ཇུ་༸གོང་མའི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་༸གོང་མ་དང་པོ་ཧྲུན་ཀྲིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཡིག་ཐེངས་མང་ཕུལ་གནང་བྱུང་བ་བཞིན། (༡༦༥༢) དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པ། ཆུ་འབྲུག་ལོར་བྱང་ལམ་དང་། མཚོ་སྔོན་བརྒྱུད་དེ་ལམ་བར་ཕེབས་བསུའི་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་རིམ་གྱིས་ཕེབས། རྒྱ་སོག་ཡུལ་གྲུའི་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་ཚང་མར་གསུང་ཆོས་ཅི་རིགས་བསྩལ་ཞིང་། འདུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤངས་བླངས་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་བཀའ་སློབ་གནང་། ༸གོང་མས་དངོས་སུ་བསུ་བ་ཕེབས་པའི་ཚུལ་མེད་པར། རི་དྭགས་བརྔོན་པར་བསྙད་དེ་ནན་ཡོན་སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་ལམ་བར་དུ་སྟབས་ལེགས་ཀྱིས་མཇལ་བའི་ཟོལ་གྱིས་གནས་དེར་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང་། ༸གོང་མ་ཉིད་ཁྲི་ལས་བབས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་མཉམ་བཞེངས་ཐོག་ནས་མཚམས་འདྲི་གནང་རྗེས་སོ་སོའི་ཁྲི་ལ་མཉམ་བཞུགས་དང་། གསོལ་ཇ། གསོལ་ཚིགས་བཅས་མཉམ་བཞེས་མཛད། དེ་རྗེས་ཉིན་མང་པོར་གཞིས་ལེན་གྱི་སྟོན་མོ་དང་། དངོས་འབུལ་ཟམ་མ་ཆད་པར་ཕུལ་ཞིང་། ༸རྗེ་འདི་པར་༸གོང་མས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་བསྐྲུན་པའི་ཕོ་བྲང་ཏའི་ཁར་ཉིན་ཤས་བཞུགས། ༸གོང་མ་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་གྲུབ་རྗེས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཀྱང་པེ་ཅིན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་སྐབས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་བསྐྲུན་པའི་བཞུགས་ཡུལ་ལྷ་ཁང་སེར་པོར་གྲགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་བཞུགས་ཤིང་། ལོ་གསར་མ་ཤར་གོང་དེར་༸གོང་མས་ནང་བློན་ཀ་པ་ལ་ཨ་མ་དང་། ཨ་ས་ཁན་ཨ་མ་གཉིས་མངགས་ཏེ་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན། བ་དན། འཕན། སྤོས་ཕོར། ཉི་ཡོལ། དུང་རྒྱ་གླིང་སོགས། ༸གོང་མའི་ཏི་ཤྲིར་(དབུ་བླར་)འོས་པའི་ཆས་རྣམས་ཆ་ཚང་བ་འབུལ་གནང་མཛད་པ་མ་ཟད། ཆུ་སྦྲུལ་ལོའི་ལོ་གསར་སྐབས་༸གོང་མ་ཆེན་པོ་དང་། བཙུན་མོ། ཆིང་ཝང་། ཕྱི་ནང་གི་བློན་ཆེན་སོགས་ཚང་མས་ཉིན་གྲངས་མང་པོའི་དགའ་སྟོན་དངོས་འབུལ་རྒྱས་པར་བསྟར། པེ་ཅིན་ནས་ཞལ་གྱེས་ཁར་༸གོང་མ་ཧྲུན་ཀྲི་རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་ནན་ཡོན་སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགའ་སྐྱེལ་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པར་བཤམས། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཏའི་ཁ་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་སྐབས་༸གོང་མས་ལི་པུ་ཧྲང་། ཧྲུའུ་ལུའོ། ལང་ཆིའུ་སོགས་མངགས་པའི་མདུན། གསེར་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་ལས་བཟོས་པའི་གསེར་གྱི་ཐམ་གའི་ངོས་སུ། “ནུབ་ཀྱི་ལྷ་གནས་ཆེས་གནས་ཆེས་ཆེར་དགེ་བར་བདེ་བར་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་གནམ་འོག་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ།” ཞེས་རྒྱ་སོག་བོད་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་གསུམ་གཤིབས་བྱས་པའི་གསེར་ཐམ་དང་། གསེར་གྱི་བྱང་བུ་ཚོས་ཤོག་འཐུག་ཤོས་དང་མཉམ་པ། ཞེང་ལ་སོར་བཞི་དང་དཀྱུས་སུ་མཐོ་གང་ཡོད་པ་ངོ་གྲངས་བཅོ་ལྔ་འཕྲུལ་མིག་དང་སྦྲེལ་ནས་ལྡེབས་ཆོག་པའི་ངོས་སུ་བསྟོད་བསྔགས་རྒྱ་ཆེར་བཀོད་པའི་མཇུག་ཏུ། ཁྱེད་ལ་“ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་ཞི་བ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་ཆེན་ཁྱོན་ལ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ།” ཞེས་པའི་མཚན་གནས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་མན་ཧོར་བོད་གསུམ་གྱི་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས། “གནམ་གྱི་ལྷ་འཇམ་དབྱངས་༸གོང་མ་བདག་པོ་ཆེན་པོ།” ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་ཅིག་འབུལ་གནང་མཛད།

དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཇལ་བར་ཕེབས། (༡༦༥༨) ས་ཁྱི་ལོར། གུ་ཤྲཱི་ཁང་གི་སྲས་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེར་རྒྱལ་པོའི་ཆོ་ལོ་གནང་། ལོ་དེར་རྒྱ་གར་བྷཾ་ག་ལའི་རྒྱལ་པོ་ཤཱི་ཧ་སུ་ཛས་མ་དཱ་ཤ་སི་ནས་མཚམས་ཞུར་མངགས་པའི་ཕོ་ཉར་མཇལ་ཁ་གནང་། སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ (༡༦༥༨) ལོར་འདས་ནས། ལོ་ངོ་གསུམ་རིང་སྐུ་ངོ་མས་སྲིད་དབང་བསྐྱངས་རྗེས། སྡེ་སྲིད་ཟུར་དུ་རིམ་བསྐོ་གནང་བ་ནི། ཇའི་སང་སྡེ་པ་གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་(སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་མེས་པོ་དེ་)དང་། མཆོད་དཔོན་བློ་བཟང་མཐུ་སྟོབས། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གཉེར་པ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ (༡༦༥༣་་་༡༧༠༥) བཅས་ཡིན།

(༡༦༥༩) དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ། ས་ཕག་ལོར། དོན་གཅོད་བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ་མཚོ་སྔོན་པོར་རྫོང་བདའ་མཛད་ནས། སོག་པོའི་དཔོན་ཁག་ཕན་ཚུན་ནང་འགལ་མི་བྱེད་པར་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བཀའ་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་རྒྱུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དམ་བཞག་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་བཞེས་པ་དེས། སོག་པོའི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་གཞི་འཇགས་པ་དང་། བོད་དུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དབང་བསྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་སྲ་བརྟན་དུ་འགྱུར་བར་ཕན་པ་ཙམ་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་རྒྱ་སོག་མཚམས་ཀྱི་འཁྲུག་རྩོད་འགོག་པ་ལའང་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན།

(༡༦༦༧) དགུང་ལོ་ང་གཅིག་པ། མེ་ལུག་ལོར། མཚོ་སྔོན་ཤར་མཚམས་སུ་རྒྱ་སོག་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བར། ༸གོང་མས་༸རྒྱལ་མཆོག་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོར་སོག་པོའི་དཔོན་དམག་ལ་གོ་གསེད་གནང་རྒྱུའི་རེ་བསྐུལ་ཞུས་པ་ལྟར། སྐུ་ཚབ་ཆེད་གཏོང་གིས་སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་སློབ་སྟོན་གནང་བས་རྒྱ་སོག་གཉིས་བར་དུས་བདེ་ཞོད་འཇགས་བྱུང་།

(༡༦༧༡) ལྕགས་ཕག་ལོར། གུ་ཤྲཱི་ཁང་གི་སྲས་ཆུང་བ་དཀོན་མཆོག་ད་ལའི་ཁང་ལ་བསྟན་འཛིན་ད་ལའི་ཁང་གི་ཆོ་ལོ་དང་བཅས་ཡབ་ཀྱི་གོ་སར་ཁྲི་འདོན་མཛད།

(༡༦༥༧) མེ་བྱ་ལོ་ནས་དོལ་ཆུ་མིག་དཀར་མོར། སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲི་ཞིག་གིས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ལ་གནོད་འཚེ་བྱུང་སྟབས། ༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། (༡༦༦༩) ས་བྱ་ལོ་ཁང་པ་གསར་བརྩིགས་སོགས་ཞི་བཅོས་དང་། (༡༦༧༤) ཤིང་སྟག་དང་། (༡༦༧༥) ཤིང་ཡོས་ལོ་འགོ་སོ་སོར་ཨར་གཏད་ཐེངས་གཉིས་མཛད་མཐར་) ཤིང་ཡོས་ལོ་སྒྲུབ་ཁག་བདུན་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་ལ་སྲེག་པ་མེའི་ལས་སྦྱོར་གནང་བར་གསལ། འདེིའི་སྐོར་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་རྣམས་ལས་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་ནུས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་དགག་གཞག་གི་ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཐོན་མོད་གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ལེགས་པར་དཔྱད་ན། རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་རྩོད་ལན་ཁག་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར། ཟེར་རྒྱུས་ཕོངས་པའི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཆགས་སྡང་གི་ཚིག་མཚོན་དང་། སྐབས་འཚོལ་རིང་ལུགས་པའི་ཀླན་ཀ་ཙམ་ལས་མ་འདས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆས་དཔང་པོ་གསལ་བར་བྱས་པར་སྣང་།

ཤར་དར་རྩེ་མདོ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འདུ་སྒོ་ཆེ་ཞིང་། འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་ཡུལ་གཞན་ལས་བཟང་ནའང་། འདི་ཕྱིའི་བདེ་འབྲས་མ་ལུས་པ་འབད་མེད་དུ་སྩོལ་བའི་མཆོད་ཡུལ་རྣམ་དག་མི་འདུག་གཤིས། ཕྱོགས་དེར་གནས་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་སར་བཀྲི་བའི་བྱེད་པ་པོར་ལྔ་མཆོད་དགོན་ཞེས་གྲགས་པའི་སྔགས་གྲྭ་དགའ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་གི་ཆོས་སྡེ་གསར་བཙུགས་ཐོག དགེ་འདུན་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་ཕོགས་དང་། ཚོང་པ། རུ་བ་སོགས་འཛིན་ཚུགས་བཟང་པོ་སྦྱར་བར་མཛད།37

(༡༦༧༧) མེ་སྦྲུལ་ལོར་སྔར་བཞེས་པའི་བླ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབུལ་གནང་མཛད་དེ། ལོ་དེའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཉིན་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལའི་རྩེ་མོར་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང་། ཚངས་རིས་འཛིན་པའི་དབང་པོས་གསང་སྟོན། གནས་བརྟན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པས་གྲིབ་ཚོད་པ། མཆོད་དཔོན་ངག་དབང་ཤེས་རབ་དང་། རཏྣ་མཉྫུ་ཤྲཱི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་བཅས་ལྔའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་སླར་ཡང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་ནས་བརྒྱུད་པའི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་བཞེས་པར་གསལ།38

དེ་ལྟར་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཐོག་མར་བླ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་དང་། སླར་ཡང་པཎ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྔ་རྗེས་གཉིས་བཞེས་པ་འདིའི་སྐོར་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རང་རྣམ་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་བསྡུ་ན།39 བོད་ཡུལ་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་སཏྭས་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་འཛུགས་པར་མཛད་པ་གླང་དར་མས་བསྣུབས་པའི་ཚེ། དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་གྱིས་དྲེལ་རྒྱབ་ནོན་པའི་འདུལ་བའི་ཕྱག་དཔེ་དང་བཅས། མངའ་རིས་བྱང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ཏེ་དན་ཏིག་ཡང་རྫོང་དུ་བཞུགས་པར། བོན་གྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཅན་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བསྐུལ་བས། གོང་གསལ་འདུལ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྟེང་། རྒྱའི་ཧྭ་ཤང་ཀེ་འབག་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་བ་མཛད་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་མཚན་ལ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དུ་བཏགས། དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་གི་མི་བཅུས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལས་མཆེད་པ་མང་དུ་དར་བར་བླ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་དུ་གྲགས།

བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་སོགས་སྔ་རབས་པའི་འདུལ་འཛིན་རྣམས་བླ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་དེར་བརྟེན་པར་མཛད་ལ། ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པའི་དཔལ་གྱིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཁ་ཆེའི་བསོད་སྙོམས་པ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་ཏེ། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་འདུལ་བསྟན་ཉི་ཟླ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ། བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། ངོར་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་ཉིད་བཞེས་པར་སྣང་།

བོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་བླ་ཆེན་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་བའི་མཛད་རྗེས་ཆེ་མོད། བླ་ཆེན་པོ་བསྙེན་རྫོགས་མཛད་དུས། ཁ་སྐོང་གི་རྒྱ་བན་གཉིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་པའི་སྒྲོས་རྙིང་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། རྣམ་རྟོག་དེ་དག་བསལ་ཏེ་སྡོམ་རྒྱུན་དག་གཙང་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་འབྱུང་ཐབས་ལ་དགོངས་ནས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སླར་ཡང་པཎ་ཆེན་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་བཞེས་གནང་མཛད་འདུག་སྟེ། རང་རྣམ་40 ལས། “རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཀྱང་ཆག་མིག་མཁན་ཆེན་ཚུལ་རིན་པར་པཎ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་བཞེས་པ་བཅས། རང་ལོ་རྒན་པོ་རེ་གཅིག་པར་སླེབས་ཀྱང་རང་གཞན་མང་པོར་ཕན་རེས་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ། ་་་ མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་དེ། ་་་ བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡང་བསྐྱར་བསྒྲུབས།” ཞེས་གསུངས།

(༡༦༧༩) རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་ལུག་ལོར། གྲོང་སྨད་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་སྡེ་སྲིད་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ནས་བཟུང་། གཞུང་གི་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་དགོངས་བསྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། གཙོ་བོར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཁོ་ནར་གཞོལ་བར་མཛད། བོན་པོ་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་རིས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱངས།

ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་དང་། བལ་པོ་སོགས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཅི་བདེར་བྱེད་ཆོག་པའི་ཐོག ཀསྨིར་ནས་འབྱོར་བའི་ཁ་ཆེ་སྤྱིར་ལྷ་ཁང་གི་དོན་ལ་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ས་ཁང་དང་། སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་ཡུལ། ཕུང་པོ་སྐྱེལ་ཡུལ་བཅས་གཏན་འཇགས་སུ་གནང་བ་སོགས་མཛད་སྤྱོད་ཆེ་ཕྲ་ཀུན་ལ་ཕྱི་ནང་མཆོག་དམན་ཐམས་ཅད་ནས་སྤྱི་མོས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་།41 ་་་ དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་རིགས་དཔར་འདེབས་བྱེད་རྒྱུ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་ཆེད་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་དཔར་ཁང་དང་། རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ལྟག་སྒོའི་རྒྱབ་ཀྱི་དཔར་ཁང་བཅས་གསར་འཛུགས་གནང་། དགོན་པ་ཁག་གི་བཅའ་ཡིག་དང་། ནང་བསྟན་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྟོན་མང་པོ་གསོལ་བསྩལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་སོགས་ཆོས་སྲིད་གང་གི་ཐད་ཀྱང་སྤྱན་རྒྱང་རིང་བའི་མཛད་ཕྱོགས་ནུས་པ་ཐོན་ངེས་བྱུང་ཡོད།

(༡༦༨༢) རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཁྱི་ལོར། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་དྲུག་ཕེབས་ནས། སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་ཁར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར། ༸རྗེ་ཉིད་དགོངས་པ་རྫོགས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་གསང་བ་ཤིན་ཏུ་དམ་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་བཀའ་སློབ་ནན་ཏན་བསྩལ་ཏེ། དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར། ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་གསང་རྒྱ་གནང་སྟེ། དངོས་སློབ་ཕ་བོང་ཁ་པའི་དགེ་སློང་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་དང་། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སྡེ་པ་བཀྲས་རབ་པ་གཉིས་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་ཞལ་སྐྱིན་འདྲ་བར་ཡོད་པས་སྐུ་ཚབ་བྱེད་དུ་བཅུག⁴² ་་་ སྐབས་དེར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ལས་མ་སོང་བས། ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཇུག་འཁྱོངས་ལམ་ལྷོང་འོང་མིན་སོམ་ཉིར་བརྟེན། གསང་བ་ནན་ཏན་གནང་། དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་མནལ་ནས་ལོ་བརྒྱད་སོང་བའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་རྟ་ (༡༦༩༠) ལོར། པོ་ཏཱ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེ་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས་སོང་རྗེས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་སའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་དངོས་སུ་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པར་མཛད་པ་བཅས། མདོར་ན་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་རང་གི་ཐོག་ཏུ༌སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་གསན་བཞེས་གནང་སྐབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལེགས་བཤད་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོར་གཟིགས་ཤིང་། སྔར་ནས་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད་མུར་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ནས་ཐོག་མའི་མཚམས་སྦྱོར་མཛད་པ་གོང་གསལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་དང་། གཏེར་བདག་གླིང་པ་ལས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་དང་། འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ལས་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྐོར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་སྐོར། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་དང་། ཁྲི་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ལས་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་སྐོར་བཅས་ཀྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་གསན་ཞིང་། གསུང་རབ་དུ་མར་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱིས་མཚོན། ཆོས་སྲིད་རིག་གནས་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་མཁྱེན་པ་རྒྱས་ཤིང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཡོངས་ལ་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་དང་། ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ནང་ནས། གངས་རིས་བསྐོར་བའི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཁོར་ཡུག་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཚན་སྙན་དང་། མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་གྱུར། སྤྱིར་བཏང་ཕལ་པའི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་བཤད་ནའང༌། མི་ཧ་ཅང་འཇོན་པོ་དང་། གཏིང་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་བྱུང་། རང་རེར་བོད་དེ་རང་དབང་བྲལ་བའི་ཉམས་ཉེས་བྱུང་ནས། བཙན་བྱོལ་གཞུང་དེ་མང་གཙོའི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་བ་དེའི་ཕབ་རྒྱུན་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བཙུགས་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིན་པ་གོང་གི་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་ནུས།

༸རྒྱལ་མཆོག་འདིའི་གཞུང་ལུགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཀའ་རྩོམ་རྒྱ་ཆེར་བཞུགས་པའི་གསུང་ཕྱི་མ་པོད་ཉེར་གཅིག་ཏུ། གསན་ཡིག་པོད་བཞི། རྣམ་ཐར་པོད་དྲུག གཞུང་ཆེན་སྐོར་ཕར་ཕྱིན་བློ་བཟང་དགོངས་རྒྱན་དང་། དབུ་མ་ཐེག་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས། མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་པ་ཁག་དང་། ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་སློབ་བཤད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཁྲིད་ཡིག་དང་། ཆོག་སྒྲིག་གི་རིམ་པ་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་རྩོམ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཤིང་། གསུང་ནང་མ་པོད་བཞིའི་ནང་ལ་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ལ་དག་སྣང་བྱུང་བའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་པོད་གཉིས་བཅས་གསུང་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དན་རྟགས་མངོན་པར་གསལ་བའི་༸རྒྱལ་བ་མཆོག་དེའི་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིའི་མཛད་རྣམ་སྙིང་བསྡུས་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་ཕྱིར་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ།།

གདམས་ངག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ།

༈ གཉིས་པ་གདམས་ངག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ལ་བཞི། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་ཏུ་འཆར་བའི་ཆེ་བ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པའི་ཆེ་བ། ཉེས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རང་འགགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེ་བ་བཅས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་བཞུགས་པའི་ས་བཅད་བཞི་པོ་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་བཀྲལ་བར་མཛད་པ་ལྟར་དེར་འཆད་པར་འགྱུར་བས། སྐབས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། གདམས་ངག་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པར་གསུང་བ་པོ་དང་། གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱེ་འབྱེད་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་ཐུབ་པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་གུས་པ་བྱ་ཚུལ་ཡིན་ལ། དགག་དགོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་གཞན་གྱི་ཟེར་རྗེས་འབྲངས་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ལ་འཇུག་ཐབས་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ནི་རྨང་གཞི་ཡིན།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་ནས་དེང་སང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལེགས་པར་བརྟག་དཔྱད་ཐུབ་པའི་གྲུབ་ཆ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཆ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཡང་། མི་མཐུན་པར་རིགས་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དོར་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་གཞུང་གི་བསྟན་དོན་ཕལ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན། ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སེམས་འདུལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་བཤད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སེམས་ལ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་ནང་པའི་གཞུང་ནས་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྲ་རགས་དུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་བསྒོམ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའང་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་དང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བཟང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་མཐའ་མེད་དུ་སྤེལ་བའི་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གསུངས་པ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་པ་འདི་ཡིན་ལ། གང་ལྟར་ཆོས་ཚུལ་འདི་ནས་རང་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེར་གདམས་པ་དེ་རྣམས་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་བཀའ་བབས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་མན་ངག་གཉིས་ཀ་ཚང་བར་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་རིམ་བཞིན་པོ་ཏོ་བ་དང་། ཤ་ར་བ་སོགས་ནས་བརྒྱུད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་གདམས་གཞུང་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པའི་སྐྱེས་ཚོམས་གཉིས་དང་། ས་རྒྱན་གཉིས། བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ཏེ། དད་པའི་གཞུང་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་གཉིས། སྤྱོད་པའི་གཞུང་བསླབ་བཏུས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་གཉིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞུང་བྱང་ས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གཉིས་བཅས་ལ་སྦྱར་ཏེ་སློབ་ཚོགས་སྐྱོང་བར་མཛད་པ་ལ་བཀའ་གདམས་གཞུང་པ་བ་ཞེས་གྲགས།

བྱང་ས་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གཉིས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པུའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་ནི་མིན་པར་མངོན། བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་སྐོར་གསུངས་པའི་ནང་དུ། འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ། སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ། གྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་བཅས་སྤྱོད་པ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་གྱི་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་བས། འདི་ལ་རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ཟེར་བའང་དེ་འདྲ་མིན་ནམ་སྙམ། གཞུང་འདི་དག་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས་བཀའ་གདམས་གཞུང་པ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་།

འབྲོམ་སྟོན་ནས་དགོན་པ་བ་སོགས་ལ་བརྒྱུད་དེ་བསྟན་རིམ་དང་། ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གཙོ་བོར་འཁྲིད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་གདམས་ལམ་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཇོ་འབྲོམ་གཉིས་ནས་སྤྱན་སྔ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་སོགས་ལ་བརྒྱུད་དེ་གཞུང་བཤད་རྒྱ་ཆེའི་སྤྲོས་པ་མི་མཛད་པར་ཇོ་བོའི་གསུང་རྟེན་འབྲེལ་དང་། བདེན་གཉིས། ལམ་སྒྲོན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་ཁྲིད་པའི་བཀའ་གདམས་མན་ངག་ལུགས་བཅས་བཀའ་གདམས་བརྒྱུད་གསུམ་བར་མ་ཆད་པའི་བརྒྱུད་པ་ལམ་རིམ་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། བཀའ་གདམས་བརྒྱུད་གསུམ་གྱི་བརྒྱུད་པ་མཐའ་དག་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ལ་མངའ་ཞིང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་བཤད་གསེར་ཕྲེང༌དང་། དབུ་མའི་གཞུང་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་གཉིས། རྩ་འཇུག་རྣམ་བཤད་གཉིས། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་བཅས་ལྔ་མཛད་པས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྐོར་གྱི་ཟབ་བཤད་རྣམས་ལམ་རིམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཐོག་སྦྱར་ན་ལམ་རིམ་གཞུང་པ་བའི་བཀའ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་ཁྲིད་ཚུལ་མཛད་ཅིང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་རྣམ་བཤད་སྙིང་རྒྱན་དུ་ལམ་རིམ་ལ་ཞལ་འཕངས་གནང་བ་འདིས་ཀྱང་གཞུང་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་མཚོན་པར་གསལ། དེ་ནས་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་དང་མ་སྦྱར་བར་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་རྐྱང་པའི་ཐོག་ནས་འཁྲིད་པ་བཀའ་གདམས་ལམ་རིམ་པའི་ཕྱག་སྲོལ་ཡིན། ལྷག་པར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། འོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་སྲིད་མཐའ་རུ་སྣང་བས་སྐྱོང་ཚུལ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་རེ་གུད་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལམ་རིམ་འབྲིང་པོའམ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུར་གྲགས་པ་འདི་ཡིན་ལ། དེའི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་འགྲེལ་མཛད་དུ་མས་ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཁྲིད་ཡིག་རྒྱས་བསྡུས་མང་པོ་མཛད་པ་རྣམས་ནི་བཀའ་གདམས་མན་ངག་པའི་ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཚུལ་ཡིན།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་མཁས་གྲུབ་དུ་མས་ལམ་རིམ་འདིའི་འཁྲིད་སྟངས་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་མཛད་པ་འགའ་ཤས་མ་གཏོགས་དགོངས་དོན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ནི༑ ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པའི་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་པའི་གཞུང་དེ་ལམ་རིམ་རང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཁྲིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་གི་སྟོད་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྔ་འགྱུར་གྱི་གཞུང་ལམ་རིམ་སྟོན་པ་མང་ཞིང་། ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གྱི་ཐུབ་པ་དགོངས་གསལ་ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱོང་འདུས་པ་ཞིག་དང་། ལམ་འབྲས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་རྣམས་ལམ་རིམ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དུའང་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིའི་གོ་རིམ་གསུངས་སྟངས་ཅུང་ཟད་འདྲ་མིན་ཙམ་ལས་འགྲོས་མཚུངས་པ་ལྟ་བུ་ལམ་རིམ་བརྗོད་བྱར་མཛད་པའི་གསུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་མཚོན་པར་ནུས།

དེ་ལྟར་ལམ་རིམ་ནི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་རང་རེའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངང་ཚུལ་དང་། དེའི་སྐྱོན་ཡོན་གསལ་བར་མཐོང་ནུས་པའི་ངོ་སྤྲོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཟབ་མོ་ལག་ལེན་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དོན་གཉེར་ཅན་ནས་ཚུལ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའམ། ལག་ལེན་བསྟར་སྐབས། ལམ་རིམ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་འགྲོས་དང་། ས་བཅད་དེ་རང་ནག་པོ་འགྲོ་ཤེས་སོར་བཞག་རྐྱང་རྐྱང་མ་དགོས་པར། དེ་རྣམས་དཔེར་མཚོན་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ད་དུང་རང་རང་གི་ནུས་པ་དང་། བག་ཆགས། ཁོར་ཡུག གནས་བབས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཅི་རིགས་པར་འབྲེལ་བའི་མྱོང་ཚོར་དང་། དགག་དགོས་སོགས་ཀྱི་བབས་དང་བསྟུན། གང་ཟག་སོ་སོས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོས་མཁོར་སྨན་པའི་ལམ་རིམ་རྒྱས་བསྡུས་སྣོན་འཕྲི་གང་འོས་བྱས་ཏེ་དོན་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཐབས་གཙོར་བཟུང་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ཞེས་གྲགས་པ་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གཞུང་ནི། བཀའ་འགྱུར་ཁོངས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་རྣམས་སྨོས་མེད་ཐོག སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་སོགས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་སོགས་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ས་སྡེ། ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་གི་སྐོར་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གསུང་རབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་པར་སྣང་།

བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་རང་རེའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དེ་ཉིད་ཐོབ་ཆེད་སྐྱོན་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སྦྱངས་ཏེ་བྱང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་རྫོགས་པར་ཆུབ༌པ་དེ་དག་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་ལ་བཞག་ནས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སེམས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་དེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་གང་ཟག་གཅིག་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་མན་ངག་མཐར་ཆགས་སུ་བསྟན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ།

དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའམ་པུ་རུ་ཥ་ཞེས་པ་ནུས་ལྡན་ལ་གོ་བས། རང་རྒྱུད་ལ་མཚོན་ནའང་ཉོན་མོངས་པས་བཞག་པའི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྦྱོང་བའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་རང་གཅིག་པུའི་ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་ཉོན་མོངས་འགོག་པའི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་ཐབས་ལམ་ལ་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེས་བུའི་ཐ་སྙད་སྦྱར། འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ཚུལ་འོག་ཏུ་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ས་བཅད་ཁོངས་སུ་གསལ།

འོ་ན་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འདུལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་གྱི་ཐོག་ནས་གཙོ་བོ་རང་རེས་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དེ་ངོ་སྤྲོད་སྐབས། བསྒྲུབ་བྱ་མྱང་འདས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དེ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས། དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་དེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་འགལ་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་ཐབས་ལག་ལེན་བཀལ་རྒྱུ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་སྤྱོད་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་ན་ཉེས་པ་ཡོད་པའམ། མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང་། དེ༌ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སྡོམ་ན་ཕན་ཐོག་ཡོད་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞི་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གོ་བ་ཆགས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཤིག་མེད་ན། དགེ་བ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། སྡིག་པ་སྤོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་མི་ཐུབ་ལ། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དེའི་བསླབ་བྱས་བསྡུས་པའི་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྦྱངས་ནས་བླང་དོར་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རིམ་གྱི་སྙིང་དོན་དང་། དེ་ལ་ཚེ་འདི་སྣང་གི་ཆོས་བརྒྱད་དང་འདྲེས་ན་ཉམས་ལེན་སྤུས་དག་པོ་མི་འོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་དང་འབྲེལ་ཉེན་ཡོད་པས། ཚེ་འདི་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་། ཡུན་དུ་མི་གནས་པར་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་འགྲོ་དགོས་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་བདེ་སྡུག་དང་། ལྷག་པར་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་བས། དལ་འབྱོར་དོན་ཆེན་རྙེད་དཀའ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ནས་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་རྒྱུ་རིམ་པ་དང་པོར་བཞག མདོར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་བ་ཙམ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།

དེ་ལྟར་ནམ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་འགོ་ཚུགས་པ་ན། ཐར་པར་བགྲོད་པའི་གོམ་པ་དང་པོ་སྤོས་པ་ཡིན། དེ་ནས་ཉེས་སྤྱོད་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སྤོང་རྒྱུ་དང་། ཉོན་མོངས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཟད་པའི་བྲལ་བ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས། ཉོན་མོངས་དངོས་སུ་སྦྱོང་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། དེའི་སྐྱེད་བྱེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། དེའི་གཞི་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་དངོས་སུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སྦྱོང་ཐབས་ཀྱི་ལམ་དེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ཡིན་པས། ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ནས་འཇོག་དགོས།

དེ་ནས་རང་སྟེང་དུ་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མནར་བའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ཏེ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་མཚུངས་ཚུལ་ཁ་སྤོས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རིམ་བཞིན་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་། རང་སྟེང་ལ་ཐར་པ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པའི་གོ་བ་ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་སྟེང་ལའང་རང་རང་སོ་སོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་ཐར་པ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་། བློ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལ་སློབ་ཚུལ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡིན།

སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ལྟ་བུ་ནི། རང་གིས་རང་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་སྐབས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་མ་ལྡོག་པར། ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་མམ། དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཞེན་ཆགས་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ས་མཚམས་སུ་མ་སླེབས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་མ་ལྡོག་པར་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ས་མཚམས་སུ་མ་སླེབས། རང་ལས་གཞན་གཅེས་པའི་བསམ་པས་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མིན་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ས་མཚམས་ལ་མ་སླེབས་པ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་བར་དུ་དགེ་བ་གཞུང་གི་དོན་འཆད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དམར་འཁྲིད་ལག་ལེན་དུ་སྦྱར་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཚུལ་སོགས་ལ་ཁོ་བོས་འབད་པ་ཆེན་པོས་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་བརྒྱུད་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད་པའི་ཁྲིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཤད་ཁྲིད་དང་། དམར་ཁྲིད། མྱོང་ཁྲིད། ཉམས་ཁྲིད་བཅས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། བཤད་ཁྲིད་ཅེས་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་མཐའ་དཔྱད་ནས་བཤད་པ་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་ཁྲིད་ལུགས་ཤིག་སྟེ། རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གཙོ་བོ་བཤད་ཁྲིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དགག་བཞག་གི་མཐའ་དཔྱོད་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་དང་། “བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལག་ལེན་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་སྲིད་མཐའ་རུ་སྣང་བས་སྐྱོང་ཚུལ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་གུད་དུ་བྱའོ།།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལམ་རིམ་འབྲིང་པོའམ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་ཚུལ་གཙོ་བོར་གསུངས་ནས། མཐའ་དཔྱོད་མེད་པའི་ཁྲིད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད།

དམར་ཁྲིད་ཅེས་པ་སྨན་པས་རོ་ཁ་ཕྱེ་ནས་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ནང་ཁྲོལ་དམར་སིང་ངེར་ཞིབ་ཆ་ངོ་སྤྲད་ནས་ཁྲིད་པ་ལྟར། ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས་སྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་དང་། སྒོམ་པའི་སྐབས་དེར་བློ་ལ་རྣམ་རྟོག་འཆར་ཚུལ་སོགས་བླ་མས་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་། སློབ་མས་དེ་ལྟར་སྒོམ་གྱིན་སྒོམ་གྱིན་ཁྲིད་དམིགས་རིམ་པར་འབོག་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཁྲིད་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ཡིན། མྱོང་ཁྲིད་ཅེས་པ་ནི། བླ་མས་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གཞུང་དེའི་དམིགས་པ་སྐྱོང་སྟངས་རེ་རེ་བསྟན་ཏེ། སློབ་མས་དམིགས་སྐོར་དེ་རང་ལ་ཉམས་མྱོང་མ་སྐྱེས་བར་དུ་དམིགས་རྣམ་བསྐྱངས་ནས་འབད་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཉམས་མྱོང་ལེགས་པར་སྐྱེས་རིམ་དང་བསྟུན་ནས་དམིགས་སྐོར་གསར་པར་ཁྲིད་ནས། དེ་ལྟར་ལོ་དང་ཟླ་བ་ཇི་ཙམ་འགོར་ཡང་སྒོམ་བཞིན་འཁྲིད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།

ཉམས་ཁྲིད་ཅེས་པ་ནི། བླ་མས་ཉམས་མྱོང་གང་འཚམས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཁྲིད་ཅིང་། སློབ་མས་ཀྱང་ཚིག་སྤྱིའི་གོ་བ་ཆགས་པ་ཙམ་ལ་མ་བཞག་པར། ཐད་ཀར་ཁྲིད་དམིགས་སྐྱོང་བཞིན་ཉམས་མྱོང་གང་ཐུབ་གསོག་པའི་ཁྲིད་ལུགས་ཡིན། འདི་ལ་བཤད་པ་བཞི་བཤད་ཅེས་དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་ལམ་འབྲས་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་མཛད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། ཉིན་རེའི་གསུང་ཆོས་མཇུག་བསྡུ་ཁར་དེའི་ཉིན་གྱི་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ནས་དམིགས་སྐོར་སྐྱོང་ཚུལ་རྩལ་དུ་འདོན་པའི་བསྐྱར་བཤད་ཚར་གཅིག་དང་། སླར་ཡང་དེའི་དོན་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་བསྡུས་པ་ཚར་གཅིག་བཅས་གསུམ་བཤད་ཐོག ཕྱི་ཉིན་ཆོས་ཐུན་འགོ་འཛུགས་སྐབས་སུ་ཉིན་སྔོན་མའི་བཤད་པ་དེའི་དོན་བསྡུའི་བསྐྱར་བཤད་གཅིག་བཅས་བཞི་བཤད་མཛད། ཉིན་རེའི་ཆོས་ཐུན་གྲོལ་ནས་དགོང་མོར་སློབ་མས་རང་གི་སྡོད་གནས་སུ་སྦྱོར་ཆོས་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་དང་། དེ་མིན་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་གང་རུང་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཉིན་རེའི་བཀའ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་ཡིད་བཤར་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་། སྐབས་སོ་སོར་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ལེགས་པར་བསམས་པའི་དཔྱད་སྒོམ་དང་། དཔྱད་མཐར་འཇོག་སྒོམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིད་དམིགས་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་སྔ་ཆར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱ་ཐུབ་ན་ལེགས་ཤིང་། མཇུག་ཏུ་དགེ་བ་བསྔོ་བས་མཐའ་བརྒྱན་པ་བཅས་ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ཐབས་བྱ་ཚུལ་ཡིན།

ཆེ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉན་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ཆེ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉན་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་དང་། བཤད་པའི་ཚུལ། མཇུག་ཏུ་ཐུན་མོང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པ། ཉན་པའི་ཚུལ་དངོས་སོ། །འདི་ལ་གཉིས། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྤང་བ། འདུ་ཤེས་དྲུག་བསྟེན་པའོ། །འདི་ལ་དྲུག རང་ལ་ནད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འདུ་ཤེས། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རིང་དུ་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའོ།།

༈ གཉིས་པ་ཆོས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི། ཆོས་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པ། སྟོན་པ་དང་ཆོས་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པ། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུས་བཤད་པ། ཡུལ་གང་ལ་བཤད་པ་དང་མི་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་བཅས་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་ས་བཅད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བཀྲལ་མ་དགོས་པར་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ཚིག་སྦྱོར་གོ་རིམ་ཅི་རིགས་འབྱུང་བ་ལྟར་འཆད་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་བཞིན་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ༌དང་། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ནས་བརྒྱུད་དེ་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྩ་བའི་བླ་མའི་བར་དང་། དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་བདག་གི་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དྲུང་ནས་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདིའི་བཀའ་ཁྲིད་ཐོབ་ཅིང་། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདི་དང༌། མྱུར་ལམ་སྦྲགས་མ་དང་། དེ་བཞིན་བདེ་ལམ་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱོན་པའི་ཕྱག་བཞེས་སུ། གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་པའི་གནས་ཁང་སོགས་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བདེ་བའི་ཕྱོགས་དེར་བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་སྟོན་པ་དང་ཆོས་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་སྐྱོན་ཀུན་ཟད། ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་གཙོ་བོ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་གསུངས་པའི་སྐབས་ཀྱང༌། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤམས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་མཛད་པ་ལྟར། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་སྟན་མཐོན་པོ་བཤམ་པ་སོགས་ཏེ། ཁྲི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་དང་། མཆོད་རྫས་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུའི་བཀུར་བསྟི་དང་བཅས། ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་འདོན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁྲི་བཤམས་དགོས་པ་མ་གཏོགས། བླ་མའི་གོ་སའི་ཆེ་བ་མཚོན་ཆེད་མ་ཡིན་ལ། བླ་མ་གོ་ས་མཐོ་དམན་ལ་གཞིགས་པའི་ཁྲི་མཐོ་དམན་བརྒྱབ་པ་སོགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སུ་བྱུང་བ་ཙམ་རེད། དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བར་བསྙེན་བཀུར་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་ཆེ་གསོག་པར་འགྱུར་བ་འོག་ཏུ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མས་ཐོག་མར་ཁྲི་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཁྲི་སྟོང་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་ཞིག་མིན་པར། ཁྲིའི་སྟེང་གི་ནམ་མཁར་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེའི་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་གསལ་བཏབ་ནས། དེ་རྣམས་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུ་བའི་དམིགས་པ་བྱེད་བཞིན་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་བ་དང་། ཁྲི་ལ་འཁོད་པའི་ཚེ་ཡང་། སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང༌། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང༌། །རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུ། །འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བལྟ། །ཞེས་པའི་མདོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོན་ནས་སེ་གོལ་གཏོགས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་དྲན་དགོས་པ་ནི། ཁྲིའི་སྟེང་དུ་འདུག་ན་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ཉེན་ཡོད་པ་འགོག་པའི་ཆེད་ཡིན། དེ་ནས་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མ་དེ་ལ་སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། གཅིག་ཏུ་དད་ཅིང་གུས་པས་ཆོས་མཉན་གྱི། །དེ་ལ་འཕྱ་ཞིང་སྐུར་བར་མི་བྱ་འོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་འདྲ་བར་དེ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་དང་པོ་འདི་ནས་མ་འཆུགས་ཤིང་། བརྙས་སྟབས་སུ་མ་སོང་བ་ཞིག་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་གུས་བཀུར་ཆེན་པོས་ཆོས་ཉན་དགོས། དེས་ན་དང་པོ་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པ་ནི། ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་བས། སྐྱེས་རབས་ལས། ཐོས་པ་གཏི་མུག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་ཡིན། །རྐུན་པོ་ལ་སོགས་མི་ཁྱེར་ནོར་གྱི་མཆོག །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་དགྲ་འཇོམས་མཚོན་ཆ་ཡིན། །ཐབས་ཚུལ་མན་ངག་སྟོན་པ་གྲོགས་ཀྱི་མཆོག །ཕོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་མི་འགྱུར་མཛའ་བོ་ཡིན། །གནོད་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ནད་ཀྱི་སྨན། །ཉེས་པ་ཆེན་པོའི་དཔུང་འཇོམས་དཔུང་གི་མཆོག །གྲགས་དང་དཔལ་དང་གཏེར་གྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན། །ཡ་རབས་རྣམས་དང་འཕྲད་ན་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་མཁས་པ་མགུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལྟར་བསམ་ན། ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བ་གང་གི་སྐབས་སུའང་ཕན་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ངལ་དུབ་ཀྱི་སྣང་བའང་མི་འབྱུང་བ་ཚུན་ཆད་ལ་ཕན་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བར་སྨན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལ། ཐོག་མ་ནས་དད་གུས་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་ཉན་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་གོ་བ་ཇི་ཙམ་བཟང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྒྱུད་ལ་རྨོངས་པའི་མུན་པ་ཇི་ཙམ་སེལ་ན། ཆོས་འཆད་པ་པོར་ཡང་དེའི་ཚོད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་འབྱུང་ལ། གཞན་རྒྱུད་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཇི་ཙམ་སྤེལ་བར་ནུས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱང་འཕེལ་བ་རང་རེས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་ཤེས་ཐུབ།

ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་སྐབས་བྱུང་ན་ཐོག་མར་བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་སྔགས་བཏོན་ན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་དུ་བདུད་རིགས་ཀྱིས་གླགས་ལྟ་བར་མི་ནུས་པར་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བཤད་ལ། འོན་ཀྱང་སྔགས་དེ་ཇི་ལྟར་གདོན་པ་དང་། འདོན་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་འབྱུང་བས། དེའི་ཚབ་ཏུ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་མདོ་ཚར་གསུམ་ངེས་པར་གསུང་། དེ་རྗེས་སངས་རྒྱས་ནས་བཟུང་རྩ་བའི་བླ་མའི་བར་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ལམ་རིམ་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་དང་མཎྜལ་འབུལ་བའི་བར་རྣམས་གོ་རིམ་འཆུགས་མེད་དུ་བྱ། བློ་གསར་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་གཞུང་གི་མཛུབ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་གྱིས་གཞུང་བཤད་བྱེད་པའི་དུས་ན་སྐབས་བབས་ཐར་ཐོར་ཁོལ་ཕྱུང་གིས་དཔེ་ཁྲིད་གཏོང་བ་ལྟ་བུའི་བཅས་བདེ་དང་། བཤད་པ་ཡམ་མེ་བའི་སླ་ཆོས་ཀྱིས་མི་འོང་གསུངས་པས། ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་སོ་སོའི་སེམས་དང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱིན་རྒྱུད་ཐོག་ལ་སྦྱར་ནས། ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་རིང་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དེ་རྣམས་བླ་མས་གཞུང་གི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་མིན་བལྟ་བཞིན་ཉན་པ་ལས། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་དང་ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་ལོགས་སུ་བཞག་ནས། དེའི་བར་ལ་ཧར་བ་མི་གཅིག་ཤོང་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བསྡད་ན། སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བར་མི་ཕན་པས། ཐོག་མཐའ་བར་གྱི་ཕྱག་ལེན་གོང་གསལ་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ལ་རང་བཟོའི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་གནད་དུ་ཆེའོ།།

ཆོས་འཆད་ཉན་སྐབས་སུ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཚུལ་དང་མཐུན་པས། ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་རྒྱལ་ཚབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ཀྱི་གདམས་པའི་ཆུ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོས་པའི་ཚོམས་ལས། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤོང༌། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་ཐོས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོས་པ་མེད་ན་དེའི་དོན་བསམ་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་རྒྱུའང་མི་འོང་བས། ཐོག་མར་ཐོས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེ། དཔེར་ན་མི་ཚེ་འདི་ཀའི་ལས་རིགས་གླ་ཕོགས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་སྤུས་དག་པོ་དང་། ཚད་མཐོ་པོ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མཐོང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་སྤྱིར་བཏང་མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བས། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་ཡོན་ལག་རྩལ་ཚད་མཐོ་འོང་བར་ཐོག་མར་ཤེས་མཁན་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་བསླབ་ཅིང་། དེའི་སྐོར་གྱི་དེབ་ནང་འགྲེལ་བཤད་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ལག་ལེན་གྱི་མྱོང་བ་གསོག་བཞིན་དེའི་ཆ་རྒྱུས་ངེས་ཅན་ལོན་ཏེ་ལག་རྩལ་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་པ་མ་གཏོགས། གང་ཡང་མ་བསླབས་ཤིང་། ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་མཁས་པ་ཞིག་འོང་མི་སྲིད་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་འདི་ཙམ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་སྟེར་བའི་ཤེས་ཡོན་ཐོབ་ཆེད་རྒྱུ་ཚོགས་དེ་ལྟར་ཚང་བར་འབད་དགོས་ན། འདི་ཕྱི་གཉིས་དང་། རང་གཞན་ཀུན་ལ་གཏན་དུ་དགེ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བསྐྲུན་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། ཕྱིའི་ཆ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་ནའང༌། སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཕྲག་དོག་དང་། འགྲན་སེམས། རེ་དྭོགས་ལ་སོགས་པ་ལུ་གུ་བརྒྱུད་འབྲེལ་དུ་མས་བཅིངས་ན་འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀར་བདེ་སྐྱིད་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བས། དོན་དུ་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་འོང་མིན་སེམས་ལ་རགས་ལས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཚུལ་རྣམས་ཐོག་མར་ཤེས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད་ཅིང་། ཚུལ་བཞིན་ཤེས་ནས་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིམ་པ་དུ་མ་བརྒྱུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཐག་ཆོད་པའི་བསམ་པས་སེམས་ནང་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་། དེ་ཉིད་བློ་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པས་སེམས་ཉིད་ཧྲིལ་པོ་དོན་དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྙིང་རྗེ་སྒོམ་སྐབས་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་རྗེའི་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་དང་། སྙིང་རྗེ་སྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་པས། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་། ད་དུང་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་ནམ་ཞིག་སྙིང་རྗེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པོ་ཐ་དད་ཟུར་དུ་མི་གནས་པར། ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ལ་གོ་བ་རྙེད་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ནས། བློའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་འདི་གང་དྲག་ཅི་དྲག་སྙམ་པའི་བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོར་འཕོ་བའི་ཉམས་ལེན་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡིན་པས། ཅིས་ཀྱང་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཡིད་ཆེས་ལ་མ་ཆེས་ཤིག་གིས་མི་འོང་བས། དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དཔྱད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཐོས་དགོས། དེ་ལྟར་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང་། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས། ཐོས་པས་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནང་གསེས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པས་བརྗོད་བྱ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞུང༌ལུགས་ཐོས་ན་དེ་ནས་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་སྐོར་ལ་ངེས་པ་རྙེད་དེ། སེམས་གཡེང་བ་ཞི་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་བློ་ལྷིང་ངེར་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སྤོང༌བར་ནུས་པ་དང་། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཐོས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཞིག་གིས་བསམ་སྒོམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས། དེ་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པ་རིམ་གྱིས་མཐར་སོན་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེས་ན་ཐོས་པ་བྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་ལས། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག ཅེས་ཁ་སྦུབ་པ་དྲི་ཅན་ཞབས་རྡོལ་པ་ལྟ་བུའི་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་ཏེ། དང་པོ་སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་ནི། རང་རེས་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་སྐབས་སྡོད་ས་ཆོས་གྲལ་ནང་ཡོད་ཀྱང་། གཉིད་ཁུག་པ་དང་། སེམས་གཞན་དུ་གཡེངས་ན། བླ་མས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་དང་རྣ་བ་མ་གཏད་པས། བློའི་ནང་ཅི་ཡང་གནས་མི་ཐུབ་པ། དཔེར་ན། སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་བླུགས་ཀྱང་ནང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་མ་སོང་བར་རིག་པ་སྒྲིམ་ནས་རི་དྭགས་སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་མ་གཡེངས་པར། མིག་གིས་བླ་མར་མཇལ། རྣ་བས་བླ་མའི་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་། གསུང་གི་སྒྲ་གདངས་ཚུན་ཆད་ལའང་ལེགས་པར་གཏད་དེ། གང་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཡིད་ལ་ངེས་པར་བྱ་ཕྱིར་བསམ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་དགོས།

གཉིས་པ་སྣོད་ཞབས་རྡོལ་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ནི། སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་མིན་ཡང་མཐིལ་རྡོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེའི་ནང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་བླུགས་ཀྱང་ཁེངས་རྒྱུ་མེད་པར་འོག་ནས་འཛག་འགྲོ་བ་ལྟར། བླ་མས་ཆོས་གསུངས་པ་དེ་ཉན་ནའང་། སེམས་ནང་དྲན་པས་མ་ཟིན་ན། བཀའ་ཆོས་གྲོལ་རྗེས་བློ་ལ་གང་ཡང་འཆར་རྒྱུ་མེད་པར་བརྗེད་དེ། སྣོད་ཞབས་རྡོལ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བས། ཆོས་ཉན་པའི་སྐབས་དེར་མི་བརྗེད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་ཡི་དམ་འཆའ་ཞིང་། དྲན་གསོ་གཏོང་གིན་བྱ་ལ། སྐབས་སོ་སོར་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ལོར་འཇུག་པ་དང་། ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། དེའི་དོན་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་ལ་ངེས་ཐབས་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་ཟིན་བྲིས་སོགས་ལ་བློས་བཀལ་དྲགས་ན་དེ་རྣམས་མེད་ཚེ་ཅི་ཡང་མི་ངེས་པར། རིག་པ་གླེགས་བམ་ནང་ལ་ལུས་པ་ཟེར་བ་དེ་འགྱུར་བ་ཡིན། ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ཐུགས་བརྩོན་དོན་གཉེར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། དོན་དམ་པའི་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་ལྟ་བུས་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུའི་གོང་ནས་གསན་པའི་དོན་རྣམས་ཟིན་བྲིས་གཏན་ནས་མེད་ཀྱང་གསུང་རྒྱུན་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་མ་ཉམས་པར་ཐད་ཀར་གསུང་ཐུབ་པ་ཞིག་འདུག དེ་བཞིན་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་ངོས་ནས་སྒྲ་ཀཱ་ལཱ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་བཀའ་ཁྲིད་ཅིག་ཞུས་སྐབས། སྔ་མོ་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུའི་གོང་ལ་སྒྲ་དེ་གསན་རྗེས་ཕྱག་དཔེ་གཏན་ནས་གཟིགས་རྟོགས་གནང་མེད་སྟབས། སྔོན་ལ་མིག་བཤར་ཞིག་བརྒྱབ་ན་མ་གཏོགས་མི་འོང་བར་གསུངས་ཏེ། སང་ཉིན་བཀའ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུའི་ཉིན་སྔ་མར་ཕྱག་དཔེ་དེ་བཞེས་ཆ་མཛད་སོང་ཞིང་། དེ་ནས་གཟིགས་ཞིབ་རོབ་ཙམ་ཐེངས་གཅིག་གནང་རྗེས་ཕྱི་ཉིན་ངོས་ནས་ཀློག་བཞིན་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་སྐབས་ཚིག་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐུགས་ངེས་ཆེན་པོས་བདེ་བླག་ཏུ་གསུང་ནུས་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དགོས་པ་རེད།

གསུམ་པ་སྣོད་དྲི་མ་ཅན་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ནི། སྣོད་མི་གཙང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེའི་ནང་བཟའ་བཏུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་འདྲ་བླུགས་ཀྱང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མི་རུང་བ་ལྟར། ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་ན་ཀུན་སློང་མི་གཙང་བའམ། དོན་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་གིས་ཟིན་ན་མི་ཕན། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་གཞན་ལ་འཆད་རྒྱུ་ཁོ་ནའི་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པར་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་འདི་སྣང་གི་དོན་ཉི་ཚེ་བའི་ཆེད་དུ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་རྙེད་བཀུར་སྙན་གྲགས་དང་། ཕྲག་དོག་འགྲན་སེམས། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་འབད་པར་བྱ་སྙམ་པ་སོགས་ནི་ནོར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཉན༌ཞིང་། དོན་མི་བརྗེད་པར་བྱས་ཏེ་ལག་ལེན་འགེལ་བའི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་ལྷག་བསམ་རྨ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྩིས་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་པར་བརྟེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ། ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།

དེ་ནས་རང་ལ་ནད་པ། ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ལ་སྨན་པ། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སྨན། ནན་ཏན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ནད་གསོ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རིང་དུ་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་དྲུག་བསྟེན་པར་གསུངས་པ་ནི།

༡༽ སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བདེ་བ་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི་དགོས་དོན་ནི་བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་སྟོན་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། རང་རེ་རྣམས་ནས་རྒྱུན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་། དད་པ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུར་ལུང་བགྲངས། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རིགས་པ་བཀོད། དམིགས་པ་གཏད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དུ་མས་ནན་ཏན་ཡུན་དུ་འབད་པར་ནུས་ན། རིམ་བཞིན་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས། རྐྱེན་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་མི་འོང་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་དང་། འདོད་ཆགས། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་འབད་རྩོལ་མ་དགོས་པར། རྐྱེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ལམ་སེང་ངང་ངང་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་རྩྭ་དང་ཤིང་སྐམ་པོ་ལ་མེ་མཆེད་པར་ས་སྣུམ་བླུགས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབར་བ་དང་མཚུངས་པ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། རང་རེ་མ་སྐྱིད་པ་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་རང་དབང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་དགུ་འདྲེན་བྱེད་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཡིན་པས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གཞན་མཐའ་དག་ཕུང་བའི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ངན་བསགས་པར་བརྟེན། དུག་གསུམ་གྱི་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ནང་གི་དགྲ་བོ་མཐར་ཐུག་ངོ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་པ་དང་། དེ་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་འབུར་འཇོམས་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། རང་རེའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྗིད་ཀྱིས་གནོན་ཏེ། དེའི་བཙན་གནོན་དྲག་པོའི་དབང་འོག་ནས་འབུར་ས་མེད་པར་དབུགས་གཏོང་ཐུབ་མ་ཐུབ་ཀྱི་མཚམས་སུ་གནས་པས། ཉོན་མོངས་པའི་གཅོང་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་བརྟེན། རང་ལ་ནད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས།

༢༽ ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཅོང་ནད་དེ་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཐབས་ལམ་དམ་པ་སྨན་དང་མཚུངས་ལ།

༣༽ ཉོན་མོངས་སེལ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་།

༤༽ ནད་གསོ་བ་ལ་སྨན་ཟ་ཞིང་སྨན་དཔྱད་བྱས་ན་ཕན་པ་མ་གཏོགས། སྨན་ལ་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་ཕུལ་བས་ནད་ལས་མི་གྲོལ་བ་ལྟར། ཆོས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མི་འཇོམས་པར། ལག་ཏུ་ལེན་པའི་མྱོང་བ་ལ་བཀར་ནས་ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་གསོ་བར་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་པ་དང་།

༥༽ བསམ་ཚུལ་དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དོན་དམ་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་དད་པ་རང་གིས་ངང་གིས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལ་གུས་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་།

༦༽ དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རང་རེའི་མི་ཐོག་འདིའི་བར་དུ་གསུང་རྒྱུན་ཉམས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མན་ངག་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནང་བའི་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་རིང་དུ་གནས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་བཅས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་བྱ་དགོས་པ་སོགས་མདོར་ན་ཆོས་ཉན་པའི་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་མཐའ་དག་གསལ་བཏབ་ནས་གསན་པར་འཚལ། གསན་བྱ་དམ་པའི་ཆོས་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་ལས། འཛམ་གླིང་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་གི་རྒྱན། །སྙན་པའི་བ་དན་འགྲོ་ན་ལྷང་ངེ་བ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ལས་རིམ་བཞིན་དུ། །ལེགས་བརྒྱུད་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདི། །སྐྱེ་རྒུའི་འདོད་དོན་མ་ལུས་སྐོང་བས་ན། །གདམས་པ་རིན་ཆེན་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །གཞུང་བཟང་སྟོང་གི་ཆུ་བོ་འདུ་བའི་ཕྱིར། །དཔལ་ལྡན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདམས་པའི་ཉིང་ཁུ་ཕྱུང་བའི་གཞུང་ལུགས་བཟང་པོ་སྟོང་གི་དོན་གྱི་གནད་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ནི། ཆེ་བ་བཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པས། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་རྟོགས་པ་དང༌། །གསུང་རབ་མ་ལུས་གདམས་པར་འཆར་བ་དང༌། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བདེ་བླག་རྙེད་པ་དང༌། །ཉེས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་གཡང་ས་ལས་ཀྱང་སྲུང༌། །ཞེས་པའི་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་བཞི་གསུངས་པ་ལྟར་མ་ཟད། བརྗོད་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། སེམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་དང༌། བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་དང་འབྲེལ་བའི་ཟབ་གནད་ཚང་བས། དེ་ཕྱིར་རྒྱ་བོད་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི། །སྐལ་ལྡན་དུ་མས་བསྟེན་པའི་གདམས་པ་མཆོག །སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡིས། །ཡིད་རབ་མི་འཕྲོག་དཔྱོད་ལྡན་སུ་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་པོ་ཆེ། འདྲེན་པ་མཉམ་མེད་ཟས་གཙང་སྲས་པོས་ལེགས་པར་བཀའ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གནད་འགག་མ་ལུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོག་མར་སྟོན་པས་གསུངས་ཤིང་། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་དོན་རང་དབང་དུ་བཀྲལ་བ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་བཤད་པས་གཏན་ལ་ཕབ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་མིན་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་མེད་དུ་གདམས་པའི་མན་ངག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་དཔལ་ལྷ་གཅིག་དཱི་པཾ་ཀ་རས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མན་ངག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་དྲིལ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དེ་སྤེལ་བས། ཚུལ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པར་གྲགས་པ་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཉམས་པར་འཛིན་པ་གནམ་གྱིས་ས་བཀབ་པ་ལྟ་བུས་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལས། སླར་ཡང་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པས་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པ་རྣམས་སེལ་བའི་སླད་དུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་པ་ལྟར། འཇམ་དབྱངས་མིའི་སྲིད་པའི་གར་མཁན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆེ་ཆུང་དུ་གྲགས་པའི་སྔོན་མེད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཐེག་པ་གོང་འོག་གི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས་ཉི་ཚེ་བའི་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར། བཤེས་གཉེན་སྟོན་པས། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་གྲུ་བཞི་ལམ་གྱིས་འཁྱེར་ཤེས་པ་ངའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་དོན་དང་མཐུན་པས། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ལམ་སྒྲོན་རྩ་བར་བྱས་པའི་ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་འགག་རྡོ་མཐའ་དག་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་སོགས་ལས་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པའམ། ལས་དང་པོ་བར་སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ། ལོག་པར་གཡེམ་པ། རྫུན་དང་ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ་དང་ངག་འཁྱལ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བྱས་ནའང༌། གང་ཟག་དེ་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་མ་གཏོགས། དེས་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐབས་དེར་སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་བདུན་པོ་དེ་རྣམས་གནང་བའི་སྐབས་ཡེ་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། དེའི་ཕྱོགས་སུ་བློ་འགྲོ་མི་ཉན་པར་བཀག་པར་མཛད་ཅིང་། དེ་ནས་གང་ཟག་བློ་ཡི་རྣམ་དཔྱོད་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་བ་དང་འབྲེལ་བའི་གཞན་དོན་གྱི་དགོས་པ་རླབས་ཆེན་དམིགས་བསལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ངག་གི་ལས་བདུན་པོ་དེ་རྣམས་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་འོང་བ་དང་། གདུལ་བྱ་གང་དག་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བློ་བཟང་པོ་བསྐྱེད་རྒྱུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྒོམ་མི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ། རང་ཉིད་སྲིད་པ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པས། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས། ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་དེ་སྐྱེ་དགོས་པར་ནན་གྱིས་གསུངས་ལ། གཞུང་གཞན་དུ་རང་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས། རང་ཉིད་ཐར་པ་ཐོབ་ན་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་མི་རུང་བར། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྟེན། དེའི་ཆེད་དུ་རེ་ཞིག་སྲིད་པ་འཁོར་བ་ལ་གནས་དགོས་པར་གདམས་པ་དེ་འདྲ་འོང་བས། ཧོབ་དེར་བལྟས་ན་འགལ་འདུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་མོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གཅིག་གིས་སྔ་ཕྱིའི་དུས་མི་འདྲ་བར་སོ་སོའི་བློའི་འཕེལ་རིམ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིག་པའི་ཉམས་སུ་ལེན་ཕྱོགས་གསུངས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡོད་པས། སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་གྱི་སྟེང་ནས་དེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་དང་། འགའ་ཞིག་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་བསལ་འགའ་རེ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པ་གསལ་རྟོགས་ནུས་པས། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆེ་བ་ཞིག་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་བར་གསུངས། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འཇིགས་ཏེ། དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་ཉེས་ཅན་བཙོན་རྭ་ལ་སྐྱུགས་ལོག་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ལ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཀུན་མངོན་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་མེད་པའི་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་ངང་ཚུལ་མཐའ་དག་མེ་འབར་བའི་ཀློང་ལྟར་མཐོང་ནས། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ལས་དང་པོ་བ་ཞིག་ལ། ད་ལྟ་རང་རེའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་རིགས་པ་དང་། ལུས་འདི་དོར་བྱ་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ན་བློ་འཇོག་ས་གཏན་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས། དེ་བས་ད་ལྟའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཞེས་པ་འདིས་རང་དོན་དང་། གཞན་དོན་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པར་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཚུལ་དང་། གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཡོད་པ། ནུས་པ་རླབས་ཆེན་ལྡན་པས། དེ་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བ་དགོས་པ་སོགས་བཤད་ན་སེམས་ལ་འཇུག་པོ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དེས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་རྩ་ཆེར་འདུ་ཤེས་ཏེ། རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལའང་ཐོབ་པར་སྨོན་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སོགས་ཀྱིས་བློའི་གནས་ཚད་རིམ་བཞིན་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་མི་ལུས་འདི་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གཙང་བ། སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་དོར་བྱ་ཡིན་པས་ཆགས་ཞེན་བྱ་མི་རུང་བས། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདིའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཆོད་པའི་ཐར་པ་བསྒྲུབ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་སྐབས། གང་ཟག་སོ་སོའི་བློའི་འཕེལ་རིམ་དང་བསྟུན་པས་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་མ་གཏོགས། དོར་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་། འགལ་འདུའང་མེད། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བའི་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་བཅོས་མིན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ག་ལ་སྲིད། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུསེམས་བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནམ་མཁའི་པད་མོ་ཞེས་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དཔེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས་ན། དངོས་བསྟན་རང་ཉིད་ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ལྟ་བུ་དང༌། རང་དོན་དོར་ནས་གཞན་ཕན་ལྷུར་ལེན་པའི་སྐོར་རྣམས་ཚིག་ལ་འགལ་བ་ལྟར་སོམ་ཉིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐད་ཀ་ཐད་ཀའི་དངོས་ཟིན་གྱི་ཚིག་རྣམས་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་ནའང༌། དོན་གྱི་ཆ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སམ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཟག་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འགྲོ་བ་ཞིག་དགོས་པས། ཐོག་མར་དལ་འབྱོར་ལ་བློ་སྦྱངས་པ་ནས་བཟུང་། ཕྱི་མའི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང་། དེ་ནས་སྲིད་པ་མཐའ་ཅན་བྱེད་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རྣམས་འགལ་འདུ་ལྟ་ཞོག ངེས་པར་སློབ་དགོས་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་དེ། གཞན་སྟེང་ལ་སྤོ་བའི་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་བཅས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་མི་སློབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ལ། གཞན་ཡང༌ལམ་རིམ་ནས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུའང་སྔོན་འགྲོའམ་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་ཅིས་ཀྱང་དགོས། མདོར་ན་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཞེན་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱི་མའི་སྣང་ཞེན་ལྡོག་པ། དེ་ནས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་དོར་ནས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེར་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྣམས་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་ལའང་རྨང་གཞིར་མེད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན། ཆེ་བ་བཞིའི་དང་པོ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ་གཞུང་འདི་ལ་ཚང་བས། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆེ་བ་ལམ་རིམ་ལ་ཚང༌ཞིང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཆེ་བ་བཞི་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་ཚང་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཅིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་ལ། རིགས་ཅན་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་ཤེས་རྫོགས་གསུམ་བྱེད་དགོས་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ལག་ཏུ་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་ཀྱང་། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་དེས་མཚོན་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ན་དགག་བྱ་ཡོད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གི་གནས་སུ་ཞག་བདུན་གནས་ན་མི་རུང་བར་གསུངས་ཏེ་འགན་ཆེན་པོར་བརྩི་སའི་གསུང་རབ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དང་། རང་གི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཕྱིར་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་དགོས།

དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དོན་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས། མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི། །གསུང་རབ་གདམས་པར་ཤར་བ་མེད་པས་ནོངས། །ཞེས་ལུང་གི་བསྟན་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་གནད་མ་གོ་བ་དེ་འདྲ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས། གདམས་ངག་ལ་ནང་བྱན་ཚུད་པ་ནི་བེའུ་བུམ་ལག་མཐིལ་ཙམ་ཞིག་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་ཏུ་གོ་བ་ལ་ཟེར། ཞེས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་སྣ་གཅིག་ཡན་ཆད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལས་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་མ་བསྟན་པ་མེད་ནའང་། དེ་དག་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བས་བློར་ཆུད་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་གསལ་བར་བསྟན་པས། གསུང་རབ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ནས་མ་བཤད་པའི་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་མན་ངག་ཟུར་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། དེ་དག་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་མཇུག་གི་རིམ་པ་གསུམ་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་འདུ་ཞིང་ཚང་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ནི། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་ལ་འཆར་བའི་ཆེ་བ་ཡིན།

འགའ་ཞིག་གི་བསམ་པར་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ནི་རིགས་ལམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ་ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་གྲུབ་འགོག་བྱེད་ཙམ་ལས། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་མི་མཁོ་བས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་དགོས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་བྱ་ཡུལ་གྱི་མན་ངག་ཟུར་དུ་ཡོད་པར་སྙམ་ནས། གཞུང་བལྟ་མ་མྱོང་ཡང་། ཉམས་ལེན་བྱ་ཚུལ་རྡོག་ལ་འདྲིལ་བ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་མཁན་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་གོ་བ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན། མན་ངག་ཅེས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བདེ་བླག་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤིག་ལ་ཟེར་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་པོད་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་དང་། འཕགས་ཡུལ་མཁས་པའི་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་འགྱུར་པོད་ཉིས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་འདུག་ན་དེ་ནི་མན་ངག་ཡིན། དེ་མིན་མན་ངག་ཅེས་པ་ཞིག་ལ་ཇི་ཙམ་སྦྱངས་ཀྱང༌བཀའ་བསྟན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེར་མ་ཆགས་པ་ཞིག་འདུག་ན། རང་ཉིད་ནས་མན་ངག་ངོ་མ་དེ་ལེགས་པར་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ནམ། ཡང་ན་མན་ངག་ཏུ་བརྩི་བའི་གཞུང་དང་གདམས་ངག་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་ངེས་གཟུང་མེད་པའི་རྟགས་སུ་གསལ་བས། དོན་དུ་བཤད་ཆོས་དང་སྒྲུབ་ཆོས་ཞེས་ཐ་དད་མེད་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་མཐའ་དག་རང་རྒྱུད་གྱོང་པོ་འདི་ཉིད་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས། བཀའ་བསྟན་གསུང་རབ་དེ་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་རང་སེམས་འདུལ་ཐབས་ལ་ཧྲིལ་གྱིས་འདྲིལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། འདྲིལ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་གཞུང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་ཏུ་འཆར་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་། ལྷག་པར་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་པོའི་བློ་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་དང་། དར་མའི་གནས་སྐབས། རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་བཅས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས། དེ་དག་སོ་སོའི་གནས་བབས་དང་བསྟུན་ཏེ་བློའི་འཕེལ་རིམ་ལ་གཞིགས་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་ན། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། གསུང་རབ་མ་ལུས་གདམས་ངག་ཏུ་འཆར་བ་འོང་བས། ཐོས་བསམ་དང་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་གཞུང་ཆེན་མོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཏུ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འཆར་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཐམས་ཅད་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏནལ་ཕབ་ཆོག་པ་ལ། ལམ་སྒྲོན། བསྟན་རིམ། ལམ་རིམ་སོགས་སུ་མིང་གིས་བཏགས་པའི་གླེགས་བམ་ལོགས་སུ་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་སྙམ་ན། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཇེ་དམན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། ཚིག་གི་ཆ་ཧ་ཅང་མང་བ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་མི་ནུས་པས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་བཟུང་སྟེ་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་དེར་མ་འདུས་པས་ལྷག་ཆད་དུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། ཚིག་གི་ཆ་མཐའ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདུ་མི་དགོས་ཤིང་། དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པས། དཔེར་ན། ག་པུར་ཉེར་ལྔ་པའི་སྨན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དག་ལས་སྨན་སྣ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་ཐུན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཚ་བའི་ནད་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། དེས་སྨན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་རྫོགས་ཟ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པའི་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དེས་ན་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ནས་མ་བསྟན་པའི་གང་ཟག་གཅིག་སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་བགྲོད་པའི་སྤང་བྱ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན། ཚུལ་འདི་ཉམས་སུ་བསྟར་བས་ཉེས་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཁེགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཕྲའོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་བཀའ་ལ་ལ་ལ་ནི་བཟང་བར་འདུ་ཤེས་ལ། ལ་ལ་ནི་ངན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་ཁེགས་པར་འགྱུར་བས་ན། ཉེས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རང་འགགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེ་བ་སྟེ། ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་དཀྲི་བའི་རིམ་པ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་ནི༑ སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་འོག་མ་འོག་མའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་ཉིད་དངོས་གཞིར་བྱས་ནས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཡན་སྔོན་འགྲོར་བསྡུས་ཀྱང་བློ་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་འཁྲིད་ཚུལ་གཞན་རྣམས་དང་ཆ་མཐུན་པས། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མར། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་བསླབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་མི་རུང་བ་མེད་མོད། སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབས་ཀྱི་ས་བཅད་དུ། ཐེག་ཆེན་སྤྱི་ལ་བསླབ་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་འགྲོར་འགྲོ་བས། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་འཇོག་སྟངས་ལ་སྤྱིར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་དེ་སྔོན་འགྲོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་དངོས་གཞིར་འཇོག་པ་དང་། ཡང་ན་ས་བཅད་ཕྱེ་ཚུལ་གོང་གསལ་འདིའི་ཐོག་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་དངོས་གཞིར་བཞག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྤྱོད་ཕྱོགས་རྣམས་སྔོན་འགྲོར་སྦྱོར་ཚུལ་བལྟོས་ས་སོ་སོར་བལྟོས་པའི་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་འཇོག་སྟངས་ཅི་རིགས་འོང་བས། ཁྲིད་དམིགས་གཙོ་བོ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞིའི་དབྱེ་བ་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཕ་རི་ལ་བལྟོས་ནས་ཚུ་རི་དང་། ཚུ་རི་ལ་བལྟོས་ནས་ཕ་རིར་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་སྐབས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་མ་ཟིན་པའི་འཁྲུལ་པའི་ལམ་དུ་འཕྱན་པ་མང་བའི་ཕྱིར། བརྒྱུད་ལྡན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱག་ལེན་མཐོང་བརྒྱུད་ལ་བལྟོས་པ་གལ་ཆེ་བས། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའི་སྐོར་ནས་བཟུང་ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཐམས་ཅད་ལུགས་དེ་ལ་ལམ་གྱི་དངོས་གཞིར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།

སྨྲས་པ། མ་དག་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་གཟུར་གནས་ཀྱི། །རྣ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱངས་སྙན་པོ། །ཡོངས་འཛིན་ཞལ་གྱི་སྒོ་ལས་ཉེར་ཐོས་པ། །བསྐལ་པར་བསྒྲུབས་པའི་བསོད་ནམས་ཟོང་གིས་རྙེད། ཁྱད་པར་རྒྱ་བོད་མཁས་གྲུབ་མ་ལུས་པའི། །ཐུགས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ཆེ་བ་བཞི་ལྡན་ཆོས། །མཆོག་དམན་འགྲོ་ལ་རིས་མེད་ཕན་པའི་སྨན། །བདུད་རྩིའི་སྤུན་ཟླ་གཉིས་པ་རྙེད་དཀའི་ལམ། །ལམ་མཆོག་འདི་འདྲ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས། །ཉམས་སུ་བླང་བྱར་ཡོད་པའི་སྐལ་བཟང་རྣམས། །མནོག་ཆུང་ཚེ་འདིའི་མདུན་མ་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །ཞེན་ལོག་སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོས་རྒྱུད་བསྐུལ་ནས། །འདུ་འཛིས་དབེན་པའི་ས་འཛིན་མཐོན་པོའི་ངོས། །སྤང་ལྗོངས་ནགས་ཚལ་མེ་ཏོག་ཁོར་ཡུག་ཅན། །རྡོ་བའི་སྤྱིལ་ཆུང་རང་གཤོང་ཁང་བུ་རུ། །གྲིབ་མ་གཉིས་པའི་གྲོགས་དང་ལྷན་ཅིག་པར། །ལྷུང་ལྷུང་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཉལ་འགྲོ་དང༌། །བག་ཕེབས་རི་དྭགས་རྒྱུ་བའི་སྐད་གཉིས་ལས། །གཞན་དུ་དུག་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་ལོང་གཏམ་གྱིས། །བསམ་གཏན་ཚེར་མའི་བྱེད་པོ་དམིགས་སུ་མེད། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས། །ཉེར་འཚོ་དཀོར་ནག་དུག་ཆུས་མ་སྦགས་པས། །རྣམ་དཀར་དགེ་ལ་བསྐུལ་ནུས་ལུས་ངག་ཡིད། །གཏན་གྱི་བདེ་སྒྲུབ་མདུན་མའི་ཡང་རྩེར་སོན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་བཀྲི་བའི་རིམ་པ།

༈ བཞི་པ་གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་གདམས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་འོས་པ་འདི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མར་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་དང་། ཆང་མི་འཐུང་བ། ལོག་འཚོ་སྤོང་བ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ། གུས་པས་སྦྱིན་པ། མཆོད་འོས་མཆོད་པ། བྱམས་པ་བཅས་ཆོས་བཅུ་དྲུག་གསུངས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་མཛད་ལ། ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་ཚུལ་གསུངས་སྐབས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་ནས་ཁྲིད་པར་མཛད། ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ༑ ༑ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཉམ་ཉིད་པས། །རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དྲངས་ཏེ་འགྲེལ་བའི་སྐབས། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་དམ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྗེས་སུ་གསུངས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐོས་བྱུང་གི་གོ་བ་ཆགས་ནས་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་དེ། སྒོམ་བྱུང་གི་མྱོང་བ་ལེགས་པར་ཐོན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདེན་འཛིན་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་འགྲོ་བའི་བློ་བསྐྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་རུང་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་པ་ཤེས་ན། དེས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མཐའ་ཅན་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། འགྲོ་ལ་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་མཛད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོར་གསུངས་པའི་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དེ་འགྲེལ་བའི་གཞུང་ཡིན་པས། དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབས་རྗེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཁྲིད་སྟངས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ཡིན། གོང་གསལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་ཁག་གཉིས་ལ་བརྟག་ན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཁྲིད་སྟངས་དེ་བསྟན་པ་སྤྱི་བཙན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་འཁྲིད་སྟངས་དེ་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་སྙམ།

འདིར་གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་གདམས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདམས་པ་གཙོ་བོ་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་འདི་གོ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་ལ་བསྟེན་ནས་ཐར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བློ་ལ་འཆར་ཐུབ་པ་སྔོན་ལ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན།

བཞི་པ་གདམས་པ་དངོས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་དེས་ན་དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དང་། གཉིས་པ་བསྟེན་ནས་བློ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་འཆད་པ་ལ།

བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས།

དང་པོ་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་དང་། དངོས་གཞི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དངོས་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཁས་པ་ཁ་ཅིག ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་གཞན་མེད་པར་འཆད་ཅིང་། དེ་ལ་དག་ཁུངས་སུ་བྱེད་པ་མང་དུ་སྣང་ཡང༌། དེ་ལྟར་ན་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཆོས་སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱ་དེ་སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲལ་དུ་མི་ཚུད་དེ། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་པར་ཇོ་བོ་རྗེ་དང་ཤཱན་ཏི་པས་བཞེད་ཅིང༌། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ས་བཅད་ལས་གསུངས་པས་སོ། །ལ་ལ་དག་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་ན་ཡང༌སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་འབྱུང་བས་སོ། །ཞེས་འཆད་པ་ནི་འཐད་པར་མི་སེམས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དངོས་དང་། དེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་སྐོར་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ལས། སྐབས་འདིར་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ནི། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐོར་མ་ཡིན་པར། སྐྱེས་བུ་ཆེ་འབྲིང་གི་ལམ་གྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་སྐོར་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལ། །ཐབས་དེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ཞེས་དང༌། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་དུ་བྱས་པས་ཆོག་མོད། ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན༑ ཞེས་གསུངས་པས་སྐབས་འདིར་འཆད་པའི་ཡུལ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པར་སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའོ། །ཞེས་སྐབས་ཐོབ་སོ་སོའི་ཆོས་ཚུལ་བསྟན་ཕྱོགས་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམས་པ་འབྱུང་།

རྒྱ་གར་གྱི་པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། འདུལ་བའི་གཞུང་དུ་གནས་ཀྱི་བླ་མ་དང་། མཁན་པོ། སློབ་དཔོན་བཅས་བསྟེན་ལུགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱ་ཚུལ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་དར་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དཔལ་ནཱ་ལནྡཱའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས། མགོ་ཚུགས་དུས་ནས་ལམ་གྱི་གཞུང་ཐིག་ལྟ་བུ་བརྒྱབས་ཏེ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་བར་དུ་གཞུང་ཐིག་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ལམ་རིམ་གསུངས་སྐབས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རིམ་མ་ཚུགས་གོང་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རང་མཚན་པ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་ཡིན་ན། ལམ་རིམ་ནས་གསུངས་པའི་གོ་རིམ་ལྟར་གྱི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་དགོས་མིན་ཐེ་ཚོམ་རེད།

ད་ལྟ་རང་རེས་ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གསུངས་སྐབས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་སོ་སོའི་ལམ་རང་མཚན་པ་གསུངས་ཀྱིན་མེད། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་རང་མཚན་པ་དེ་འདྲ་འོང་བས། གང་ཟག་བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་ཕན་ཆེ་བའི་སླད་དུ་ཐོག་མར་མངོན་མཐོ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱངས། བློ་དེ་སྐྱེས་པའི་མཚམས་སུ་མངོན་མཐོ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྟན་ན། བློ་དམན་པ་ཞིག་ལ་རང་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་སྐོར་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་འབྱུང་བས། བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་ལྟར་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་རྙེད་དཀའ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག ལས་རྒྱུ་འབྲས། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཅས་བསམས་ནས། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་བོད་པ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ཕ་མེས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་དབང་གིས་ཕྲུ་གུའི་སྐབས་ནས་ཆོས་པའམ། བོན་པོ་གང་རུང་ཡིན་ཤག་བྱེད་དེ། བླ་མའི་དྲུང་ནས་ཆོས་མ་ཉན་པའི་གོང་ནས་ཕ་མས་དམྱལ་བ་ཡོད་ལུགས་དང་། འབུ་གསོད་མི་རུང་བའི་ཚུལ། མ་ཎི་བགྲང་དགོས་པ་སོགས་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རགས་པ་ཞིག་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་བསླབས་ཟིན་པས། དེ་རིགས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཆོས་བསྟན་སྟངས་ཤིག་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་སྤྱོད་འཇུག་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཆད་སྐབས། འགལ་ཟླའི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་རྩོད་ཟླར་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ལ་དགག་གཞག་སྤོང་གསུམ་བྱེད་བཞིན་ཁྲིད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་ལ༑ ལམ་རིམ་ལྟ་བུ་འཆད་པའི་ཚེ་ན་ལག་ཏུ་བླང་བདེ་བའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཡིན།

ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཡིག་དུ་མར་ས་བཅད་ཕྱེ་སྐབས་ཐོག་མར་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དངོས་གཞིའི་ཉམས་ལེན་འོང་བ་ལ། བླ་མ་ལ་དད་པ་དང་། བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གུས་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་བསྟེན་ཚུལ་བཤད་པས། དད་གུས་འཕེལ་ཆེད་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་དང་། རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་མ་ཐོབ་ནའང༌། ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་བློ་ལ་མི་འཆར་བ་ཞིག་ལ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ཁྲིད་ཐབས་གཏན་ནས་མེད། དེ་བཞིན་དལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་ལ་མཚོན་ནའང་། དལ་འབྱོར་དོན་ཆེན་རྙེད་དཀའ་བསྒོམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་པ་ཞིག་ལ་དལ་བ་དང་། འབྱོར་པ་ངོས་འཛིན་ཕྱོགས་རང་གི་ཐོག་ནས་འཆད་པར་དཀའ་ཞིང་། གལ་ཏེ་དལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་ལ་གོ་བ་ལེགས་པོ་མ་ཆགས་པར། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་ལུགས་དེ་ཡང་ཁྱོད་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར། ཆོས་བྱེད་ལོང་མེད་པར་ཤི་ན་ཐ་ཆད་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པས། སྐྱབས་འགྲོ་ཟུར་ཙམ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ལའང་མི་རྟག་པ་ཁྲིད་སྟངས་དཀའ་བས། རེ་ཞིག་ལམ་རིམ་ཐོག་མར་ཉན་པ་པོ་དེ་མི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། ནང་པ་ཡིན་པར་འདོད་མཁན་ཞིག་དང་། ནང་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མངོན་པར་གསལ་བས། དེས་ན་འདིར་ཐོག་མར་སྐྱབས་སེམས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བཟུང་། དལ་འབྱོར། འཆི་བ་མི་རྟག ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་ལ། སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་འོག་ཏུ་བསྟན་པར་མཛད།

དེས་ན་སྐབས་འདིར་ཁྱད་པར་བདག་གི་བླ་མ་དམ་པ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་དཔལ་བཟང་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ལམ་རིམ་གྱི་ཁྲིད་གཞུང་བདུད་རྩི་གསེར་ཞུན་ལ་གཞི་མཛད། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་གནང་བས། གསེར་ཞུན་མ་དེར་སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཁ་ཡོད་དོ༑ ༑ལམ་རིམ་རིམ་ཆེ་འབྲིང་ལྟ་བུ་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་འདིའི་སྐབས་སྐྱབས་སེམས་བྱེད་པའི་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་བས། རང་གིས་ཉམས་ཁྲིད་ཞུ་མ་མྱོང་བའི་དབང་གིས་གསུང་རྒྱུན་དང་ཕྱག་ལེན་མཐོང་ཐོས་མེད་པའི་རྩལ་བཤད་མཁན་པོ་རྣམས་ཡུས་པའང་ཐུགས་མད་དོ། །

༈ དེས་ན་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལས་འགྲོ་བ་དག །མ་དྲངས་རྒུད་པ་དེ་གང་མཆིས། །གང་དང་འཇིག་རྟེན་མ་སྤྲད་པའི། །ཕུན་ཚོགས་དེ་ཡང་གང་ཞིག་མཆིས། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་ལས་ཐར་བ་དང༌། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང༌། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཉན་བཤད་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང༌སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་དགོས་པ་ཡིན། འོ་ན་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གསུམ་སྟེ། བསླུ་བ་མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་དེ་གསུམ་པོར་འཕྲལ་གྱི་ཚེ་རིང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་སོགས་དགོས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཆེད་སྐྱབས་སུ་མཆི་དགོས་པར་བསྟན་པ་མིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གྲོགས་ཕྲན་ཚེགས་རེ་བྱ་བར་ནུས་ལ། མུ་སྟེགས་པའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་དང་། ཚངས་པ། ཁྱབ་འཇུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ན། རེ་ཞིག་འདོད་དོན་ཅི་རིགས་འགྲུབ་པ་ཡིན། དེས་ན་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བརྟེན་ན་གནས་སྐབས་མངོན་མཐོའི་ཕན་བདེ་རྣམས་ལས་ལྷག་པའི་མཐར་ཐུག་ཐར་པ་དང་། གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ནུས་པས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་ཞིབ་པ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད། ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཤིག་མིན་པར། སྔར་རང་རེ་ལྟ་བུ་སྐྱོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་པའི་རྒྱུད་དེར་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན། ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་། གཉེན་པོ་གསར་པ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་དབང་གིས། དེའི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སླར་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ནའང་སྐྱེ་མི་རུང་བར་བྱས་པས། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་ཆོས་འགོག་པའམ། འགོག་བདེན་ཞེས་པ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། ད་དུང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྟོབས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་བའི་ཚོད་ཀྱིས། འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤང་བྱ་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་ཆེ་རིམ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་བཅོམ་པའི་འགོག་པ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་གྱུར་པས། སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་མཐུ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་རྩ་བ་ཆེ་ཤོས་དང་། སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཆོས་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་རགས་ལུས་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱབས་ཡུལ་དམ་པ་དེ་རྣམས་ལ་བདག་དུས་དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མགོན་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་ཞུ་སྙམ་པའི་དད་པ་ལྷང་ལྷང་བ་ཞིག་སྔོན་དུ་བཏང་ལ། སྐྱབས་མགོན་དེ་རྣམས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་གི་མགོན་སྐྱབས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ཡོད་སྙམ་པའི་མོས་པ་དུང་དུང་བ་ཞིག་བྱས་པའི་མཐུས། སྐྱབས་གནས་དེ་དག་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བས་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལྟར། གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་དུ་འབྱོན་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། གང་ཞིག་མོས་པ་གཙོར་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་དུ་ཐུབ་པ་བཞུགས། །ཞེས་མོས་ངོ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ངེས་པར་འོང་གསུང༌། དེ་ལྟར་ངོས་བཟུང་ནས་སྐྱབས་ཡུལ་གསལ་འདེབས་པ་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱི་འཁྲིད་གཞུང་རྣམས་ལྟར་དམིགས་སྐོར་སྤྲོས་པ་ཅན་མི་མཛད་མོད། མདོ་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་འདི་ཙམ་ཞིག་མེད་པར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་མང་དུ་བརྗོད་པ་ངག་འཆལ་གྱི་སྒོ་ཁེགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་སྐབས་སུ་མདུན་དུ་དམ་ཚིག་པ་ཞིག་བསྐྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དམ་ཡེ་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པར་གསལ་འདེབས་ལུགས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཚོགས་ཞིང་བསྐྱེད་ཆོག་ལ་སྦྱར་ནས། དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱངས་བྱས་ཏེ་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བ་དང་། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྐྱབས་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་དམིགས་པ་བྱ་བ་སྔགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོམ་སྟངས་ཤིག་གསུངས་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་མྱོང་བ་དང་། དེའི་ནང་ནས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ནས་ལམ་རིམ་གྱི་དམིགས་སྐོར་སྐྱོང་མཁན་གཞིར་བཞག་མཛད་ཀྱང་། སྔགས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ལམ་རིམ་སྒོམ་སྐབས། སྭ་བྷ་ཝ་ཤུདྡྷོས་སྟོང་སྦྱངས་དང་། བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱངས་བྱེད་པ་སོགས་སྔགས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་བླ་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་ཞིང་བསྒོམ་རྒྱུ་ཞིག་བསྟན་ན། མ་སྨིན་གསང་སྒྲོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཡང་ཡོད་པས། ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་སྐབས་འདིར་མདོ་རྐྱང་པའི་ལུགས་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསལ་འདེབས་པའི་ལུགས་ཡིན་པས། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང༌། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའི་སྤྱན་འདྲེན་གྱི་ཚིག་འདོན་པའམ། ཡང་ན་དམིགས་བསལ་སྤྱན་འདྲེན་མ་བཏོན་པར་རང་གིས་མོས་པ་བྱས་ན། སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་དེ་ཀ་རང་ལ་ཡོད་ཡོད་པར་བརྟེན། རང་གི་མོས་པས་སྟོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། བཀའ་དྲིན་དྲན་ཞིང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ། སྙིང་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་། དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་བརྟན་པོ་བསྐྱེད་ནས། དེ་ལ་སློབ་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་མོས་གུས་བསྐྱེད་དེ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་བ་ཡིན། ཡང་འགའ་ཞིག་ལ། བློ་འཁུལ་ཚབས་ཆེ་བའི་ཆེད་དུ་སྐྱབས་ཡུལ་གསལ་འདེབས་པར་འདོད་ན། སྐྱབས་ཡུལ་བླ་མ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་གསལ་བཏབ། རང་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་བསམ་ན། སྙིང་རྗེའི་བློ་འཕེལ་བ་དང་། རྣམ་པ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མི་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གསལ་ན། དེ་རྣམས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་ལྟར་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་གསུང་རྒྱུན་དུ་བཞུགས། དེས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་དོན་ཅི་ཡང་མི་གོ་བར། བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སོགས་ཚིག་ཙམ་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་བསགས་ན། ང་རྒྱལ་ཅུང་ཟད་ཁེགས་པར་ཕན་ན་མ་གཏོགས་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེར་མེད་པར་གསུངས། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་ལུང་ཐོན་ཟེར་སྐབས་མ་བདེ་བ་ཞིག་འོང་གིན་འདུག སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་གི་ལུང་འདྲ་འདོན་རྒྱུ་འོང་ནའང་། སྐྱབས་འགྲོ་ཞེས་པ་དོན་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་འཁོར་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཏོན་ནས། དེས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ཁུལ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མིན་པར། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སའི་ཡུལ་དེའི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བློ་ལ་འཆར་བར་བྱས་ཏེ། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་མཁྱེན་སྙམ་དུ་སེམས་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཏེ། ངག་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དབང་མེད་དུ་སྐད་ཤོར་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ལྟར་ཐོན་དགོས། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་སྐྱབས་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་མཁན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་མཐའ་མེད་ཅིང་གཏིང་ཟབ་པའི་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་ཆུད་ནས། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མནར་བའི་ཚུལ་ལ་དགྲ་མི་ཤ་བོས་ད་ལྟ་རང་གསོད་དུ་ཆ་བ་ཙམ་གྱི་འཇིགས་སྐྲག་དང༌། འཇིགས་པ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མངའ་བར་དྭང་བའི་དད་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་པའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དང༌། སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་ཁྱེད་ཤེས་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བློ་ལིངས་བསྐྱུར་དང༌འབྲེལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་འདི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་འཇིགས་དད་གཉིས་ཡིན་པས། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་མིན་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཚང་མིན་ལ་རག་ལས་པར་གསུངས། དེས་ན་སྐྱབས་འགྲོ་རྒྱས་པ་ལམ་རིམ་འདིའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་རམ། དེ་མིན་ཚིག་རྒྱས་བསྡུས་གཞན་ཇི་འདྲ་ཞིག་འདོན་ནའང་རུང་མོད། ཚོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་ཁ་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་ཙམ་བཏོན་ན། དེ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ངོ་མར་མི་འགྲོ་བས། སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་སྒོམ་པས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུའང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་ཚང་བར་བྱས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པས། འཇིགས་དད་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས། འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ནུས་པ་རང་ལ་མེད་ཀྱང་། དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་རྒྱབ་བརྟེན་བཅོལ་ན་ཡོད་པར་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། མདོར་ན་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་ཚུལ་རང་དང་འདྲ་བར་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་བཅས། འཇིགས་དད་སྙིང་རྗེ་བཅས་པའི་རྒྱུ་དེ་གསུམ་ཡིད་ལ་ཚང་བར་བྱས་ཏེ། བློ་ཡི་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ངག་གི་རིག་བྱེད་དུ། བདག་དང་འགྲོ་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་པ་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ་ཉུང་མཐའ་ཉེར་གཅིག་ནས་མང་མཐའ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཐུན་ཆེ་ཆུང་འཚམས་པ་ཡིན། ཐོག་མ་ནས་དགེ་སྦྱོར་ལ་འཇུར་མདོག་སྟེ། འཇུར་པོ་ཞེས་པ་དམ་པོའི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས། ཧ་ཅང་གིས་དགེ་སྦྱོར་དམ་དྲགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། ཇི་སྐད་དུ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེ་ཡང་དང་པོ་ཡུན་རིང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་སླ་ཞིང༌། དེ་ལ་གོམས་ན་བློ་འཆོས་དཀའ་བས། ཐུན་ཆུང་ལ་གྲངས་མང་བར་བྱ། སྒོམ་འདོད་པའི་འཕྲོ་ལ་བཅད་ཀྱིན་བྱས་ན་ཕྱི་མ་རེས་ཀྱང་འཇུག་སྙིང་འདོད། གཞན་དུ་ན་མལ་མཐོང་བའི་ཚེ་སྐྱུག་ལོག་ལོག་འོང་ཞེས་ཐོག་མ་ནས་སྣ་བརྡབས་པའི་ཆོས་དྲེད་དུ་མ་སོང་བ་གལ་ཆེའོ། །ཞེས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཉི་མ་ཁ་ཤས་ཤིག་རིང་ངེས་འབྱུང་སྤུ་སུད་ཅིག་སྐྱེས་ནས་ཚ་ཚ་འུར་འུར་བྱས་ཀྱང་། དེ་ནས་ངལ་ཞིང་དུབ་པས་ཁོ་བོས་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཡུས་ཀྱང་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། རང་ཉིད་སྡུག་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ཙམ་ལས་ཕན་པ་མེད་པས། དལ་བུས་གཉུག་བསྲིང་ནས་ཚུལ་བཞིན་འབད་ན་ནམ་ཞིག་གྲུབ་འབྲས་ཅིས་ཀྱང་ཐོན་ངེས་ཡིན། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས། སྐུ་ལས་འོད་དང་བདུད་རྩི་འབབ་ཅིང་། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། སྔར་མཆོག་གསུམ་ལ་མ་དད་པ་དང་། ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། མ་རུངས་པར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དག བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྐྱབས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་མོས་པ་བྱ། སྐྱབས་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ཟིན་པའི་མཇུག་ཏུ། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་ལན་བདུན་ནམ་ཉེར་གཅིག་སོགས་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དོ༑ ༑འདི་ནི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐུས། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དམིགས་སྐོར་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས། ཇི་སྐད་དུ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། བཟུང་ན་ཚིག་མི་ཟིན། བསམས་ན་དོན་མི་གོ བསྒོམས་ན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་བློའི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་དུས་སུ་ཞིང་གི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མན་ངག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ལ་བསླབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་གསོག་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོན་ནོ། །འུར་རྡོ་གཅིག་གིས་བྱ་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ཏུ་འདེད་པ་ལྟར་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་སོང་སྟེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཐུས། ལམ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དམིགས་སྐོར་ཚན་པ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་མཇུག་ཏུ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་དགོས་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིད་ལ་དྲན་བཞིན་པའི་ངང་ནས་ཚིག་ངག་ཏུ་ལན་གསུམ་མམ་བདུན་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པས། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།

ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ།

༈ གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དངོས་ནི། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྨང་གཞིར་གྱུར་པས། ཐ་སྙད་ལའང་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ཞེས་གསུངས་པ་གནད་ཆེ་ཞིང་། འདི་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་ལམ་རིམ་གྱི་དམིགས་སྐོར་འོག་མ་རྣམས་བསྐྱངས་ཏེ་ས་ལམ་རིམ་པར་བགྲོད་དགོས་པས། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆེ་སྐྱེས་ཆུང་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ལ་བསྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ། ཁྱེད་བོད་བླ་མ་ལ་ཐ་མལ་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་མེད་པས། ག་ནས་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པ་ལ་བླ་མ་ལས་གལ་ཆེ་བ་མེད་དེ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་བལྟས་ནས་བྱས་པས་ཆོག་པ་ལའང་སློབ་མཁན་མེད་པར་མི་འོང་ན། ངན་སོང་ལས་འོངས་མ་ཐག་པ། འགྲོ་མ་མྱོང་བའི་སར་འགྲོ་བ་ལ་བླ་མ་མེད་པར་ག་ན་འོང་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་རིགས་མིག་ལ་བསྟན་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་རྣམས་དང་། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། སློབ་སྟོན་བྱེད་པོ་ཉམས་མྱོང་ཅན་ཞིག་གིས་ཤེས་བྱ་དེ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་གནད་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་མ་བསླབ་ཚེ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་ཤེས་མི་ཐུབ།

ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་གུ་རུ་ཟེར་བའི་ཚིག་དོན་ནི་ལྕི་བའམ་ལྗིད་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དོན་བསྒྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བླ་མ་སྟེ། རིག་པ་སྦྱིན་པ་པོ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་བྱ། ཡང་བླ་ཞེས་པ་གོང་མའི་དོན་ཏེ། བཀའ་དྲིན་གྱི་ངོས་ནས་གོང་ན་མེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱིས་ལྕི་བ་ལ་བཤད་ནས། མ་ཞེས་པ་བདག་སྒྲ་སྟེ། ཁྱད་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པ་པོ་ལ་བླ་མ་ཞེས་ཟེར།

དེས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ལ་བསྟེན་དགོས་པ་མ་ཟད། དེའི་ལམ་སྟོན་གཞིར་བཟུང་གིས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ལག་རྩལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུའི་ཕྱིའི་སློབ་སྦྱོང་ཞིག་དང་མི་འདྲ་བར། ཤེས་རྒྱུད་ཇེ་དུལ་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྤེལ་དགོས་པར་བརྟེན། དེ་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནས་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་བར་མ་ཆད་པར་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞིག་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་ལ་འཇུག་སྟེ་ས་ལམ་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་ཚང་དགོས་པས། བརྒྱུད་ལྡན་གྱི་བླ་མ་འོས་ཆོས་ཚང་བ་ཞིག་མ་བསྟེན་པར་འོང་ས་མེད།

འདི་ལ་གཉིས། ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། སྐྱོང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་[བླ་སློབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་]སོགས་དྲུག་བཤད་པ་ནི། བསྟེན་བྱ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བརྟག་ཐབས། སྟེན་བྱེད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དང་བརྟག་ཐབས། དེས་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ། བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན། མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །སྐབས་འདིར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། བསྟེན་བྱ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བསྟེན་བྱེད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ས་བཅད་གཉིས་པོ་དེ་ཟུར་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། བླ་སློབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པ་ལ། དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ་འོས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཚང་དགོས་ཤེ་ན། འདི་ལ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་དང་པོ་འདུལ་བའི་སྐབས་ནས་གསུངས་ཚུལ་དང་། གཉིས་པ་མདོ་སྡེའི་སྐབས་ནས་གསུང་ཚུལ། གསུམ་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་པ་སོ་སོ་ཡོད། མདོ་སྡེའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་བཅས་ལུང་གིས་ཕྱུག །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བསྟེན། །ཞེས་བསྟེན་བྱ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ལེགས་པར་དུལ་ཞིང༌། མང་དུ་ཐོས་པ་ལུང་གི་ཡོན་ཏན། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཁྱད་པར་བ། སློབ་མ་རྣམས་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ། ལུང་དོན་རིགས་པས་འབྱེད་ནུས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བར་མཁས་པ། རྙེད་བཀུར་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་པ་ལ་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས། ཡང་ཡང་འཆད་པ་ལ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པའི་དཀའ་སྤྱད་ཁུར་དུ་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངའ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་པའི་དང་པོ་(༡)དུལ་བ་ཞེས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་རྒྱུད་དུལ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། རང་མ་དུལ་བར་གཞན་འདུལ་བའི་གནས་མེད་པས་ཚུལ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་གཟབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞན་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་བླ་མ་དེ་ནི་གཞན་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་བསྟན་ནས་རྒྱུད་དུལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་དུལ་བ་ཞིག་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཚིག་ནན་པོ་དེར་གོ་རྒྱུ་ཆེ་ཞིང་། ད་དུང་གོང་གི་ལུང་དེའི་འཕྲོ་ནས་རྒྱུད་འདུལ་ལུགས་དེ་ཡང་གང་བྱུང་བྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་བྱས་ནས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མིང་བཏགས་པ་རེ་ཟུང་ཡོད་པས་མི་ཕན་པར། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུད་འདུལ་ལུགས་ཤིག་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དུ་ངེས་པས་དེར་འདུ་བར་གསུངས་པ་ལྟར། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་དགོས། དེ་ཡང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་པས། དེ་སྟོན་པའི་བླ་མ་དེ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། ངེས་ལེགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་ལམ་སྟོན་མཁན་དེ་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ལ། སྤྱིར་བཏང་གནས་སྐབས་ཐར་ལམ་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་རུང་སློབ་མ་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་དགོས་པ་ཡིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་ཧ་ཅང་བརླིང་པོ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་བླ་ན་མེད་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། ལྷག་པར་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་འདི་ནི་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བཅའ་ཡིག་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ནས་གཉིས་པ་(༢)ཞི་བ་ཞེས་པས། སེམས་སྐབས་བབས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ་བར་ཞི་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། (༣)ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱར་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བཅས། རྒྱུད་འདུལ་ལུགས་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་ཐོགས་ཙམ་ཞིག་གིས་མི་འགྲིག་པར། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་འཚམས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་འདུལ་ལུགས་ཤིག་དགོས་པར་གསུངས། དེ་ནས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་(༤)ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཞིག་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྐབས་ཐོབ་དེའི་ཡོན་ཏན་སློབ་མ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་དང་། གཞན་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་སྐབས་སྒྱིད་མ་ལུག་པར། (༥)བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པས་འཆད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་(༦)ལུང་གིས་ཕྱུག་པ་སྟེ། འཆད་བྱའི་གཞུང་རྣམས་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། (༧)དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའམ། དེ་ལ་གོ་བ་ཟབ་མོ་ཆགས་པ་ཞིག་དང་། གཞན་ལ་འཆད་པའི་ཚེ་(༨)སྨྲ་མཁས་པ་སྟེ། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་དང་འཚམས་ཤིང་། ཉན་པ་པོའི་ཁམས་དང་། ཤེས་རྒྱུད་ལ་རན་པར་སྟོན་མཁས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། བླ་མའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བ་(༩)བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཐུགས་རྒྱུད་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེ། དེ་བཞིན་ཚེ་འདི་ལས་ཕྱི་མ་གཙོ་ཆེ་བ་དང་། རང་ལས་གཞན་གཙོ་ཆེ་བ་བྱེད་ལ། གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། མི་ཕལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌བློས་འཁེལ་བའི་གྲོགས་པོར་འགྱུར་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང་རྒྱུ་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་གྲོགས་པོར་འགྱུར་བ་འོང་ནའང་། གྲོགས་པོ་ངོ་མ་དེ་རང་གིས་ཕར་བློས་ཇི་ཙམ་བཀལ་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རང་ལ་ཚུར་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་ཞིང་། བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་དགོས་པ་དེ་དང་མཚུངས། དེ་ནས་(༡༠)སྐྱོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། སློབ་མ་ལ་ཆོས་ཡང་ཡང་འཆད་དགོས་ཀྱང་ངལ་བ་ལ་མི་འཛེམས་པ་ཞིག་དང་། སློབ་མའི་དོན་བྱ་ནུས་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད།

མདོ་སྡེ་རྒྱན་འདི་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་གཞུང་ཡིན་པས། དེའི་ལུགས་ལ་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་འཇོག་པར་བརྟེན། བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སྐབས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། དེ་ལས་ཟུར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་ཟུར་དུ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟར་ཡིན།

༈ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཆེ། །ཟང་ཟིང་རྙེད་པ་དོན་མི་གཉེར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །དཀའ་བ་བཟོད་ཅིང་སྐྱོ་ངལ་ཆུང་། །མན་ངག་ཆེ་ཞིང་ལམ་ལས་གྲོལ། །རིགས་ལ་མཁས་ཤིང་དྲོད་ཚད་ཤེས། །བཅུ་གཉིས་ལྡན་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྟག་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། །ཐེག་ཆེན་དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བཏང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས།

མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྒྲོན་རང་འགྲེལ་དུ་གྲགས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ན། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་གནས་དུ་ཞིག་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་བརྩེ་བ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ། འཇིགས་པ་མེད་པ། བཟོད་པ༑ མི་སྐྱོ་བ་བཅས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན། བློ་ལ་མ་བྱང་བ་མ་ཡིན་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཐོབ་ཅིང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡིན། དེ་ཚེ་འདི་ལ་རང་གི་བདེ་བ་བོར་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན། དེ་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པས་དྲན་པ་དང་སྤོབས་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། གཞན་དག་གིས་བརྙས་པ་དང་། འཕྱ་བ་དང་། བསྟིང་བ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པ༑ མི་འདོད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། འཁོར་བཞི་པོ་དག་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ངལ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཇོ་བོ་རྗེས། བླ་མ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྟེན་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། མཁས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ༑ བཙུན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ། ཚེ་འདི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །ཞེས་གསུངས།

རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་ཞལ་ནས། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་ལམ་སྣ་འཁྲིད་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ། ཚེ་འདི་ལ་ལྟོས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རྣམས་ཚང་དགོས།

བླ་མ་ཟེར་བ་དེ་སློབ་མ་གཅིག་ཡོད་ན་བླ་མ་གྱུར་ལ། སློབ་མ་མེད་པའི་བླ་མ་འོང་མི་ཤེས་པས། བླ་སློབ་ཟེར་བ་ལྟོས་ས་བལྟོས་འཇོག་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེང་སང་གོ་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས། དེ་ལ་སློབ་མ་མེད་ནའང་བླ་བྲང་ཡོད་པ་དེ་རིགས་བླ་མའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན། རང་རེ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་བླ་མའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཚང་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་བཤེས་ཆེ་གེ་མོ་དང་། བླ་མ་ཆེ་གེ་མོ་ཟེར་བ་སོགས་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་མིང་ཞིག་མེད་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་མི་བྱེད་ཅིང་། སྤྲུལ་སྐུར་ཡོན་ཏན་ཡོད་མེད་དང་། རྒྱུད་དུལ་པོ་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟོས་པར། “རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ། བླ་བྲང་སྤྲོས་བཅས་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་ངན་པ་ཞིག་ཡོད། ངོས་ནས་བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྱད་པར་ལ་མུ་བཞི་བཞག་སྟེ། བླ་མ་ཡིན་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་མ་ཡིན་པ་ནི། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ལ་ཕེབས་མཁན་ཕལ་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པའི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང༌། མང་ཆེ་བ་ཐོག་མར་ཕ་ཡུལ་ཐག་རིང་ནས་རྒྱབ་ཁུག་བསྣམས་ནས་གྲྭ་སར་ཕེབས་ཏེ། ལོ་སུམ་ཅུ་ཡས་མས་རིང་རྩམ་པ་ཆད་ཀྱིན་ཆད་ཀྱིན་ངལ་བ་དྭང་ལེན་གྱིས་གཞུང་ཆེན་པོ་ཏི་ལྔ་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་མི་ཚེ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་གྱི་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་པས་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། དགེ་བཤེས་བཞག་ཁར་གཏོང་སྒོ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཁ་བསགས། གཞོགས་སློང་སོགས་ལོག་འཚོས་ཕྲན་ཙམ་གོས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་དགོས་བྱུང་ན་མ་གཏོགས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཤེས་ཚད་ལྡན་པས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ། རྒྱུད་གྲྭར་ཞུགས་ནས་ཆོས་ཐོག་བསྐོར་ཞིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་འཆད་ཉན་དང་འབྲེལ་སྔགས་དམ་བཅའ་བཞག རིམ་བཞིན་རྒྱུད་པའི་དགེ་བསྐོས་དང་། བླ་མ་དབུ་མཛད། མཁན་པོ། ཤར་བྱང་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཐེག་པ་རིམ་འཛེགས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དེ་རྣམས་ལས་སྨོན་བསོད་ནམས་དང་། ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བླ་མ་དངོས་གནས་མ་ཟད། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་དེ་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་ཁྲི་ཡིན་པས། དེའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པའི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་དེ་རྣམས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་ཚབ་དང་། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་རེད། དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ་བླ་མ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི༑ སྤྲུལ་སྐུའི་མིང་དང་བླ་བྲང་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྒྱུད་དུལ་བའི་ཡོན་ཏན་གང་ལའང་བལྟ་རྒྱུ་མེད་པར་བྱ་བྱེད་འབེལ་པོ། ཧམ་པ་ཚ་པོ། སྤྱོད་ངན་ཟིང་ཟིང་བྱས་ནས་རྫུན་གྱིས་གཞན་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་མཁན་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་བླ་མ་མིན་ཡང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་སྤྲུལ་སྐུའི་མིང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་འགའ་རེ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཐར་ཅན་ཞིག་མི་སྲིད་པ་ནི་མིན་ལ། སྐུ་ཚེ་སྔོན་མའི་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་འོང་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བཤད་ན། མཐོང་ཆོས་སུའང་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་དང་། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་བླ་མའི་རྣམ་གཞག་བཤད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་དྲག་སྤྱོད་བྱེད་པའི་མི་སྣ་ཨུ་རུ་སུའི་སི་ཏ་ལིན་དང་། རྗར་མེ་ནིའི་ཧི་ཊི་ལར། རྒྱ་ནག་གི་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལྟ་བུའང་ངེས་པ་དོན་ལ་གང་ཟག་མཆོག་དམན་གང་ཡིན་དང་། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ཡིན་མིན་ཚོད་ཐིངས་དཀའ་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ནས་བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། དཔེར་ན། ངོས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་༸སྐྱབས་རྗེ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚད་ལྡན་དང་། མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བླ་མའང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། སྐབས་རེ་རང་རེའི་མང་ཚོགས་ནས་ཐོག་མར་བླ་མ་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། གང་མཚམས་ནས་ཁ་གཏོང་ཚད་ཚད་བྱེད་པ་འདི་མི་ལེགས་པས། དེས་ན་བླ་མ་མ་བསྟེན་གོང་ནས་མཚན་ཉིད་ཚང་མིན་དང་། བློས་འགེལ་ཐུབ་མིན་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་བྱ་དགོས།

དེས་ན་བླ་སློབ་བརྟག་ཐབས་འདི་ལ་དང་པོ་བླ་མ་བརྟག་ཐབས་དང་། བསྟེན་ཐབས་ནི༑ བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཁྱི་དང་གློ་བ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་གྱ་ཚོམ་དུ་བསྟེན་མི་རུང༌བར་གསུངས་པས། བླ་མར་འོས་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ལུགས་ཀྱང་། གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོའི་རྟོགས་པའི་ཆུ་ཚད་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་མངོན་ཤེས་མེད་ན་ཤེས་པར་དཀའ་མོད། མ་མཐའང་བླ་མ་དེ་མི་བཟང་ངན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དེའི་སྤྱོད་པ་དང་། གཤིས་ཀ ཤེས་བྱའི་གནས་ཚད། འདོད་རྔམས་ཆེ་ཆུང་། ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་པར་འོས་པས། དེ་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གསུང་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་ལས། “བླ་མ་ལ་གསུམ་སྟེ། བླ་མ་བརྟག་པ། བླ་མ་བསྟེན་པ། བླ་མ་སྒྲུབ་པའོ། ༈ །བླ་མ་བརྟག་པ་ལ་གསུམ། རྒྱང་ནས་བརྟག་པ། དྲུང་ནས་བརྟག་པ། ཡུན་རིང་དུ་འགྲོགས་ནས་བརྟག་པའོ། ༈ །རྒྱང་ནས་བརྟག་པ་ནི༑ སྙན་པ་ཆེ་བ། མཁས་ཤིང་བཙུན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུར་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དེ་དཀའ་བས་དྭང་དུ་བླངས་ལ་བཙལ། ༈ །དྲུང་ནས་བརྟག་པ་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྤང་བའི་བླ་མ་ལ་གསུམ། མེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དུག་གསུམ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་ན་ཚིག་པས་སྤང་། ཁྱི་འབྲིད་པ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ཟས་ལ་ངན་པ་འདོད་པ་ཆེ་བ་སྤང་། ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ནོར་དང་མེ་ཏོག་མེད་པར་ཆོས་མི་སྟེར་བ་སྤང་ངོ་། ༈ །གཉིས་པ་དྭང་དུ་བླང་བའི་བླ་མ་ལ་གསུམ། ཕ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་གདམས་པ་ཟབ་པ། ཆོས་མཁས་པ། བཀའ་ཡངས་པ་བསྟེན། མ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ཐུགས་ལ་འདོགས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། བྱམས་པ་བསྟེན། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་བྱིན་རླབས་ཆེ་བ། འགྲོ་དོན་ཆེ་བ། གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་བསྟེན། ༈ གསུམ་པ་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོགས་ནས་བརྟག་པ་ནི། གསར་འགྲོགས་ཆུང་བ། ཕན་སེམས་ཆེ་བ། ཉེ་རིང་མེད་པ༑ གདམས་པ་གནང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བསྟེན་ལ་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། ༈ །བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཐབས་ལ་གསུམ། དད་པས་བསྟེན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྟེན་པ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་དད་པས་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དད་པས་བླ་མ་ཡི་དམ་གྱི་དམ་པར་བསམས་ལ་བསྟེན། མོས་པས་བཀའ་ཉན་དང་ཞེ་སས་བསྟེན། གུས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་བཀུར་སྟི་བྱས་ལ་བསྟེན་ནོ། ༈ །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་མས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚིག་བཟུང་། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲན་པས་ཐོས་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་བསམས། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ། འདུས་མ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ་མོ། ༈ །ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་རང་གི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི། རང་ལ་ཅི་ཡོད་པའི་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ལ་འབུལ་ལོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི། གཞན་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བཀུར་སྟི་བྱེད་དུ་འཇུག བླ་མའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི། ལུས་གུས་པས་བླ་མ་ལ་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ། ངག་གུས་པས་བླ་མ་ལ་ཞེ་ས་དང་བསྟོད་པ། ཡིད་གུས་པས་གསོལ་འདེབས་དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ལ་བསྟེན་ནོ།།” ཞེས་སོགས་གསུངས།

བླ་མ་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་བསྟེན་པར་འོས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་ཤར་གངས་རི་མ་ལས། “སྤྱིར་ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ། །སྒོས་ཆོས་མཛད་ཡོངས་ལ་དག་སྣང་སྦྱོང་། །དགྲ་ནང་དུ་འདུག་པའི་ཉོན་མོངས་འདུལ།།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཞིང་། དག་པའི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་ཐུབ་པ་དང་། ནང་གི་དགྲ་བོ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མགོ་གནོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བླ་མ་ཇི་ཙམ་དགོས་པ་ལྟར་བསྟེན་རུང་བ་དགེ་བཤེས་གསང་ཕུ་བ་ལྟར་ལ། དེ་མིན་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་ལྟར་བླ་མ་ཉུང་ན་ལེགས་ཤིང་། ཡོད་པ་དེར་བསྟེན་ཚུལ་སྤུས་དག་པོ་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་པ་འདི་གནད་ཆེ།

དེ་སྔོན་འཕགས་བོད་གཉིས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ལས་ཕོ་མོའི་རྟེན་ལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་བསམ་སྤྱོད་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཏུ་སྙིང་ལས་ཆུང་ངུར་གནས་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་བླ་མ་མོའི་རྟེན་ཅན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ནའང་། ཆོས་རྒྱུན་གདམས་པའི་བཀའ་སྲོལ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་མཁན་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་དང་། ནི་གུ་མ། མ་གཅིག་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་མོ། མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན། མ་གཅིག་ཞ་མ། གཟིམ་རག་ཤག་གི་སྲས་མོ་དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་ཀུན་བཟང་བདེ་སྐྱོང་དབང་མོ་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཏུ་བཞུགས་པའི་འཕགས་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཚད་ལྡན་མང་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཕྱིས་སུའང་བསམ་སྡིང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྐུ་ཕྲེང་དང་། ས་སྐྱའི་རྗེ་བཙུན་མ་རིམ་པ་སྔ་ཕྱི། ཤུག་གསེབ་རྗེ་བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་རིགས་བྱུང་བ་གླེགས་བམ་དང་པོ་སྤྱི་བཤད་ཁོངས་སུ་ལེའུ་ཟུར་གསལ་ཡོད་པ་ལྟར། བསྟེན་བྱ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་ན་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་འོས་པ་ཡིན།

སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དམ་འོས་ཆོས།

༈ གཉིས་པ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དམ་འོས་ཆོས་ནི། བླ་མ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌སློབ་མ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཆོས་ཚུལ་ལེགས་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ནོད་རུང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་འོང་བས། དེས་ན་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་སློབ་མ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། བླ་མ་དམ་པ་དེས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་གདུལ་བྱ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པར། གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བ། །ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །སྨྲ་པོ་ཡོན་ཏན་རྣམ་གཞན་དུ། །མི་འགྱུར་ཉན་པ་པོ་ལའང་མིན། །ཞེས་རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་ཞིང༌། ཉེས་བཤད་དང་ལེགས་བཤད་ཀྱི་བླང་དོར་འབྱེད་ནུས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་ཤིང་། ཡིད་ལེགས་པར་གཏོད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ཞིག་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ན་གཤོག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལ་ཚེགས་མེད་པ་བཞིན་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་དཀའ་བ་མིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་(༡)བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའམ། དྲང་པོ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ། གཟུར་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་ཡུལ་དེའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བལྟ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། གལ་ཏེ་སོ་སོའི་འདོད་ཕྱོགས་སམ། གང་ལ་མོས་པ་དེའི་དབང་དུ་སོང་ནས་བལྟས་ན་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མཐོང་བར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན།

(༢)བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཉེས་བཤད་དོར་ནས་ལེགས་བཤད་ལེན་ཤེས་པ་ཞིག་དང་། བླ་མའི་ངོས་ནས་གལ་ཏེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་ན། དེ་ནི་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་འདི་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ཡང་སྐབས་འདིའི་གོ་དོན་དུ་བློ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་དེ་ལ་དྲི་བ་འབྱུང་ཞིང་། དྲི་བ་བྱུང་ན་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་དོན་ངོ་མའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པར་ཕན་པས་ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་གང་ཡིན་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་ཞིག་དགོས། དེས་ན་རྟོག་དཔྱོད་འོང་བ་ལ་དང་པོ་ཉིད་ནས་དད་པ་རྩེ་གཅིག་སྟེང་དུ་མི་འགྲོ་བར། ཐེ་ཚོམ་པའི་ངང་ལ་འགྲོ་བ་གལ་ཆེ༑ དཔེར་ན་རྒྱ་གཞུང་མང་ཆེ་བར་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་གསུངས་པ་དེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོ། དོན་གཉེར་ཅན། རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་གཞུང་འདི་ལ་བརྗོད་བྱ་གང་ཡོད་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་དེ་ཤེས་ན་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ། དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་དགོས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཕུགས་ཀྱི་ཉིང་དགོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དགོས་པ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ནས་གཞུང་དེ་ལ་གཞི་ནས་ཐོས་བསམ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གོ་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་གསུངས་པ་གནད་ཆེ།

དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་ནའང༌ཆོས་སྟོན་པ་པོ་གང་ཞིག་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ་དེ་ལས་ཆོས་གཤའ་མ་ཞིག་ཉན་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་མེད་པར་ཆོས་ཉན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གྱིས་ཆོས་གྲལ་དུ་འཁོད་ན་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འབྱུང་བས། དེ་རིགས་ལ་“རི་མོའི་ཆོས་ཉན་པ་ལྟ་བུ་”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། (༣) དོན་གཉེར་མེད་ན་མི་འོང་བས། སྙིང་ནས་ཆོས་དང་། བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་། དེའི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཉན་འདོད་ཡོད་ན་སྣོད་དུ་རུང་བར་བཤད་པས། མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ནི་བསྟེན་བྱ་ཡིན་ནའང་། མ་མཐར་ཡང་སྐྱོན་ཉུང་ལ་ཡོན་ཏན་མང་བ་ཞིག་བསྟེན་དགོས།

སློབ་མ་བརྟག་ཐབས་དང་། བསྟེན་ཐབས། ཆེ་སར་འདོན་ཐབས།

༈ སློབ་མ་བརྟག་ཐབས་དང་། བསྟེན་ཐབས། ཆེ་སར་འདོན་ཐབས་ནི། མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་ལས། ༼ཝཾ༽ ༈ “གཉིས་པ་སློབ་མ་བཙལ་བ་ལ་གསུམ། སློབ་མ་བརྟག་པ་དང་། སློབ་མ་བསྟེན་པ་དང་། སློབ་མ་ཆེ་སར་འདོན་པ་དང་གསུམ་མོ། ༈ །དང་པོ་སློབ་མ་བརྟག་པ་ལ་གསུམ། རྒྱང་ནས་བརྟག་པ་དང་། དྲུང་ནས་བརྟག་པ་དང་། བསྟེན་ནས་བརྟག་པའོ། ༈ །དང་པོ་རྒྱང་ནས་བརྟག་པ་ལ་གསུམ། རིགས་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་ཆོས་དང་མཐུན་པ། དད་པ་ཆེ་ཞིང་དམ་ཚིག་གཙང་བ། ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བྱས་ལ་སློབ་མར་བཟུང་ངོ་། ༈ །དྲུང་ནས་བརྟག་པ་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་ལས། སྤང་བའི་སློབ་མ་ལ་གསུམ། དང་པོ་མདའ་ལྟརའཕང་བའི་སློབ་མ་ནི། བླ་མ་ལ་དད་གུས་མེད་པ། གྲོགས་ལ་བརྩེ་གདུང་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱང་བསྲིང་ངོ་། །གཉིས་པ་དགྲ་ལྟར་འབྲོས་པའི་སློབ་མ་ནི། དམ་ཚིག་དང་ཁྲེལ་གཞུང་མེད་པ། རང་སྐྱོན་སྦས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ཆོས་འབྲེལ་མི་བྱ་བར་འབྲོས་དགོས། གསུམ་པ་དུག་ལྟར་གནོད་པའི་སློབ་མ་ནི། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་སློབ་དཔོན་ལ་འཁོན་སྡུག་པའི་ཉམས་གྲིབ་ཅན་དེ་ནི་སྲོག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་ཕྱོགས་སུ་མི་བསྟེན་ནོ། ༈ །དྭང་དུ་བླང་བའི་སློབ་མ་ལ་གསུམ། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་དད་གུས་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འཇུག་པས་བསྟེན། ལུས་དང་གྲིབ་མ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་རྒྱུན་དུ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པས་འབྲལ་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་བསྟེན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་དང་ལྡན་པ། འཁོར་ལ་མ་ཆགས་པའི་བློ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བསྟེན་ནོ། ༈ །གཉིས་པ་སློབ་མ་བསྟེན་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གིས་བསྟེན་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི། ཆོས་གང་ལ་གང་འདོད་པ་བྱིན་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་དུ་འཇུག་གོ ཟང་ཟིང་གིས་བསྟེན་པ་ནི། དད་ལྡན་སྒྲུབ་རྒྱགས་མེད་པ་ལ་ཟས་གོས་བྱིན་ལ་ཆོས་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ ༈ །གསུམ་པ་སློབ་མ་ཆེ་སར་འདོན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཐོས་པ་ཅན་བཤད་པས་མགོ་བཏོན་ལ། སྟོན་ཆེན་དུ་ཆེ་སར་འདོན། སྒོམ་སྲན་ཅན་སྒྲུབ་པས་མགོ་བཏོན་ལ༑ ནགས་ཁྲོད་དམ་རི་ཁྲོད་དུ་སྒོམ་དུ་བཅུག་ལ། སྒོམ་ཆེན་དུ་ཆེ་སར་འདོན།” ཞེས་སོགས་གསུངས།

མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་གྱི་སློབ་མས་ཀྱང་བཤེས་གཉེན་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དངོས།

༈ གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་དེས་ཀྱང་བཤེས་གཉེན་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དངོས་ལ་བསམ་པས་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དང༌། སྦྱོར་བས་བསྟེན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འདི་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་ས་བཅད་གསུམ་གསུངས་ཏེ། བསྟེན་པའི་བསམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་བལྟ་ཚུལ་གླེང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ་དང་། བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གུས་པར་བྱ་བའོ། །ས་བཅད་དང་པོ་འདི་ལམ་རིམ་གཞན་ཕལ་ཆེར་ཟུར་དུ་མ་བགྲང་ནའང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་འདིར་སེམས་དགུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་དེར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མང་དུ་མཆིས་ཤིང་གནད་ཀྱང་ཆེ།

༈ སློབ་མས་རང་གི་བླ་མ་ལ་བལྟ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། བླ་མའི་གསང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་ནས་ཇི་ཙམ་བལྟ་ཤུགས་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་དད་པ་འཕེལ་བའི་གཞིར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་བལྟ་ཚུལ་སྐོར་ལ་རང་རང་གི་བློ་ནུས་དང་བསྟུན་པའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས། ཐེག་པ་གོང་འོག་གི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་མ་གསུངས་ཏེ། ལམ་རིམ་ཀུན་གྱི་ཕྱི་མོ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེའི་(༩༨༡་་་༡༠༥༤)བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང་། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ་གྲགས་པར་སྔོན་འགྲོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་ཐོག་མར་བློ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་ནས་བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་ཚུལ་ཚིག་ཟིན་ལ་མི་གསལ་ཞིང་།

དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་གསུང་བཀའ་གདམས་གཅེས་བཏུས་ (ཤོག་གྲངས་༡༡༢ན༢) སུ་དྲངས་པ་ལས། “སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། འཕགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། སོ་སྐྱེའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གསུམ་ལས། ཐ་མ་འདི་ཁོ་ན་དྲིན་ཆེ་གསུངས།” མཉམ་མེད་སྒམ་པོ་པ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་ (༡༠༧༩ ་་་ ༡༡༥༣) གྱི་དམ་ཆོས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་43 ལས། “དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། རང་ལས་དང་པོ་བའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་དང་། ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ནུས་པ་མེད་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །རང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཕལ་ཆེར་དག་ཙ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྟེན་ནུས་པའོ། །རང་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་ལ་གནས་ཙ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པར་ནུས་པའོ། །རང་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཙ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པར་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་བཞི་ལས་རང་ལ་དྲིན་གང་ཆེ་ན། བདག་ཅག་དང་པོ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་ཁང་ན་འདུག་པའི་ཚེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གོང་མ་རྣམས་བསྟེན་པ་བས། ཞལ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་མཇལ་བས། དེའི་གསུང་གི་སྒྲོན་མེས་ལམ་སྣང་བར་བྱས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གོང་མ་རྣམས་དང་མཇལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ནངས་ཀྱི་དྲིན་ཆེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ལ།

གཞན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་སུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་བླ་མ་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ [འདིའི་ཁུངས་ནི། ཏྲེ་ཧོར་སྐྱོར་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཤོག་གྲངས་ ༡༣༣ ལས། ལམ་རིམ་སྐབས་བླ་མ་རྣམས་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཁྱབ་གསུངས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཐོས་མྱོང་བས་དེ་བཞིན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པས། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་སུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་བླ་མ་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་གསུངས་ཚུལ་འབྲས་སྤུངས་ཏྲེ་ཧོར་དགེ་བཤེས་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པའི་དྲི་བའི་ལན་དུ་གནང་།] འདི་རྣམས་མདོའི་ལུགས་དང་། གདུལ་བྱ་མཆོག་དམན་གྱི་རིམ་པ་སོ་སོར་ཤིན་ཏུ་འཚམས་པའི་བལྟ་ཚུལ་གཞུང་གི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་གསལ་བར་མཛད།

དེ་བཞིན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྐབས་སུ་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང་། བྱང་སེམས་སྐབས་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བ་དང་། སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བལྟ་དགོས་པར་གསུངས་ཚུལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་གོང་གི་ཐར་རྒྱན་གྱི་ལུང་དེའི་དགོངས་པར་སོང་བས། སོ་སྐྱེ་ཕལ་པ་བླ་མ་ཐ་མལ་པ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་བསྟེན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ད་དུང་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་པར་ནན་གྱིས་བསྐུལ་བའི་དག་སྣང་འབྱམས་ཀླས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་ན་ལམ་གོལ་སར་འཁྲིད་པར་འགྱུར་བས། སྐབས་དང་འཚམས་པའི་བླ་མར་བལྟ་ཚུལ་ཐ་དད་འབྱུང་བའི་གསུང་གི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་འོས་པ་ཡིན།

འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་(༡༣༥༧་་་༡༤༡༩)། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་44 ལས། དེ་ཡང་བླ་མ་ལ་སློབ་མས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བ་ནི། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས། གསང་བའི་བདག་པོ་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་མས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་རྒྱུད་དང་། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ལུང་བཅས་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཁུངས་སུ་དྲངས་པར་མཛད་མཐར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུའང་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། འདུལ་བ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་བ་རྣམས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་གསུང་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལའང་དགོངས་པ་གོང་དུ་དྲངས་པའི་ཐར་རྒྱན་གྱི་ལུང་གིས་དཔོག་པར་ནུས།

བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་ནི་སྔར་མུ་སྟེགས་རྟ་དབྱངས་ཞེས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཕྱིས་སུ་ནང་པར་གྱུར་ཏེ་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་སུ་གྲགས་པ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་སྲོལ་དང་། ཧིན་དུའི་ཆོས་ལུགས་ནས་ཀྱང་བཤད་པའི་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་ནང་ཆོས་སུ་ལེགས་ཆ་བཞེས་ཏེ་བརྩམས་པར་མངོན་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རང་ལ་དགོངས་པའི་གཞུང་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་དང་མཚུངས་པར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་(༡༥༧༠་་་༡༦༦༢) གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་དུ། སྔགས་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་པ་དང་། ཐུབ་དབང་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་སུ་མཐོང་བར་གསོལ་འདེབས་བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱང་སོགས་སྔགས་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་པར་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཤིང་།

པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་(༡༦༦༣་་་༡༧༣༧)ཀྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་དམར་ཁྲིད་དུའང་། བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་པ་དང་། བལྟ་ནུས་པ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བའི་སྐོར་གསུམ་ས་བཅད་ལོགས་སུ་བཀྲལ་ཏེ། དེ་ལ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཞེད་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ཅིང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཁུངས་སུ་རྒྱུད་སྡེའི་ལུང་དང་། སློབ་དཔོན་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐ་དད་པར་ནི་མི་བརྟག་གོ །ཞེས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་མེ་ཏོག་བཅས་ཐལ་མོས། །ཞེས་སོགས་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ལུང་དྲངས་པར་མཛད་པས། ཐུབ་དབང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་ལམ་ཐུན་མོང་བ་རྐྱང་པའི་སྐབས་སུ་མ་གྲགས་ལ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་སམ། བླ་མ་ཡི་དམ་རང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་བལྟ་ཚུལ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་ཟླས་དྲངས་ཏེ་ལམ་ཐུན་མོང་བའི་སྐབས་འདི་ནས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ནུས་པའི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱར་བར་མཛད་པར་གོ་དགོས་ཏེ། གནའ་དུས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། སྔོན་གོམས་བག་ཆགས་དང་། ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཐད་ནས་ཆོས་ཚུལ་ལའང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་དད་པ་བརྟན་པོ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། གསང་སྔགས་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་གདུལ་བྱ་སྣོད་དུ་རུང་མིན་ལའང་བརྟག་པ་མེད་པར་མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སློབ་རྐྱང་ཐུགས་ལ་བཞག་པའི་འཆད་ཚུལ་བྱུང་བས། ཕྱིས་ཀྱི་ལམ་རིམ་འགྲེལ་མཛད་ཕལ་མོ་ཆེས་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཚུལ་འདི་ལམ་རིམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུར་རིམ་པར་སྤེལ་བས། ཐོག་མའི་རྨང་གཞིའི་ཉམས་ལེན་མདོ་ལུགས་རྐྱང་པའི་ལམ་ནས་འཁྲིད་སྲོལ་ཆེས་དཀོན་པར་གྱུར་པས། ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་གཞུང་འདིར་ཡང་“གསང་སྔགས་ཀྱི་ཤན་ཤོར་བས་ལུགས་འདི་གའི་ཕྱག་ལེན་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པར་གདའ།” ཞེས་ཟུར་ཟའི་གསུང་ཞིག་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། སྔོན་འགྲོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་རྣམས་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་སྐབས་སུའང་འདོར་དུ་མི་རུང་བས་སྔགས་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པས་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱངས་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བས་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་སློབ་ཚུལ་གྱི་འཁྲིད་ཐབས་རང་ལ་དགོངས་ནས། སྔོན་འགྲོར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པས། དོན་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོར་གྱུར་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་རང་མཚན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མགོ་ལ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ཨེ་དགོས་སྙམ། དེ་མིན་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལམ་རིམ་དང་ཐུན་མོང་བར་སྦྱོར་དུ་མེད་པས། ལམ་ཐུན་མོང་བས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཟིན་པ་ཞིག་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་སྔགས་ལ་གཞི་ནས་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱག་ལེན་གཙང་མ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་ཕལ་ཆེར་གསུང་བགྲོས་དང་། ཡིག་ཐོག་ཙམ་དུ་ལུས་ལ་ཁད་དུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པའི་རང་བཞིན་འདི་བཞིན་སླར་གསོ་བྱ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་པར་དེང་དུས་ཧི་མ་ལའི་རི་བརྒྱུད་དུ་གནས་པ་རྣམས་དང་། སོག་རིགས་སྡེར་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ནས་ཕ་མེས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཏེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཙམ་ལས། ཐོག་མར་ལམ་གཙོ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུད་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་རྗེས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་དཀོན་པ་དང་། ཡང་སྒོས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཐ་དད་ཅན་གྱི་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ཁོངས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པོ་འབྱུང་བའི་སྐབས་འདིར་རྟེན་འབྱུང་དང་། ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་གཉིས་དང་། བདེན་བཞིའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་འཁྲིད་ནས་ལམ་ཐུན་མོང་བའི་རྨང་གཞི་ཚུགས་ཐབས་དགོས་པ་མ་གཏོགས། གང་དག་ལམ་ཐུན་མོང་བ་ཙམ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་མགོ་ཚུགས་མིན་མཚམས་ཤེད་དེ་མ་ཐག་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བལྟ་དགོས་ཚུལ་གདམས་ན། མདོ་ལམ་རྐྱང་པར་མོས་པའི་རིགས་དང་། རེ་ཞིག་མདོ་ལམ་ཙམ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་ལ་བཙན་ཐབས་སུ་བསྐུལ་བར་དོན་གྱིས་སོང་བ་མ་ཟད། རེ་ཞིག་བློ་ལ་མ་ཤོང་བར་ཀླན་ཀ་འཕེལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བཞིན་པ་མཐོང་ཆོས་ཡིན་ལ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་བཤད་ན་མ་སྨིན་གསང་སྒྲོག་གི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད། ལྷག་པར་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ལོག་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཚུལ་འཇིགས་བསྐུལ་དུ་མངོན་པར་འགྱུར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཆད་ཐབས་རིགས་ནི། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་འཆད་ཐབས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་སྲིད་པས། དེས་ན་ནང་པའི་ཆོས་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་པའི་གྲགས་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་ལུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པའི་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ལ་ཞེན་པ་ལོག་པའི་སྐྱེ་བོ་ནང་ཆོས་ལ་བློ་མིག་ཕྱོགས་མ་ཐག་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་བཞིན་ཚུལ་འདིར་ཡིད་ཆེས་འབྱུང་བའི་སྒོ་རྒྱ་འགེགས་བྱེད་ཕན་ལས་གནོད་གཞིར་འགྱུར་ཉེན་དང་། མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་མོས་ཁམས་དང་རེ་ཞིག་མི་འཚམས་པས་གཞན་དོན་མི་འགྲུབ་པར་བརྟེན། ལམ་རིམ་མདོ་ལུགས་རྐྱང་པས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང་། ལམ་རིམ་སྔགས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སོ་སོར་དབྱེ་ན་ལམ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གང་ལ་སློབ་པར་མོས་པ་རྣམས་ལའང་ཀླན་ཀ་མི་འབྱུང་བར་འཇུག་པ་བདེ་ཞིང་། དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་རྣམས་དང་། དེ་མིན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ན་དེ་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་ལས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་མའི་མངལ་ནས་རང་རེ་ལྟ་བུ་མི་ཕལ་པར་འཁྲུངས་པ་མ་གཏོགས། སྐུ་ལ་འོད་འདོམ་གང་འཕྲོས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན། རིམ་བཞིན་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སློབ་གཉེར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་དང་། ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་མཛད་ནས་མི་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྟངས་དེའི་ཐོག་ནས་རྟོགས་པ་ལྷ་དང་མཉམ་ནའང་། སྤྱོད་པ་མི་དང་མཐུན་དགོས་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གནང་བའི་གྲུབ་འབྲས་སུ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ། རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱུང་བ་འདི་རྣམས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་འོས་པ་རེད། རང་རེས་དེ་རྣམས་ལ་ཁ་མིག་ཡར་བལྟ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དགོས།

ཁྱད་པར་དུ་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ།

༈ གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ན་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་བ། དཔེར་ན། གང་ཟག་གཞན་ཞིག་རང་གི་བླ་མ་ཡིན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་ན་དེ་ལ་ཡིད་སྨོན་པ་དང་། དེའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པ་ལས་གུས་པ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས། སྤྱིེར་བཏང་བླ་མ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དད་པ་སྐྱེ་བ་ནི། བླ་མ་དེའི་སློབ་མ་ཡིན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་སུ་ཡིན་ནའང༌དེ་ལྟ་བུའི་དད་པ་སྐྱེ་བ་འོང་ཞིང་། གལ་ཏེ་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བཞིན་ད་དུང་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་ན། དེ་ནི་སློབ་མ་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་རྩ་བའི་ལམ་གྱི་གནད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང་། ལྷག་པར་བླ་སློབ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དགོས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཆ་ཚང་གཏིང་ཚུགས་པ་ཞིག་མ་ཤེས་ན་བཙན་དབང་གིས་དེ་དང་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་དགོས་པར་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་ལྟ་བུའི་ཤན་ཕྲན་བུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བས། ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན་རྨོངས་དད་བྱ་མི་རུང་བར་བཤད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྨོངས་དད་སློབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་སྲིད། དེས་ན་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལ་ཡོད་པའི་“རྩ་བ་”དེས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏེ༑ དཀོན་མཆོག་ཏ་ལའི་གཟུངས་ལས། དད་པ་སྔོན་འགྲོ་མ་ལྟར་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྲུང་ཞིང་སྤེལ་བར་བྱེད། །དྭོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །དད་པ་བདེ་ལེགས་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་བྱེད་ཡིན། །དད་པ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭང་བྱེད། །ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །དད་པ་ནོར་དང་གཏེར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཞིག་ངེས་པར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གལ་ཆེ། གཞན་ཡང་། མ་དད་པ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །ས་བོན་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མར་དད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། བླ་མ་ལ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་དད་པ་རྩེ་གཅིག་བྱུང་ན། རང་རེ་ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པས། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་དོན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ནས། དེའི་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང༌། གཏན་དུ་བདེ་བའི་སྐྱིད་འགོ་ཞིག་ཚུགས་ཏེ། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བའི་དགེ་མཚན་ཆེ་བས། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ད་ལྟའི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན། དངོས་གནས་བླ་མ་ལ་དད་པ་བཅོས་མིན་ཞིག་བློ་ལ་སྐྱེ་ཐུབ། དེ་ནི་རྨོངས་དད་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་ཞིག་དགོས། རྨོངས་དད་ཡིན་ན་དད་པའི་ཡུལ་དེར་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་སྐབས་གཏད་སོ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ངེས་ཤེས་རྙེད་མི་ཐུབ་པར་ཡལ་འགྲོ་བ་ཞིག་འོང་བས། དང་པོ་ཉིད་ནས་དད་པ་བྱེད་རྐྱང་མིན་པར་བརྟག་དཔྱད་ཐོག་ནས་དེ་ལ་དངོས་གནས་དད་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་དང༌། བློ་གཏད་བཅོལ་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དད་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བས། དེ་འདྲ་བའི་དད་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དད་པ་ཡིན། དེས་ན་དཔྱད་པ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ། དོན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན། བཟང་ངན་གང་ཡིན་སོགས་རང་བློས་སྔོན་ནས་ཚོད་དཔགས་ཀྱིས་ཐག་མ་བཅད་པར། གང་ཡང་འོང་སྲིད་པར་བསམ་ནས་ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་དུ་གནས་པ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་རྒྱུ་མཚན་འགོད་ཡུལ་བྲལ་ཞིང་། རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་ཇི་ཙམ་མང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་དོན་དེར་བསླུ་མི་བསླུ་གང་ཡིན་གྱི་ངེས་པ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ནི་གཞུང་ཆེན་མོར་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རིགས་རྩལ་ལྡན་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མར་དཔྱད་དེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་མཐོང་ན་ཚུལ་དེར་དད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་མི་ནུས་པར་གཞན་གྱི་ཟེར་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་དོན་གང་ཞིག་དེ་རང་ཡིན་རྐྱང་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟ་བུའི་ལམ་དུ་ལད་མོས་འཇུག་རྐྱང་བྱེད་པས་མཐའ་ཆོད་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་རྨང་གཞི་མེད་པ་བཅས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས། དབང་རྟུལ་རྨོངས་དད་ལྟ་བུས་བླ་མ་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་མིན་པར། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ཆེས་དང་། དད་གུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་དྲག་པོས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལེགས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ད་ལྟ་རང་རེའི་མི་ཐོག་འདིར་ཡང་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་བླ་མ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་མོས་གུས་ཧ་ཅང་གི་ཤུགས་ཆེན་པོ་རེ་སྐྱེ་སྐབས། དེས་དྲངས་ནས་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དམིགས་བསལ་རེ་སྐྱེ་བའི་མྱོང་བ་ཅན་དུ་མ་ཡོད་མུས་རྣམས་ལས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡིན་པ་སོགས་ལ་རང་གི་རིགས་པས་དཔྱད་ཅིང་། མཆེད་གྲོགས་ལས་ཀྱང་མིག་དཔེ་ལེན་པ་དང་། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་བླ་མ་ལ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་དད་པ་རྨ་མེད་པ་ཇི་ཙམ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་རྟོགས་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཚུལ་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་གསལ་བའི་ལུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་སེམས་འཁུལ་ཐབས་བྱ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་གང་ཞིག་བླ་མར་བསྟེན་དུ་རུང་བའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་པ་དེ་ལ་ཡང་བཤེས་གཉེན་དེ་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་དགོས་པ་ལ། རྩོད་ལྡན་དབང་གིས་བླ་མ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས། །ཞེས་འོ་སྐོལ་ལས་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་འདྲེས་མར་འོང་བས་ཐོག་མར་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་དེ་དགག་དགོས། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་རྟོག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་སྦྱོང་རྒྱུ་དེ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་དམིགས་སྐོར་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས། བླ་མ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་དད་གུས་སྐྱེ་རྒྱུར་དུས་འགོར་ཆེ་བའི་ཉེན་གྱིས་སླ་བར་མ་མངོན་ན། འགའ་རེར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་དམིགས་སྐོར་རྐྱང་པར་འཁར་བ་ལས། རེ་ཞིག་རོབ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་ཏེ། དལ་འབྱོར་མན་ཆད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་སྐོར་ནས་བཟུང་། བདེན་བཞིའི་སྐོར་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་། ལྷག་པར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐོར་ཏེ། ངེས་འབྱུང་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གོང་མ་གོང་མའི་ཉམས་མྱོང་དང་སྦྲེལ་ན་གོ་བ་ཇི་ཙམ་ཟབ་ཏུ་སོང་བའི་ཚོད་ཀྱིས། བླ་མར་དད་པ་དེ་ཙམ་ཇེ་འཕེལ་དབང་གིས་ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྟོན་པའི་བླ་མ་དེ་ལ་དད་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཞིག་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མར་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་འགོག་ནུས། དེ་ཁེགས་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བ་ལས་འོས་མེད། སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་སེལ་བ་ལ་ཡང་དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་སྨན་ནུས་པ་ཅན་བཏང་བའི་ཚེ། ནད་བག་ལ་ཞ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསླང་སྟེ་ནད་ཟུག་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ནས་ཞི་འགྲོ་བ་ལྟར། ཐོག་མར་བླ་མ་དེའི་མཛད་པ་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གསལ་འདེབས་དགོས་པ་ནི། དགྲ་གཉེན་བར་མའི་འགྲོ་བ་སྔར་ནས་རང་ཉིད་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་རྣམས་ཆེད་དུ་མ་བརྟགས་པའི་ཚེ་ལམ་མེ་ཞིག་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དུག་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་འགྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་ལ། རང་གི་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་ལ་རྟོག་པ་འོག་འགྱུའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་པ་ན་དེ་དག་གི་བྱ་བྱེད་བཟང་ངན་རྣམས་སྔར་འདས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དགའ་སྡུག་གི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆར་བ་བཞིན། ག་རེ་བདག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་དེའི་སྐུའི་དབྱིབས། གསུང་གི་གདངས། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཆུང༌། མདོར་ན་འབྱོན་བཞུད་ན་བཟའ་བཞེས་ཚུལ་སོགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བརྟེན་པའི་མཛད་པ་བཟང་ངན་འབྲིང་གསུམ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་ཡང་གསལ་གདབ་ཅིང་། བླ་མ་ཞལ་མཇལ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་གང་ཡོད་ཐམས་ཅད་བཅོས་ལྷད་མེད་པར་སྣང་བར་རང་བབས་སུ་འཆར་བཅུག་པ་ན། སྣང་ཚུལ་ལེགས་ཉེས་མངོན་སུམ་དུ་ད་ལྟ་མཛད་པ་ལྟར་ལྷང་ལྷང་གིས་འཆར་བས་དེ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམ། དེ་ནས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ནམ། མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཞིག་ཤར་བྱུང་བ་ན། བླ་མ་དམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་དེ་འདྲ་ག་ལ་མངའ། རང་ཉིད་ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་སྒྲིབ་པས་ཧ་ཅང་སྦགས་ཆེས་པའི་མཐུས་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འདུག དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པའི་ངོར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་གངས་རི་སྔོན་པོར་འཆར་བ་དང༌། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཙེས་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དུང་སེར་པོར་མཐོང་བ་དང་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། རང་རེ་དུག་གསུམ་གྱི་གཞན་དབང་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་མཛད་པ་ལ། མ་དག་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མ་བསྟན་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ། དེའི་ཚེ་བླ་མ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་ལྷག་ཙམ་ཞིག་དང་། སྐྱོན་དེ་ལས་ཉུང་བ་ཞིག་འོང་དགོས་ཚོད་ཀྱང་། ངའི་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལྡན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་བ་རྣམས་ནི། བླ་མ་སྐྱོན་ཅན་དུ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཁོ་ན་རྩལ་དུ་བཏོན་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། རང་ལ་སྣང་ཚད་བདེན་དགོས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པས། སྣང་ཚད་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བས། རང་གི་སྣང་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་དེ། བླ་མ་ལ་སྐྱོན་མཐོང་སྐབས་སྐྱོན་མཐོང་བ་དད་པའི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་བློས་སྐྱོན་མཐོང་བའི་བློ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་བསམ་ན། རིམ་བཞིན་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་འོང་། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་བློས་སྐྱོན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བ་ནི། རང་རེའི༌ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་མྱོང་བར་མཚོན་ནའང་། གཞན་གྱི་སྐྱོན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་ཡང་། རང་གི་སྐྱོན་མཐོང་དཀའ་བ་དེ་ནི་རང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་མིན་པ་མ་ཟད། སྐྱོན་གྱི་གོང་བུར་གྱུར་ཀྱང་། རང་ཉིད་རང་ལ་སྣང་བ་དག་པའི་དབང་གིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། རང་གི་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་སེམས་ཐག་ཉེ་ཤོས་རྣམས་ལ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང་དོ་སྣང་མེད་པར་དག་པ་སྟེར་ཆོག་ཆོག་ཅིག་འོང་བ་དེ་རྣམས། རང་ཉིད་ནས་གང་ཟག་དེ་ལ་བློའི་བྱིངས་ནས་བལྟ་སྟངས་ལེགས་པས། དེའི་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱང་ཆེན་པོར་མཐོང་བའི་བློས་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་མི་མངོན་པ་དང་། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་རང་ཉིད་མི་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ལ་སྐྱོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་མ་ཐག་ནས། ཚད་ལས་འདས་པའི་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་བློས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟར། རང་གི་སྣང་བར་འཐད་མིན་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་འཁྲུགས་པ་སོགས་ཀྱི་འཕྲལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལས་སེམས་ཚོར་མ་བདེ་ཤིག་ཤིག་ཡོད་སྐབས། སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགྲོ་བ་དང༌། གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་ནག་ལིང་ངེ་བ་ལྟ་བུར་འཆར་ལ། སེམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པའི་ཉིན་དེར་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཞིག་བྱུང་ནའང་། ཨའུ་ཙམ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། དེ་ཙམ་གྱིས་དངངས་སྐྲག་དང་མི་སྐྱིད་པ་མི་འོང་བ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ལ་རག་ལས་པ་མཐོང་ཆོས་ཡིན། དེས་ན་སློབ་མ་རང་གི་བལྟ་སྟངས་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་འོང་བར་འབད་ཆེད། གཙོ་བོ་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་ནས་བླ་མ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་དགོས། ལྷག་པར་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་དང་། བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཚོད་ཀྱིས། དེ་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འཕེལ་ནས། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལུང་དང་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་འོང་། གལ་ཏེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ལ་གཏིང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་ན། བླ་མ་ལ་དད་པ་དང་མོས་གུས་ཀྱང་ཁྲལ་ངོར་སླ་ཆོས་ཤིག་ལས་མི་འོང་། དེ་ལྟར་སྐྱོན་མཐོང་བ་དད་པའི་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ། བསགས་སྦྱང་དང་འབྲེལ། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ན། ནམ་ཞིག་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་འོང་། དེ་ཡང་བླུན་སྒོམ་མོས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོམ་གྱིས་རྐྱེན་མི་ཐེག་པས། དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལས་ངེས་པ་རྙེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལའང་། ལེགས་སྐར་དང་། ལྷས་བྱིན་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་ཉེས་པའི་གོང་བུར་མཐོང་ཞིང༌། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁྱི་མོ་ཁོག་སྨད་འབུས་གཡེངས་པར་གཟིགས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་ཁྱིམ་བཙུན་རྒད་པོ་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཐོད་བྱས་ནས་རྨོ་རྨོད་ཅིང་། རོལ་ནང་གི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཆུ་ནང་དུ་འཚོད་པ། ནཱ་རོ་པས་ཏཻ་ལོ་པ་ཉ་གསོན་སྲེག་བྱེད་པ། དགེ་ཚུལ་ཚེམ་བུ་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཛེ་མོར་མཐོང་བ་དང༌། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདུད་དུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་ཡང་བཤད་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་དང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ན། དེའི་གོང་དུ་བླ་མའི་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ནག་ཡོར་རེ་བའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ། དཔྱད་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མུན་པའི་ཁུང་བུར་ཉི་མའི་ཟེར་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ། བླ་མ་དེ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་གསལ་སིང་ངེ་བའི་རྣམ་པར་འཆར་གསུང་བ་ནི། བསྒོམས་ན་ངེས་པར་ལས་དང་པོ་བ་ལའང་ཉམས་སུ་མྱོང་ངེས་སུ་གདའ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་དོན་དུ་བླ་མ་དེ་སྐྱོན་དང་མི་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས། ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་དུ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ནའང་རང་གི་བློ་ཤུགས་གང་དྲག་པ་དེའི་ནུས་པས་དེའི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐའ་དག་ཟིལ་གྱིས་ནོན་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཤེས་གཉེན་དེ་ལ་མཁས་པ། བཙུན་པ། གྲུབ་པ། བཟང་བ་སོགས། ཐ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་ཆགས་ཆུང་བ། ཀློག་བཟང་བ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་སྣ་རེ་ཡོད་ནའང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་མངའ་སྙམ་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡང་ཡང་བསམས་ན། སེར་སྣའི་དངོས་འཛིན་ཆེ་བའམ། ཐོས་པ་ཉུང་བ་སོགས་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ཡོད་ཚེ་མནན་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བ་ནི། གནམ་སྟོང་གི་དུས་སུ་ཟླ་བ་མཁའ་ལ་ཤར་ཡང་། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་བལྟར་མི་མངོན་པ་དང་མཚུངས་པས། སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡང་དགག་གང་ཐུབ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་དད་པ་ཅི་འཕེལ་དུ་བྱ་བ་ནི་རང་ལ་ལེགས་ཚོགས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་ཡོད་པས་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ད་དུང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་མཐོང་བ་རྣམས་འགོག་པའི་ཆེད་དུ། བླ་མ་བསྟེན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ཞིང་། གལ་ཏེ་བླ་མ་ལ་ད་དུང་སྐྱོན་འདོགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་ན་བླ་མ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། སློབ་མ་རང་ཉིད་ཁེ་འདོད་ལ་གྱོང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན། བླ་མ་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་རང་ལ་གྱོང་འབའ་ཞིག་འབྱུང་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་ཁེ་བཟང་རླབས་ཆེ་ལྡན་པས། ཅིའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་བལྟ་བར་མི་བྱ༑ ལྷག་པར་བླ་མ་དེ་ཉམས་རྟོགས་མཐོ་དམན་ཅི་འདྲ་ཡིན་རུང་། རང་ཉིད་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་མི་ལུས་བླངས་པས་སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་མཇལ་ཞིང་དེ་ལས་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་སྐལ་བས་ཕོངས་པའི་དུས་འདིར། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྨང་གཞི་འདིང་བའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་རང་རེའི་རྒྱུད་ལ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། འདི་དང་མཇལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་མཇལ་བ་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་པ་མ་ཟད། སོ་སོས་མཇལ་ཐུབ་ཚོད་ཙམ་གྱི་བླ་མ་ཐ་མལ་པ་རང་དང་ཁ་མཉམ་ལག་མཉམ་དུ་བཞུགས་ནས་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས། རང་ལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲལ་དུ་བཅུག་ཅིང་། བླང་དོར་གྱི་ཆོས་ཚུལ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མར་མ་ཤེས་པ་ཤེས་ཐབས་དང་། རིམ་བཞིན་དོ་སྣང་དང་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་པར་མཛད་པས། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་འགོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས། མཇུག་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་བར་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་རང་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ཚུལ་བླང་དོར་གཅིག་དང་གཉིས་སུ་ཐད་ཀར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བས། ཐོག་མར་ཤར་སྒོམ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་དམིགས་འོག་ཏུ་ཚུད་ཐུབ་པ་ནས། གཞུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་དང་། སྤོང་བ་བསམ་གཏན། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་ཙམ་འོང་བ་དེ་སུའི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞེ་ན། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐ་མལ་པ་མིའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་འདི་ཉིད་ཉག་གཅིག་གི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། གཞན་དུ་འོང་ཐབས་མེད་པ་རང་གི་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་ནུས། དེ་ཡང་བླ་མ་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཆོས་དེ། རིགས་དང་། སྐུའི་བོང་ཚད་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་མིན་པར། ནང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དེ་དང་ལྡན་མིན་གྱིས་འབྱེད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་གང་ཟག་དེ་ལ་འཕགས་པ་དང་། དེ་མིན་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་རྣམས་ལ་ཐ་མལ་པ་ཟེར་བས། བླ་མ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་ཡང་། རང་དང་སྐལ་མཉམ་ཐོག་ནས་ཕན་བདེ་རླབས་ཆེན་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་བླ་མ་དེ་ནི་གཞན་འགྲན་མ་མཆིས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་བསམ་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས། དཔེར་ན། རང་ཉིད་སྐྱིད་ཅིང་རྒྱགས་པའི་སྐབས་ལ་ཟས་གོས་གནས་མལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱིན་མཁན་བྱུང་ན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཡང་། རང་ཉིད་མུ་གེས་ཤི་ལ་ཁད་དུ་ཡོད་སྐབས་རྩམ་པ་ཐུར་གང་སྤྲོད་མཁན་བྱུང་ན། དངོས་པོའི་ཆ་ནས་རྩམ་པ་ཐུར་གང་དེ་དམན་པ་དང་། ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ལྷག་པ་ཡིན་རུང་། རང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བསམ་ན༑ ཤི་ཁར་རྩམ་པ་ཐུར་གང་སྤྲོད་མཁན་དེ་དྲིན་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྐབས་འཁོས་ཞན་རང་མགོ་མི་ཐོན་པའི་དུས་འདིར་བླ་མ་ཐ་མལ་པ་དེ་ཁ་ཐབས་ཞན་ནའང༌། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་དངོས་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཧ་ཅང་གི་རྩ་བ་ཆེ་ལ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་མ་ཟད། ད་ལྟ་རང་རེ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང༌ཞིང་། སེམས་དེ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མཐུག་པོ་ཡོད་ཚུལ་འདི་ལ་བལྟས་ན། བླ་མ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་ལ། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་མཇལ་ཐུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། རང་རེའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེ་ཚོད་ཀྱིས། བླ་མ་མི་རུ་མཐོང་བ་དགའ་ཚད་ཡིན། །ཁྱི་དང་བོང་བུར་མ་མཐོང་བསོད་ནམས་ཆེ། །མོས་གུས་སྙིང་ནས་སྐྱེད་ཅིག་ཤཱཀྱའི་སྲས། །ཞེས་དགེ་བཤེས་སྤྱན་སྔ་བས་གསུངས་པ་དང་། གོང་དུ་དྲངས་པའི་དྭགས་པོའི་ལམ་རིམ་ཐར་རྒྱན་ལས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། རང་གི་ངོས་ནས་དད་གུས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ་ན། བླ་མ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མི་འབྱུང་ནའང་། སློབ་མ་རང་ཉིད་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད། བྱིན་རླབས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་བྱིན་ཞེས་པ་གཟི་བྱིན་དང༌ནུས་པ། རླབས་ཞེས་པ་བསྒྱུར་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པས། རང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའམ། སེམས་མ་རུངས་པ་དེ། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ནུས་པའམ། གཟི་བྱིན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་གོ་དགོས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་འཇུག་དང་མི་འཇུག་ཅེས་པ་འདི་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུད་ཚོད་མཐོ་དམན་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་འོང་མོད། གཙོ་བོ་བླ་མ་དེའི་ངོས་ནས་མིན་པར། སློབ་མའི་ངོས་ནས་དད་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡོད་ལ་རགས་ལས་པས། སློབ་མ་རང་གི་དད་མོས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་འཇུག་པར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས་ཅན་ཡིན་པ་ནི། དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཆེ་དང་ཆུང་བ། །དངོས་ལ་མ་ཡིན་རང་ལ་རག་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བླ་མ་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྟོན་པའི་ཞལ་སྐྱིན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་གཞན་ཕན་གྱི་མཛད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་མ་འདས་ཤིང་། མཛད་པ་ཀུན་ལས་གསུང་གི་མཛད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཉིད་རང་རེ་རྣམས་ལ་མཛད་པ་པོ་ནི་ཐ་མལ་རྣམ་ཅན་གྱི་བླ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་དུ་ཆེ་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ངེས་ལ། དེང་སང་གི་དུས་སུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་བཞིན་པ་དེའང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འཕྲིན་ལས་འདི་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པར་ཤེས་དགོས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་དང་། ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པར་རྟོགས་དགོས།

ཚུལ་འདི་ལ་དྭོགས་སློང་ཅུང་ཟད་འོང་བ་ནི། ལམ་རིམ་འཆད་ཚུལ་ཕལ་ཆེ་བ་སྣང་ཚུལ་ཐུན་མོང་བ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། དེང་དུས་དག་པའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བལྟ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར། ལམ་ཐུན་མོང་བ་རྐྱང་པའི་སྐབས་སུ་གལ་ཏེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་འདི་ལ་མདོ་སྔགས་སོ་སོའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཐ་དད་པའི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མི་བཀྲལ་བར། གང་དག་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་ཟིན་ནས་དེ་ལ་ཞུ་དག་གཏོང་མི་རུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡོངས་ཁྱབ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་གྱུར་པ་རྣམས་བློ་ལ་མཆུན་དཀའ་བས། མདོའི་དགོངས་པར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས་གསུངས་པའི་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་དུ། དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་། གཞུང་གཞན་དང་གཞན་དུ་བླ་མའི་འོས་ཆོས་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ། གཞན་དོན་ལ་སྦྱོར་བ། བཟོད་པ། མི་སྐྱོ་བ་སོགས་དགོས་པ་དང་། མ་མཐའང་བླ་མ་དེ་མི་བཟང་ངན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དེའི་སྤྱོད་པ་དང་། གཤིས་ཀ ཤེས་བྱའི་གནས་ཚད། འདོད་རྔམས་ཆེ་ཆུང་། ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་པར་འོས་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྟ་ཞོག བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་པར་ཡོད་རྐྱང་བྱ་འོས་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་རིགས་དགོས་ཚུལ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གདམས་པ་ནི། བླ་མ་སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་གཞིར་བཞག་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་མངོན་གསལ་དུ་གྲུབ་པས། དེས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བླ་མར་གོང་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རིགས་ཚང་དགོས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་གཉིས་འགལ་འདུར་མཐོང་མི་སྲིད་པ་མིན། དཔེར་ན། བླ་མ་ཆེ་གེ་མོར་དེའི་སློབ་མའི་ངོར་བླ་མ་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་དེར་བླ་མ་དེ་ཉིད་ཐ་མལ་པ་ཡིན་རུང་། ཆོས་ཉན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ནས་གློ་བུར་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པར་འདོད་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བླ་མ་དེ་དང་མཐུན་པོ་ཡོད་མཁན་རྣམས་ནི་ཁོང་གི་གཉེན་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་དགྲར་འཛིན་སྲིད་པས། བླ་མ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གི་ངོར་དགྲ་གཉེན་གཉིས་དང་། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་མིན་ནའང་། སྤྱིར་གཞི་མཐུན་ཡོད་ཚུལ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མི་འགྱུར་རམ།

ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཚུན་ཆད་ཐོས་ན་བླ་མར་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་། “བླ་མ་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཀས་གལ་ཏེ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་བླ་མར་སྤྲུལ་ནས་རང་ལ་ཆོས་བསྟན་ནའང་། དེ་ལ་རང་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་རོལ་ཏུ་བལྟ་དགོས་ཤིང་། དངོས་ལ་མ་ཡིན་རང་ལ་རག་ལས། །ཞེས་པའི་ལུང་ཡང་འཐད་པའི་ཕྱིར།

དེ་བཞིན་ཀློག་སློབ་པའི་གྲོང་པའི་ཕ་མ་རྒན་རྒོན་དང་། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་འཛིན་གྲྭ་འོག་མར་སོན་པའི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་གསར་བུ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ནས་འཛིན་གྲྭ་གསར་པའི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་དཔེ་ཁྲིད་ཀྱི་དགེ་རྒན་བྱེད་ཐུབ་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ། རང་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་གི་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་ནའང་། དགེ་རྒན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་སོ་སོའི་རང་ངོས་ནས། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་སྤོབས་པ་མེད་ཁར། ད་དུང་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་མ་བྲི་ཞིང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པར་ཡིད་ཆེས་ནུས་པ་མ་ཟད། གཞུང་ལུགས་ཐོས་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན་ཡང་། ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ཆགས་སྡང་ཆེ་བ་དེ་འདྲ་ཆོས་ཁྲིར་འགྱིང་བའི་བླ་མ་དང་། དགེ་བཤེས་གྲགས་ཅན་གྲས་ལའང་འོང་བས། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་བསྟན་དང་། རྣམ་པ་བསྟན་པ། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོགས་ལ་བློ་བཅོལ་སྟངས་མཚམས་ཚིགས་མེད་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཁེ་ཉེན་ཇི་འོང་འདས་པའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་མྱོང་བས་ཤེས་གསལ་ཡིན།

སྔགས་ལུགས་ལྟར་ན་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མོད། ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱངས་ཀྱིས་རྒྱུད་མ་དུལ་བའི་ཐ་མལ་པའི་བློ་ངོར་གོང་གི་དྭོགས་པ་རྣམས་ད་དུང་སེལ་དཀའ་བར་སྙམ།

བླ་མ་གང་དག་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་སྤྲུལ་དུ་གྲགས་པ་དུ་མ་ཞིག་ནི༑ འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་ཙམ་མིན་པར། ལུང་རྟོགས་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་ཁོ་ནས་དཔོག་པར་ནུས་མོད། བླ་མ་རང་ངོས་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར་སྦ་བའི་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་འཛིན་ཏེ། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་མེད་ཚུལ་གསུངས་པ་ཁེངས་བསྐྱུངས་ཡིན་ནའང་། དེང་དུས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་མཁན་ཤས་ཆེ་བས། དེ་རྣམས་ནས་བླ་མ་དེ་ལ་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ལ། ལར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་མིན་དང་། དེ་འདྲ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་དཔང་རྟགས་སུ་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་མེད། བླ་མ་དེ་ལ་ཁོང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཚུལ་ནན་གྱིས་བལྟས་ན་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་མིན་ཞེས་སོམ་ཉིའི་དྲི་བ་འབྱུང་བཞིན་པར་བརྟེན། ཆོས་སྨྲ་བའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཟང་ངན་ངོ་མར་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པར། སློབ་མས་དག་སྣང་སྦྱོང་རྐྱང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་།

བླ་མ་དེ་ཉིད་རང་ངོ་ལ་བལྟོས་ན་སོ་སྐྱེ་ཕལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་མིན་རུང་། སློབ་མའི་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟས་ན་ཁེ་ཡོད་ལ་གྱོང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ་ཚུལ་འདིར་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་དད་པ་འཕེལ་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་རུང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་བློ་ལོག་ཤེས་ལྟ་བུར་སྦྱོར་བྱེད་དང་། སྣང་གནས་འགལ་འདུར་སོང་བར་ཇི་མི་སྙམ་པར་འཇུག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་འཆད་ཐབས་ལ་དཔྱད་དགོས།

བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་གུས་པར་བྱ་བ།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་གུས་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་མི་འཕྲོགས་པའི་དད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་རང་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ཕན་པར་གྱུར་པ་མིན་ནའང་། སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཐོས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་འབྱུང་མོད། གུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གལ་ཆེ་བས། སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཡོད་ནའང་། རང་ཉིད་སྐལ་བ་དམན་པས་དེ་དག་ལས་བཀའ་དྲིན་ནོད་ས་མེད་ལ། བདག་གི་བླ་མ་དམ་པ་འདིས་དམུ་རྒོད་གདུལ་དཀའ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་འདྲེན་པའི་སླད་དུ། དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་རང་གཟུགས་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ནས་བྱོན་པས། སྐྱོན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་ཀྱང༌། རང་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་ལྷག་སྟེ། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྣམ་པར་སྟོན། སྐུ་དེ་ཉིད་ཉན་རང་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད། སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ལ་ཉེ་རིང་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རང་རེ་རྣམས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་ཡལ་བར་དོར་བ་མ་ཡིན་ཡང་། བྲག་ཕུག་ཁ་བྱང་བསྟན་ལ་ཉི་མ་མི་འཆར་བ་བཞིན། རང་ཉིད་ལས་དང་སྐལ་བ་མེད་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དངོས་སུ་མཇལ་བ་དང་གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པས། མཐའ་མེད་ཀྱི་འཁོར་བ་འདིར་འཁོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་འདིར་ཟད། ད་རེས་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་འདི་རྣམས་དང་མ་མཇལ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་པའི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་འཁྱམ་དགོས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་མཇལ་ཡང་དེ་ཕན་ཆད་ལས་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་ཅིང་ཐོས། རང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ནུས་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པར་ནི་ཐེ་མི་ཚོམ། ཚེ་འདིར་དགྲ་དང་ནད་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། ཟས་གོས་འབྱོར་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དྲིན་ཆེ་བར་བྱེད་ན༑ འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། གཏན་གྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེར་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་འདི་ནི། སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་ཡང་གཞལ་བར་ག་ལ་ནུས། རང་ངོས་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་བླ་མ་དམ་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པར་གདོན་མི་ཟ་སྙམ་པའི་གུས་པ་དང་། དད་པ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བསམ་ཞིང༌། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ་བ་དང་མིག་ནས་མཆི་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། སྤྲོ་བར་འདོད་ན་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི། འདི་ནི་བདག་གི་དགེ་བཤེས་ཆོས་སྨྲ་བ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གདངས་སྙན་པོས་གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ།།

དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་ན་དེ་ལ་གུས་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། བཀའ་དྲིན་གྱི་ངོས་ནས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། སྒོས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་ལྷག་པའི་བཀའ་དྲིན། ཤེས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་དྲིན། ཟང་ཟིང་གིས་འཁོར་དུ་བསྡུས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཚུལ་རྣམས་བླ་མ་མཆོད་པ་ལས། སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་བྱོན་པས་མ་ཐུལ་བའི། །མ་རུང་གདུལ་དཀའི་སྙིགས་དུས་འགྲོ་བ་ལ། །བདེ་གཤེགས་ལམ་བཟང་ཇི་བཞིན་སྟོན་པ་ཡི། །སྐྱབས་མགོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཐུབ་པའི་ཉི་མ་དུས་ཀྱི་ནུབ་གྱུར་ཏེ། །མགོན་སྐྱབས་མེད་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་མཛད་པའི། །སྐྱབས་མགོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་བྱོན་ནའང་། རང་རེ་རྣམས་འདུལ་བའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་། སྔོན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྒྱ་གར་ལ་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་རིང་དེར། གདུལ་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད་ཀྱང་། རང་རེས་དེའི་ཞབས་རྗེས་ཟིན་ཐུབ་པ་མ་བྱུང༌ཞིང་། དེ་རྗེས་བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་དང་། འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ལ་སོགས་པ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་ནས་གདུལ་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་དོན་མཛད་ཀྱང་། རང་རེས་དེ་དག་གི་ཞལ་མཇལ། གསུང་ཐོས། སློབ་མར་གྱུར་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བས། སྟོན་པའི་སྐུ་ཚབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ད་ལྟ་རང་གི་ཆོས་འབྲེལ་དངོས་ཐོབ་ཀྱི་བླ་མ་འདི་ཁོ་ནའི་ཐུགས་རྗེ་ནི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ནས། ད་གཟོད་མོས་གུས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་དགོས་པར་བརྟེན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆོས་ཁྲི་མཐོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པ་ནི་ཡང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་མེད་པས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་རྒྱང་ནས་ཆེ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་ལ་ཐག་རིང་ནས་མཇལ་སྐབས་དད་གུས་འཕེལ་ཤུགས་ཆེ་ཡང་། རང་དང་རྟག་ཏུ་གཤིབ་པའི་བླ་མར་དད་གུས་སྐྱེ་དཀའ་བས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་རང་དང་རང་མཉམ་གྱིས་རྒྱུན་དུ་འགྲོགས་པའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་དད་གུས་ཀྱི་བློ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སྦྱོང་རྒྱུ་གཙོ་བོར་འབད་དགོས། དེ་ལྟར་སློབ་མའི་ངོས་ནས་བླ་མ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དད་གུས་སྐྱེས་ནས། ཕྱག་དང་ཞེ་ས་སོགས་ཀྱིས་བཀུར་ཏེ་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེར་བརྩི་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་བསྟན་ནའང་། བླ་མའི་ངོས་ནས་ད་དུང་ས་ལ་ཐིམས་གྲབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་དམན་ས་འཛིན་ཏེ། འབྲོམ་སྟོན་པས། རང་ཉིད་ཀུན་གྱིས་སྤྱི་བོར་བཀུར་ན་ཡང༌། །འོག་ཏུ་བཞུགས་ལ་འཇུག་པ་བདེ་བར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མར། བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས་ལྷག་པའི། །དོན་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཡིས། །རྟག་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག །གང་དུ་སུ་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ༑ ༑བདག་ཉིད་ཀུན་ལས་དམན་བལྟ་ཞིང༌། །གཞན་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིས། །མཆོག་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བླ་མ་རང་ངོས་ནས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་གྲལ་མཐར་ཡོད་སྙམ་པ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རང་ཉིད་སྦོ་དགྱེད་དགྱེད་བྱེད་དེ་གྲལ་འགོ་མཐོན་པོར་སོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། འགྱིངས་ཉམས་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན།

སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ།

༈ གཉིས་པ་སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་ནི། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། འདིར་མང་སྨོས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། །བླ་མ་དགྱེས་བྱེད་གང་ཡིན་བྱ། །མི་མཉེས་བྱེད་ཀུན་སྤང་བ་ནི། །དེ་དང་དེ་ལ་འབད་དེ་བརྟག །ཅེས་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་དེ་མཉེས་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་ཅིང་མི་མཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་པས། སྔོན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཐོས་པའི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་ལ་མར་མེ་སྟོང་བཙུགས་པ། ལྕགས་གཟེར་སྟོང་བཏབ་པ། བུ་དང་བཙུན་མོ་མངའ་འབངས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཕུལ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུས་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས། ནཱ་རོས་ཏཻ་ལོ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བའི་དོན་དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ། འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོ། བསེས་འབྲོག་མི། མི་ལས་མར་པ་བསྟེན་པ་སོགས་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། བླ་མ་དེ་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་སོགས་ལ་གཟིགས་པ་མིན་ནའང༌། གནས་སྐབས་སུ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ལྟར་མཛད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས། དེ་བྱིན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །རྟག་ཏུ་ཕུལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཕུལ་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ལས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཅེས་ནོར་ཡོད་རྒུ་མཐའ་དག་དབུལ་ཞིང༌། བྱ་བར་དཀའ་བའམ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་འདྲ་ཞིག་གྱིས་གསུང་ཡང་། འདི་བདག་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གོར་མ་ཆག་སྙམ་དུ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་པའམ། ཡེ་ནས་མི་འགྲུབ་ཅིང་མི་རུང་བ་ཞིག་འདུག་ན། རིགས་པ་ཡིས་ནི་མི་ནུས་ན། །མི་ནུས་དེ་ལ་ཚིག་གིས་སྦྱང༌། །ཞེས་བཤད་སྦྱང་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཇི་མི་སྙམ་པར་འཇོག་པ་ཡེ་མི་རུང༌། གཙོ་བོ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་གསུངས་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པར་གདའ། སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་འདི་ལ་རྙེད་པ་ཟང་ཟིང་འབུལ་བ་དང་། བཀུར་བསྟི་རིམ་གྲོ་བྱ་བ། བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཟང་ཟིང་འབུལ་བ་ནི། རང་ཉིད་ཚོགས་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་བླ་མ་ལ་ཡོན་དང་། དངོས་པོའི་འབུལ་བ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞིང་། བཀུར་བསྟི་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནི། རང་གི་བླ་མ་ཉེ་སར་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་དངོས་སུ་བསྙེན་བཀུར་ཞབས་ཏོག་དང་། བླ་མའི་ཕྱག་ཕྱི་ཞབས་འབྲིང་ཞུ་བའི་རིགས་རྣམས་བྱས་ན། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གཤའ་མ་ཡིན་ལ། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡིན། ཁོ་བོས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་པ་ལྟར། ཅི་མཛད་ལེགས་པར་མཐོང་བའི་མོས་གུས་ཞེས་པ་དེའང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ཚད་འཛིན་མེད་པར་ཐལ་ན་མི་ལེགས། མོས་གུས་མཐའ་ལ་ལྷུང་ན། བླ་མ་དེའང་ལང་ཤོར་གྱིས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྤྱད་དེ། སློབ་མ་ངོ་ལོག་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར།45 “གལ་ཏེ་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་དགོས་ན། བླ་མ་དེ་བསྟེན་ན་མི་རིགས་པའི་ལམ་དུ་འཁྲིད་པ་དང་། སྡོམ་པ་གསུམ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་དེ་ལྟར་བྱའམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་འདུལ་བའི་མདོ་ལས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་ན་ལྡོག་པར་བྱའོ།།” ཞེས་དང་། “དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དེ་མཐུན་པར་སྤྱོད་ལ། མི་དགེ་བ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་བསྒོ་བ་ལ་ཉན་མི་དགོས་སོ། །མི་རིགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་སྐྱེས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ན་གསལ་བར་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་མི་གུས་པ་དང་། བརྙས་པ་དང་། སྨོད་པ་སོགས་བྱར་མི་རུང་བས།” ཞེས་སོགས་དང་། “ཤད་སྦྱང་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཇི་སྐད་གསལ་བར་འདོམས་པར་མཛད་པ་ལྟར། རང་གི་བླ་མས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དོན་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་གསུང་ན་དེ་ལྡོག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པའང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པས། དེས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ལས་མི་གསུང་ལ། ཅི་གསུངས་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པའང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། བསྟེན་པའི་བསམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དེ་ལ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་སེམས་དགུས་(བུ་མཛངས་པ་ལྟ་བུ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ། ས་ལྟ་བུ། རི་ལྟ་བུ། བྲན་ལྟ་བུ། ཕྱག་དར་བ་ལྟ་བུ། ཐེག་པ་ལྟ་བུ། ཁྱི་ལྟ་བུ། གྲུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་) དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བར་གསུངས་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ། “དེ་ཡང༌མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ལ་བྱེད་ཀྱི་སུ་རུང་རུང་ལ་སྣ་ཤ་སྦྱིན་དུ་མི་བཏུབ་”ཅེས་གསུངས་པ་འདི་གལ་ཆེ།

འབྲོམ་སྟོན་པ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་སྐུ་པང་ལ་འབྲོམ་གྱིས་དབུ་བཞག་ནས་གཟིམ་སྟེ་བཞུགས་པ་ན། པོ་ཏོ་བ་ཐུགས་སྐྱོ་ཤས་ཆེན་པོས་སྤྱན་ཆབ་བསིལ་བའི་ཐིག་པ་འབྲོམ་གྱི་ཞལ་རས་སྟེང་དུ་ལྷུང་ནས། འབྲོམ་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་དྲི་བར་མཛད་སྐབས། པོ་ཏོ་བས། ད་ལྟ་བར་དུ་བླ་མ་ཁྱེད་རང་བཞུགས་པས་བློ་གཏོད་དྲི་བ་ཞུ་ས་ཡོད་ཀྱང་། གལ་ཏེ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཏད་ཚེ་བདག་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པས། འབྲོམ་རིན་པོ་ཆེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གླེགས་བམ་ལ་གྱིས་ཞེས་གསུངས། དེ་ནི་ལམ་སྟོན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། མི་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་མི་དགོས་པར། བླ་མས་གདམས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། བཀའ་བསྟན་གྱི་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཕྱོགས་རེར་མ་སོང་བ་བྱས་ན། བླ་མ་མཉེས་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་གོང་ན་མེད་པའང་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་དྭོགས་གཅོད་བྱ་ཡུལ་ཞིག་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་མི་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་རེ་ཞིག་བླ་མའི་འདུ་ཤེས་མ་བཞག་པར། ཆོས་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱས་ཏེ་བགྲོ་གླེང་བྱ།

བླ་མ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ན། སྐབས་རེ་ཐད་ཀར་མ་རན་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་སྲིད་ཀྱང་། དེ་ལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན། ཏཻ་ལོ་པས་ནཱ་རོ་པར་གདམས་ངག་རེ་རེ་གནང་སྐབས། ཧོབ་དེར་བལྟས་ན་མི་འཚམས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མངོན་ཡང་། པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བླ་མས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་རྒྱག་གཅིག་མཆོང་གཅིག་གནང་བས། རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཆེས་མང་།

བླ་མ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་བརྒྱ་འབུལ་སྟོང་འབུལ་ཞུས་པ་ལས། བླ་མས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་འབད་ན། བླ་མ་དགྱེས་པའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་དེ་རང་རེད།

རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་བཟང་ངན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་ཡང་ལྗིད་ངེས་གཏན་དུ་གསུངས་པ་དེ་གནད་ཆེ། རང་རེ་བོད་པ་རྣམས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་པས་སྐྱོན་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། དེང་སང་ནང་པའི་ཆོས་འདི་སྔར་དར་ཁྱབ་མེད་པའི་ཤར་ནུབ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་དུ་མར་གསར་དུ་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་གོང་འོག་གི་གོ་དོན་ཆ་ཚང་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པ་དང་། གུང་ལེགས་པོར་སྒྲིག་མ་ཐུབ་པར་ཐལ་ཆ་འབྱུང་སྲིད།

བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན།

༈ བཞི་པ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་བླ་མ་བསྟེན་ན་ཕན་ཡོན་ནམ་ཁེ་ཆེ་ཞིང་། མ་བསྟེན་པའི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་སམ་གྱོང་ཡོད་པའི་སྐོར་གཞུང་འདིར་ཞིབ་སྤྲོས་མ་མཛད་ཀྱང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་རིམ་བཞིན་འཆད་ན།

(༡) སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་ཉེ་བ་སྟེ། བླ་མས་གདམས་པ་བསྟན་ནས་ཡོན་ཏན་ཆུང་རིམ་ནས་ཇེ་འཕེལ་དང་། སྐྱོན་ཆེ་རིམ་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་ནས་རང་རེའི་རྒྱུད་ལ་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་དེ་ཇེ་བརྟན་ཇེ་བརྟན་གྱི་ཐོག་ནས་བློ་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཏེ་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་དགོས་པས། བླ་མའི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱོན་སྣ་གཅིག་ཉུང་དུ་སོང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་འཕེལ་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བ་མངོན་གསལ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང༌སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསག་དགོས་ཤིང་། ཚོགས་གསོག་པའི་ཞིང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དེ་ཡང་བླ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་བླ་མ་བསྟེན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་ཉེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད།

(༢) རྒྱལ་བ་རྣམས་དགྱེས་པ་ནི། བླ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ན། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པས་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་མཛད་བཞིན་ཡོད་ནའང་། རང་རེའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་ཆོས་སྐུ་ལྟ་ཞོག སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་ལོངས་སྐུའང་མཇལ་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སོ་སྐྱེ་ལས་དག་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཇལ་དུ་རུང་བའི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའང་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་མ་བྱུང་བས། རང་རེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་དག་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར། རང་དང་རང་མཉམ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཚུལ་སློབ་སྟེ་ལམ་ལ་འཁྲིད་པ་པོ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་རྣམས་ཡིན་ལ༑ དེའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་རྣམས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ཡི་སྐུ་ཚབ། གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ཡིན་པས། དེ་ལ་རང་རེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་རྗེས་སུ་བསླབ་ན། རྒྱལ་བ་རྣམས་དགྱེས་པ་ཞིག་འོང་ཐུབ་པ་ཡིན།

(༣) དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མི་ཕོངས་པ་ནི། ཚེ་འདི་ལ་བླ་མ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པས་དེའིརྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུར་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུའང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མགོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།

(༤) ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་བ་ནི། བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པས་ངན་འགྲོ་མྱོང་བའི་ལས་རྣམས་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་མམ་རྨི་ལམ་དུ་མྱོང་བས་ཀྱང་ལས་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།

(༥) ལས་ངན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ནི། ཇི་ཙམ་གྱིས་རྒྱུད་དུལ་པོ་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཟང་པོའི་མགོན་དང་བཅས་པའི་སློབ་མ་དེར། དེའི་ཡ་རབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སློབ་མ་དེར་ཡང་འགོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་བས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་ལས་ངན་པ་དང་། ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་སྟེ། རིམ་བཞིན་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།

(༦) བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མི་འགལ་ཞིང་། དེ་ལ་དྲན་པ་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཇེ་མཐོར་འགྱུར་བ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། གཞན་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་བསྡུ་བཞིའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཇི་ལྟར་གཞོལ་ཚུལ་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་བསླབ་ན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།

(༧) གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་མོས་འཕེལ་ན་གནས་སྐབས་བློ་ཆོས་སུ་སོང་སྟེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ལམ་གྱི་རྟོག་པའང་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་ཏེ། མཐར་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་དུ་འགྱུར་ཐུབ།

(༨) དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བས་བསམ་སྦྱོར་དགེ་བ་ཐོབ་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་། ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། བསམ་པས་བསྟེན་ཚུལ་དང་། སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱོང་བ་ལ་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་རྩ་རླབས་ཆེན་ཐོབ་སྟེ་རང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྨན་པའི་ཚོགས་གཉིས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར།

མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས།

༈ ལྔ་པ་མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བཤེས་གཉེན་དུ་བྱས་ནས་བསྟེན་ཚུལ་ལོག་ན།

(༡ ་་་ ༢) ཚེ་འདིར་ནད་དང་གདོན་དུ་མས་གཙེས་པ་དང་། ཕྱི་མར་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ།

(༣ ་་་ ༤) ཡོན་ཏན་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་ཞིང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཉམས་ནས་འགྲོ་བ།

(༥ ་་་ ༦) མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་སྡིག་གྲོགས་ཀྱང་བསྟེན་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཁད་ཀྱིས་འགྲིབ་ཅིང་། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ནས་མི་འདོད་པ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པ།

(༧ ་་་ ༨) མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ན་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྔར་ཡོད་པ་རྣམས་མི་འགྲིབ་ཅིང་། སྔར་མེད་པ་རྣམས་གསར་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གོང་དུ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ལས་གོ་ལྡོག་པའི་གྱོང་ཁ་རང་ཉིད་ལ་ཕོག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་འབྱུང་།

དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ།

༈ དྲུག་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་བསྟེན་ན་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དང༌། བསྟེན་ན་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་བ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་དང་། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལས་གསུངས་པ་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ནས་རང་རེར་ཐོག་མར་ཡི་གེའི་ཀློག་སློབ་པའི་དགེ་རྒན་ནམ། བླ་མ་ནས་བཟུང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དོན་ལ་རིམ་བཞིན་འཁྲིད་ནས། བསྒྲུབ་བྱ་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྒྱུན་དང་། ཉམས་མྱོང་ཇེ་འཕེལ་སོང་མཐར་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཐོབ་དགོས་པ་ལས། རྩ་བ་ནས་མ་བསླབས་པར་གློ་བུར་དུ་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པ་ཆ་ཚང་མཁྱེན་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་མེད་པས། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མཁས་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཇི་ལྟར་བསྟེན་འོས་པའི་དོན་རྣམས་ཚིག་ཙམ་དུ་མ་ལུས་པར་ལག་ཏུ་ལེན་པ་ཞིག་དགོས་ནའང་། རྟག་ཏུ་ངུ་ལྟར་ལུས་སྲོག་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པར་གཏོང་བ་སོགས་ནི་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱ་ཞིང༌། སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་ལག་ཏུ་བླང་བ་ལས། ཁྲིད་དམིགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་མི་དགོས་པས། རང་རང་གི་ནུས་པ་དང་འཚམས་པར་བྱ།

སྐྱོང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ།

༈ གཉིས་པ་སྐྱོང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། སྐྱོང་ཚུལ་དངོས་དང་། དེ་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། ཐུན་མཚམས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བའི་ཆོས། དངོས་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བ་དང་། མཇུག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ས་བཅད་དུ། སྐྱོང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་སྦྱོར་བའི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞི་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་ཞིང༌། ཁྲིད་གཞུང་རྙིང་པ་ལམ་རིམ་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ན་སྦྱོར་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་འདི་ལ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཞེས་མིང་འདོགས་མཛད་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་ནའང༌། གོང་གི་དཔྱད་སྒོམ་དེ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཚོགས་གསོག་ཏུ་དགོངས་པར་སྣང་ལ། དེང་སང་གི་ཕྱག་བཞེས་སུ་སྐྱོང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གཉིས་ནས། ཐུན་ལ་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ལ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ཕྱག་ལེན་དུ་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་མགོན་པོ་གསེར་གླིང་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་པས། སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་གི་དང་པོ་གནས་ཁང་བྱི་དོར་བྱས་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དགྲམ། ཞེས་རང་ཉིད་དགེ་སྦྱོར་གང་དུ་བྱ་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཙང་མ་ཞིག་བྱུང་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རིག་པ་དྭངས་པ་དང༌། གནས་དེར་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཡན་ལག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་བསག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། དཔེར་ན། རང་རེས་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་གདན་འདྲེན་ན། དེའི་སྔོན་ལ་སོ་སོའི་གནས་ཁང་གཙང་མ་ཞིག་བཟོ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ཡིན་ནའང་དེ་འདྲ་བྱེད་པས། སྐབས་འདིར་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཚོགས་གསོག་པ་ན། སྤྱན་འདྲེན་སའི་གནས་དེ་དངོས་གཙང་ལེགས་པོ་བཟོ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་རྟོག་རྡོག་བརྫིས་བྱས་ཏེ། བཟང་ངན་རོ་སྙོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཀྱང་། རང་རེས་རྣལ་འབྱོར་པ་བྱ་རྒྱུའང་མ་འཇོན། འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་དོ་སྣང་མེད་པར་བསྡད་ན་གཏད་སོ་གང་ཡང་མེད་པས། དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ས་གཞི་གཙང་མ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

དེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཀྲམ་པ་ལ། རང་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནའང་། ཆོས་ཤིག་བྱེད་པ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་མིན། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་སྤྱི་ཡི་ནང་ནས་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་དེ་ཆོས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཤིག་བྱུང་བ་ཁོང་བྲག་ཕུག་ནང་ལ་བཞུགས་སྐབས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་གང་ཡང་མེད་པས། མཚན་མོ་ཞིག་ཏུ་ཁོང་སར་རྐུན་མ་འོངས་ཏེ་ནོམ་ཉུག་བྱེད་སྐབས། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་བཞད་མོ་བཞད་ནས། ངས་ཉི་མའི་གུང་ལ་གང་ཡང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པའི་བྲག་ཕུག་སྟོང་པ་འདིའི་ནང་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་མོ་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཅི་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་རེད། གལ་ཏེ་རྟེན་གསུམ་བསྒྲིག་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཐོག་མར་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞིང་། དེ་ནས་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་སོགས་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བར་སྒྲིག དེ་ཡང་སྐུ་རྒྱུ་བཟང་ངན་དང་རྙིང་ལོས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲིག་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འཇིམ་པས་བཞེངས་པའི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་གཙོ་བོར་འཇོག་དགོས། གསུང་རྟེན་ལ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་། དེ་མིན་རང་ཉིད་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱ་རྒྱུའི་ཕྱག་དཔེའི་རིགས་དང་། ཐུགས་རྟེན་ལ་མཆོད་རྟེན་དང་སཙྪ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཀྲམ།

གཉིས་པ། མཆོད་པ་གཡོ་མེད་པར་བཙལ་ལ་བཀོད་པ་མཛེས་པར་བཤམས་པ་ཞེས་པའི་མཆོད་པ་ལ། ཅི་འབྱོར་བའི་མཆོད་པ་བཤམ་ཞེས་ཕལ་ཆེ་བས་ཡོན་ཆབ་དང་། མཆོད་མེ། མེ་ཏོག བདུག་སྤོས་སོགས་རྒྱུན་དུ་འབུལ་སྲོལ་ཁྱབ་གདལ་ཡོད་པ་ལྟར། མཆོད་པ་གང་བཤམས་པ་དེ་གཙང་མ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། ལྷག་པར་མཆོད་པ་གཡོ་མེད་པ་ཞེས་པས། གཡོ་ལ་རྒྱུའི་གཡོ་དང་ཀུན་སློང་གི་གཡོ་གཉིས་ཡོད་པས། མཆོད་པའི་རྒྱུ་དེ་མི་གཞན་ལ་མགོ་བསྐོར་བཏང་། ཧམ་པ་བཤད། ཐུབ་ཚོད་བཏང་བ་ལྟ་བུ་མཐུ་དང་འཇབ་བུས་བླངས་པ་སོགས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ཡི་གཡོ་ཞེས་པ་དང་འདྲེས་པས་མི་རུང་། དེ་བཞིན་མཆོད་པ་འབུལ་བ་འདྲ་ཆགས་ཆགས་དང་མཛེས་རྒྱན་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས། མིའི་མཐོང་སྣང་ལ་འཇུག་པོ་ཡོང་ཐབས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ལ་རྙེད་བཀུར་སོགས་འབྱུང་རེའི་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་བཤམས་པ་རྣམས་ཀུན་སློང་གི་གཡོ་དང་འདྲེས་པས་མི་རུང་། སྔར་བཀའ་གདམས་གོང་མའི་དགེ་བཤེས་འབན་གུང་རྒྱལ་གྱིས། ཉིན་གཅིག་སྦྱིན་བདག་མཇལ་དུ་འོང་རྒྱུའི་སྐབས། ཁོང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་མཆོད་པ་རྒྱས་པོ་ཞིག་བཤམས་རྗེས་སྟན་ལ་བཞུགས་ནས་ཀུན་སློང་ལ་བརྟག་པ་མཛད་སྐབས། དེ་ཉིན་གྱི་མཆོད་པ་དེ་སྦྱིན་བདག་གི་མཐོང་ཚུལ་ལེགས་པོ་འོང་ཕྱིར་བཤམས་པའི་ཀུན་སློང་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་པ་དགོངས་ནས། ལམ་སེང་བཞེངས་ནས་མཆོད་པའི་སྟེང་ལ་ཐལ་བ་སྦར་མོ་གང་བཤོས་ཏེ་བཞུགས་སྟབས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་འགོང་པོའི་སྟེང་དུ་ཐལ་བ་བཤོས་པས། མཆོད་པ་རབ་ཅིག་བྱུང་བར་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟར། བསམ་པ་རྣམ་དག་དགོས་པ་ལས། ཕྱི་ཚུལ་གྱི་མཛེས་ཆོས་དང་། ངོ་སྲུང་སོགས་དང་འདྲེས་ན་ཀུན་སློང་གི་གཡོ་ཡིན་པས། སྐྱོན་གཉིས་པོ་དེ་མ་གོས་པའི་མཆོད་པ་ཞིག་དགོས། གཞན་ཡང་ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང༌། རྙེད་པས་རྙེད་པ་འཚོལ་བ། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ། ཚུལ་འཆོས་བཅས་ལ་ལོག་འཚོ་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་གང་རུང་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཡིན་པས་མཆོད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་། བཀོད་པས་མཛེས་པར་བཤམས་ཚུལ་ནི། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཏིང་ལྟ་བུ་སྒྲིག་སྐབས། ཏིང་ཕྱིས་བརྒྱབ་ནས་གཙང་མ་བཟོས་པའི་ནང་། ཆུ་ཕྲན་བུ་བླུགས་ནས་ཏིང་གཞན་ལ་རིམ་པར་བགོ་བཞིན་སྒྲིག་པ་མ་གཏོགས། སྟོང་པ་མི་སྒྲིག་ཅིང་། དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རེག་པ་དང་། ཡང་ན་བར་སྟོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མིན་པར་ནས་འབྲུ་གཅིག་གི་ཚོད་ཙམ་འཇོག་ལ། ཡོན་ཆབ་ཀྱི་ཆུ་བླུགས་སྐབས་ནས་འབྲུ་མ་ཞེས་ཆུ་དེ་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་ཤུགས་ཆུང་བ་དང་། བར་དེར་ཅུང་ཆེ་ཙམ་བྱས་ཏེ་གུས་ཞབས་དང་བཅས་འབུལ་དགོས།

གསུམ་པ། སྟན་བདེ་བ་ལ་ལུས་འདུག་ལུགས་བརྒྱད་དམ། སྤྱོད་ལམ་གང་བདེར་འཁོད་ཅེས་གཙོ་བོར་ཐུན་གྱི་སྐབས་སུ་སྟན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ནས་ཤར་དང་། ནུབ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་བལྟ་དགོས་པ་གསུངས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་གང་ཡང་མེད་པས། རང་གི་གནས་ཁང་གི་བཀོད་པ་དང་བསྟུན་ན་འགྲིགས། གང་ལྟར་སྟན་དེ་བསམ་གཏན་གྱི་སྟན་ཞེས་རྒྱབ་ཅུང་མཐོ་ཙམ་བྱས་ན། ཡུན་རིང་སྡོད་སྐབས་ངལ་བ་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བའི་སྟན་ལ་བག་མེད་པའི་འདུག་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ངམ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལུས་ཁམས་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅའ་མི་ནུས་ན་བཟང་པོའི་འདུག་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གང་ཡང་རུང་བས་འཁོད་དེ་ཉམས་ལེན་བྱ་བར་གསུངས།

དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་འདུག་ལུགས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལྡན་དང་། དབུགས་བགྲང་བ་དེ་མནན་པས་བརྒྱད་དུ་བྱ་བར་གསུངས་པ་ལྟར།

(༡) རྐང་པ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ། རང་རེའི་རྒྱུན་གྱི་འདུག་སྟངས་དེ་ཀ་རང་བྱས་ཀྱང་ཆོག་མོད། རྩ་བ་སྡོད་སྟངས་ཀྱིས་ཁྱད་ཅིག་ནི་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ངོས་ཀྱི་ངོ་ཤེས་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ལ་སྒོམ་བརྒྱག་བཅུག་དུས་སྒོམ་གྱི་ལག་རྗེས་ལམ་སེང་བཏོན་ཐུབ་པའི་མྱོང་བ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོ་རང་གིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ན་སྒོམ་དེ་བཟང་བ་ཞིག་དང་། རྐུབ་སྟེགས་བྱས་ན་སྒོམ་དེ་མི་བཟང་བའི་ཉམས་མྱོང་བྱུང་ཚུལ་ཟེར། སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ནས་སྡོད་པ་དེས་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་གི་གནས་སྟངས་དང་། ནུས་པའི་ཐོག་ནས་འདུ་འཕྲོད་ལེགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལུས་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པ་མ་ཟད། སེམས་ལའང་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་པར་སྣང་། གཞན་ཡང་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ན་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞི་ལྡན་འགྲུབ་རྒྱུའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཀྱང་གསུང་མོད། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱ་བ་མ་གོམས་ན་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན།

(༢) དེ་ནས་ལག་པ་གཉིས་མཉམ་བཞག་བྱས་ནས། ལག་མཐིལ་གཡོན་པ་འོག་དང་། གཡས་པ་དེའི་སྟེང་ལ་བཞག་ལ། མཐེ་བོང་གཉིས་རྩེ་སྤྲད་དེ་ལྟེ་བའི་ཐད་ཀར་ཁེལ་བར་བྱ།

(༣) སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲངས་ཞེས་པས། ལུས་ཕན་ཚུན་མ་ཡོ་བར་འདྲོང་པོར་སྡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་རྩའང་འདྲོངས་པས། རྩ་ནང་གི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་ཚུལ་ཁོད་སྙོམས་པར་བཤད་ཅིང་། རླུང་གི་གཡོ་བ་ཆེ་ཆུང་ཤོར་ནས། དཔེར་ན། ལུས་གཡས་ལ་ཡོ་ཆེ་ན། གཡོན་གྱི་རྐྱང་མའི་རླུང་དང་ཁམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ཤུགས་ཆེས་ཏེ། འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་དང་། ཡང་གཡོན་ལ་ཡོ་ན། གཡས་ཀྱི་རོ་མའི་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཞེ་སྡང་འཕེལ་ཚུལ་གསུང་རྒྱུན་ལ་ཡོད་པས། ལུས་དྲང་པོར་གནས་རྒྱུ་དེར་གནད་ཡོད།

(༤) མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་གུག་པ་ཞེས། མདུན་ནས་ཐད་ཀར་བལྟས་ན་མགྲིན་པའི་ཨོལ་མདུད་མི་མཐོང་ཙམ་གྱིས་མགོ་བོ་ཅུང་ཟད་གུག་ཙམ་བྱས་ནས། སྣའི་རྩེ་ནས་སྐུད་པ་ཞིག་མར་བཏང་ན། སོ་སོའི་ལྟེ་བའི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཚོད་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས།

(༥) དཔུང་པ་རྒོད་གཤོག་ལྟར་བརྒྱང་བ་སྟེ། གྲུ་མོ་གཉིས་ལུས་ལ་མ་སྦྱར་བར། ལྷུག་ཤིགས་གེར་བཞག་ན། སྒོམ་ཡུན་རིང་དུས་བདེ་བར་བཤད། ཕྲག་པ་རང་བབས་སུ་བཞག

(༦) མིག་རྣ་རྩེར་ཕབ་ཅེས་པ་ནི། མིག་འབྱེད་འཛུམ་རན་པར་རང་བབས་སུ་བཞག་སྟེ་སྣ་ཁུང་གི་རྩེའི་ཕྱོགས་ནས་ཐུར་དུ་བལྟ་བ་ལས། སྣ་རྩེ་རང་ལ་བལྟ་མི་དགོས། ཆེད་མངགས་མིག་བཙུམ་ནའང༌མི་བདེ་ཞིང་། དམིགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་སྐབས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་མིག་ཟུམ་འགྲོ་བ་བྱུང་ཡང་ཁྱད་ཆེར་མེད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བློ་ལ་བསྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་པས། དབང་པོའི་ཤེས་པས་འཇུག་ཚུལ་ལ་སྣང་མེད་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། མིག་གི་མདུན་ལ་མཐོང་ཡང་དེས་མ་གནོད་པ་གཅིག་དགོས་པ་རེད། སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་གདམས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་སྒོམ་ལ་མིག་གྱེན་དུ་བལྟ་བ་དང་། རྫོགས་ཆེན་དུ་མིག་ཐད་ཀར་གཏད་པ་ལྟ་བུ་བཤད་ཅིང་། མི་གཡོ་གསུམ་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་བལྟ་སྟངས་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་གནས་ཚུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་བའོ།།

(༧) སོ་དང་མཆུ་གཉིས་རང་བབས་སུ་བཞག་ནས། ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་འཇོག་གི་སྒོམ་ཡུན་རིང་པོའི་སྐབས་ཁ་མི་སྐོམ་ཞིང་། མཆིལ་མ་མི་འཛགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཁ་ནས་དབུགས་ཤུགས་ཆེན་པོ་སོང་ན་མིད་པ་སྐམ་པས་དེ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར་བར་བཤད།

དེ་ནས་སེམས་གཡེང་བ་ཞི་ཆེད་དབུགས་བགྲང་ན། དབུགས་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་བ་སྒྲ་ཅན་ཞེས་སོར་སྒྲ་ཡོད་པ་དང་། རིང་ཐུང་མི་སྙོམས་པའི་རྒོད་བག་ཅན་དང༌། ཁོག་པའི་ནང་ནས་ཚ་ངར་ཐོན་པའི་རྔམ་པ་ལ་སོགས་པ་མིན་པརདལ་བུས་རྒྱུ་བའི་གྲངས་བརྩི་བ་ཐུན་གྱི་མགོ་སོགས་ལ་བྱ་བར་བསྔགས་པས། ཐོག་མར་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བར་ཡིད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས། དབུགས་འགྲོ་འོང་གི་ཁུག་པ་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་ནས་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་བར་བགྲང་། འདི་ནི་དམིགས་རྟེན་ཧ་ཅང་རགས་པ་དང་། ཕྲ་མོའང་མིན་པས་བདེ་ཞིང་། དེ་ལྟར་དབུགས་འགྲོ་འོང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་དམིགས་པ་གཏད་པས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཆའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བར་བཤད། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ནང་སྒོམ་དངོས་གཞིའི་ཐུན་ཟིན་སྐབས་ཐོག་མར་རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་བསལ་བར་གསུངས་པས། རྒྱུན་དུ་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཚེ་ན་གཡེང་བའི་ཐབས་སུ་དབུགས་བགྲང་ན་ཞི་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་གནས་སྐབས་ངལ་གསོ་བའི་ཆེད་ཙམ་མ་གཏོགས་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པས། སེམས་ཀྱི་ངལ་བ་ཡོད་ན་གཙོ་བོ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་རྣམས་ལ་བསམ་ཐུབ་ན་ཕན་ཆེ།

དེ་ལྟར་ལུས་གནད་བཅས་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ་བ་འདི་ལ་དགེ་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་སྐྱབས་སེམས་གཉིས་ནི། ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུ་ན་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་དང་། སེམས་ཅན་གང་རུང་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཞིག་མེད་པ་ལྟར། རང་ཉིད་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ཏེ། སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱངས་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་དང་། སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་ལས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་འདྲ་བ་ལ། །རྒྱལ་ལ་གུས་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ལ་མིན་ཅི་ཡི་ཚུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་མཆོག་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལའང་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པས་རྩིས་ཟིན་ཞིག་དགོས་པས། ད་རེས་རང་རེ་མི་ལུས་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་ནས་འདུན་མ་གཏན་ཉེས་དང་གཏན་ལེགས་གང་དུ་འགྲོ་མིན་རང་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། ནུས་པ་གང་ཡོད་ཀྱིས་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་ལ་གཞོལ་ཏེ་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། གཞན་དོན་དུ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་པ་དང་བཅས་ཏེ། རང་གི་མཐའ་བསྐོར་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་མི་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་དང༌། དེ་ཡང་རིགས་དྲུག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་མོས་ཤིང་། ད་དུང་ཅུང་ཞིབ་པར་བསམ་ན་རང་གི་མདུན་དུ་དགྲ་འདྲེ་བྱུར་གསུམ་དང་། གཡས་སུ་རང་གི་ཕས་མཚོན་པའི་ཕོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན། གཡོན་དུ་རང་གི་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མོ་བརྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཅན། རྒྱབ་ཏུ་ཚེ་འདིའི་ལྟོས་བཅས་སུ་གྱུར་པའི་གྲོགས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གང་བར་འཁོད་པར་མོས། དེ་ཡང་མདུན་དུ་དགྲ་འདྲེ་བྱུར་གསུམ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རང་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་ལ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་བློ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བས། ཡལ་བར་དོར་རྒྱུ་དང་། མི་དགའ་བ་བྱ་ཡུལ་རྣམས་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དུ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། སེམས་བསྐྱེད་བཅས་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་སྒོམ་དགོས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐའ་བསྐོར་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང༌། ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག ལྡན་པར་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་དུ་ཚད་མེད་རེ་རེ་ལའང་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་པར་གསུངས། ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པར་སྤྲོ་ན་འདིའི་རྗེས་སུ་བྱ་བ་བཅས་ནི་སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་སྐོར་རོ།།

སྐྱབས་ཡུལ་ཚོགས་ཞིང་གསལ་འདེབས་ཚུལ།

༈ བཞི་པ། སྐྱབས་ཡུལ་ཚོགས་ཞིང་གསལ་བཏབ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ཁྲིད་ཡིག་རྙིང་པ་ལམ་རིམ་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ན། སྭ་བྷཱ་ཝའི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱངས་ཏེ་དམ་ཚིག་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སྟག་ལུང་བྲག་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་རྒྱུན་དུ། རྩ་བའི་བླ་མ་མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་སུ་བསྐྱེད་དེ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དྷཱིཿམང་དུ་བགྲང་བ༑ ཁྲིད་ཡིག་ལ་ལ་ན་བླ་མ་ཐུབ་དབང་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་བསྐྱེད་པ། པདྨའི་འདབ་མ་ཕྱི་ནང་མང་པོར་བྱས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་བླ་མ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ལྟར་དགོད་པ། གཡས་གཡོན་དུ་གྲལ་ཆིག་སྦྲེངས་བྱས་པའི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཕྱག་ལེན་མང་དུ་འདུག་པ་རྣམས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཤན་ཤོར་བས་ལུགས་སྲོལ་འདི་གའི་ཕྱག་ལེན་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པར་གདའ། འདིར་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པར་མདོ་རྐྱང་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོགས་ཞིང་རྣམས། སྨན་བླའི་མདོ་ཆོག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་གནས་དང་ཡོ་བྱད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་མགྲོན་ཐབས་སུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་ཡིན་པས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་རླབས་དང༌། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཤིང་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། བདག་གི་དད་མོས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ས་གཞི་དང་ཁྲི་སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཚུལ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ས་གཞི་དག །ཅེས་སོགས་བརྗོད་ཅིང༌། གནས་དང་ཁམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལྟ་བུའི་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་ཁོད་སྙོམས་པའི་སྟེང་དུ་སེངྒེས་བཏེག་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ། གཡས་གཡོན་རྣམས་སུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་རྒྱབ་མདུན་དང་མཐོ་དམའི་རྣམ་པས་བང་རིམ་གྱི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་བཀོད་པས་མཛེས་པ་ཞིག་གསལ་བཏབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲི་ལ་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་པའི། བང་རིམ་དང་པོར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང་། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས། བང་རིམ་གཉིས་པར་དབུས་སུ་ཇོ་བོ་རྗེ་དང་། གཡས་སུ་འབྲོམ་སྟོན་པ། གཡོན་དུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ། བང་རིམ་གསུམ་པར་དབུས་སུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ། དེའི་གཡས་སུ་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་། གཡོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ། བང་རིམ་བཞི་པར་དབུས་སུ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། ཡང་ན་དབུས་སུ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ། དེའི་གཡས་སུ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། གཡོན་དུ་བྱམས་པ་ཆོས་ལྡན་བཅས་བཞུགས་པར་གསལ་འདེབས་ཚུལ་གསུང་རྒྱུན་དེ་ལྟར་ཡོད་ཅིང་། དེའི་གཡས་གཡོན་ལ་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་གཞན་རྣམས་འཁོད་པར་མོས་ཏེ། གསེར་ཞུན་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༌། །ཐུགས་རྗེས་ཚད་མེད་འགྲོ་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་གཟིགས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་མཛད་པའི། །དུས་གསུམ་བླ་མ་འཁོར་བཅས་གནས་འདིར་གཤེགས། །ཞེས་དང༌། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང༌། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གསུམ་གྱིས་སྤྱན་དྲངས་པས་ཆོས་འདི་སྟོན་པའི་དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང་། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དེའི་མཐའ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་འཁྲིགས་པ་ལྟ་བུས་བསྐོར་ཏེ་མ་ག་དྷ་བཟང་མོའི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་བྱོན་ནས་སྟན་བཤམས་པ་རྣམས་ལ་བཞུགས་པར་མོས། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ། །སོགས་ཀྱིས་ཁྲུས་ཁང་བསྐྱེད། རང་གི་ལུས་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་སོགས་བློས་གང་ལྕོགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་དྲི་བཟང་པོའི་ཆུས་བཀང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ཐོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི༑ ༑ཞེས་སོགས་དང༌། རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཉོན་མོངས་མི་མངའ་ཡང༌། །སོགས་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྦྱར་བའི་ཚིགས་བཅད་སོགས་རྒྱས་བསྡུས་སྐབས་སྦྱར་གྱིས་ཁྲུས་གསོལ། དེ་ཡང་ཚོགས་ཞིང་རྣམས་ལ་མི་གཙང་བའི་དྲི་མས་སྦགས་པ་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་། འགྲོ་བ་མ་དག་པའི་སྣང་ངོར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། ཁྲུས། བསྐུ་མཉེ། དྲིལ་ཕྱི། བསྙུང་གཡོག་སོགས་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སོགས་ཞེས་པ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཡོད་ན་དེ་དག་དངོས་སུ་བྱ་དགོས་པས། འདིར་དེའི་དོད་ཐུབ་དང་། འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཕལ་ཆེར་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །སྟོང་གསུམ་ཀུན་ཏུ་དྲི་ངད་ལྡང་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲི་བཟང༌། སྲབ་འཇམ་ཡང་པ་ལྷ་ཡི་གོས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ན་བཟའ། བདག་དང་འགྲོ་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །སོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་ལྟར་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་སྐབས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་རྣམ་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྲུས་གསོལ་བ་པོ་རབ་བྱུང་དགེ་སློང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དང༌། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལྷ་བུའི་རྣམ་པར་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྲུས་ཀྱི་ལྷ་མོས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བའི་མོས་པ་བྱེད་ལ། སྐུ་མཉེ་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས། ན་བཟའ་འབུལ་སྐབས་རབ་བྱུང་རྣམས་ལ་རུང་མཐུན་གྱི་ཆོས་གོས་སོགས་དང་། ལྷ་བུའི་རྣམ་ཅན་ལ་ལྷའི་རེག་བྱ་འབུལ།

ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྒོ་ནས་བསགས་སྦྱང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པ།

༈ སྦྱོར་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་དེ་ནས་བསག་སྦྱང་གི་གནད་བསྡུས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྒོ་ནས་བསགས་སྦྱང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམས་མ་དོར་བའི་ངང་ནས་དེའི་དྲུང་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བཅས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་ཡུལ་གྱི་སྐུ་ཡི་ཆ་དམའ་ཤོས་ཞབས་ཀྱི་པད་མོ་ལ་བཏུད་དེ་གུས་པས་འདུད་ནས་དམན་ས་འཛིན་སྟབས་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཕྱག་འཚལ་ཚུལ་དེ་ལ། སྡོང་པོ་འགྱེལ་བའི་ཕྱག་ཅེས་ཤིང་སྡོང་འགྱེལ་བ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ས་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱག་འཚལ་ལ་བརྐྱང་ཕྱག་དང་། པུས་མོ་གཉིས་དང་། ལག་པའི་མཐིལ་གཉིས། དཔྲལ་བ་བཅས་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་ཕབ་པའི་བསྐུམ་ཕྱག་སྟེ། འདུལ་བའི་སྐབས་སུ་ལས་ཕྱག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། གཟུགས་ཁམས་མ་བདེ་ན་མ་གཏོགས། བསྐུམ་ཕྱག་འཚལ་སྐབས་ཡན་ལག་ལྔ་ཀ་ས་ལ་རེག་པ་ཞིག་དགོས་ལ། བརྐྱང་ཕྱག་འཚལ་སྐབས་ལག་པ་ཡོངས་སུ་བརྐྱང་ན༑ རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ས་ཇི་ཙམ་ནོན་པའི་ཚོད་ཀྱི་སའི་རྡུལ་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་གསོག་པའི་གསུངས་རྒྱུན་ཡོད། རྗེ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་ཆབ་མདོ་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐུའི་བོང་ཚོད་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐད་དང་། ཁོང་ནས་ཉིན་རེར་བརྐྱང་ཕྱག་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འཚལ་བར་གནང་ཞིང་། ཁོ་བོ་ལྷོ་པ་ཁམས་པ་ལུས་བོངས་ཆེ་བས་བརྐྱང་ཕྱག་འཚལ་སྐབས་ཁེ་བཟང་ཆེ་བའི་གསུང་བགྲོས་ཡོད་སྐད། ཕྱག་འཚལ་ལུགས་དེ་གཉིས་གང་བྱས་ཀྱང་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོ་དང་། དཔྲལ་བ། མགྲིན་པ། སྙིང༌ག་བཅས་ལ་སྦྱོར་ལུགས་གཅིག་དང་། ཡང་ན་སྤྱི་བོའམ་དཔྲལ་བ་དང་། མགྲིན་པ། སྙིང་ཁ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་གང་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦྱོར་སྐབས་མཐེ་བོང་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པའི་ཐལ་མོ་ལེབ་ཅར་སྦྱར་བ་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་འདུད་བྱེད་སྟངས་ལྟར་མིན་པར། མཐེ་བོང་གཉིས་ལག་མཐིལ་དུ་སྦྱར་ནས་ཐལ་མོ་ཁོག་སྟོང་མི་བྱེད་པ་དེ། ནང་པའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ཚུལ་དུ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའི་ཕྱི་དབྱིབས་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་སྐུ་དང་། ནང་གི་ཁོག་སྟོང་དེས་ཆོས་སྐུ། ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་གཏུགས་པས་གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་བྱེད་དང་། དཔྲལ་བར་མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་བྱེད། མགྲིན་པར་གསུང་ཚངས་དབྱངས་འགྲུབ་བྱེད། སྙིང་གར་ཐུགས་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ་བྱེད་བཅས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དང་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་དེང་སང་ནང་པའི་ཡུལ་ཁག་གཞན་གྱི་དགེ་སློང་སེར་པོ་སོགས་ནས་ཐལ་མོ་ལེབ་ཅར་དུ་སྦྱོར་བའང་སྣང་། སྤྱིར་བཏང་ཕྱག་ལ་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་དང་། ངག་གི་ཕྱག ཡིད་ཀྱི་ཕྱག་བཅས་ཡོད་པས། ལག་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཐལ་མོ་བཀན་པ་དང་། ཐལ་མོ་གཉིས་སྦྱར་བ། ལུས་ཀྱིས་འདུད་པའི་སྟངས་ཀ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དེ་བསྟོད་པ་རྣམས་ངག་གི་ཕྱག ཡིད་དྭང་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་དང་། སྨོན་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཕྱག་ཡིན། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཆེད་དུ་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་ཙམ་པའི་ནམ་མཁར་ཆེ་ཆུང་རང་གི་བློ་དང་འཚམས་པར་བརྐྱང་ཕྱག་འཚལ་ན་སོར་རྩེས་མ་སླེབས་ཙམ་ནས་འདོམ་གང་ཙམ་གྱི་མཚམས་སུ་ཡོད་པ་གསལ་བར་དམིགས་ལ། གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་དང་སྦྲགས་ན། འདྲེན་པ་མཉམ་མེད་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང་ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་འདེབས་སོ་སོ་རྗེ་བླ་མའི་བར་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ལ། ཁ་སྐོང་དུ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་སེང་གེའི་ཞབས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དངོས་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དང༌། །སྐུ་གསུམ་གོ་འཕང་མངོན་གྱུར་ནོར་བུ་བཟང༌། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དབྱངས་ཅན་བཞད་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོ། །མཁས་གྲུབ་ལྷ་བཙུན་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང་སྟེ། །བཤེས་གཉེན་དམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཕྱག་ན་པདྨ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས། །ཟབ་དོན་གདམས་པའི་བཀའ་བབས་ཆོས་དཔལ་བཟང༌། །རིགས་ཀུན་བདག་པོ་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེའི་ཞབས། །མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བཀའ་དྲིན་མཉམ་མེད་ཤྲཱི་བྷཱུ་ཏིའི་མཚན། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཅན། །དངོས་བརྒྱུད་ཡོངས་འཛིན་ཚོགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།། (༸རྒྱལ་མཆོག་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མན་གྱི་བླ་བརྒྱུད་རྣམས་སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་༸གོང་ས་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསན་རྒྱུན་ལྟར་ཚོགས་འདོན་ཕྱག་བཞེས་གནང་མུས་གཞིར་བཟུང་བཀོད་པ་ནི།) (ཕྱག་ན་པདྨ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས། །ཟབ་དོན་གདམས་པའི་བཀའ་བབས་ཆོས་དཔལ་བཟང་། །ཁྱབ་བདག་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །༸རྒྱལ་མཆོག་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་། །དྲིན་ཅན་མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་ཞབས། །བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ཤེས་བྱ་ཀུན་མཁྱེན་པ། །འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེར་གསོལ་བ་འདེབས། །བཤེས་གཉེན་འཇམ་དབྱངས་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་། །མཚུངས་མེད་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ཞབས། །འདྲེན་མཆོག་༸རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །མཚུངས་མེད་དམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཀློང་རྡོལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཁྲི་ཆེན་རྗེ། །ངག་དབང་སྙན་གྲགས་སྤང་ལུང་སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན། །ངག་དབང་ཆོས་འཛིན་ལུང་རིགས་དབང་ཕྱུག་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སླར་ཡང་། རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང་། །འགྲོ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ཞབས། །དོན་ཡོད་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་དཔལ་ལྡན་པའི། །བསྟན་པའི་སྣང་བྱེད་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཞབས། །རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཏེ། །མཚུངས་མེད་བླ་མ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱལ་མཚན་དང་། །འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་དམ་ཆོས་རྒྱལ་མཚན་ཞབས། །སྙན་བརྒྱུད་མཛོད་འཛིན་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །དྲིན་ཆེན་བླ་མ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ལམ་བཟང་གསལ་མཛད་ངག་དབང་བྱམས་པ་དང་། །སྣང་མཐའི་ཟློས་གར་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཞབས། །ཡོངས་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཏེ། །ཐར་ལམ་གསལ་མཛད་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བློ་བཟང་བསྟན་པའི་མཛོད་འཛིན་ཐུགས་རྗེའི་མཚན། །དེ་སྲས་ཐུ་བོ་ངག་དབང་ཆོས་འཛིན་ཞབས། །མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །རྣམ་འདྲེན་དམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་ལུགས་བཟང་ནོར་བུའི་མཛོད། །འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་ཡོངས་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །སྒོ་གསུམ་གུས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གསོལ་བ་འདེབས། །ངག་དབང་བློ་གཏེར་སྐལ་བཟང་ཐུབ་དབང་བསྟན། །རྒྱ་ཆེན་དབྱར་གྱི་མཚོ་བཞིན་སྤེལ་བའི་སླད། །འཇིགས་བྲལ་ས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཕྱོགས་ཀུན་ལས། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཐུབ་པའི་བསྟན་ལ་ཐུབ་དབང་གཉིས་པ་བཞིན། །ལུང་རྟོགས་དམ་ཆོས་འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་བ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ས་གསུམ་ལ། །དབང་བསྒྱུར་རྗེ་བཙུན་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས། །འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་ངག་ལ་དབང་འབྱོར་ཞིང་། །བློ་གྲོས་བུམ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིས་གཏམས། །བསྟན་འཛིན་རྒྱ་ཆེན་རོལ་མཚོ་མཛེས་པའི་རྒྱན། །འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོར་གསོལ་བ་འདེབས། །རབ་འབྱམས་གསུང་རབ་ཀུན་ལ་ལྟ་བའི་མིག །སྐལ་བཟང་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་འཇུག་ངོགས་མཆོག །བརྩེ་བས་བསྐྱོད་པས་ཐབས་མཁས་མཛད་པ་ཡིས། །གསལ་མཛད་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དག་བླ་མ་དང་། །འབྲལ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་ནས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །) ཞེས་པ་གསོལ་འདེབས་ཕྱག་འཚལ་དུ་འདོན་པ་བསྒྱུར། ཇི་སྙེད་སུ་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱ།

༈ གཉིས་པ་མཆོད་པའི་ཐོག་མར་མཎྜལ་ནི། མཎྜལ་གྱི་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཟུང༌། མ་འབྱོར་ན་གཡམ་པ་སོགས་ལ་ཚོམ་བུ་དགོད་རྒྱུའི་འབྲུ་སོགས་སྟ་གོན་བྱས་ལ། ཐོག་མར་ཚོམ་བུ་སོ་བདུན་ལ་གྲངས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང༌། མང་ཁྱད་ཚོམ་བུ་བདུན་མ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་གྲངས་ཉེར་གཅིག་ནས་བརྒྱའི་བར་སོགས་ཚིག་དང་དམིགས་པ་བསྟུན་ནས་དབུལ། མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི་སེར་སྣའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་ཐོག་མར་མཆོད་པའི་མཎྜལ་གྱི་ཡོ་བྱད་རང་གི་ཁ་ཕོར་ལས་མི་ཆུང་བར་དགོས་ཚུལ་གསུངས་ཤིང་། མཎྜལ་གྱི་ས་གཞིའི་ཞེང་ལ་བྱུང་ན་ཁྲུ་གང་ཙམ་སྟེ། མཐེ་བོང་དབུས་སུ་བཞག་ནས་སྲིན་ལག་གིས་བསྐོར་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་། དེ་མིན་མཐོ་གང་ལས་མི་ཆུང་བ་དགོས། རྒྱུ་ཡང་རབ་ལ་གསེར་དངུལ་དང་། མ་མཐའང་ཤིང་དང་གཡམ་པ་ལས་བྱ་ཆོག་ལ། གང་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་དང་འདྲེས་ན་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བའི་ཚབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཉེན་ཆེ། མཎྜལ་གྱི་ཚོམ་བུར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པའམ། འབྲུ་རིགས་དང་། ཐ་ན་བྱེ་མ་ཚུན་ཆད་གང་འབྱོར་གྱིས་ཚོམ་བུ་རྒྱས་བསྡུས་གོང་གསལ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་ལྟར་ཐོག སྐྱབས་སེམས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང་སྦྲགས་ནས་མཎྜལ་གྲངས་གསོག་བྱ་བའི་ཕྱག་བཞེས་ཡོད། མཆོད་པའི་ནང་ནས་མཎྜལ་དེ་གལ་ཆེར་བྱེད་པས། ཚོམ་བུའི་ཁོངས་སུ་རི་རབ་དང་གླིང་བཞི་ཉི་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་མངོན་པ་མཛོད་ནས་བཤད་པ་དེ་རྣམས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་མེད་པ་ཞིག་མཆོད་རྫས་སུ་བྱེད་དགོས་པ་མི་བདེ་ཙམ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་མི་དགོས་མོད། གལ་ཏེ་ས་གཞི་སྤོས་ཆུས་ཞེས་སོགས་འདོན་རྒྱུ་བློ་ལ་འཇུག་པོ་མ་བྱུང་ན། བདག་གཞན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དགེ་ཚོགས་བཅས། །སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་དེ་ཚིག་དོན་ལེགས་ཤིང་། འདོན་ཆའི་ཁོངས་སུའང་ཡོད་མུས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདོན། གང་ལྟར་རང་རེས་བདག་པོས་བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡོད་ཐམས་ཅད་བློ་ཡིས་བླངས་ཏེ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྔ་མོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་པ་ཞིག་ཚོམ་བུའི་གྲངས་ཅི་རིགས་པར་བཀོད་ནས་ཕུལ་བ་ཙམ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ངེས་པར་དུ་འཛམ་བུ་གླིང༌མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཡོད་ན་མཎྜལ་ཕུལ་རུང་བ་དང་། དེ་མེད་ན་མཎྜལ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་མིན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པའི་དུས་འདིར་དངོས་སུ་བཤམས་པའི་མཆོད་པ་ནས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་། ལུས་ངག་གི་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་བསྟེན་པར་མོས་པ་དང་ཏིང་འཛིན་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། དུང་ཕོར་དྲི་མ་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྤང་སྤོས་རེ་བཏབ་ནས། ཙནྡན་ག་པུར་སྤོས་ཀྱི་ཆུ། ཞེས་དམུས་ལོང་གིས་མིག་ལྡན་ལ་མགོ་སྐོར་བྱེད་གསུངས་པ་དང་མཚུངས་ལ། འབྱོར་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་སེར་སྣ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་པ་དང་ཉུང་ངུ་དང་གཏན་མེད་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་དད་པ་མ་ཐོབ་པའི་ནང་རྟགས་ཕྱིར་ཤར་བར་ཟད་དོ།།

དེ་སྔོན་ངོས་ཧུན་སུར་ལ་ཡོད་སྐབས་དོ་སྣང་བྱུང༌བ་ཞིག་ལ། ཉིན་གཅིག་སྔ་ཆར་ངོས་ཀྱི་སྡོད་སའི་ཤག་གི་སྒེའུ་ཁུང་ནང་ནས་བལྟ་སྐབས་འོག་དེར་དགེ་འདུན་པ་གང་འཚམས་འདུག་པར་དེ་རྣམས་ལ་མང་ཇ་དྲངས་སོང་ཞིང་། དེ་ནས་ཨ་མ་རྨོ་ལགས་གཉིས་བསྐོར་བར་འགྲོ་བཞིན་འདུག་པར་དེ་གཉིས་ལའང་ཇ་བླུགས་སོང༌། ཨ་མ་གཉིས་ནས་ཇ་བླུགས་པའི་དཀར་ཡོལ་མདུན་དུ་བཞག་ནས། ཇ་གྲང་དོག་གི་སེམས་ཁྲལ་དང་། མྱུར་དུ་འཐུང་རྒྱུའི་བྲེལ་བ་མི་བྱེད་པར། སྔོན་ལ་ཁ་འདོན་གང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང༌དེ་མ་ཟིན་པར་ཡུན་རིང་འགོར་ཞིང༌། དེ་རྗེས་ཇ་དཀར་ཆུང་ངུ་དེ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་ཡར་བཏེགས་ཏེ། ཇ་མཆོད་རིང་པོ་ཞིག་འདོན་ཞིང་། སྨོན་ལམ་ཡུན་རིང་བཏབ་རྗེས་གཞི་ནས་བཏུང་སོང༌བས། ངོས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་ཡིན། རྨོ་ལགས་གཉིས་པོས་ཆོས་བཞིན་འདུལ་བ་བཞིན་བྱས་པ་དེ་ནི་སྤོབས་པ་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་བྱུང༌། དེའི་འཁྲིས་དེར་ཡོད་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་ཕོར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རེ་འདུག་ལ། མཆོད་པ་འབུལ་ལོང་མེད་པར་ཇ་དེ་མགྱོགས་པོར་བཏུང་སོང་།

དེ་ནས་སྔ་ལོ་ཞིག་ནང་འབྲས་ལྗོངས་སྒང་ཏོག་ཏུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་བྱེད་སྐབས། ཉིན་ཞིག་ཆོས་གྲྭར་ཚོགས་དམངས་ལ་འབྲས་སིལ་བཏང་སོང་བར། འབྲས་ལྗོངས་པའི་བླ་རྒན་རང་ལོ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོན་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་རྗེས་སུ་ངོ་ཤེས་བྱུང་སོང་བ་ཁོང་ལ་འབྲས་སིལ་སྐལ་བ་ཆད་པ་མཐོང་བྱུང༌བས། ངོས་ལ་འབྲས་སིལ་དཀར་ཡོལ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཁོང་ལ་སྤྲོད་དུ་བཅུག་པས། འབྲས་སིལ་དཀར་ཡོལ་དེ་ལག་པར་སོན་པ་དང༌ཁོང་རང་ནས་ཟ་རྐྱང་མ་བྱས་པར། དེའི་གཡས་གཡོན་གྱི་མི་ཚོར་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་ཅིང་། ཁོ་རང་གིས་ཤོག་བུ་ཞིག་ནང་ལའང་འབྲས་སིལ་ཏོག་ཙམ་བླུགས། དེ་རྗེས་གཞི་ནས་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་འབྲས་སིལ་དེ་གྲལ་གྱི་དབུས་ཕྱོགས་སུ་མཆོད་པའི་ཚུལ་ཞིག་དང་། གཡས་ངོས་སུ་དགེ་འདུན་པ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འབྲས་སིལ་དེ་བསྟན་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་ཚུལ་ཞིག་བྱས་རྗེས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་བསྐོར་བ་གཅིག་རྒྱག་བཞིན་འདོན་པ་ཞིག་བཏོན་ནས། མཆོད་པ་རྒྱས་པོ་ཞིག་ཕུལ་རྗེས་བླ་རྒན་རང་ཉིད་ནས་ཟས་སོང་བ་དེའང་སྨོན་པའི་གནས་སུ་མཐོང་བྱུང་། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ཐོས་སྐབས་སུ་གད་མོ་ཤོར་རྒྱུ་མི་འདུག སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་པོའོ་ལགས་དེའི་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ཨང་སྙམ་དུ་དྲན་པར་སྲིད་ཀྱང་། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཞིང་། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་རྒྱུད་ཚོད་རྩ་བ་ནས་མི་ཐིག་པས། དེ་དག་ནས་ཆོས་ཀྱི་གོ་བ་ཇི་ཙམ་ལོན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། བྱེད་སྟངས་ཡིད་ཤིན་ཏུ་འཕྲོག་པ་ཞིག་བྱུང༌། རང་རེས་ཅི་ཟ་ཅི་འཐུང་གི་ཕུད་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ་ཕྱིར་ཚིག་རྒྱས་བསྡུས་ལ་མ་བལྟོས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མཆོད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་མི་ཚེ་བཟང་པོ་ཞིག་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཚེའི་ལྷག་མ་རིང་དུ་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ན་དོན་དང་མཐུན་ཞིང་། དེ་མིན་ན། བརྒྱག་ཕྱིར་མ་ལགས་བསྙེམ་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །འཚགས་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་དོན་ལུས་གནས་པ་དེ་རང་དོན་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ་མི་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་ཙམ་ཞིག་འོང་དུ་རེ་ན་མ་འགྲིགས་པས། བཟང་པོའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕུད་ཀྱི་མཆོད་པ་ལྟ་བུ་བཟའ་བཏུང་གང་ཞིག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ལ་ཁད་དེར་གོམས་པ་ཡོད་ན་ལམ་སེང་མཆོད་པ་འབུལ་རྒྱུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དྲན་ཞིང་། མ་གོམས་ན་བཟའ་བཏུང་མིད་པར་སོང་ཟིན་རྗེས་གཞི་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་རྒྱུ་དྲན་པ་འབྱུང་བ་དང་། གོམས་འདྲིས་བརྟན་པོ་བྱུང་ན་སྔ་ཆར་གཉིད་སད་པ་དང་དགེ་སྡིག་སྤང་བླང་བྱ་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་། ཁ་ཏོན་དགེ་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཤར་མར་ཐོན་པ་ཡིན།

དེང་སང་ནི་ཆོས་ལག་ཏུ་བླངས་ཏེ་ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་བྱེད་པ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང༌། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ལ་ཡང་ཙཱུ་ཏའི་ཡུལ་གྱི་རྐང་གཉིས་པ་ལྟར་མི་གསེབ་ཏུ་མི་འདྲེ་ཞིང༌། ངེད་རྣམས་དེ་འདྲའི་ལག་ལེན་ཏི་ཐུག་ཁྲིགས་ཀྱི་པར་བཀབ་བྱེད་ཀྱིན་མེད་ཟེར་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ཡང་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཁ་པོ་དང་ངོ་སོར་ཁྱེར་ཏེ་ཀཉྩཱིའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་འགའ་ཞིག་གིས་ཕ་བསད་པ་ལ་རྒྱལ་རྔ་རྡུང་བ་ལྟ་བུ་ཆེས་མང་བས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་སྙིང་ཁམས་བསྐྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཡེ་མི་རུང༌། འདི་རྣམས་རང་རེར་གོ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཏེ། ཆོས་པ་རྣམ་དག་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། གལ་ཏེ་ཆོས་བྱེད་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དེ་ལའང༌ཙཱུ་ཏའི་ཡུལ་གྱི་རྐང་གཉིས་པ་ལྟར་མི་གསེབ་ཏུ་མི་འདྲེ་བ་འོང་ལ་ཁད་དུ་སྣང་། སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་ནས་ཁ་ཏོན་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་སྟེ་མིག་སྤུ་ཟིང་ཟིང་འདྲ་བྱས་ན། གཞན་དག་ནས་ཨའེ་ཀྱཻ་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་དགེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ་རྒྱུའི་ཚབ་ལ། མི་ཁྱུར་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུས་ཁྱད་གསོད་དང་། འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ལ་ཁད་སྣང་བས། རང་ཉིད་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན། དེ་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གིས་སྨོན་གནས་སུ་བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་ནས་དེ་ཚོའི་ངང་ཚུལ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ལས། ཁྱད་གསོད་སོགས་བྱས་ན་ཉེས་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་མཆིས། ལྷག་པར་དུ་རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གཞས་ཞབས་བྲོ་དང༌། རྣམ་ཐར་བཏང་ནས་མ་རུངས་པར་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡ་མཚན་མཚན་མི་བྱེད་པར། ཙོག་གེར་སྡོད་དེ་སྒོམ་བརྒྱབ་ན་ཡ་མཚན་བརྩིས་ཏེ་ཁྲེལ་དགོད་ཤོར་བ་དེ་རིགས་མི་ལེགས། བྱ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་གཅེས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་བསྟོད་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་མིན་དགེ་སྦྱོར་བྱས་ན་ཕོ་རོག་དཀར་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཉེན་འདུག མཆོད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང༌། མཆོད་ཡོན་ཕལ་ཆེར་མཆོད་ཡོན་བླ་བྲེ་དང༌། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་རོལ་མོ་དང༌། གཞན་ཡང་ཚིགས་བཅད་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབུལ། ཐུན་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་དང་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཅུང་ཟད་འཁྱེར་བདེ་བར་བྱེད་ཚེ། མེ་ཏོག་དམ་པ་ཕྲེང་བ་དམ་པ་དང༌། །ཞེས་སོགས་ཙམ་གྱིས་མཆོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་པ་གང་ཕུལ་བ་མཐའ་དག་མཆོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྲེད་པ་མེད་ནའང་རང་གི་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སླད་དུ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱད་པར་བསམ། མཆོད་ཡོན་འབུལ་ཚུལ་གོང་དུ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་སོང་ལ། དེ་མིན་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་སྤོས། སྣང་གསལ། བཟའ་བཅའ། རོལ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་རང་རེར་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཚིམ་པ་སྟེར་བའི་བཟང་རྒུའི་རིགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གྱ་ནོམ་པར་མཆོད་དགོས་པ་ཡིན།

༈ ཡན་ལག་བདུན་པའི་གསུམ་པ་བཤགས་པ་བྱ་ཚུལ་ལ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དབང་གིས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བཤགས་དགོས་ཤིང་། བཤགས་པའི་ཡན་ལག་འདི་དུག་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་གསུངས། བཤགས་པ་བྱེད་ལུགས་ཀྱང་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་དང་། སྔར་བྱས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ་དུག་ཁོང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་འགྱོད་སེམས་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས། ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་སྙམ་པ་ནི་ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས། བཤགས་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པས་མཚོན། དགེ་བ་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཡིན། རྗེ་བཙུན་མི་ལས་སྡིག་པ་བཤགས་ནས་ཨེ་དག་བསམ་པ་ཚུན་ལ་འགྱོད་པ་བྱས་ན་ཕན་པ་ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར། འགྱོད་པ་དེ་གལ་ཆེ་བས། རང་རེས་མཐོང་ཆོས་སུ་དྲན་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་པ་གང་བསགས་པ་རྣམས་ལ་འགྱོད་ནའང་། དེ་རྣམས་མ་བཤགས་པར་མུ་མཐུད་ནས་གནས་ན། ཚེ་འདིར་ཡང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ལྷག་པར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་རེ་བ་བརྒྱབ་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་པས། ད་ལྟ་དྲན་ཚོད་ཀྱི་སྡིག་པ་བསགས་རིགས་ཡིད་བཤར་གྲངས་འདྲེན་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་འགྱོད་སེམས་དྲག་པོས་བཤགས་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན་ནའང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་དུ་མ་བསགས་པ་རང་རེའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བལྟས་ན། བསམ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་བྱ་རྒྱུ་སྡིག་པ་ལས་མེད་པ་འདིས་ཚོད་དཔོག་ནུས་པས། སྡིག་ལྟུང་ཉེས་པའི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྙིང་ཁོངས་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བཤགས་ཤིང་། ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་སྡོམ་སེམས་བསྟེན་དགོས། དངོས་གཞི་ལག་ལེན་སྐབས་སུ་སྡོམ་ཐུབ་མིན་ཅི་རིགས་འབྱུང་སྲིད་མོད། བཤགས་པ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྡོམ་འདོད་ཀྱི་ཡིད་དམ་བརྟན་པོ་འཆའ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་བཞི་ཚང་ངེས་ཀྱི་བཤགས་པ་བྱས་ན། སྡིག་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དག་ཐུབ་པས། སྤྱིར་ན་སྡིག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་། བཤགས་ནས་འདག་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྡིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སྲོལ་ཡོད།

༈ ཡན་ལག་བདུན་གྱི་བཞི་པ་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགའ་བ་བསྒོམས་པས་དེ་དག་གིས་དགེ་བ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ལ་མཉམ་པོར་ལོངས་སྤྱད་དུ་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་ནི་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་དང་འགྲན་སེམས་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་གི་སྔར་བསགས་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གཉིས་ཡོད་པས། དཔེར་ན། རང་གིས་དགེ་བ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ལུས་དོན་ལྡན་བྱས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དང་། སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། ད་དུང་ཡང་སྔར་ལས་ལྷག་པར་བརྩོན་འདོད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་སྤེལ་ལ། གཞན་གང་ཟག་ལྔ་ཡི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བར་གསུངས་པས། སངས་རྒྱས་དང་། སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བ་ཡིན། གང་ལྟར་དམན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕྲ་མོ་གཅིག་སུས་བསགས་པ་དེ་ལའང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་སྨོན་པའི་གནས་སུ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་ན་རང་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་མཉམ་པོར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་བགོ་སྐལ་ཐོབ་པར་གསུངས།

༈ ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ལྔ་པ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་ལ། གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང༌། སྐབས་འདིར་མཎྜལ་ཡོད་ན་མཎྜལ་ཚོམ་བུ་དགུ་པ་ཞིག་བཀོད་ཅིང་། དེ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་མོས་ནས་བཏེགས་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་དགོས། འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན།

༈ ཡན་ལག་བདུན་གྱི་དྲུག་པ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ། མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་བཞེད་དེ་དག་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་སྟེ། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་དང་། འདི་གཉིས་ཀ་ལ་ཚོགས་ཞིང་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་བྱུང་སྙམ་པའི་མོས་པ་བརྟན་པོ་དགོས་གསུང་། སྐབས་འདིར་མཎྜལ་ཚོམ་བུ་ལྔ་པ་ཞིག་བཀོད་ནས། མི་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་ལ་འཁོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཏབ། འདི་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་གསུངས།

༈ ཡན་ལག་བདུན་གྱི་མཐའ་མ་བསྔོ་བ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང༌། །ཞེས་སོགས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་མཐའ་དག་གི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ནང་ཆུ་ཐིགས་ལྷུང༌། །རྒྱ་མཚོ་མ་ཟད་བར་དུ་དེ་མི་འཛད། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྔོས་དགེ་བ་ཡང༌། །བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་དེ་མི་འཛད། །ཅེས་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་གནད་ཟབ་པ་ཞིག་དེར་གདའ་འོ། །ཁྲིད་གཞུང་རྙིང་པ་ན་སྤྱི་བཤགས་སོགས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ནའང་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་འཇུག་པ་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེང་སང་ཕྱག་ལེན་དུ་མི་མཛད་དོ། །བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་ཡིད་ཆེས་པའི་བློ་སྐྱེད་དེ། ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་བལྟ་བའི་ལོག་ལྟའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཚང་བ་བྱུང་ན་ཚིག་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་རུང་ལྷོད་པོར་བྱས་ནས་འདོན་བཞིན་དོན་དྲན་པར་བྱ་དགོས། སྐབས་རེ་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཚིག་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ། རིན་ཆེན་སེམས་དེ་བཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་འདོན་ན༑ བཤགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ལ་བསམ་རྒྱུའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བསགས་སྦྱངས་སྤེལ་གསུམ་ཚུལ་བཞིན་བྱ་བ་གནད་དམ་པ་ཡིན། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྔོན་འགྲོ་དང་། དངོས་གཞིའི་དམིགས་སྐོར་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ལྷག་མཐོང་གི་བར་གྱི་དམིགས་རིམ་མཐའ་དག་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་ཞིང་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོགས་ཕྱག་ལེན་དང་གསུང་རྒྱུན་ངེས་པར་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་པས། དེང་སང་སྦྱོར་གཞུང་གི་ཊཱིཀ་ཐལ་འཛིན་པ་ལྟར་རང་གང་འདོད་ཀྱི་ཧོར་ཁོངས་སོགས་བྱས་ན་དགེ་སྦྱོར་མཐའ་དག་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་ལས་གསུངས་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཞིབ་མོར་སྤྱོད་པ་གནད་དུ་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་དུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་དམར་འཁྲིད་བསྟན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དཔེ་ཆ་ལ་བླ་མ་བཅོལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྐད་བྱེད་པ་མཐའ་དག་ནི་སྐྱོན་ཅན་གྱི་དགེ་སྦྱོར་རང་ཉིད་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།

གསོལ་བ་འདེབས་པ་མན་ངག་བཞིན་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་སུ་བྱ་བ།

༈ སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་པ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མན་ངག་བཞིན་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་སུ་བྱ་བ་ལ༑ བླ་མ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བར་བྱས་ཏེ། འདི་གའི་གཞུང་ནས་འབྱུང་བའི་གསོལ་འདེབས་ལྟར་རམ། དེ་མིན་བླ་མའི་ཕྱག་བཞེས་རྒྱུན་འདོན་ལམ་རིམ་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་འདོན་ཐུབ་ན་ལེགས། དེ་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རྭ་སྒྲེང་དུ་བཞུགས་ནས་ལམ་རིམ་ཉམས་བཞེས་གནང་སྐབས། ལམ་རིམ་གྱི་བླ་བརྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་། མཐར་བླ་བརྒྱུད་གཞན་རྣམས་ཇོ་བོ་རྗེ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་ལ་ཐིམ། ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་རིང་ཞལ་གཟིགས་ནས། མཇུག་ཏུ་ཇོ་བོ་རྗེའི་ཕྱག་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ལ་བཞག་སྟེ༑ བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྱིས། གྲོགས་ང་ཡིས་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ཞིག་བྱུང་། དེའི་སྐབས་དེར་མཛད་པའི་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་བྱེད་འདི་གསུངས་བྱིན་རླབས་ཅན་ཡིན། རྗེས་སུ་གནས་དེར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་མཛད་སྐབས་སྨོན་ལམ་དུ། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་རྨད་བྱུང་འཕྲིན་ལས་ལས། །ལེགས་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པས་ཀྱང༌། །ཞེས་སོགས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པ་དེའི་ཁུངས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གསུངས་རྒྱུན་ཡོད། གསོལ་འདེབས་འདོན་སྐབས་རྐང་པ་མཐའ་མ་དེ་ལན་གཉིས་རེ་གསུང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། དང་པོའི་སྐབས་སུ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བྱིན་རླབས་ཞུ་བའི་དམིགས་པ་བྱ་དགོས། དེ་ནས་སླར་ཡང་མཎྜལ་ཞིག་ཕུལ་ནས་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་གསོལ་འདེབས་བྱ། དེ་མིན་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་དོ་སྣང་དང་། ལོངས་ཁོམ་མེད་པར་འདོན་པ་མང་པོ་མི་ཚར་ཤིག་ཤིག་འདོན་རྒྱུའང་རྙོག་གཞིར་སྣང་། ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་མོར་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་འདོན་རྒྱུ་མང་ན་མི་ལེགས། དེ་རིགས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་གཞུང་གི་རྩ་བ་རྣམས་ཁ་ཏོན་བྱས་ན་གཅིག་གོ་ཉིས་ཆོད་ཡིན་པས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་འདོན་བཞིན་ཤར་སྒོམ་ཡང་བྱེད་ན་ཕན་རླབས་ཆེ། འབྲས་བློ་གླིང་ཁུ་ནུ་དགེ་བཤེས་རྒན་རིག་འཛིན་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱན་འཇུག་གཉིས་ཆག་མེད་ཞལ་འདོན་གནང་གིན་འདུག་པ་མ་ཟད། གཞན་དག་ནས་ཀྱང་པོ་ཏི་ལྔའི་རྩ་བ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེར་ལེའུ་དང་། རབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཤས་རེ་མུ་མཐུད་ནས་ཞལ་འདོན་གནང་མཁན་འདུག་པ་ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་ཐར་དེ་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་དགོས། གང་ལྟར་ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་འདིའི་ཁྲིད་ཉན་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པོ་ཡིན་ཚེ། ལོང་ཁོམ་ཡོད་ན་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་རང་གི་སྦྱོར་ཆོས་འདོན་ན་ལེགས་ཤིང་། དེ་མིན་སྦྱོར་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འཐུས། སྦྱོར་ཆོས་འདོན་སྐབས་སྐྱབས་ཡུལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བསམ་པའི་སྙིང་ནས་དད་པ་ཞིག་མེད་ན། ཚིག་ཙམ་བཏོན་ནས་དཀོན་མཆོག་མཁྱེན་ཟེར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། གཏིང་ནས་སེམས་དགའ་ལྷང་ལྷང་དང་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་ཞིག་གིས། རང་ཉིད་སྡོད་མི་ཚུགས་པ་ལྟ་བུའི་དད་པ་མི་འོང་བ་རེད། ཐོག་མར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འགོག་ལམ་གཉིས་པོ་དེ་ངོ་ཤེས་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་དང༌། དེ་ལ་སྙིང་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འབྱུང་།

ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བ།

༈ གཉིས་པ་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་སྐྱོང་ཚུལ་དང་། སྐབས་འདིའི་སྐྱོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཉིན་རེ་བཞིན་ཐུན་གྱི་སྐབས་སུ། སྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏོད་པའི་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་བ་འདི་ནི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་། སེམས་རང་གི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པས་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་འདི་རང་གི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་བྱས་ནས། དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་བཀོལ་དུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན། དེ་ཡང་གང་ཟིན་ཟིན་ནས་དམིགས་པ་བསྐྱངས་ན་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་གྲངས་འདི་ཙམ་དང་། གོ་རིམ་འདི་བཞིན་བཏང་སྙམ་ཡང་འགྲོར་མི་ཉན་པའི་གེགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞིང་། དང་པོ་ནས་ལང་དུ་སོང་ན་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་དགེ་སྦྱོར་སྐྱོན་ཅན་འགྲོ་བས། ཐོག་མར་དམིགས་པའི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཏང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་དྲག་པོ་འགའ་ཞིག་བཏང་ལ། ལྷག་ཆད་མེད་པར་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱང་དགོས་ཚུལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ།

༈ གཉིས་པ་སྐབས་འདིའི་སྐྱོང་ཚུལ་ནི། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་སོགས་དང་། མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ཚུལ་བསམ་ཞིང་། བླ་མའི་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་ལ་སྡོམ་སེམས་བསྟེན། བསླབ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རང་གིས་གང་རྟོགས་པ་རྣམས་བསམས་ཏེ་སེམས་དྭང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དད་པ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་སྒོམ། རང་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་། འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྣམས་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསམས་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་དགོས་ཚུལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས།

༈ གསུམ་པ་མཇུག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུན་གྱི་སྐབས་སུ་བསགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་བཟང་སྤྱོད་དང་། སྨོན་ལམ་བདུན་ཅུ་པ་སོགས་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གི་སྨོན་གནས་རྣམས་སུ་འདུན་པ་དྲག་པོས་བསྔོ་བར་བྱའོ།།

༈ གཉིས་པ་སྐྱོང་ཚུལ་དངོས་དེའི་ཐུན་མཚམས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ནི། དེ་ཡང་ཐུན་གྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་ར་བརྟན་པོས་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་དག་དམན་ལྷག་ཏུ་མ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་དམིགས་སྐོར་དངོས་གཞི་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དང༌མཐུན་པར། ཐུན་མཚམས་སུ་དེ་དག་གི་རྒྱས་བཤད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆེ་ཆུང་སོགས་བལྟ་དགོས་ཀྱི། སེམས་རྒྱ་ཡན་ལ་བཏང་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་བོགས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་གསུང༌། དེ་ཡང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའི་བར་རྣམས་དཔྱད་སྒོམ་གཙོ་ཆེ་བ་དང་། ཞི་གནས་སོགས་ལ་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་ཆེ་ཡང༌། དཔེར་ན། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཆོས་སྐོར་ལྟ་བུའི་ཚེ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་སོགས་དཔྱད་སྒོམ་དང༌། དེའི་མཐར་རྟོག་པ་གཞན་རྣམས་བག་ལ་ཞ་སྟེ་དད་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་འཇོག་སྒོམ་དང༌། ཞི་གནས་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་གནད་ལ་ཡང་ཡང་སེམས་པ་ནི་དཔྱད་སྒོམ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་འཇོག་སྒོམ་ཡིན་པས་གནད་དེ་དག་མ་གོ་བར་ངེད་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པར་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་བྱེད་ཟེར་བ་སོགས་ནི་རང་ལ་ཚད་ལྡན་གྱི་སྒོམ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ༑ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འདི་ན་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང༌། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང༌། །ཞེས་པས་མཚོན་ཏེ་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་འཇོག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་གཙོ་བོར་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་ཐེབས་ཆེད་དམིགས་པ་དེ་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་དགོས་པས། གོམས་འདྲིས་བསྟེན་སའི་ཡུལ་དེར་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཡུལ་དེའི་གསལ་སྣང་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བར་ཡིད་ཆེས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་འབད་ན་མོས་སྒོམ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ལས། བློ་དགེ་བ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་འགྲོ་བ་མི་འོང་། གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་ནས་གསལ་སྣང་ཐོན་པ་འོང་ཕྱིར་སེམས་ལ་འདྲིས་ཆ་དགོས་པས། དེའི་རིགས་ལ་དཔྱད་སྒོམ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན། ཐུན་གྱི་སྐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་སེམས་ལ་བཟོ་ལྟ་བཟོས་ཤིང་། གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པ་དེ་རྣམས་མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་དུ་སྤེལ་ཐབས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཆར་པ་ཆུ་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་དགོས་པས། ཐུན་མཚམས་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་བླ་མ་དམ་པ་ཚོའི་རྣམ་ཐར་མཇལ་བ་སོགས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་འཕེལ་ཐབས་གཙོར་བཟུང་དགོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ། མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཉལ་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བཅས་ཞི་ལྷག་གི་ལམ་བདེ་བླག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཚོགས་བཞི་ལའང་བསླབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལྟུང་བཤགས་དང་སྦྲགས་ནས་བརྐྱང་ཕྱག་དང་། བསྐོར་བ། མཎྜལ་གསོག་པ་སོགས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་འཚམས། དེ་ལྟར་ན་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པ་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་དང་། ཐུན་མཚམས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་འདི་ནས་ལྷག་མཐོང་བར་གྱི་དམིགས་རྣམ་གང་སྐྱོང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་དགོས།

སྨྲས་པ། ཀྱེ་མ་བཀྲེས་སྐོམ་གདུང་བས་ཉམ་ཐག་པར། །ཟས་གོས་འབྱོར་པས་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། །འགལ་ཟླའི་དགྲ་ཡིས་གཙེས་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་དཔོན། །དྲིན་ཅན་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་སྨྲ་བྱེད་ན། །མཐའ་མེད་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །མནར་བའི་འཇིགས་པ་ཀུན་ལས་རབ་བསྒྲལ་ཏེ། །གཏན་བདེའི་ནོར་བུ་ལག་མཐིལ་རྫས་བཞིན་དུ། །སྟོན་བྱེད་ཡོངས་འཛིན་བཀའ་དྲིན་གཞལ་ནུས་སུ། །ཞི་བདེའི་གོ་འཕང་ཙམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་ན༑ ༑སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཞེས། །གྲངས་རིང་བསྐལ་པར་འཐོབ་དཀའི་སྒྲ་བོ་ཆེར། །འགོད་མཛད་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྤྱི་གཟུགས་དངོས། །རང་སེམས་ལོག་པར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་ངོ་ལ། །རང་སྐྱོན་བླ་མའི་མཛད་པར་ཤར་བ་ཀུན། །རང་སྙིང་གཏིང་ནས་རུལ་བར་ངེས་པ་ཡིས། །རང་མཚང་ཡིན་པར་གོ་ནས་དུག་བཞིན་སྤོངས། །ཅི་མཛད་ལེགས་པར་མཐོང་པའི་དག་སྣང་དང༌། །ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མོས་གུས་ཀྱིས། །ཅི་བྱས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བའི་ཟབ་གནད་དེ། །ཅི་བསམ་འགྲུབ་པའི་ཕན་བདེའི་རྩ་བར་གོ །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

བསྟེན་ནས་བློ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བའི་རིམ་པ།

༈ གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བསྟེན་ནས་བློ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་ལ། དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྐུལ་བ་དང༌། སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་གཉིས།

དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྐུལ་བ།

དང་པོ་ལ་དལ་འབྱོར་ངོས་གཟུང་བ། དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ། རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་གཉིས། དལ་བ་དང་། འབྱོར་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས། རང་འབྱོར་དང་། གཞན་འབྱོར་རོ།།

དང་པོ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་དང༌། །ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་བརྙེས་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་དལ་འབྱོར་ངོས་འཛིན་དགོས་པས། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཞེས་པ་འདི་མིའི་ལུས་རྟེན་འདི་དང་སྦྲེལ་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས། ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་མི་བཤད་པར། རྟེན་འདི་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལྡན་པའི་མིའི་རྟེན་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དལ་བ་ཞེས་པ་དེ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་བྲལ་ཏེ་ལོངས་ཁོམ་ཡོད་པས་དལ་བ་དང་། འབྱོར་པ་ནི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་རྣམས་ཚང་བ་ལ་གསུངས། དེས་ན་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་གྱི་རིགས་རྣམས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་དལ་བ་དེ་ལ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། ༡༽ ལོག་ལྟ་ཅན། ༢༽་་་༤༽ ངན་འགྲོ་གསུམ། ༥༽ སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་བ། ༦༽ ཡུལ་མཐའ་འཁོབ། ༧༽ གླེན་ལྐུགས། ༨༽ ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་སྟེ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་དལ་བ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཞིང༌། འབྱོར་པ་དེ་ལ་རང་འབྱོར་ལྔ་དང་། གཞན་འབྱོར་ལྔ་བཅས་བཅུ་ཡོད་པ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང༌། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་ ༡ མིར་སྐྱེས་པ། ༢ ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། ༣ དབང་པོ་ཚང་བ། ༤ ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ་སྟེ་མཚམས་མེད་མ་བྱས་པ༑ ༥ གནས་ལ་དད་པ་སྟེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་དད་པ་བཅས་རང་འབྱོར་ལྔ་དང༌། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དམ་ཆོས་སྟོན། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བ་འོ༑ ༑ཞེས་ ༦ སངས་རྒྱས་བྱོན་ནས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ། ༧ སངས་རྒྱས་དེའམ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་བཞིན་པ། ༨ སངས་རྒྱས་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་བསྟན་པ་མ་ཉམས་པར་གནས་པ། ༩ ཆོས་བསྟན་པ་དེས་གང་ཟག་དམན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མཐོང་བས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། ༡༠ གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་འབྱོར་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་མི་ལུས་འདི་བདག་གིས་ཐོབ་འདུག་སྙམ་པའི་གཡམ་ལ་རྒྱུག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་དཔྱད་པ་ན། རང་ཉིད་མིར་སྐྱེས་པས་ངན་སོང་གསུམ་དང༌། ལྷ་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་མ་དགོས་ཀྱང༌། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལས་འབྲས་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ངེས་ཤེས་ཡོད་ན་ལོག་ལྟ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང༌། བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་བཞི་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་བསྟན་པ་གནས་ན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡང་ཡོད། བོད་གངས་ཅན་འདིར་འཁོར་རྣམ་བཞི་མ་ཚང་ཡང༌། དགེ་སློང་ཕ་ཡོད་ན་དོན་གྱིས་ཡུལ་དབུས་ཡིན། གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་གོ་ན་གླེན་ལྐུགས་མིན་པ་སྟེ་དལ་བ་བརྒྱད། སྤྱིར་མི་ལུས་ཐོབ་པ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང་བ། མཚམས་མེད་ལྔ་མ་བྱས་པ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པ༑ གཞན་འབྱོར་དང་པོ་བཞི་དངོས་བསྟན་དཀའ་ཡང་དོན་གྱིས་ཚང་བ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པ། གསུངས་པའི་བསྟན་པ་མ་ཉམས་པར་གནས་པ། བསྟན་པ་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཞུགས་པ། སྦྱིན་བདག་སོགས་ཀྱིས་རང་ལ་ཟས་གོས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྟེར་བ་སྟེ། འབྱོར་པ་བཅུ་དང་བཅས་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ད་ལྟ་རང་གིས་ཐོབ་པའི་མི་ལུས་འདི་ལ་ཚང་ངམ་མ་ཚང་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཚང་འདུག་ན་དེ་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ལྷང་བ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་བརྟག་པའི་དུས་ན་དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་མིར་རློམ་པ་མཐའ་དག་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མ་ཚང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་གསུངས། རང་ཅག་ལྟ་བུ་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་སོགས་ཕ་མའི་ངག་ལམ་བརྒྱུད་སེམས་ལ་འཇགས་པས་ལོག་ལྟ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང༌། ངན་སོང་གསུམ་པོ་གང་རུང་དུ་མ་སྐྱེས་པར། མིའི་ལུས་བླངས་པ་དང་། དེ་ཡང་ད་ལྟ་བསྟན་པ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུངས་པའི་ནང་ནས། གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བཅོ་ལྔ་ལོར་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་འདས་ཏེ་ཕྱེད་ཙམ་རྫོགས་ཀྱང་བསྟན་པ་གནས་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མིར་སྐྱེས་པ་ཙམ་མ་ཟད། ཆོས་དར་ཞིང་གནས་པའི་ཡུལ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པས་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུའང་མ་སྐྱེས་ཤིང་། དལ་འབྱོར་ཞེས་པ་མི་ལུས་ཡིན་ཚད་ལ་མི་ཚང་བར། བསམ་བློའི་ཁྱད་པར་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཇོག་དགོས་པས། ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་ཤེས་མཐོང་བའི་བསམ་བློ་དུད་འགྲོ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་པས་གླེན་ལྐུགས་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཚེ་རིང་བའི་ལྷའི་ལུས་རྟེན་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་བླངས་ན་འདོད་ཡོན་ཁོ་ནར་གཡེང་བས་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་མི་དྲན་པ་བཅས་ཀྱི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ཐར་བས་དལ་བ་བརྒྱད་ཚང་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱོར་པ་བཅུའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཚང་བ་ཡིན།

དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ།

༈ དེ་ནས་གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཚང་བ་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ཐོབ་ནའང་། ཡིད་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་མ་བསམས་ན། རང་ལ་མི་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་རྙེད་ཀྱང་། སེར་སྣ་ཅན་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བ་དང་འདྲ་བའི་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། འདི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་འདྲ་བའི་དོན་ལྡན་དུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་སློབ་སྤྲིང་ལས། བདེ་གཤེགས་ལམ་རྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང༌། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང༌། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་ངན་སོང་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད། རྟེན་དེ་ལ་ལས་གསོག་པའི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་མི་ཆེ། ལྷ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ལས་གསོག་པའི་མཐུ་ཆུང༌། མི་རྣམས་ནི་ལས་དགེ་སྡིག་གསོག་པའི་ནུས་པ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་། ཁྱད་པར་རང་ཅག་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས། བླང་དོར་མ་ནོར་བའི་མདུན་མ་ཞིག་བྱས་ཚེ། མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས། འགྲོ་བ་རྣམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སར་འཁྲིད། སེམས་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རྣམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འགྲུབ་པས། བདག་གིས་ཐོབ་པ་འདི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་ཞིག་རྙེད་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ན། སྔར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཆེན་ཞིག་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ནས་དབུལ་པོས་གཏེར་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་ལྷང་གི་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་གནས་སྐབས་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པ་ལའང་དལ་འབྱོར་གལ་ཆེ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་དགོས་པ་དེ་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པས། མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་གྱི་ཐོག་ལ་ཚེ་རིང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ཚིག་བཙུན་པ། དབང་ཆེ་བ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྟེན་འདིའི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་རེད། དེ་བཞིན་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ཐར་པའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པ་ལའང༌། རྟེན་འདིའི་ཐོག་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྤུས་དག་པོ་དང་། སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཅེས་པ་དེ། བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་མེད་ལ་རགས་ལས་པས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཡི་ལུས་རྟེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གཞན་ལ་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པར་གསུངས་པ་མ་ཟད། སློབ་དཔོན་ཀླུ་བྱང་གི་རྣམ་བཤད་རིག་པ་སོགས་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་འགའ་ཤས་ནང་། བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དག་ཞིང་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། འཛམ་བུ་གླིང་པ་མངལ་སྐྱེས་ཁམས་དྲུག་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་སྨོན་ནས། རྟེན་དེ་ཐོབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་བར་གསུངས་པས། རང་རེའི་ལུས་རྟེན་འཛམ་བུ་གླིང་པ་མངལ་སྐྱེས་ཁམས་དྲུག་ལྡན་འདིས་རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་མཆོག་ཟབ་ཤོས་དང་། ངོ་བོ་བཟང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཧ་ཅང་གི་ནུས་པ་ཆེ་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ། གོ་ཆོད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པས། ཆོས་བྱ་དགོས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཆོས་བྱ་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། སོ་སོས་བྱས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་མེད་དེ། དཔེར་ན། སྔོན་གྱི་རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ས་ལམ་གྱི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ད་ལྟ་རང་རེས་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད་ལ། ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་ཀྱང༌ད་ལྟ་རང་རེར་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཟུར་པ་ཞིག་ཡོད་བཟོ་མི་འདུག་པས། ལུས་རྟེན་འདི་ཡི་ཐོག་ནས་རིག་པ་སྒྲིམ་སྟེ་སྡུག་རུས་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན༑ ངས་མི་ཐུབ་པ་མི་འདུག་སྙམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བས། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་བར་བསམ་ནས་ཆོས་བྱ་ནུས་པར་ཐག་བཅད་དགོས།

དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསམ་པ།

༈ གསུམ་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསམ་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྟེན་དེ་བཟང་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འབེལ་པོ་ཞིག་ཡོད་ན། ད་རེས་ལན་གཅིག་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ནའང༌། སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྙིང་པོ་ལེན་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་འོང་རྒྱུར་དེ་ལ་རེ་བ་བརྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ན་ལུས་རྟེན་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་བ་ཡང་ཡང་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སེམས་ལ་ཤར་ནས། ད་རེས་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ལན་གཅིག་བྱུང་བའི་དུས་འདིར་རིག་པ་སྒྲིམ་ན་མ་གཏོགས། ཡང་ཡང་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་པར་འདུག་པས། དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ལན་གཅིག་རྙེད་པ་འདི། དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་འཆར་རྒྱུ་འོང་བ་རེད། དེས་ན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པ་འདི་ལ་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པ་དང་། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པ། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པའམ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི༑ ༑བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །ཞེས་རྒྱ་མཚོར་ཆེན་པོར་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་གཅིག་པ་ཞིག་རླུང་གི་བསྐུལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གཡེང་བའི་ཚེ། ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཙམ་ན་རུས་སྦལ་ལོང་བ་ཞིག་མཚོའི་སྟེང་དུ་འོང་བ་ན་མགྲིན་པ་བུག་པ་དེར་ཆུད་པ་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ལས་གསལ་བའི་དཔེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ། གྱང་ལོགས་ཀྱི་ངོས་སུ་སྲན་མ་སྦར་གང་གཏོར་ན་དེར་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། གལ་ཏེ་རེ་རེ་ཙམ་ཆགས་པ་བྱུང་ཚེ༑ བདག་གིས་ལུས་གྲངས་མེད་ཅིག་བླངས་པའི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི། སྲན་མ་ས་ལ་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་། དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ནི་གྱང་ལོགས་ལ་ཆགས་པའི་སྲན་མ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར་འདུག་གོ་སྙམ་ནས། དཔེ་དོན་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འཕྲོད་ངེས་ཤིག་སྦྱར་ཏེ་བསྒོམས་པ་ན། ད་རེས་སྟེས་ཅུང་ཟད་ལེགས་པ་མ་གཏོགས། གཡང་ལ་དེའུ་ལྷུང་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་འཆར་བའི་དགའ་འཇིགས་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀ་བཅོས་མིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པའི་དཔེ་དེར་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་པའམ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི༑ ༑ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་དང་། གཉའ་ཤིང་ནི། མིའི་འཇིག་རྟེན། བུ་ག་གཅིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ། དེ་གནས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར་ཕན་ཚུན་གཡོ་བ་ནི། བསྟན་པ་དེ་དང་མཇལ་དཀའ་བ། རུལ་སྦལ་ནི་རང་ཉིད། ལོང་བ་ནི་མ་རིག་པ། མགྲིན་པ་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་དེའི་ཁུང་བུར་ཆུད་པ་ནི། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཐོབ་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་ལྟ་བུར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་བསམ་ན་བློ་ལ་འཁུལ་ཚབས་ཆེ།

༈ གཉིས་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་ཙམ་འཐོབ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྣ་གཅིག་ཡན་ཆད་བསྲུང་དགོས། ཁྱད་པར་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འཐོབ་པ་ལ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་གཞི་བཟུང༌། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས། སྨོན་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་པ་ལ། དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ངན་སོང་གསུམ་ལ་དགེ་སེམས་མངོན་འགྱུར་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་དཀའ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འདོད་པའི་བདེ་བས་གཡེལ། མི་ལ་ཡང་ཆོས་མ་དར་བའི་ཡུལ་དུ་དགེ་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་ཐོས་པ་མིན་ཞིང༌། ཆོས་མ་དར་བའི་ཡུལ་དེ་ནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་ཚོད་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་ནི་ནས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་དུ་སྣང༌། ད་ལྟ་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་སྐྱེ་བོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཚོགས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་ཁས་འཆེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་གོང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ག་ཚང་བ་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་དུ་འདུག དེ་ལྟར་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཁ་ནང་དུ་ལོག་སྟེ་རང་ལ་བལྟས་པ་ན། ཆོས་བྱེད་པའི་མོས་བློ་ཡམ་མེ་པ་ཞིག་ལས་བློ་བདེ་ངེས་པའི་དགེ་བའི་གྲངས་འདྲེན་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང༌། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ནི་ཞར་བྱུང་དུའང་བསགས་པའི་རྒྱུ་འདིས། ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་ཞབས་འདི་ལ་བཙན་ས་ཞིག་མ་ཟིན་ན། སླད་ནས་མི་ལུས་འཐོབ་པར་མི་འདུག འཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་བློ་འདི་དཔྱིད་ཀ་ཡུངས་ཀར་བཏབ་ནས་སྟོན་དུས་ནས་བསྡུ་རྩིས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས། ཅོལ་རེ་ཆུང་སྙམ་དུ་མྱོང་བ་མ་ཐོན་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་འདི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་། གཞུང་འདིར་ས་བཅད་གཉིས་པར་འཇོག་གནང་མཛད་མོད། སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ས་བཅད་གསུམ་པའམ་མཐའ་མ་ལ་བཞག་ན་སྐབས་རེ་བློ་ལ་འཇུག་ཆེ་བར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱེད་ན་རང་རེའི་བློའི་ཟུར་ཞིག་ལ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དཀོན་པོ་ཡིན་ནའང་། རང་ཉིད་ལ་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་རེ་བ་ད་དུང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དེ། སྐྱབས་འགྲོ་འདོན་པ་སོགས་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་དང་། ཕྱག་འཚལ་བསྐོར་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་མོད། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དལ་རྟེན་རྙེད་པར་དཀའ་ཚུལ་འདི་ལ་བསམ་ནས། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་འདིར་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་མཁན་མང་རུང་ཉུང་རུང༌། རང་ཉིད་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་དང་མི་ཐོབ་ད་ལྟའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པར་རག་ལས་པས། ད་ལྟ་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ལ་མ་ཉམས་པར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྟེན་རྙེད་མི་དཀའ་ནའང་། རང་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ལ་མ་ཉམས་པ་མེད་ན། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་དལ་འབྱོར་འབེལ་པོ་ཡིན་ནའང་། རང་ཉིད་ལ་དལ་འབྱོར་དཀོན་པོ་ཆགས་ཆགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བསམ་ན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བར་ངེས་པ་རྙེད་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་འོང་།

གསུམ་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ནི། དབྱར་དུས་ཀྱི་སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ས་ཕྱར་བ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ། རང་ཉིད་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་ཏེ། ག་རེ་དུད་འགྲོ་ལས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བ་མང༌། དེ་ལས་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་མང༌། དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་བྱིངས་ན་གནས་པ་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོད་ན་ཁ་འཐོར་བའི་དུད་འགྲོ་ནི་ཆེས་ཉུང་མོད། འོན་ཀྱང་ས་ཕྱར་བ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ན་དུད་འགྲོ་མང་དུ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་ཡང༌། མི་བཅུ་སྐོར་ཙམ་ལས་མི་ཤོང་བ་དང༌། ཡུལ་གྲོང་རེ་ལ་མི་ཇི་ལྟར་མང་ཡང་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཆེར་མི་འོང་ལ། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་སོགས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་གཞལ་མི་དགོས་པར་མཁས་བླུན་ཀུན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་དང༌། བདེ་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་མི་ལུས། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆོས་དང་མཇལ་བའི་མི་ལུས་དཀོན། མཇལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ན་ཚིག་མི་ཟིན། བསམས་ན་དོན་མི་གོ བསྒོམས་ན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་མང༌། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་ཡང་། ཚེ་འདིའི་འདུན་མ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ཆེས་མང་བ་སོགས་ནས། ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མཐའ་དག་ཚང་བའི་ལུས་འདི་ལ། འདོད་པ་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་འབྱུང་བར་དཀོན་པའི་ཁྱད་ནོར་རྙེད་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་ཐོན་ཐོན་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་འདིར་རང་རེའི་མཐོང་ཆོས་ལའང་སྲོག་ཆགས་རིགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མི་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་ནས་དུད་འགྲོ་ཧ་ཅང་གིས་མང་ཞིང་མི་ཉུང་ལ། མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་དལ་བ་དང་འབྱོར་པའི་ཆོས་ཚང་བ་ཆེས་ཉུང་བ་སོགས་རིམ་བཞིན་དཔྱད་མཐར། གཞན་དོན་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཤའ་མ་ལག་ཏུ་ལེན་མཁན་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཉུང་བས། འབྲུ་ཡི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུ་འོག་གི་མཐའ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ནས་ཇེ་ཆུང་གིས་རྩེ་མོའི་ཆ་ལ་ཅུང་ཟད་ལས་མེད་པ་ལྟར། མཐའི་མང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པར་ངན་འགྲོའི་སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ནས་ཡར་མི་ལུས་སོགས་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཐོབ་པ་ཉུང་ལ། དེའི་ནང་ནས་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་བས། སའི་གོ་ལ་འདིའི་མི་འབོར་དེང་སང་ཐེར་འབུམ་བདུན་ནམ་དུང་ཕྱུར་བདུན་བཅུ་སྐོར་ཡོད་ཚོད་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་པ་འབུམ་ཁ་ཤས་ལོངས་ཤས་ཆེ་ནའང་། ད་དུང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཏེ་སྤུས་ཀའི་ཐོག་ཏུ་བསམ་ན་ཧ་ལམ་ཁྲི་ཁ་ཤས་ལས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆེས་ཆེར་ཉུང་བར་འགྱུར་བས། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ཏུ་མང་ཉུང་རྩིས་བསྡུར་ཞིག་བརྒྱབ་ནའང༌། དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་མིའི་ལུས་རྟེན་བཟང་པོ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་ངེས་པ་རྙེད་ནུས།

སྨྲས་པ། ཚེ་རབས་མང་པོར་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལ། །སྤྱད་ཀྱང་ད་དུང་ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་བར། །མཐོང་ཞིང་ཚེ་འདིའི་ཟས་ནོར་ལོང་སྤྱོད་སོགས། །ཆེས་དཀོན་སྙིང་པོར་འཛིན་པའི་བླུན་པོ་ཁྱོད། །སྔོན་ཆད་ད་ལྟའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདི་བཞིན་དུ། །ཆོས་བརྒྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གདོན་ཆེན་པོ། །སྙིང་ལ་ཞུགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་རུ། །གཟུང་ནས་གཏན་གྱི་མདུན་མ་རླུང་ལ་བསྐུར། །ད་ནི་ཕན་བདེ་ལེགས་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་གཞི། །དལ་འབྱོར་གྲུ་གཟིངས་ལན་གཅིག་རྙེད་པ་འདིས། །ངེས་ལེགས་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་མ་ཕྱིན་པར། །འཁོར་བར་སྟོང་ལོག་བྱས་ན་སྙིང་རྩ་རུལ། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ།

༈ གཉིས་པ་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ལམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་འདུ་ཚུལ་དང་། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཁྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། རིམ་པ་དེ་ལྟར་འཁྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་མཚན་དངོས་དང་། དགོས་པ་བཅས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་རྣམས་སྐབས་འདིར་ཐོག་མར་དོན་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པས་སེམས་འདུལ་བའི་དོན་དུ་རྨང་གཞི་འདིང་ཚུལ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རིམ་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རིམ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་ཞེས་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཞིང་། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས༌ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་རང་མཚན་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་འཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད་པས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་དང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།

དེ་ཡང་རིམ་པ་དང་པོས་ལས་བཟང་ངན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཐབས་ལམ་རང་སྲུང་ལྟ་བུ་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པས་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་རང་སེམས་མ་དུལ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཐབས་བསྟན་ཏེ་དགྲ་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པ། རིམ་པ་གསུམ་པས་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཀྱང་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བར་དུ་གཅོད་པས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད། ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་བཅས་ནི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གདམས་པ་ཡིན།

སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ༌དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་ལེགས་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་སྤངས་པའི་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང༌། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤངས་པའི་ངེས་ལེགས་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཡིན།

དེ་ནས་འགལ་རྐྱེན་སེལ་བའམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། རིམ་པ་དང་པོ་ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་གོང་དེར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་བྱེད་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ཏེ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །ཅེས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བཟློག་བྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་དང་། བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་པར་འགྲེལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཡང་ལུགས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཐར་པ་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་དང་། ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །ཞེས་པས་ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་གཏན་དུ་སྤངས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མས་གཞི་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དེའི་སྟེང་དུ་སྣོན་བཞིན་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་དོར་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་མི་འོང་བར་བརྟེན། ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་བྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་རིམ་པ་དང་པོར་བཞག་སྟེ། ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་རིམ་པ་གཉིས་པར་སྐྱེ་བས། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། ཐར་པ་མ་ཐོབ་ན་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལེགས་པར་བསམས་ནས། དེ་གཞན་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོ་ནས་སྒོམ་པས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་བཅས་བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་བལྟོས་པའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ངེས་ཅན་དུ་གྱུར།

བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིའི་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་རྙེད་དཀའ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་བསམ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་སྟེང་དུ་ཁྲིད་ཚུལ་དེ་བཞིན་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་དུ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཚེ་ལ་ལོངས་མེད་པ། །ཡིད་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །ཅེས་དལ་འབྱོར་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་བྱེད་དུ་བསྟན་ནས། ལས་འབྲས་མི་བསླུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །ཡང་ཡང་བསམས་ན་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །ཅེས་ལས་འབྲས་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་བྱེད་དུ་སྦྱར་ཞིང་། དེ་ལྟར་གོམས་པས་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ། །ཞེས་གོང་གསལ་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིས་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པར་གསུངས་ཚུལ་དང་མཚུངས་ལ། ལམ་རིམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ལས་འབྲས་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཁོངས་སུ་སྦྱར་བར་མཛད།

སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བློ་ཚོད་ཙམ་གྱི་གདུལ་བྱས་མངོན་མཐོ་དོན་གཉེར་ཞེས་པ་དེ། གཙོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བར་མཐོང་ནས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་མངོན་མཐོ་བསྒྲུབ་བྱར་བཞག་སྟེ། དེ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་བཤད་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་རགས་པ་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་། དེའི་གཉེན་པོ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལམ་བདེན་གྱི་དོད་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རེ་ཞིག་ཐར་བའི་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་དེ་འགོག་བདེན་ལྟ་བུར་གྱུར་པས། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ནས་བསྟན།

སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང༌བ།

༈ གཉིས་པ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་ཚུལ་དངོས་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང༌བ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང༌བ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ་དང་གསུམ།

དང་པོ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང༌བ་འདི་ལ་གསུམ། ཆུང་ངུའི་བསམ་པ་སྦྱང་བ་དངོས། བསམ་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད། དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་སྙིང་དོན་ནི་ལམ་སྒྲོན་ལས། གང་ཞིག་ཐབས་ནི་གང་དག་གི །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་དག་ལ། །རང་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་མར་ཤེས། །ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཕལ་པ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པ། དུད་འགྲོ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི། སྐབས་འདིར་ངོས་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་ལ། འདིར་བསྟན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཁྱད་པར་ཅན། ཚེ་འདི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། ཕྱི་མའི་བདེ་བ་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པ་ཞིག་དགོས་ན་ཡང༌། སྐབས་འདིར་ས་བཅད་དུ་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་ཞིག་དགོས་པས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་དེས་གདུལ་བྱ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རང་མཚན་པ་ལ་འཁྲིད་པ་མ་ཡིན་པར། སྐྱེས་བུ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་སྔོན་འགྲོར་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་བདེ་བའི་ཐབས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་བློ་བཅོས་མིན་དེས་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་འདོད་དྲངས་ཤིང་། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱབས་འགྲོ་དང་། དེའི་བསླབ་བྱ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཕལ་པའི་མངོན་འདོད་ཡོངས་རྫོགས་ལམ་དེས་སྐོང་ནུས་པ་མ་ཟད། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་བློ་དེས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་བློ་སྦྱོང་བར་གྲོགས་བྱས་པས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཐབས་སུ་འགྱུར་བས། བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཀར་ཕན་ཆེ།

འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ།

འདིའི་གོང་གསལ་ས་བཅད་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བསམ་པ་སྦྱང་བ་དངོས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསམ་པ་གཉིས་གསུངས་པས། འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་སྐོར་འདི་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་འདིའི་རྨང་གཞིའི་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཞིག་སྙིང་བསྡུས་ཙམ་གླེང་གལ་ཆེ་བས། དེ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ལུས་པ་ཚང་ནས་ཆོས་རླབས་ཆེན་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་མིའི་ལུས་རྟེན་འདི་ནི་རྟག་པ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་མིན་པར། སྐྱེས་པའི་མཐའ་མ་འཆི་བ་དང་། འཆི་བ་དེའང་ནམ་འོང་ལ་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློས་ཟིན་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ། ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཞུགས་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པས། འདི་ལ་ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་མོར་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་འོས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། སྐབས་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བའི་དཔེར་མཚོན་འགའ་རེ་བསྟན་ན། འཕགས་ཡུལ་“ཡུ་པིས་”མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་“ཀཱན་པུར་”གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེ་འགྲམ་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་བུ་མོ་རང་ལོ་ལྔ་སྐོར་སོན་པ་དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དེའང་བུ་མོ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་གློ་བུར་རྐྱེན་དབང་གིས་གྲོངས་ཚུལ་དྲན་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་ཕ་མས་མཚོན་པའི་གཉེན་ཉེའི་མིང་དང་ལོ་རྒྱུས། དེར་འགྲོ་སའི་ལམ་དང་། ཁྱིམ་དེའི་ཁང་པའི་བཀོད་པ། འཛིན་ཆས་སོགས་རྒྱུས་སྟོན་བྱེད་མཁན་མེད་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཆ་ཚང་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པས། བུ་མོ་དེའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ཕ་མ་ད་ལྟ་འཚོ་གནས་རྣམས་ལ་ངོ་འཕྲོད་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་བྱུང་སྟེ། བུ་མོ་དེ་བཞིན་སྔོན་མའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པར་བརྟེན། བུ་མོ་དེ་ལ་ཕ་མ་བཞི་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་འདུག སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ཕ་དེ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། ཕྲུ་གུ་དེས་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་པས། ད་ཆ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་བྱུང་ཚུལ་ངོས་ལ་བཤད་བྱུང༌། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་“པཾ་ཇཱབ་”མངའ་སྡེའི་ས་ཁུལ་“སིག་”མི་རིགས་ཡིན་པའི་ནང་མི་ཞིག་ངོས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས། དེའི་ཕྲུ་གུ་བུ་མོ་རང་ལོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་སོན་པ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་གསལ་པོ་དྲན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་པ་ལྟ་བུས་མཚོན། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་པའི་མི་མང་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་ཡུལ་ཁག་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བར་ཐོས།

རང་རེ་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སུའང་སྤྲུལ་སྐུའི་རིགས་དུ་མ་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་རྗེས་དྲན་ར་འཕྲོད་ངོས་འཛིན་མ་ནོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འགའ་ཤས་ནས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་གསལ་པོ་མི་དྲན་ནའང༌། གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རིག་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་། ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་བཟང་བའི་བག་ཆགས་གསལ་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མང་པོ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ནང་ལ། དབྱིན་ཇིའི་མི་རིགས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་ཁོངས་སུ་ཞུགས་པ་“མི་སིས་སིས་ ཧྥི་རིས་ད་ བྷེ་དྷིས་” (Mrs. Freda Bedi) ཟེར་བ་ཞིག་གིས་འགན་ཁུར་བླངས་ནས། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་“སྤྲུལ་སྐུ་གཞོན་ནུའི་སློབ་གྲྭའི་ཁྱིམ་སྡེ་” (Young Lama’s Home School) ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ༑ རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཌལ་ཧའོ་སིར་གནས་སྤོས་བྱས་སྐབས། དེའི་ལས་བྱེད་འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་ངོས་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་གྲས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཕྲུ་གུ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཟེར་མཁན་བྱུང༌། དེང་སང་དགེ་བཤེས་དང་། སྒྲུབ་དཔོན་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་མང་དྲགས་པས། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གསུང་ཚུར་མ་བྱོན་པའི་སྐབས་ལ། ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་མདའ་དར་ཕར་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱ་བར་སྣང་བས་སྤྲུལ་སྐུའི་གྲངས་འབོར་འཕེལ་རླབས་ཚོད་མེད་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། གཞི་རྩའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་འོངས་སྟངས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་པའི་བག་ཆགས་གསལ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་བདག་སྤྲོད་བྱ་སྲོལ་བྱུང་། དེ་བཞིན་ཉམས་ལེན་པ་རྒན་རབས་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་རགས་པ་ཅུང་ཟད་བག་ལ་ཞ་སྐབས། ཕྲ་བའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་ཐུབ་པའི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་འགའ་ཤས་ཀྱང་ཡོད་ལ། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་ན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སླ་ཞིང་། དེ་མིན་དེ་དང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པར་གྱུར། གང་ལྟར་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཞིག་དྲན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ར་འཕྲོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོད་ནས་དྲན་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དེ་ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་གྱུར་ལ། དེས་ན་ཚེ་འདིའི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞིག་ཀྱང་འོང་ཆོག་སྟེ། ཚེ་སྔོན་མ་དེ་ཤི་བའི་སྐབས་སུ་ལུས་རགས་པ་དེ་འགགས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེ་མ་འགགས་པར་རྒྱུན་མཐུད་ནས་གནས་པས་ད་ལྟ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་པ་འདི་བྱུང་ལ། ཚེ་འདིའི་ལུས་རགས་པ་འཇིག་སྐབས་རྣམ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེའང་འཇིག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། སྔར་ལུས་རགས་པ་དེ་འགགས་ནས་ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྒྱུན་དེ་མུ་མཐུད་ནས་སྡོད་པ་ད་ལྟའི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས། མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་ལྟར་སྡོད་ཐུབ་རྒྱུའི་ཚོད་དཔག་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་སོགས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་བ་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ན་སྐྱོན་འདི་འདུག་ཅེས་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་གང་ཡང་མེད་པས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཞིག་འགོད་མཁན་སུ་ཡང་མ་བྱུང་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་མིན་པར། དངོས་ཡོད་ཀྱི་མི་དེ་འདྲ་མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་འབྱུང་བཞིན་པ་རེད་ལ། རྒྱུ་མཚན་དང་རིགས་ལམ་ཐོག་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱ་གར་བའི་སྔ་རབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དུ་མས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་པ་ཡིན། དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རབས་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་འོང་བའི་ཐབས་སུ་ད་ལྟ་ནས་འབད་ཆེད་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་པས། ཚེ་འདི་ཁོ་ན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། དེ་ལས་ཛ་དྲག་པ་དང་། གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་ལ་གྲ་སྒྲིག་ལྷོད་གཡེང་མ་ཤོར་བར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེར་གཙོར་བཟུང་བྱེད་པར་གདམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དང་པོ་ཚེ་འདི་བློས་གཏོང་བ་ཞེས་པ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་དོན་ནམ་ཡང་མི་བསྒྲུབ་པར་གོ་བྱ་མིན་པར། བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་ཡིས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། ནོར་དང་། འདོད་པ། ཆོས་དང་། ཐར་པ་བཅས་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞི་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་སྐབས་མངོན་མཐོའི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་ཆེད་ནོར་དང་འདོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པུས་འགྲིགས་ནས་དེའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་དཔལ་འབྱོར་དང་། འདོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་མི་དགོས་པར་མ་གསུངས་པར། ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞི་ཀ་དགོས་པར་བསྟན་པས། དེས་ན་རང་རེར་ཆོས་ཕྱོགས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བྱའི་དོན་ལ་བློ་གཏད་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལྷག་པར་གཞན་ཕན་ཆེད་དུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། ཁོར་ཡུག་ལ་བསམ་དགོས་པའི་འགན་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་དགོས་ཤིང་། དེ་ནི་མདོ་དོན་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་བྱ་རི་དྭགས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་། རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ། མཁའ་རླུང་། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་རྣམས། རང་གཞན་ཚང་མའི་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་བདེ་དོན་ཐོག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ༑ རང་རེའི་མི་ཐོག་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་མི་ཐོག་རིམ་པར་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་གྱི་བར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་འབད་རྩོལ་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེ་ལ་བཅངས་ནས། རྒྱུན་དུ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་སྔ་ཆར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཚིག་ཙམ་དུ་མ་སོང་བར། ཉིན་མོའི་དུས་སུ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བར་དངོས་སུ་བརྩོན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། སེམས་བསྐྱེད་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་བ་ཡིན་ཞིང་། མི་དགེ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་རིགས་རྣམས་རང་གིས་སྤངས་ཏེ། གཞན་ལའང་སྤོང་བར་བསྐུལ་བས་མཚོན། གཞན་ཕན་གྱི་ལས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཆོས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་དེ་ཡང་ལེ་ལོ་དང་། ཕྱི་བཤོལ་གྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བར་འབད་པ་གལ་ཆེ་སྟབས། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་སྔར་འདྲིས་དངོས་པོར་ཐག་བསྲིངས་པའི། །མུན་ཁྲོད་སྟུག་པོར་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་འཁྱམ་འགྱུར་དེ་ཡི་སླད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་ནམ་ཞིག་ཚེ་འདིའི་འགྲོགས་འདྲིས་རྒྱུས་ཡོད་མཐའ་དག་བཞག་ནས། བར་དོའི་སྣང་བ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདིའི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཟེར་བ་དེའི་འཕྲང་ལ་སླེབས་ཏེ། རང་ཚོད་གཏན་ནས་མི་ཐིགས་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་ཡིན་པས། ད་ལྟ་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེར་གྱུར། དཔེར་ན། སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་ཆས་འགྲིག་ཙམ་རེ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་བློ་ཆུང་དང་། མི་ཚེ་རིང་པོའི་འཆར་གཞི་བཏིང་ན་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་དང་བསམ་ཡོད་ཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཁས་ལེན་པའི་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ནས། ཚེ་འདི་ལས་ཐག་རིང་བའི་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་སྨན་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱ་དགོས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ལྷག་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས། རང་དང་དུས་གཏན་དུ་བརྒྱུད་མར་འགྲོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་ཞེ་ན། ད་ལྟའི་ལུས་སེམས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་འདིའི་སྟེང་དུ་ཡོན་ཏན་ཞིག་བསྒྲུབས་ཏེ་བཟང་པོའི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་ན། ནམ་ཞིག་ལུས་འདི་བཞག་ནས་འགྲོ་སྐབས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བའི་དུས་དེར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ། བག་ཆགས་བཟང་པོ་དེས་ཕན་པར་འདོད་པས། ད་རེས་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར། ཚེ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་མདུན་མ་བསྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པས། དུས་འདིར་རང་དྲིན་རང་ལ་མི་ཆུང་བའི་ཆེད་དུ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་འཇོག་རྒྱུར་ལྷོད་ཡང་མཐུད་ཤོར་མ་སོང་བར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་གྱི་འབད་བརྩོན་ཁོ་ནར་གཡེང་ཚེ། ཕྱི་མ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་མི་འོང་བའི་འགལ་རྐྱེན་ཡིན་པ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བློ་ལ་འཆར་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ་དེ་ལ་རིམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མར་བསྐོར་བའི་སྐབས་ནས་བདེན་བཞི་གསུངས་ཤིང་། བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་རེས་བཀྲལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་བཅས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའམ། ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་གསུངས་པའི་ནང་ལའང་མི་རྟག་པ་དང་པོར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་མི་རྟག་པ་ཕྲ་མོ་དང་། ད་ལྟ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་མི་རྟག་པ་ནི། རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་སྟེ་རགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན། དེ་བསྒོམ་རྒྱུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་གྱི་ཡིད་འབྱུང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་གཙོ་བོར་བསྒོམ་དགོས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ཆགས་སྡང་གི་དབང་ལས་ཉེ་དགའ་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བློ་སོགས་འཆར་སྐབས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་པ་སྙིང་པོ་མེད་པར་རང་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཚུལ་དྲན་དགོས་པས། མི་རྟག་སུ་ཞིག་མི་རྟག་ལ། །གང་ཞིག་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད། །གང་ཞིག་སུ་ཞིག་མི་རྟག་ལ། །གང་ཞིག་སྡང་བར་བྱེད་པ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་རྟག་པ་བསྒོམ་རྒྱུ་ནི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གའི་ལམ་ཐུན་མོང་བའི་གནས་སྐབས་གང་དུའང་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་ཡང་། མི་རྟག་པ་སྒོམ་པའི་ཐབས་དང་། བདག་མེད་པའི་མཚོན་དོན་དུ་རུས་རྒྱན་དང་། དུར་ཁྲོད་སྒོམ་པ་སོགས་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་དང་། ཆ་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཚང་བའི་སྐབས་འདིར་ནམ་ཞག་གཏན་གྱི་འདུན་མ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཏེ་སྙིང་པོ་ལོན་པར་བསྐུལ་དགོས་པ་ཡིན།

འཇིག་རྟེན་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ།

༈ དེས་ན་གོང་གསལ་ས་བཅད་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་བཞི། འཆི་བ་དྲན་པ་མ་བསྒོམས་པའི་ཉེས་དམིགས། བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན། འཆི་བ་དྲན་པའི་བློ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་པ། འཆི་བ་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ།།

འཆི་བ་དྲན་པ་མ་བསྒོམས་པའི་ཉེས་དམིགས།

དང་པོ་ནི། བླུན་རྨོངས་ལ་ལས་འཆི་བ་འོང་མི་འོང་གི་རྟོག་དཔྱོད་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་ལ། ཕལ་ཆེར་ནི་ནམ་ཞིག་འཆི་བ་ཞིག་འོང་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང་། མ་རྒས་ཀྱི་བར་དང་། ལོ་ཟླ་ཞག་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་ནས་མི་འཆི་སྙམ་པའི་དབང་གིས་འཆི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའམ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལོན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་གསོན་དུ་རེ་བའི་བསམ་པ་མངོན་འགྱུར་དེས། དཔེར་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་སྡོད་པའི་བློ་ཡོད་ན། འགྲོ་གྲབས་ཡེ་མི་བྱེད་པར་མཁར་རྩིག་པ་དང་། སོ་ནམ་སོགས་ཀྱི་གཤོམ་ར་བྱེད་པ་བཞིན། ཚེ་འདིའི་མདུན་མ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་འགྲོ་ལ༑ བསམ་པ་དེ་ལས་ལོག་སྟེ་སང་ཙམ་ཡང་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་མེད། ཟླ་བ་རྟིང་མའི་བརྒྱགས་གྲབས་བྱས་ཀྱང་། དེའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་ལུས་རྟེན་འདི་དང་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་རྭ་ཅོ་ཟིང་ངེ་བ་ཞིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་དུང་རེ་བ་ཡོད་ཚེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བའི་འདུན་པ་ཅན་དེ་གཞིས་སུ་སྡོད་པའི་གྲབས་མི་བྱེད་པར། ཁལ་རྟ་སོགས་བྱེས་ཀྱི་སྟ་གོན་ལྷུར་ལེན་པ་ལྟར། མྱུར་དུ་འཆི་སྙམ་པའི་བློ་དེས་འདི་སྣང་གི་བྱ་བ་ལ་མི་བརྩོན་པར། ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་པའི་ཐབས་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་གལ་ཆེ་བས། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་ཚུལ་དེ་ལ་དང་པོ་འཆི་བ་དྲན་པ་མ་བསྒོམས་པའམ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་པའི་ཉེས་དམིགས་སམ། འཆི་བ་མ་དྲན་པའི་སྐྱོན་དྲུག་གསུངས་པ་ལས།

༈ དང་པོ་འཆི་བ་མ་དྲན་ན་ཆོས་མི་དྲན་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། ཚེ་འདིའི་ལྟོ་གོས་གཏམ་སྙན་གྲགས་སོགས་འབྱུང་བར་འབད་བརྩོན་ཁོ་ནས་གཡེངས་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་མི་འོང་བ་དང་།

༈ གཉིས་པ་དྲན་ཡང་ཆོས་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། མཐར་འཆི་བ་འོང་སྙམ་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རིང་མི་འཆི། དེ་རིང་མི་འཆི་སྙམ་པའི་བློ་ངན་འདི་འཆི་ཁ་མ་ཚུན་ལ་འབྱུང་། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རེ་ཞིག་བྱ་བ་འདི་དང་འདིས་མི་ཁོམ་ནའང་། ཆོས་རྗེས་སུ་བྱེད་ལོང་འོང་ངེས་ཀྱི་བསམ་པས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་སང་སང་གནངས་གནངས་ངང་ནས་བསྐྱལ་བ་དང་།

༈ གསུམ་པ་ཆོས་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྣམ་དག་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བའི་དགེ་སྦྱོར་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་སོགས་ཕྱི་ལྟར་དུ་ཆོས་བྱས་པ་ལྟར་མངོན་ཡང་། ནང་ལྟར་དུ་ཆོས་ངོ་མར་མ་སོང་བ། དཔེར་ན། རང་ཉིད་རིང་པོར་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ཚེ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཚེ་གཟུངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་བསགས་པ་དང་། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའང་སྟོང་སྐུ་བཞེངས་ཤིང་། སྟོང་མཆོད་མང་པོ་ཕུལ་བ་དང་། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་གང་འདྲ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཀྱང་། བསམ་རྒྱུ་ཚེ་འདིའི་བདེ་ཐབས་ཁོ་ནར་སོང་བས་དེ་རྣམས་དགེ་བ་རྣལ་མ་མིན་པས། རྗེ་གུང་ཐང་ཚང་གིས། གསང་སྔགས་དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་སེལ་དང༌། །ཚེ་དང་ནོར་སྒྲུབ་དབང་སྡུད་མངོན་སྤྱོད་སོགས། །ཚེ་འདིའི་ཆ་ལག་ཁོ་ནར་འཁྱེར་བ་ནི། །ས་མཆོག་ཙན་དན་སོལ་བར་བྱས་འདྲ་བས། །ཆོས་ཀྱིས་ངན་སོང་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱེད་ཨང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་སྐོར་དེ་ཡང་། བློ་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་རྟེན་འདིའི་ཚེ་རིང་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ལུས་བདེ་བ། དབང་ཐང་ཆེ་བ་སོགས་འབྱུང་ཕྱིར་འབད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་བསྒྲུབ་ཚེ། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཙན་དན་ས་མཆོག་བསིལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་དེ་མེར་བསྲེགས་ན་ཚིག་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་བསིལ་བ་ལས་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་པ་དང་མཚུངས་པར། རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་དོན་མེད་དུ་སོང་བར་གསུངས། གཞན་ཡང་རང་རེ་ཆོས་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེས་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་ཆེད་སོ་བྱང་སྔགས་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས། ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས་སེམས་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ནས་བློ་འཁུལ་ངེས་ཤིག་མི་འོང་བའི་རྟགས་སུ། སྐྱིད་པོ་ཡོད་སྐབས་ཁ་ནས་ཆོས་བཤད་འདྲ་གཏོང་ཞིང་། ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བཙུན་མདོག་ཁ་པོ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀ་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་སྡུག་གི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་མེད་པའི་མི་ཐ་མལ་པ་གཞན་སུ་ཞིག་དང་མི་འདྲ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། སེར་སྣ། ཕྲག་དོག འདོད་ཆགས་རྣམས་ཆེ་ཞིང་། འཁྲུག་པ་རྒྱག་ཆོག་ཆོག་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་ནི། ལྟོ་འགྲངས་ཉི་མས་དྲོས་ཚེ་ཆོས་པའི་གཟུགས། །རྐྱེན་ངན་ཐོག་ཏུ་བབས་ཚེ་ཐ་མལ་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་དོན་ཐོག་ཏུ་བབས་གཤིས། ནམ་ཞག་གཏན་གྱི་མདུན་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་དེར་གནད་འགག་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། ད་དུང་གཞན་དག་མང་པོ་ཞིག་བློས་མི་ཐོངས་བར་གལ་ཆེར་བརྩི་བཞིན་བློའི་ཟུར་ཡན་ཆད་ལའང་འཁོར་བ་འདི། ཆོས་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྣམ་དག་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་པ་དེའི་དབང་དུ་སོང་བར་གསལ།

དེ་ནས་བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་པ་ནི། ཉམས་ལེན་ཐོག་ཏུ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱིས་དམིགས་རྣམ་བསྐྱངས་ནས་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་ཁུལ་བྱས་རུང༌། ལོ་ཟླ་བསྟུད་ནས་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་མི་ཐུབ་པར། དགེ་བ་གང་སྒྲུབ་ནའང་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་དང་འཕྲད་མཚམས་ཡིད་སུན་ཞིང་ཐང་ཆད་པ་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་སློབ་མ་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཉི་མ་དང་འདྲ་བ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའམ། སྒམ་པོ་པ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་དང་། བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་ཞེས་ཀྱང་ཞུ་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་བཞུགས་སྐབས་གདམས་པ་དང་མན་ངག་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ་ཞིང་། དེ་དོན་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ཏེ་ནམ་ཞིག་ཕེབས་ཁར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁྱོད་ལ་མན་ངག་ཅིག་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་གནས་སྐབས་འོང་བ་མི་འདུག་གསུངས་པར། གདམས་པ་གང་ཡོད་ཅིས་ཀྱང་གནང་བར་ཞུས་པས། རེ་ཞིག་མི་འོང་བས་རྗེས་ལ་བལྟ་ཆོག་པར་གསུངས། དེ་ནས་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཕར་ཙམ་ལ་ཕེབས་སྐབས། དེར་སྒུགས་གསུངས་ཏེ། ངའི་བུ་གཅིག་པུ་དེ་ཁྱེད་རང་ཡིན་པས། གདམས་པ་གཅིག་བྱིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ད་བྱིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་གདམས་པ་གནང་བར་གསོལ་བས། རྗེ་བཙུན་མི་ལས་ཞབས་འཕོངས་སེར་ཁ་གས་ཤིང་། སྐྲན་ཆགས་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། ངས་ཕུང་པོ་འདི་འདྲ་མ་ཆགས་བར་དུ་དཀའ་སྤྱད་དྲག་པོས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་རུས་བསྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་དགོས་པར་གསུངས། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་འདི་ལ་བསམ་སྐབས་སྐྱོ་ཤས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་ལའང་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཆེ་བས་ངོས་ནས་གཞན་ལའང་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པ་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནུས་པ་ཅིས་ཀྱང་ཡོད་མོད། དེ་འགྲུབ་མིན་རང་ཉིད་ནས་སྡུག་རུས་ཐུག་པའི་དཀའ་སྤྱད་དྭང་ལེན་བཟོད་མིན་ལ་རག་ལུས་པས། སྐྱིད་ཆོས་དེ་ཡིས་ཐར་དཀའ་བས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེས་ཆོས་བྱེད་སྟངས་སྐྱིེད་ཆོས་རང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མ་སོང་བ་ཞིག་དགོས།

༈ ལྔ་པ་རང་ཉིད་མ་རུངས་པར་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་པ་ནི། འཆི་བ་མ་དྲན་ན་ཚེ་འདིའི་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་རང་བདེ་དོན་གཉེར་དང་། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་རིགས་རྣམས་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩིས་ནས་བློའི་ཞེ་ཕུགས་ལ་བཞག་ཅིང་། རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་ལའང༌འཁོར། དེས་རྐྱེན་པས་འགག་ལ་ཐུག་དུས་རང་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པ་དང་། སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་གི་བསྲུང་བྱ་རྣམས་བརྗེད་དེ། རྫུན་གཏམ་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་བསླུས་བརྒྱག་རྒྱུ་སོགས་མི་འཚམས་པའི་རིགས་རྣམས་མིས་མ་ཤེས་ཙམ་དང་། མངོན་གསལ་དོད་པོ་མ་བྱུང་ན་ཡ་ང་བག་ཚ་མེད་ཅིང་། འགའ་རེས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཆགས་ཀྱང་ད་དུང༌ཧམ་པ་བྱས་ཏེ། འཇོན་པོ་དང་རྒོད་པོ་ཡིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་མཁན་འདུག་པ་དེ་རྣམས། འཆི་བ་མ་དྲན་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་མདུན་ལམ་རིང་པོ་ཡོད་པ་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དེ་རྣམས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་མི་ཚེ་བསྐྱེལ་ན་ཉིན་རེ་བཞིན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་དེ་བྱུར་གྱི་སྣ་འདྲེན་དུ་འགྱུར་སྲིད། མིའི་ལུས་རྟེན་གཅིག་མཚུངས་དང་། ཀླད་པའམ་རྣམ་དཔྱོད་འདྲ་འདྲ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འགའ་རེས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་མིའི་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ཞི་བདེ་དང་། གཞན་ཕན་ཐོག་ཏུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པས། ཚང་མས་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ་གྱིས་སྨོན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་། སྙན་གྲགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། དཔེར་ན། ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དི་པཾ་ཀཱ་ར་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སོགས་དང་། ཅིག་ཤོས་ཤིག་ནས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ཆགས་སྡང་གི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་འཚེ་བའི་བྱ་བ་ལ་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ། དཔེར་ན། སི་ཏ་ལིང་དང་། ཧི་ཊི་ལར་ལྟ་བུས་ཆགས་སྡང་དྲག་པོས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱས་པས། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་གྲགས་པ་མི་སྙན་པས་ཁྱབ་སྟེ་ཚང་མས་སྨོད་པའི་ཡུལ་ཐ་ཆད་ཅིག་ཏུ་ད་ལྟའང་བརྩི་བཞིན་པ་རེད། དེ་རྣམས་གསོན་པའི་རིང་ལ་སྟོབས་དང་། གདུག་རྩུབ། དཔུང་ཤུགས། དབང་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སུ་ལའང་འཇིགས་སྣང་མི་དགོས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་འགྲན་ཟླ་བྱེད་མཁན་བྱུང་རུང་ངོ་ལྐོག་ཅི་རིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བསལ་བའི་ནུས་པ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་དེ། གང་ལའང་ཡ་ང་བག་ཚ་མེད་པར་བསྡད་ཀྱང་། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་སྐབས་སོ་སོའི་བློས་བཀལ་སའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་མེད་པའམ། ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས། དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་འཁོད་འདུག་པ་ལྟར་འོང་བ་ཡིན།

༈ དྲུག་པ་འཆི་ཁར་འགྱོད་བཞིན་དུ་འཆི་དགོས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། དེ་ལྟར་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་བཏང་སྟེ་རང་ཉིད་མ་རུངས་པར་བྱས་ན། དེའི་འབྲས་བུར་འཆི་ཁར་འགྱོད་ནས་འཆི་དགོས་པ་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཚུལ་འཛིན་པ་བག་དྲོ་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་ནས་འགག་ལ་ཐུག་སྐབས། གང་དྲག་ཅི་དྲག་གི་འགྱོད་པའི་ངང་ནས་འགྲོ་དགོས་འོང་བ། དཔེར་ན་གཏམ་རྒྱུན་ཞིག་ལ། མཆོད་གནས་ཆོས་པ་ཞིག་ལ་མི་ཁྱིམ་མང་པོས་མཆོད་གནས་སུ་བརྩི་ཞིང་། རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཆོས་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་མ་བདེ་བ་ཅན་དུ་འགྲོ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ཚུལ་བཤད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ། ནམ་ཞིག་འཆི་ནད་ཐེབས་སྐབས་ཡོན་བདག་རྣམས་ནས་བླ་མ་ཁྱེད་ཉིད་རང་ཏ་དག་པའི་ཞིང་ལ་ཕེབས་ཆོག་ཆོག་ཡིན་མོད། ངེད་ཅག་ཤུལ་ལུས་རྣམས་སྐྱབས་དང་རེ་ས་དཔུང་གཉེན་གང་དུ་འཚོལ་ཞེས་གདུང་འབོད་ཞུས་པར། བླ་མས་ང་མ་ཤི་ན་མ་ཤི་བ་རང་དགའ་བ་འདུག་ཅེས་སྐད་ངན་ཤོར་བ་ལྟར་མ་སོང་བར་བྱ་དགོས།

འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན།

༈ གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ། དོན་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན། སྟོབས་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན། འཆི་ཁར་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་ཕན་ཡོན་བཅས་དྲུག་གསུངས་པ་ལྟར། མདོར་ན་འཆི་བ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་ཞག་གཏན་གྱི་འདུན་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩིས་ཏེ་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པ་ཞིག་འོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་དང་ཉེས་སྤྱོད་ཅིག་ཅར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཐོ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོབས་ཆེ་ལ། མི་རྟག་པ་དྲན་པ་དེས་ཐོག་མར་ཆོས་ལ་སྐུལ་བྱེད་དང་། བར་དུ་ཆོས་ལ་དཀའ་སྤྱད་དྲག་པོས་སྒྲུབ་སྐབས་ཞུམ་པ་དང་སྒྱིད་ལུགས་པ་བྱུང་ན། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་ཡིན་པ་དྲན་ཏེ། དཀའ་ངལ་ཕྲན་ཚེགས་ཤིག་ལ་འཛེམས་ནས། ལེ་ལོ་དང་ཕྱི་བཤོལ་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་ག་ནས་འགྲིག་སྙམ་དུ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་སྐུལ་ལྕག་ཐེབས་ཐུབ་པས་བར་དུའང་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མཐར་ཕྱིན་པ་འོང་བར་བྱེད་པས་མཐའ་མར་ཡང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་དང་། མ་བསྒོམས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་གྱོང་མཐོང་ན། མི་རྟག་པ་བསྒོམ་རྒྱུར་མནངས་ཆུང་གིས་དོ་སྣང་མེད་པ་མི་འོང་།

༈ གསུམ་པ་འཆི་བ་དྲན་པའི་བློ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་བརྟན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་དང་བྲལ་གྱིས་དྭོགས་ནས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ནི། ལམ་ལ་ཡེ་མ་སྦྱངས་པའི་འཆི་བ་ལ་སྐྲག་ལུགས་ཡིན་པས་འདིར་དེ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལུས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་ལ་སྐྲག་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་ལ་དགག་མི་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་མའི་དོན་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་འགོག་པ་དང་། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་བསྒྲུབས་པར་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དེས་སྐྲག་པ་བསམས་ན་དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་འཆི་ཁར་མི་སྐྲག་པ་བྱར་ཡོད་ལ། དོན་དེ་དག་མ་བསྒྲུབས་ན་སྤྱིར་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བ་དང་། ཁྱད་པར་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བས་འཇིགས་ནས་འཆི་བའི་ཚེ་འགྱོད་པས་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་མྱུར་དུ་འབྲལ་བར་གདོན་མི་ཟའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རྟག་པ་བསམས་ན་ནི། དེ་དག་ལ་མི་འབྲལ་བར་རེ་བའི་སྲེད་པ་ལྡོག་པས་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བའི་དབང་གིས་འཆི་བ་ལ་སྐྲག་པ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ་སློབ་དགོས་པ་ཡིན།

༈ བཞི་པ་འཆི་བ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལམ་འཆི་བ་དྲན་ཚུལ་དངོས་ལ། འཆི་བ་དགུ་ཕྲུགས་བསམ་པ་དང་། རང་འཆི་བའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་གཉིས་བཤད་པའི། དང་པོ་འཆི་བ་དགུ་ཕྲུགས་བསམ་པ་དེ་ལ། རྩ་བ་གསུམ། རྒྱུ་མཚན་དགུ། ཐག་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་རེས་བསྒྲུབས་ཏེ། མཇུག་ཏུ་ཐག་བཅད་པ་རེ་རེ་སྒོམ་པའི་དམིགས་སྐོར་ཡིན་པས། འདི་ལ་རྩ་བ་གསུམ་ནི། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ། འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ལས། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱང༌། །སྐུ་ལུས་དེ་ནི་སྤོང་མཛད་ན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་དང༌། ཚོམས་ལས། གང་དུ་གནས་ནའང་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི། །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྣང་ལ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནའང་མེད། །རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་ནའང་མིན། །ཞེས་རང་ཅག་རྣམས་ངེས་པར་འཆི་སྟེ། སྔོན་བྱོན་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་འཆི་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་གང་ཟག་མཆོག་དམན་གྲངས་མེད་པ་བྱོན་པ་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ལས་བཤད་པ་མཐའ་དག་མ་བརྟགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ད་ལྟ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ཞིག་འོང་ནའང༌། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་བྱུང་བའི་གཏམ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་གང་ན་བཞུགས་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཟིན། དུས་ཚོད་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་གྱི་ནང་དུ་འཆི་བར་ངེས། སྔར་བྱུང་བའི་མི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཤི་བར་ཚེ་ཐར་ཞེས་པ་མེད་ན་བདག་གཅིག་པུ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ཏེ་འཆི་མི་དགོས་པ་ག་ལ་འོང༌།

༈ དེས་ན་དང་པོ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲན་དགོས་ཏེ། དང་པོ་འཆི་བདག་ངེས་པར་འོང་ལ་དེའང་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས། འཆི་བདག་འོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་དང༌། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་གནས་སྐབས་ལ། ལུས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བླངས་པ་དང་། ས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་པ་སོགས་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་འཆི་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་སྟབས། རྗེ་གུང་ཐང་ཚང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་མི་རྟག་དྲན་བསྐུལ་དུ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་འདིའི་ཚིག་གི་སྡོམ་ལྟ་བུར། སྔོན་བྱོན་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས། །མཛད་འཕྲིན་གྱིས་ས་གསུམ་ཁྱབ་ན་ཡང༌། །སྐུ་མི་བཞུགས་མཚན་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས། །དེ་ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་སློབ་དཔོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ནས་བཟུང་སྟེ། རང་རེའི་ཆོས་འབྲེལ་དངོས་ཐོབ་ཀྱི་བླ་མའི་བར་གྱི་མཚན་དང་མཛད་རྗེས་དྲན་སྐབས། ད་ལྟ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ཞིག་འཆར་ནའང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཟིན་པས། ད་ལྟ་སྐུ་རུས་ལྟ་བུ་རྙེད་རྒྱུ་འདྲ་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་ལ། སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་བདག་ཉིད་ཅིག་བྱུང་ཡང་། ད་ཆ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུང་རུས་ཆུང་ངུ་ཞིག་འཕགས་ཡུལ་གནས་ཆེན་སཱར་ན་ཐ་དང་། དེ་མིན་གནས་འགའ་ཤས་ལ་ཡོད་པ་མཇལ་སྐབས་སེམས་སྐྱོ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་འདི་ལས་གཞན་མེད། སྐུ་ལ་རུས་པ་ཁྲག་མེད་ན། །རིང་བསྲེལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ལུང་ཞིག་འབྱུང་ཡང་། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་སྐུ་རུས་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་དྲེགས་པའི་རྒྱལ་བློན་ཚོགས། །ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ངོམས་ཆེ་ཡང༌། །མ་བརྟགས་ན་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ལ། །ཁམས་གསུམ་དུ་འཐོར་ཏེ་ཤུལ་ན་མེད། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྔར་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་བུ་བྱས་རྗེས་བཟང་ངན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་རུང་། ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་དངོས་སུ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཟད། དེ་ཚོའི་བུ་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་འདས་ཟིན། སའི་གོ་ལ་འདི་ཆགས་ནས་མི་ལོ་དུང་ཕྱུར་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ (4.543 billion) སོང་ཞིང་། དེའི་ནང་སྲོག་ཆགས་གྲུབ་ནས་མི་ལོ་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གྲངས་ཙམ་དང་། མི་ཡི་འགྲོ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་འབུམ་ཡས་མས་ཤིག་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ནང་། ད་ལྟ་བར་དུ་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་། སྔར་བྱུང་ཟིན་པའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཤི་མ་དགོས་པར་བསྡད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ད་ལྟ་རང་རེར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་བཞིན་པའི་ཕ་མ། དགྲ་གཉེན། བར་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གཉེན་ཉེ་དུ་འཁོར་གཡོག་འདུས་པ་ཡང༌། །རླུང་ཆེན་པོས་ཤིང་ལོ་སྤུངས་པ་འདྲ། །དར་ཅིག་ནས་རི་ཀླུང་ཀུན་ཏུ་འཐོར། །སླར་མི་འཛོམས་འདུས་པའི་མཐའ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་ལ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་ལྷག་ལ། རང་རེ་ད་ལྟ་གང་དུ་གནས་པའི་ས་འདིར་མི་ཐོག་གསར་པ་ཞིག་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའམ། དེ་མིན་གྱང་ཁོག་ཟིང་ཟིང་གྱུར་ཏེ། གནས་འདིར་སྔ་མོ་ལོ་བརྒྱའི་གོང་ལ། བོད་ཀྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ནང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གྱི་བྱ་བ་བྱས་ཚུལ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་མི་འོང་བར་ཐག་ཆོད། ལོ་བརྒྱའི་ནང་དེར་སུ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་མིན་བཤད་ཐུབ་མཁན་མེད་ཅིང་། སྤྱིར་བཏང་རྒན་པ་རྣམས་སྔོན་དང་། གཞོན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་མཁན་ཡིན་ཁུལ་བྱེད་ཀྱང་། ངེས་གཏན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན་པས། སྐྲ་དཀར་ཞིང་གཞུ་ལྟར་གུག་པ་ཡིས། །རྒན་འཁོགས་ཀྱི་ཕ་མས་འདར་བཞིན་དུ། །བུ་ལང་ཚོ་ཅན་གྱི་དུར་འདེབས་ན། །རྒན་གཞོན་གྱི་རིམ་པ་སུ་ཡིས་བརྩི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེང་སང་མཐོང་ཆོས་སུ་ཕྲུ་གུ་ལྷ་ཕྲུག་ལྟ་བུ་དེ་རྣམས་སྔོན་དུ་གྲོངས་ནས། ཕ་མ་རྒན་རྒོན་གཉིས་འདར་ཁྲིལ་ཁྲིལ་ངང་ནས་གཤིན་ཆོས་བྱེད་དགོས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་པ་ལྟར་རེད། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ད་ལྟའི་མྱོང་བ་གང་ཐད་ནས་སྐྱེ་བའི་མཐའ་མར་འཆི་བར་ངེས་པས། གསུང་རྒྱུན་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱིས་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་གནང་། གསང་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བགེགས་སྲུང༌། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་སྨན་བྱིན་ནའང༌། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནུས་མཐུ་དང་། དབང་ཤུགས། དཔུང་སྟོབས། རྒྱུ་ནོར་དང་འཇམ་པོའི་བསླུ་བྲིད་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་ལྡོག་ཐབས་མེད།

༈ དེ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་ཚེ་ལ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འགྲིབ་བྱེད་བར་མ་ཆད་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་ངེས་པར་འཆི་བ་ཞེས་པ་ནི། ཚེའི་ཚད་ནི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་ཀྱང་། ཇི་ཙམ་འཕེན་པའི་བར་འཚོ་བར་རྐྱེན་གཞན་མང་པོར་བལྟོས་དགོས་པ་དང་། ཚེ་ཚད་གང་ཡོད་དེ་ལ་གསར་དུ་སྣོན་དཀའ་ཞིང་། ཚེ་སྒྲུབ་དང་སྲོག་བསླུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་དང་། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རིང་དུ་བསྲིང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་མོད། ཧ་ཅང་གིས་ཚེ་རིང་དུ་གཏོང་ཐུབ་དཀའ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་འཚོ་བར་ངེས་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཆུ་ཚོད་དང་། ཉིན་ཞག བདུན་ཕྲག ཟླ་བ། ལོའི་བར་སོགས་ཆུ་ཚོད་སྐར་ཆ་རེ་རེ་བཞིན་ནས་སོས་དལ་དུ་མི་སྡོད་པར་མི་ཚེ་རྫོགས་བཞིན་འགྲོ་བས། སྐར་ཆ་རེ་རེ་སོང་རིམ་བཞིན་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་མི་ཚང་བར་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བས། ཚེ་ལ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འགྲིབ་བྱེད་བར་མ་ཆད་དུ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་དགོས།

༈ དེ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་གསོན་པའི་ཚེ་ནའང་ཆོས་བྱ་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པའི་ཚུལ་ནི། ཚེ་ལྷག་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྔ་བཅུ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང༌། ཉིན་རེ་བཞིན་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་རྩོལ་བ་བྱས་ཏེ་འཕྲོ་བརླག་མི་འགྲོ་བར་མ་བྱས་ན། མི་ཚེ་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་འོང་མི་འོང་ཐེ་ཚོམ་ཡིན། རང་གིས་ངང་གིས་ཆོས་འགྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་མེད་སྟབས། རྗེ་གུང་ཐང་པས། དམ་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་མ་དྲན་ཉི་ཤུ་ཐལ། །བྱེད་དོ་བྱེད་དོའི་ངང་ལ་ཉི་ཤུ་ཐལ། །མ་བྱུང་མ་བྱུང་ཟེར་ཞིང་བཅུ་ལྷག་ཐལ། །མི་ཚེ་སྟོང་པར་ཟད་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་རང་རེ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ཐོག་ཏུ་བབས་ཤིང་། གཞོན་དུས་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གཅིག་ཙམ་རིང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཆོས་དྲན་ཐུབ་དཀའ་བ་དང་། དེ་ནས་ཉི་ཤུ་སྐོར་གཅིག་གི་རིང་ལ་བྱའོ་བྱའོ་སྙམ་པའི་ངང་ནས་འགྲོ་ཞིང་། དེ་རྗེས་ལོ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་རིམ་བཞིན་དབང་པོ་ཅུང་ཟད་འགྲིབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་། ཞུམ་པ་སྐྱེ་བའི་ངང་ནས་ཚེ་མཐར་གཏུགས་འགྲོ། ངོས་རང་གི་ཚེ་ལ་མཚོན་ནའང༌། ལོ་བཅུ་གྲངས་ཙམ་གྱི་བར་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་རྩེད་མོར་གཡེང་ཞིང་། དེའི་སྐབས་རྩེད་མོ་རྩེ་རོགས་སུ་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་གད་པ་དང་། རྩེའི་གད་པ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་རྩེད་མོ་རྩེ་མཁས་པོ་དང་། དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། བླ་བྲང་སྟེང་གི་གད་པ་གཅིག་ཡོད་པ་དེས། ཁོ་བོར་བསྡུས་གྲྭའི་ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱི་རྟགས་བསལ་བཏང་ནས། དེ་དུས་ང་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ལ་སླེབས་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ཤེས་ཀྱི་མེད་པས། དཔེ་ཆ་མ་བལྟས་ན་འགྲིགས་མ་སོང་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་དང་སེམས་ཤུགས་ཕྲན་བུ་སྐྱེས་བྱུང༌། ལོ་བཅོ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་སླེབས་ནས་གྲོ་མོར་འགྲོ་སྐབས་ཙམ་དེར་ལམ་རིམ་ལ་ཅུང་ཟད་བསམ་བློ་འཁོར་ཞིང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དུ་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་སླེབས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྩ་ལྔ་བར་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔེ་ཆ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་རྙོག་དྲའི་ངང་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་གཤའ་མ་བྱ་མ་ཐུབ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོ་དེར་རང་ལོ་ངོ་ཉེར་ལྔར་སོན་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་འཁོད་རྗེས་དཔེ་ཆ་གང་འཚམས་བལྟས་ཤིང་། ལྷག་པར་ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་སོགས་གཞུང་ཆེན་ཁག་སླར་ཡང་བལྟ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཡིན། དེ་མིན་ཟང་ཟིང་ངང་དེར་མི་ཚེ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་ལྟར་རེད། རང་ངོས་ནས་སྡུག་རུས་ཐུག་པའི་ཉམས་ལེན་བྱ་བསམ་པ་ཙམ་ལས། ལག་ལེན་ཁེལ་ཐུབ་མེད་ནའང་། བློ་བག་སྤྲོ་རྒྱུ་གང་ཡོད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཨར་ལས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གསར་བུ་བ་རྣམས་ལ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་སྟེ་དཔེ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་སློང་མོར་བཏང་ནས་མཐུན་རྐྱེན་འཚོལ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷུར་བཞེས་གནང་ཞིང་། དེ་སྐབས་སློབ་མ་འགའ་ཤས་བྱ་བྲལ་ལ་འགྲོ་བར་ཞུས་པས་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་སྟེ། ངས་སྔར་གངས་ཅན་རི་ཁྲོད་དུ་དོན་ཉུང་བྱ་ཉུང་གིས་བྱ་བྲལ་བྱས་ཏེ་སྒོམ་རང་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་བ་དེ་མུ་མཐུད་ཡོད་ན། ད་ཚོད་རྟོགས་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་སྐྱེས་ཚོད་ཡོད་མོད། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་བློས་བཏང་ནས་གདུལ་བྱ་ཅི་རིགས་པར་ཕན་པའི་བསམ་བློས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པ་འདི་བཞིན་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་བྲེལ་བར་ཞུགས་ཏེ་མི་ཚེ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཚོས་མཉམ་རུབ་མ་བྱས་ན་ཐབས་སྡུག་ཡིན་ཚུལ་གསུང་བྱོན་འདུག་པ་དེས། ངེད་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་ཁོ་ནར་བརྩོན་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་ནའང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་པོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་སྙམ་པའི་སྐྱོ་རོགས་ཤིག་འོང་བས། མིང་ཞིག་ཁྱེར་ནས་སྡོད་པ་དེ་ཀ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེའང་ཆོས་ཡིན་པར་བསམ་ནས་སྡོད་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། གང་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་བྱ་ལོང་བྱེད་ལོང་མེད་པར་མི་ཚེ་ཟད་འགྲོ་བས། སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་ཚེ་ཚད་དྲུག་ཅུ་ཁ་རལ་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཐུབ་ནའང་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་ཞག་རེ་འཛད། ཞག་སུམ་ཅུས་ཟླ་བ་འཛད། ལོ་དེ་འདྲ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་སྐོར་དུ་མིང་བཏགས་པ་ལྔ་ཙམ་སོང་བ་ན། ཚེའི་ཚད་ལ་ཡང་གཏུགས་པས། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་བལྟ་དང་མཚུངས། །འགྲོ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་བཞིན་དུ་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། །ཞེས་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་ལ། ཟས་ནོར་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཟད་ཀྱང་སླར་གསར་པ་བསྣན་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཚེ་ཟད་པ་ལ་གསར་དུ་བསྣན་རྒྱུ་མེད་པས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང༌། །སྣོན་པའང་གུད་ནས་འོང་མེད་ན༑ ༑བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསམ་སྟེ་ངེས་པར་འཆི་བ་འོང་བ་ཐག་མ་ཆོད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པའི་མཇུག་ཏུ། ཆོས་བྱ་དགོས་པར་ཐག་བཅད་པར་གསུངས།

ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་བསམ་པ།

༈ གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་བསམ་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མཐར་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་མོད། རེ་ཞིག་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་བྱ་བ་དང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས་རྩོལ་བ་བྱས་ཏེ་མཐར་ཆོས་ཤིག་བྱའོ་སྙམ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚེ་ཚད་རེ་བཤད་ཀྱང་དེ་རིང་མཐའ་ལ་བཤད་པ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་ནི། སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་པ་ལ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ནི་མཛོད་ལས། འདི་ན་མ་ངེས་མཐའ་མ་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་བཤད་ཅིང༌། བཤད་པ་ལྟར་རང་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་སྔོན་ཆད་རང་ལས་གཞོན་པ་མང་བ་ཞིག་ཤི་སོང་ཞིང་། ད་ལྟ་རང་ལས་རྒན་པ་མང་པོ་ཞིག་འདུག་པས། དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་བདག་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཚོམས་ལས། སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས། །སྔོན་དུ་གང་འོང་གཏོལ་མེད་པས། །སང་གི་ཚེས་ལ་མི་འབད་པར། །ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས། །ཞེས་སང་གི་ཚེས་གྲངས་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་བར་སྲིད་གཉིས་སྔོན་ལ་གང་འགྲུབ་ཁ་ཚོན་མི་ཆོད། དེས་ན་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་འདི་ལ། དང་པོ་སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ཡང་སྒོས་སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ། གཉིས་པ་འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བས་ཀྱང་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པ། གསུམ་པ་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ཀྱང་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་བཅས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། དཔེར་ན། སྐྱེ་བོ་དུ་མ་ཞིག་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་རིང་མཉམ་དུ་འཛོམས་ཏེ། ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་འདི་དང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཞིག་འགོད་ཁུལ་བྱེད་ནའང་། དོན་དུ་རེ་བ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཚོད་དཔག་གིས་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བར་འཚོ་བར་ངེས་པ་ལྟ་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ཁུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་རིང་འཆི་མི་འོང་སྙམ་པ་ཞིག་ཙམ་ལས། ད་ལྟ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་དོ་དགོང་མི་འཆི་བའི་འགན་གཙང་མ་ལེན་ཐུབ་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པ་ནི། གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་ཡིན་རུང༌། གློ་བུར་རྐྱེན་དབང་གིས་གྲོངས་འགྲོ་བ་དེ་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བས་ཤེས་ནུས་པ་དང་། གྲོང་པ་ཡར་མར་ཅི་རིགས་ནས་སྐྱེ་བོ་སྣ་ཚོགས་གྲོངས་འགྲོ་བ་ཡང་ཡང་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཀྱང་། དེ་རྣམས་གང་ཟག་གཞན་ལ་འོང་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ཉིན་གཅིག་རང་སྟེང་དུ་འབབ་ངེས་པའི་བསམ་བློ་མི་འཁོར་མོད། དོན་དུ་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་འདྲ་འདྲ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་ལ། གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང༌སྟེ། ལ་ལ་དག་ཟས་བཅོས་སྨན་དཔྱད་སོགས་ཐབས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་གསོན་པའི་རྐྱེན་མང་ངོ་སྙམ་ན། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཡི་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བའི་ཡང༌། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་ཟས་མ་འཕྲོད་པ། སྨན་ལོག་པ། གནས་ཁང་རྡིབ་པ། གྲུ་ཤན་ཞིག་པ། མཛའ་བོས་བསླུས་པ་སོགས་གསོན་པའི་རྐྱེན་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང༌། སྤྱིར་བཏང་མིའི་ལུས་འདི་རྫས་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཆ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ཐུབ་པའི་ཚད་གཞིར་སླེབས་ལ་ཉེའང་། གསོན་པོར་གནས་པའི་རིང་དེར་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཡུན་དུ་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་དེ་རྣམས་གསོན་པའི་རྐྱེན་དུ་མ་སོང་བར་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པ་སྟེ། རང་རེ་གསོན་པོར་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་བརྩི་བའི་ཁ་ཟས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ལུས་ཟུངས་གསོ་ཞིང་བདེ་བར་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ནད་རིགས་དུ་མ་ཟས་མ་འཕྲོད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་སྟེ་འཆི་རྐྱེན་བྱས་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་ཁར། དེང་སང༌ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཟས་རིགས་དང་། སྨན་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དེ་རྣམས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་རྗེས། ཡང་ལོ་ཤས་མཚམས་ནས་ཟས་རིགས་དང་། སྨན་རིགས་དེ་ཀས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱ་དགོས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་འདིར་འགལ་རྐྱེན་ད་དུང་སྣོན་མ་མང་པོ་སླེབས་པ། དཔེར་ན། རང་རེ་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་ལ་ཕན་ཚུན་འགྲུལ་བཞུད་ཚེགས་མེད་འབྱུང་ཆེད་སྣུམ་འཁོར་དང་། མེ་འཁོར། གནམ་གྲུ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུར་དུ་བདེ་བགྲོད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བརྒྱབ་ཀྱང་། གནམ་གྲུའི་ནང་འགྲོ་སྐབས་སྒོ་དེ་བརྒྱབ་པ་དང་། འོ་ད་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་ནའང་ཚར་སོང་སྙམ་པ་ཞིག་མ་གཏོགས་གང་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅིང་། འགྲུལ་འཁོར་ལམ་ཁར་བརྡབ་ཆག་གིས་ལུས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བྱས་ནས་འཐོར་འདུག་ཟེར་བ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ཡང་སྣང་ལ། དེ་ཚོ་བདེ་བར་འཚོ་ཞིང་གསོན་པའི་རྐྱེན་ཡིན་རུང་། འཆི་རྐྱེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་གང་ལྟར་དེང་སང་གི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བསམ་ན། གསོན་པའི་རྐྱེན་དང་། འཆི་བའི་རྐྱེན་རུ་འཛིངས་ནས། གསོན་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་སྣང་།

༈ གསུམ་པ་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ཀྱང་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། ལུས་དེ་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག ཐོག་མར་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ནས་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་སྐབས། རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་འདྲའི་རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་དེ། ཕྱི་རོལ་གྲངས་ཅན་པའི་བཤད་ཚུལ་དང་ཕྱོགས་ཙམ་མཚུངས་པར་མངོན་ཏེ། རང་རེའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚུགས་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་གྱི་ཆ་ཤས་སྐྲ་རྐང་རེ་རེ་ཚུན་ཆད་ནས་ཆགས་ཚུལ་དང་། རྫས་རེ་རེས་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་རྣམས་དེང་སང་གི་སྨན་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས། ཐོག་མར་ཁུ་བའི་ནང་ན་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མེད་སྐོར་ནས་བཤད་པས། རྫས་རིགས་མང་པོ་དེ་སྙེད་ཅིག་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྩ་བ་བྱས་པའི་ཐོག ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་དགོས་པ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་འགྱུར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན། སྔོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཐོག་མར་དེའི་ས་བོན་ནས་རིམ་བཞིན་ནུས་པ་སྨིན་ཏེ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བ་ནས། མཐའ་མ་སྔོ་དེ་མ་རྙིད་བར་དུ་དེའི་རྫས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་ལྟར། རང་རེའི་ལུས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རིགས་སོ་སོའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྫས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་རང་ཉིད་ལ་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི། ལས་ཀྱིས་བྱུས་གཏོགས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བས། མཐར་ཐུག་ལས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས་གཞན་གང་ཡང་མེད། སྤྱིར་འབྱུང་བ་དང་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ནང་གསེས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འགལ་ཟླ་བྱེད་ཚུལ་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པར་གསུངས་པ་ལྟར། འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་རྫས་དུ་མ་འདུས་པ་ཞིག་ལ་གསོན་པའི་ཕུང་པོར་འཇོག་དགོས་པ་ནི། དེང་རབས་ཚན་རིག་པས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའང་ཡིན་ལ། རང་རེའི་ལུས་ཞེས་རྩ་ཆེར་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་པ་འདི། རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཉིད་འགལ་ཟླ་མང་པོ་བསགས་པའི་རྫས་ལ་བལྟོས་དགོས་པའི་གོང་བུ་གཉོད་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླ་ཡོད་པའི་རྫས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནུས་པ་ཆ་སྙོམས་ཡོད་སྐབས་ལུས་བདེ་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་མ་སྙོམས་ན་མི་བདེ་ཞིང་། དེ་མེད་ནའང་འཚོ་ཐབས་བྲལ་ལ། དེ་རྣམས་གྲ་མི་འགྲིག་པ་ཞིག་དུས་ནམ་ཡང་འོང་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པས། ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཆུང་བས་ཀྱང་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་འཇོག་པར་འཇོག དཔེར་ན། མར་མེ་ལ་སྡོང་བུ་དང་མར་ཁུ་ལ་སོགས་པ་རིང་དུ་གནས་པའི་རྐྱེན་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་རླུང་ལྟ་བུས་བསྐྱོད་དེ་གློ་བུར་འཆི་བ་བཞིན། ཚེའི་འཕེན་པ་མ་ཟད་ཀྱང་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ། བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་ཕན་གནོད་རེས་འཇོག་ཏུ་བྱེད་པའི་གདོན་སོགས་ཉེར་འཚེ་ཤིན་ཏུ་མང་བས། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཚེ་ནི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་རྔུབ་དབུགས་དབྱུང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། ཞེས་གང་ལ་བསམས་ཀྱང་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པར་མྱོང་བ་ཐོན་ངེས་ཀྱི་བར་བསྒོམས་པས་རང་ལ་དགྲ་མ་རུང་བ་ཞིག་འོང་བར་ངེས་ཤིང་དུས་གང་ལ་འོང་མ་ངེས་ན་ཉིན་རེ་ཞིང་ཟོན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་གནད་ཆེའོ། །ནམ་འཆི་ངེས་མེད་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེ་སྟེ། རང་རེ་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་མཁན་ངོ་མ་ནི། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་དེ་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བས་ལན་ཞིང་། ནམ་ཞིག་འཆི་བར་བསམ་པ་ཞིག་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རིང་རང་མི་འཆི་སྙམ་པ་དེ་ཀའི་ངང་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་འགྲོ་བ་དང་། ད་ལྟ་རང་ཙམ་མ་ཟད་གནས་སྐབས་སྐྱོན་མི་འོང་བསམ་པའི་དབང་གིས། ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་ཞིག་བྱེད་ཏ་བྱེད་དགོས་ནའང་། སྔོན་ལ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་འདི་དང་དེ་རྣམས་བྱ་དགོས་བསམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་རང་རེའི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ནི། རྗེ་གུང་ཐང་པས། ཚེ་འདི་སྣང་བྱ་བ་ཆུ་མཉེར་འདྲ། །གཅིག་འདས་རྗེས་གཅིག་གིས་མནན་ནས་འོངས། །དེ་སྒྲུབ་ཀྱིན་སྒྲུབ་ཀྱིན་མང་དུ་འགྲོ། །ད་བཙན་ཐབས་སུ་བཅད་ན་མི་ལེགས་སམ། །ཞེས་དང་། ༸རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས། སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཞིག་སྡོད་དབང་རང་མེད་པར། །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེའི་དྲུང་དུ་བང་རྩལ་གྱིས་བརྒྱུག་པས། །གསོན་པོ་ཟེར་ཡང་འཆི་བའི་ལམ་ཆེན་ལ་ཆས་འདུག །ཉེས་ཅན་གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་སྐྱོ་བ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་ཡང་སྙིང་རང་རེ་འཆི་བར་ངེས་ཤིང་། ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པས། ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་ལ་འཇིག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་ཀྱང་། དེ་ནམ་འོང་ཚོད་མ་ཐིག་པ་ཞིག་ཡིན་པས། གྲ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཉི་མ་གཅིག་ཡིན་ནའང༌ཕྱི་བཤོལ་མ་སོང་བར་ཨང་གསར་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་ཏེ། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་སང་ཉིན་འཆར་གྱི་བར། །འཆི་དུས་ཀྱི་དེ་རིང་སླེབས་ཉེན་ཆེ། །ད་རང་མགོ་རང་གིས་མ་བསྐོར་བར། །ཆོས་བྱེད་ན་དེ་རིང་ཉིད་ནས་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་ནས་ཆོས་དེ་སང་བྱ་གནངས་བྱའི་ངང་དུ་མ་ལུས་པར། འཕྲལ་མ་ཉིད་ནས་བྱ་དགོས་པར་ཐག་བཅད་དགོས།

༈ དེ་ནས་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་གསུངས་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གི་མ་བསྟེན་ཏོ༑ ༑ཞེས་འཆི་བ་མི་རྟག་པར་གྲགས་པའི་ལམ་པོ་ཆེར་རི་གཟར་གྱི་རྦབ་འདྲ་བ་དེ་ངེས་པར་འོང་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ། རྫས་སྔགས་ཏིང་འཛིན་དང་དཔའ་བོའི་མཚོན་གྱིས་མི་བཟློག ཕྱུག་པོའི་ནོར་གྱིས་བསླུ་བ་དང་སྨྲ་མཁས་གཏམ་གྱིས་འདྲིད་དུ་མེད་ཅིང༌། གཉེན་བཤེས་མང་པོས་མཐའ་ནས་བསྐོར། སྟོབས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ལ་འགྲན་དུ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲིད་པ་དང་འཁྱེར་བའི་དབང་ལྟ་ཅི་སྨོས། མའི་མངལ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་ལུས་འདི་ཡང་ཅམ་གྱིས་བཞག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དབང་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། ཕན་ཐོགས་པ་ནི་སྔོན་བསགས་ཀྱི་དགེ་བ་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལས་མི་འདུག་སྙམ་དུ་མྱོང་པ་ཐོན་པར་སྒོམ་མོ། །བླུན་པོ་ལ་ལ་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པ་དེ་འཆི་མི་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གོ་བར་སྣང་མོད། འདི་པའི་ལུགས་ལ་མི་འཆི་བ་མ་ཡིན་ཡང་འཆི་ལུགས་མི་གཅིག་སྟེ། ཆོས་པ་རབ་འཆི་བ་ལ་བྲོད། འབྲིང་མི་མཚེར། ཐ་མ་མི་འགྱོད་བྱ་བ་བཀའ་གདམས་གོང་མའི་གསུང་འཕྲོས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བ་འཆི་བ་ཟེར་བ་སྐད་པོ་ཆེ་དེ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཆོས་མ་གཏོགས། རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད། གཉེན་བཤེས། ཐ་མ་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་གསུངས་ཏེ། རང་རེར་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ན་བའི་སྐབས་སྨན་ཁང་ལེགས་ཤོས་དང་། སྨན་པ་མཁས་ཤོས་བསྟེན་གཏུགས་ཐུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཙམ་ཞིག་འོང་ན་ལས། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སླེབས་ན་རྒྱུ་དངོས་པོས་སྲོག་རྩ་བ་ནས་བླུ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་ལ། ལྷག་པར་འཆི་བའི་དུས་དེར་རྒྱུ་ཅ་ལག་མཉམ་དུ་འཁྱེར་མི་ཐུབ་པས། འཇིག་རྟེན་འདིའི་མི་འབྱོར་ལྡན་སྒོར་མོ་དུང་ཕྱུར་དང་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོའི་བདག་པོ་ཡིན་རུང་། དེ་ཚོ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྒོར་མོ་གཅིག་ཀྱང་འཁྱེར་དབང་མེད་པ་མ་ཟད། རང་རེ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་སྐབས་རྒྱུ་ཅ་ལག་གིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་མེད་པ་ལྟར། གསོན་པའི་གནས་སྐབས་ལའང་ད་དུང་སེམས་ཁྲལ་སྣོན་མ་ཞིག་དང་འཕྲེང་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས། རླབས་ཆེ་བའི་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཤེས་གསལ་རེད། དེ་བཞིན་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད་བློ་བཀལ་ཐུབ་པ་དང་། བཟའ་མི་བཟའ་ཚང་སོགས་གཉེན་བཤེས་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། མིག་ཆུ་ཚིར་ཚིར་ངང་ནས་ལྷག་རྒྱུ་མ་གཏོགས༌འགོག་མི་ཐུབ་ཅིང་། ནད་པ་གྲོངས་མཁན་དེ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའང་མེད། དེ་རྣམས་རང་རེ་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་ཏེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་སྐབས་ལྟ་བུར་ཕན་ནའང་། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་དེ་ལ་གཉེན་ཉེ་དུ་སུས་ཀྱང་ཕན་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ད་དུང་རང་གི་རྗེས་འཇུག་མང་པོ་ཞིག་ཤུལ་དུ་ལུས་ཚེ། རང་ཉིད་འཆི་བའི་དངངས་སྐྲག་ཡོད་ཁར། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོ་སྣང་དང༌། དེ་ཚོའི་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་ཇི་འདྲ་འོང༌མིན། མགོ་ཐོན་ཨེ་འོང༌སྙམ་པ་སོགས་ཀྱི་སེམས་འཕྲེང་ཤུགས་ཆེ་འབྱུང་ལ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མཚོན་ནའང་། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་སྔར་དགོན་པའི་དགེ་བསྐོས་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་ལ། ལང་ན་སྤོས་ལངས་པ་དང་། འགྱེལ་ན་སྤོས་འགྱེལ་བ་ནང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་འགྲོ་བདེ་སྡོད་བདེ་དགོས་ཤིང་། བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་ཚོས། དོན་ཉུང་བྱ་ཉུང་གིས་འགྲོ་སྡོད་གང་བྱེད་ཀྱང་བྲག་རྡོག་ཅིག་གི་སྟེང་ནས་བྱ་རོག་འཕུར་བ་བཞིན་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ཀག་སྟེ་ལངས་ན་གཞིས་རྫོགས་པ་ཞེས་ལུས་ལ་གང་འབྱར་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་སྟབས་བདེ་བྱས་ནས། འཕྲལ་སེལ་འཚོ་ཐབས་ཙམ་ལས་ལོ་ཟླ་མང་པོའི་རྩིས་བསྐོར་བའི་ཀ་ཀོར་མེད་པས། ཀག་སྟེ་ཡར་ལངས་པ་དེ་ཀས་སོ་སོའི་ཕ་གཞིས་ལྟ་བུ་གང་ཡོད་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་ནས། རྗེས་ཤུལ་ལྷག་རྒྱུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེང་སང་རྒྱུ་དང་གཉེན་ལ་ཆགས་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གྲྭ་བཙུན་དེ་རྣམས་ཆོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་རེད། ངོས་རང་ལ་མཚོན་ནའང་། གསོན་པའི་རིང་འདིར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ལ་སྲོག་བློས་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་མཁན་ངེས་པར་འོང་ལ། སྲོག་གཏོང་ཐུབ་ཚུལ་འུར་ཤོབ་བཤད་མཁན་ཚང་མས་སྲོག་གཏོང་ཐུབ་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། གང་ལྟར་རེ་ཟུང་གིས་དངོས་དོན་དུ་སྲོག་བློས་གཏོང་ཐུབ་མཁན་འོང་སྲིད་ནའང་། ངོས་རང་འཆི་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་དུ་སྲོག་བློས་བཏང་ཡང་ཕན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར། རང་མགོ་རང་གིས་བཏོན་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། ང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། ང་ལ་སློབ་མ་ཡོད། ང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཟེར་ནའང་མི་ཕན། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཆེ་བཙན་དེ་རྣམས་ཕེབས་བཞུགས་གནང་ཡུལ་གང་སར་སྐུ་སྲུང་ཕྱི་རིམ་ནང་རིམ་བསྒྲིགས་ཏེ། རྒྱ་རིམ་པ་དགུ་ཟེར་བ་ལྟར་མང་པོ་འདུག་ཀྱང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སུས་ཀྱང་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་ཅིང་། དེ་བཞིན་སྟོབས་དང་དཔུང༌ལ་སོགས་པ་ཇི་འདྲ་ཡོད་ཀྱང༌། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་སྐབས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་ལ། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ། ལུས་འདི་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་གནས་སྐབས་སུ། མིའམ་མིར་ཆགས་པ་ཞེས་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་བྱས་ནས་ལུས་འཚོ་བ་དེ་སྙིང་འདིས་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་ཀྱང་། ཉིན་གཅིག་ཛོབ་དེར་སྡོད་པའི་སྐབས་སུ། ད་བར་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་ང་ཡི་ལུས་ཞེས་དྭང་འདོད་གཅེས་སྤྲས་བྱས་ཏེ། འཁྱགས་དྭོགས་ཀྱིས་གོས་གཡོགས། ལྟོག་དྭོགས་ཀྱིས་ཟས་ཟ། སྐོམ་དྭོགས་ཀྱིས་བཏུང་བ་འཐུང༌། ལུས་སོས་དལ་དུ་འཚོ་ཕྱིར་གཉིད་ཉལ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པས་གཅེས་སྤྲས་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། ཤི་བའི་ཉིན་དེར་ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་ཁ་བྲལ་ཏེ༑ རྒྱུན་དུ་རྩ་ཆེར་བྱེད་པའི་ལུས་འདི་རོ་ཞེས་པར་འགྱུར་བས། རྗེ་བཙུན་མི་ལས། རོ་ཞེས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ཀྱི་རྩ་ན་གདའ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རོ་ཞེས་རྣམ་རྟོག་གིས་གྲིབ་ཡོད་ཚུལ་བྱེད་པ་དང་། བཙོག་པར་བརྩི་བ་དེ། ཕྱི་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་རང་རེས་གཅེས་པོ་བྱེད་པའི་ལུས་འདི་ཀ་སེམས་དང་རྟེན་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ཆད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རོར་གྱུར་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་སའི་ཡུལ་དེ་དོར་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བླ་མ་ལྟ་བུར་སྐུ་ཕུང་ཞེས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱང་། པུར་དང་པུར་ཞེས་བཟང་གོས་ཀྱིས་བཏུམས་ཀྱང༌། །སྲེག་ཁང་ནང་དུ་འཇོག་དུས་ཤིག་འོང་ངོ༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དུ་ཕལ་ཆེ་བ་མེར་སྲེག་གཏོང་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི། ནང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགེ་བ་བསྒྲུབས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་དེ་སྔ་ལས་བཟང་པོའི་ནུས་པའམ་བག་ཆགས་ཤིག་བཞག་ཡོད་ན། འཆི་བ་ཞེས་པ་བྱུང་སྐབས་བློས་འགེལ་ས་དང་། མཉམ་དུ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ལས་ངན་པའི་བག་ཆགས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཉུང་བ་ཡོད་ན་བློ་བདེར་གནས་ཆོག་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། གསུང་རབ་དུ་མར་ཐོས་བསམ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞུང་གི་ངེས་ཚིག་དང་། ས་མཚམས། དབྱེ་བ། སྒྲ་བཤད་སོགས་ཡོངས་རྫོགས་བློ་ལ་ངེས་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། གཞུང་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་ན་ཚིག་ཙམ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཐོགས་དང་། ནུས་པ་ཐོན་དཀའ་བས། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་སྟེང་ནས་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་དེར་སེམས་རགས་པའི་སྟེང་དུ་གོམས་འདྲིས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟེན་ནས། སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་ཟབ་པོ་ཞིག་བཞག་ཐུབ་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེས་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པས། དེའི་སྐབས་སུ་མཉམ་དུ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་སྟབས། རྗེ་གུང་ཐང་ཚང་གིས། ལམ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ས་མཁན་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། །ལམ་ཤུལ་རིང་གི་ལམ་རྒྱགས་ཆོས་ཡིན་ལ། །ལམ་བགྲོད་དཀའི་དེད་དཔོན་ཆོས་ཡིན་པས། །དུས་ད་ནས་སྒོ་གསུམ་ཆོས་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེ་ལམ་རྒྱུས་མེད་ས་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ན། མ་མཐའང༌རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་འདྲི་ཞིང་། ས་ཁྲ་བལྟས་ཏེ་རྒྱུས་ལོན་པར་བྱ་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་ཆེད་དུ་ཚེ་འདིའི་ཉམས་མྱོང་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་མེད་པར། ཚོད་མ་ཐིག་པའི་ལམ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པའི་སྐབས་དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཆོས་ཞེས་པ་དེའང་གསུང་རབ་པོ་ཏི་རྒྱབ་ལ་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་མིན་པར། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡོད་ན་དེས་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་སྟོན་པས། ལམ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ས་མཁན་དེ་ཡང་ཆོས་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ཡང་ལམ་རིམ་ནང་འཆི་ལུགས་དང་། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ། བར་སྲིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་དེའི་མྱོང་བ། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཇི་ལྟར་དགོས་པ། དེ་འགག་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ལུགས་བཅས་ཆ་ཚང་གསུངས་པས། ལམ་སྟོན་བྱེད་མཁན་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། དེ་ནས་ལམ་ཤུལ་རིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ལམ་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་སྐབས། དཔེར་ན། སྣུམ་འཁོར་ནང་ནས་ཐག་རིང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ན་སྣུམ་བླུག་ས་དུས་ཐོག་རྙེད་མིན་ཡོད་ཚེ་སྣུམ་སྣོན་མ་འཁྱེར་རྒྱུ་དང་། བཟའ་ཆས་དང་འཐུང་ཆུ་ཚུན་ཆད་ནས་གྲ་སྒྲིག་གིས་རྒྱགས་ཕྱེ་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར། ཆོས་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཡོན་ཏན་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ན། རང་གི་རྒྱུད་སྟེང་གི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་དེ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གང་དུ་ཡོད་ས་དེར་སླེབས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་གནས་ཤིང་། ནམ་ཡང་མི་བསླུ་བ་མེད་པའི་མགོན་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས། ཆོས་ནི་ལམ་ཤུལ་རིང་གི་ལམ་རྒྱགས་དང་མཚུངས། དེ་ནས་ལམ་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུའང་ཆོས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྟེང་ལ་དགེ་མི་དགེ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་བག་ཆགས་མཐུག་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས། མི་ཚེ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང༌ཁོར་ཡུག་འདྲ་འདྲ་ཞིག་ནང་མཉམ་དུ་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་ཕྲུ་གུ་འགའ་ཤས་ལ་དད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་སོགས་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བ་དང་། འགའ་ཤས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དཀའ་བ་མ་ཟད། མི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་ཞེན་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར། ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བའི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་ཅི་ཐུབ་འཇོག་པའི་འབད་བརྩོན་བྱས་ན། བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་སྒྲོལ་བའི་དེད་དཔོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་རང་ཉིད་ནས་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་རྫས་རྡུལ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་རྫས་དེའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ནས་འབྱུང་ཚུལ་ཞིག་གིས། ཕ་མའི་གཤིས་ཀ་སོགས་ཕྲུ་གུར་འཇགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་མོད། གོང་གསལ་སྔར་གྱི་བག་ཆགས་ནི་ཅིས་ཀྱང་དབང་བཙན་པར་སྣང་བ། དཔེར་ན། ཕྲུ་གུ་མཚེ་མའི་ནང་ལའང༌། ཅུང་ཟད་ཉེ་བའི་མཚེ་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་མཚེ་མ་ཞེས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པས། དེ་འདྲའི་མཚེ་མ་གཉིས་པོ་དེ་རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ལུང་པ་ཤར་ནུབ་ལྟ་བུ་སོ་སོར་གནས་ཀྱང་། རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལུས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུན་པའི་ཆ་མང་པོ་འབྱུང་བས། བརྟགས་དཔྱད་བྱས་སྐབས་མཚེ་མ་དེ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སེམས་ཀྱི་གཤིས་ཀ མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་འདྲ་མཚུངས་སུ་ཐོན་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། འགའ་རེ་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བའང་རྙེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྩ་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པའི་བདག་དེ། གནས་སྐབས་དེ་ལ་བལྟོས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། དེའི་སྔོན་མའི་ཚེ་རབས་རྣམས་ལ་མིན་སྟབས། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། ཉོན་མོངས་ཆེ་ཆུང་ཐ་དད་པས་གཤིས་ཀ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་ནི། སྔོན་མའི་དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་རྐྱེན་ཕྲ་མོ་ཞིག་འཕྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་ནུས་པ་བཟང་ངན་ཅི་རིགས་སད་པ་འབྱུང་བས། སྔོན་གྱི་མི་ཚེའི་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བཟང་ངན་གང་ཡོད་པ་དེས། མི་ཚེ་གསར་པའི་འགྲོ་སྟངས་ནང་ལ་མངོན་གསལ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་ངན་གང་འཚམས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པས། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཟེར་བའི་ལམ་ཆེན་དེར་བདེ་བགྲོད་ཐུབ་ཆེད། ཚེ་འདིར་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའམ། སེམས་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ད་ལྟ་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་རྒྱུད་ཚོད་མི་ཐིགས་པ་གང་ཡང་མེད་སྟབས། རང་གིས་རང་ལ་དཔྱད་ན། དགེ་བ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བསྒྲུབས་པ་ཞིག་དང་། ཕྱི་མ་སྐྱེ་གནས་བཟང་པོ་ཐོབ་ངེས་པའི་སྤོབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་སྙམ་པའི་གདེངས་ཚོད་ཡོད་པ་ཞིག་དཀའ་བས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་གང་འདྲ་ཞིག་ལེན་མིན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཚོར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཀྱང་དེའི་ཐུགས་རྗེས་འདྲེན་ཐུབ་པ་དཀའ་ཞིང་། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་། མཆོད་འབུལ་ཞུ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཕྲན་བུའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་འགྲོ་ནའང༌། གཙོ་ཆེར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཡར་འདྲེན་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ། ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་གཅིག་པུས་སྐྱབས་ཀྱིན་ཡོད་ན། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མོ་ནས་སྐྱབས་ཟིན་དགོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐྱབས་མ་ཐུབ་པ་དང་། བསྐྱབ་རྒྱུའང་མེད་པ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མི་འདོད་པས། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རང་རྒྱུད་གྲོལ་མི་ཐུབ་སྟབས། རང་ཉིད་གྲོལ་བ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་གསར་པ་ཞིག་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲོལ་དགོས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན། ཞེས་གསུངས་པ་གནག་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞིའང་འདི་རང་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་ཚུལ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པའི་གོ་དོན་རྒྱུ་མཚན་གཏིང་ཟབ་ལྡན་པ་ཤེས་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་། མདོ་ལས། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང་། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་མི་སེལ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་སྤོ་མིན་པས། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ངས་ནི་ཁྱོད་ལ་ཐར་པའི་ལམ་བསྟན་གྱི། །ཐར་པ་རང་ལ་རགས་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པས། ད་ལྟ་མི་ལུས་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོ་ཞིང་། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཕྲན་ཙམ་ཡོད་ལ༑ མཐུན་རྐྱེན་གང་འཚམས་འཛོམས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་ཡང་། བསམ་བློ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་གྱེན་དུ་འདྲེན་པ་ལྟར་ངལ་བ་ཆེན་པོ་བསྟེན་དགོས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ཐུར་དུ་འབབ་པ་དང་མཚུངས་པར་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་འདིའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱས་ཏེ། གསོན་པའི་རིང་ལ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལེགས་པོ་གདེངས་འཁེལ་བ་ཞིག་མེད་ཚེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་ཇེ་རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། རང་རེས་རྒྱུན་དུ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་པ་དེ་སྟོང་པར་འགྱུར་བས། མདོར་ན་ཚེ་འདི་སྣང་གི་ཞེན་པས་མ་བཅིངས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བྱེད་པར་ཐག་བཅད་དགོས།

འཆི་བ་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དངོས།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་བཞི་པ་འཆི་བ་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དངོས་ཀྱི་ས་བཅད་གཉིས་པ་རང་འཆི་བའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་གང་དག་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ལ་འཆི་སྟངས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་གསལ་བར་བསམ་ནས། འཆི་སྟངས་དེ་ཀ་ཉིན་གཅིག་རང་སྟེང་དུ་འབབ་པར་དྲན་ན། སེམས་ནང་མྱོང་བ་གསོས་པ་འཆར་བ་ཡིན་ལ། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་སྐྱབས་ཐུགས་རྗེ་མ་ལས། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གང་འདྲ་ཡོད་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བསྒོམ་རྒྱུ་ཡོད། དོན་སྙིང་། ལོ་ན་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་རུང༌ཚེ་རྫོགས་པའམ། གློ་བུར་གྱི་བར་ཆད་དང་། བསོད་ནམས་ཟད་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་འཆི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་ཏེ། སྨན་པས་བོར་ཞིང་རིམ་གྲོས་བཟློག་ཏུ་མེད། །གཉེན་རྣམས་གསོན་དུ་རེ་བའི་རེ་ཐག་ཆད། །ཅེས་པའི་ཚིག་དོན་ལྟར། ནད་དེ་ཇེ་ཐུར་སོང་ཞིང་། སྨན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་དང་། རྒྱུན་གྱི་མལ་སྟན་འབོལ་པོ་དེའང༌མི་བཟོད་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ལས་དྲི་ང་བ་དང་། ཚོར་བ་མེད་པ། རྒྱུན་དུ་ཀླད་པ་སྤྱང་གྲུང་དོད་པོ་ཡོད་པའང་ཉམས་ནས་མིང་དང་དོན་མི་དྲན་པ། ནད་ཡུན་རིང་བས་གསོན་པའི་ལུས་དེ་ཕྱེད་ཙམ་རོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་འཆི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མེད་པའི་བློ་ཐག་ཆོད་ཅིང་། ནམ་ཞིག་ནད་གཡོག་ཀྱང་འབྱོར་མིན་སྣ་ཚོགས་ཐོག རང་གཞན་ཚང་མ་ངལ་བས་གསོན་པ་ལས་འཆི་བ་དགའ་བ་ཞིག་འོང་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ན་ཟུག་ཉིན་མཚན་མི་འཁྱོལ་བ་འབྱུང་སྐབས་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའང་མི་ནུས་པར། མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་དེ་ངལ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་འཆི་དགོས་ཤར་བ་སོགས། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་མི་རྟག་དྲན་བསྐུལ་སྙིང་གི་ཐུར་མ་ལས། གཏམ་གྱི་མཐའ་མ་ཁ་ཆེམས་དང་སྡུག་སྨྲས། །ཉམ་ཐག་བཞིན་དུ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་སྨྲས་ཀྱང༌། །ལྕེ་དབང་སྐམ་པས་གོ་བརྡ་ཙམ་མི་འཕྲོད། །ཡི་ཆད་དྲག་པོས་ནོན་དུས་ཤིག་འོང་ངོ༌། །ཞེས་དང་། ཟས་ཀྱི་མཐའ་མ་དམ་རྫས་དང་རིང་བསྲེལ། །ཆུ་རྒྱུན་དང་བཅས་ཁ་ནང་དུ་བླུགས་ཀྱང༌། །ཧུབ་གཅིག་མིད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་པས། །རོ་ཡི་ཁ་ནང་ལུས་པ་ཞིག་འོང་ངོ༌། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཐོག་ཏུ་བབས་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཐིམས་པས་ཐོག་མར་སའི་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉམས་སྐབས་ལུས་ས་འོག་ལ་བྱིང་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང་། ཤ་ཞན་པ་དང་། ཆུ་ཁམས་ཉམས་སྐབས་མིག་ཀོང་དོང་དུ་གྱུར་ལ། རྣ་ཞོམ་པ། ལྕེ་དབང་སྐམ་པ་དང་། མེའི་འབྱུང་བ་ཉམས་སྐབས་ལུས་ཀྱི་དྲོད་བསྡུ་བ། རླུང་གི་ནུས་པ་ཉམས་སྐབས་མགྲིན་པར་སོར་སྒྲ་དང་བཅས་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་རྣམས་ཤར་ཏེ། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཇེ་བྲེལ་དུ་བརྩེགས་ནས་རིམ་བཞིན་ཕྱི་དབུགས་ཆད་དེ་ཚེ་འདིའི་མཇུག་རྫོགས་ཤིང་། སྤྱིར་བཏང་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད་པ་དང་སྙིང་གི་བྱ་བ་བྱེད་མཚམས་ཆོད་དེ་ཀླད་པའི་ནུས་པའང་ཉམས་སྐབས་ཤི་བ་ཡིན་ནའང་། ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་རིགས་ད་དུང་རྣམ་ཤེས་དེ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཆི་བ་འོད་གསལ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་འབྱུང་བ། དཔེར་ན། ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་སྐབས། སྤྱིར་བཏང་སྨན་པས་བཤད་ཚུལ་ལྟར་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་མཚམས་ནས་ཉིན་བཅུ་གསུམ་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཏེ། སྐུ་གཟུགས་མ་ཉམས་པར་གསོས་པར་གནས་བཞིན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་བཞུགས། དེ་སྐབས་རྟེན་བརྟེན་པ་རགས་པའི་ཆ་ནས་འབྲེལ་བ་ཆད་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་དུང་ལུས་ནས་མ་ཐོན་པས། དེ་ལ་འཆི་བ་འོད་གསལ་ཞེས་ད་ལྟ་བའི་ཚིག་སྦྱར་བ་མ་གཏོགས། ཤི་བ་འོད་གསལ་ཞེས་འདས་ཚིག་མི་སྦྱར་ལ། འཆི་བ་འོད་གསལ་དེ་འགག་པ་དང་ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་ཤེས་གོལ་ས་ལོགས་སུ་ཐོན་པས་ལུས་དེ་རོ་ལ་གྱུར། དེ་རྗེས་ཕུང་པོ་སྐྱེལ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བོད་དུ་འགོས་ནད་དྲག་པོས་ཤི་རིགས་ས་འོག་ཏུ་སྦ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། དེ་མིན་ཕུང་པོ་བྱ་གཏོར་བྱེད་ཅིང་། སྒོ་མང་ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་འཆང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྐབས། སྐུ་པུར་བྱ་གཏོར་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང་། བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་མང་པོས་ཀྱང་བྱ་གཏོར་གནང་བ་རྣམས་ནི། གསོན་པའི་རིང་དེར་དགེ་སྦྱོར་གང་ཡོང་གནང༌བ་མ་ཟད། གཤེགས་ནས་སྐུ་ལུས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ལུས་སྦྱིན་བཏང་བའི་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ།

ངོས་རང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་“ཨ་མི་དྷ་བྷ་ད་”ཞེས་པ་དེར། “བྷ་བྷ་ཨམ་ཊི་” (Baba Amte) ཞུ་བ་ཁོང་སར་བསྐྱོད་ཅིང་། ཁོང་ནས་མཛེ་ནད་ཅན་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་བདག་སྤྲོད་ཀྱིས་གཞིས་ཆགས་ཏེ། དམིགས་བསལ་ལྟ་རྟོག་ལེགས་པས་ཡི་རང་གི་གནས་སུ་མཐོང་ཞིང་། རང་རེས་ཁ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟེར་ཡང་། བདེ་ཞིང་འབོལ་བའི་སྟན་སྟེང་ཙོག་གེར་བསྡད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས། ལག་ལེན་དེ་ཙམ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་མི་འདུག ས་གནས་དེར་ཡོད་ཀྱི་མི་རྣམས་གྲོངས་སྐབས་ཧིན་དྷུའི་སྲོལ་ལྟར་ཕུང་པོ་མེར་སྲེག་གཏོང་སྲོལ་སྤྱི་ལྟར་མིན་པར། དེ་ནི་ཤིང་འཕྲོ་བརླག་འགྲོ་ཞིང་། ཁོར་ཡུག་ལའང་གནོད་པས་ས་འོག་ལ་སྦས་ན་ལེགས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་རོ་སྒམ་འདྲ་ཆགས་པོ་མི་དགོས་པར། རས་ཀྱིས་བཏུམ་ནས་སྦས་ཏེ། དེའི་སྟེང་དུ་དྲན་རྟེན་མཚོན་བྱེད་སྐྱེ་ཤིང་གསར་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས། ཤིང་མེར་སྲེག་གཏོང་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ཤིང་སྡོང་གསར་པ་བཙུགས་པ་སོགས་སྨོན་པའི་གནས་སུ་མཐོང་། འོན་ཀྱང་ངོས་ནས་ཕུང་པོ་ཚང་མ་སྦས་དགོས་ཚུལ་ཟེར་གྱིན་མེད་པར། མཐོང་ཚུལ་གང་བྱུང་བཤད་པ་ཡིན། མདོ་དོན་གསོན་པའི་རིང་དེར་ལུས་ཞེས་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་དེ་བྱ་གཏོར་རམ། ས་ལ་སྦས་པ་དང་། ཆུའི་ནང་དོར་བ། མེར་སྲེག་པ་ཅི་རིགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ནས། མེར་བསྲེགས་ན་དེའི་རྗེས་ཤུལ་ཐལ་བ་སྦར་གང་ལུས་པ་ཤུལ་ལུས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། རེ་ཞིག་གྲོངས་མཁན་དེ་ལ་ང་ཚོའི་དམ་པ་དེ་ཟེར་བ་ལྟ་བུས་སེམས་འཕྲེང་ཡང་། རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་འདས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསོན་པའི་རིང་ལ་ནམ་ཕུགས་གུད་ཀྱིས་དྭོགས་ནས་བསགས་པའི་རྒྱུ་ནོར་དེ་རྣམས་རྗེས་ཤུལ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་བཟུང་བྱར་གྱུར་པ་ཙམ་མིན་པར། དེ་ལ་རྔམ་སྟེ་གཉེན་ཉེ་ཕན་ཚུན་ཁ་མཆུ་ཐུག་པ་སོགས་དམ་ཚིག་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང་། སྐབས་རེ་འཆི་ལོང་ཡོད་མེད་ནས་ནོར་ལ་ཧབ་ཤ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཚུལ་སྐྱོ་པོ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་སོགས་ཀྱང་དྲན་དགོས། ཤུལ་ལུས་ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་ན། རང་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་བྱེད་ཅིང་། ནང་ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་རིགས་ནས་མཆོད་འབུལ་དང་། ཉམ་ཐག་ལ་སྦྱིན་གཏོང་། གཟུངས་སྔགས་བཟླ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྨན་པའི་ལས་དོན་གྱི་དགེ་རྩར་སྔོན་ཚུད་གཏོང་རྒྱུའི་གྲབས་གཤོམ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ལེགས། མདོར་ན་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་རྗེས་དུར་ཁྲོད་དུ་རོ་ལས་བྱེད་ཕྱོགས། དེ་མིན་མེར་སྲེག་གཏོང་སྟངས་སོགས་ཡིད་ལ་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནམ་ཞིག་རང་སྟེང་དུ་འོང་ཚུལ་བསམ་དགོས།

དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམས་པའི་མཇུག་དེར། རང་ཉིད་འཆི་བའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་འདི་སྦྱར་ནས་དམིགས་རྣམ་བསྐྱང་ན། ས་བཅད་འོག་མ་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་དེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན།

སྨྲས་པ། ལས་ཉོན་དབང་གིས་འཕངས་པའི་སྐྱེ་སྲིད་འདི། །གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ནས་མི་རྟག་འཆི་བའི་དྲུང༌། །ཅུང་ཟད་ངལ་གསོ་མེད་པར་འགྲོ་བཞིན་དུ། །གཏན་ཏུ་སྡོད་གྲབས་བྱེད་ལས་བླུན་པ་སུ། །ལོ་ཟླ་ཚེས་ཀྱི་མ་ངེས་དུས་མིན་དུ། །རྒན་གཞོན་གོ་རིམ་མེད་པར་འཆི་བ་དག །མཐོང་བཞིན་ནམ་འཆིའི་ཆ་ལ་དུས་འདེབས་པའི། །ཆུ་བུར་མིག་ལྡན་ཁྱོད་ཉིད་ཅེ་རེ་ལོང༌། །ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་དཀར་པོ་དགེ་བའི་གྲོགས། །སྤངས་ནས་ཁྲེལ་ཆུང་མཛའ་ཤེས་འཁོར་གཡོག་ནོར། །རྟག་ཏུ་ཕན་པར་སེམས་ཁྱོད་བར་དོ་ཡི། །བགྲོད་དཀའི་འཕྲང་དེར་གཅིག་པུར་ཕྱིན་གྱིས་དོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ།

༈ གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ། ཐོག་མར་ངན་འགྲོ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དམྱལ་བ་ཞེས་པ་ཡོད་སྲིད་པའི་སྐོར་ཤེས་དགོས་པས། དེའི་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྐྱེ་གནས་བཟང་ངན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་མིན་རང་དབང་མེད་པར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ། ཚེ་འདིའང་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་སྐྱེས་པ་མིན་པར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་དང་། འདི་ནས་འཆི་འཕོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་དེའང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་དགོས། དེ་ལ་བཟང་ངན་ཇི་འདྲ་ཞིག་འོང་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་བཏང་ནས་ལས་ངན་པ་བསགས་ཡོད་ན། དེའི་འབྲས་བུར་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤུགས་ཆུང་བ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཤས་ཆུང་བ་ཡོད་ན། སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ་ཐུབ་པར་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་མ་ལེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་ན༑ འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་བཞག་མང་པོ་འཇོག་མི་བདེ་ཞིང་། ལྷག་པར་རང་རེས་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མྱོང་མཁན་གྱི་སེམས་ཅན་ལུས་རྟེན་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕ་མ་ཡོད་པས། དེ་ལས་བྱུང་ཚུལ་བཤད་ན། མི་ལྟ་བུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པར་བཤད་ཐུབ་ཀྱང་། ཕ་མ་དེའི་ལུས་དང་། དེའི་ཕ་མ། དེའི་ཡང་ཕ་མ་སོགས་ལོ་འབུམ་དང་། ས་ཡ། བྱེ་བ། དུང་ཕྱུར་མང་པོ་ཡར་དེད་ན། མི་གྲུབ་མེད་ལ། སྲོག་ཆགས་ཀྱང་གྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པས། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་སྐབས་མིའི་ཕ་མ་མེད་ལ། དུད་འགྲོའི་ཕ་མའང་མེད། ཐོག་མར་སའི་གོ་ལ་འདི་མེ་ཡི་ཚ་ཚད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད་པའི་གླིང་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྲོག་ལྡན་རྣམས་སྐྱེས་ཚུལ་དེང་རབས་ཚན་རིག་པས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པ་མང་པོར་བདེན་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་བཤད་དགོས་ན། རྫས་རྡུལ་རིགས་གཅིག་རང་ནས་དུད་འགྲོ་དང༌། མིའི་རིགས་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་དགོས་པར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་རང་རེའི་བལྟ་ཚུལ་ལ་ལས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད། མ་འོངས་པར་ཡང༌ལས་བཟང་ངན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་བཀའ་བསྟན་མང་པོའི་ནང་། དམྱལ་བ་ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ། ཉེ་འཁོར་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་སོགས་བཅས་བཤད་ཅིང་། ཧོབ་དེར་བལྟས་ན་འགའ་ཤས་བློ་ལ་མི་ཤོང་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་ནའང་། རང་གིས་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་འདྲ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་རྙེད། མིའི་ལུས་འདིའི་ཆ་ཤས་རྫས་རྡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད། དེ་ཡང་དབང་པོའི་རྫས་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་འབྱུང་བ་རྣམས་མང་པོ་ཞིག་མིག་གིས་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་བཤད་མི་ནུས་ནའང་། དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཤེས་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པས། ངན་སོང་གི་གནས་ལ་སོགས་པའང་ད་ལྟ་རང་རེས་མ་མཐོང་བས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་མ་གཏོགས། རིགས་པས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན། རང་རེའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང་། མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པས། དེ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་ཚུལ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བརྩམས་ནས་མཐའ་དཔྱད་དེ་བསམས་ན། ངན་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་ན་ཐབས་མེད་ཡིན་པ་ཞིག་འོང་སྲིད་པ་དང༌། བཟང་པོའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་གཏན་དུ་བདེ་བའི་གོ་འཕང་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་འབྱུང་། བློ་དུལ་བའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགོག་བདེན་དང་། ལམ་བདེན་ཡོད་ཆོག་པའི་ངེས་པ་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་འོང་ན༑ སེམས་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ངན་པ་བློས་དཔོག་དཀའ་བ་དེ་འདྲའང་འོང་ཆོག་པ་དང་། འབྱུང་སྲིད་པ་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་མ་དུལ་བའི་དབང་ལས་ཚ་གྲང་གི་དམྱལ་ཁམས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་འོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སེམས་དུལ་བའི་དབང་ལས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའང་འབྱུང་མི་ཤེས་པས། དེ་ཁས་མ་བླངས་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲི་མའི་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཤིང་། དེ་འདོད་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པར་ཁོང་ཁྲོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱུན་དུ་ཁོང་ཁྲོའི་ངང་གནས་དགོས་པར་འགྱུར། དེ་འདྲ་མིན་པར་མི་ཁོང་ཁྲོ་ཚ་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ལོ་ཟླ་སྦྲེལ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བཞིན་མི་སྡོད་པ་རང་རེའི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ། གཞན་ཡང་མི་ཞིག་ཁོང་ཁྲོའི་འགལ་ཟླ་བྱམས་བརྩེའི་གོམས་པ་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུན་རིང་མེད་ནའང་། རང་གི་དགའ་ཉེའི་མི་ཞིག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱམས་བརྩེའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་སྐྱེ་སྲིད། འོན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་མི་དེའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱམས་བརྩེའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་མི་དེ་ལ་ནམ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལྟ་མིན་པར་སེམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ཡང་ཡང་འགྱུར་འགྲོ་བ་དངོས་སུ་མྱོང་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདིས། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མྱོང་མཁན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཟུ་བོར་གནས་ཀྱང་། རྟོག་པ་བཟང་ངན་ཅི་རིགས་པས་བསླད་ནུས་པ་དང་། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རང་གཤིས་སུ་མ་གྲུབ་པར་དཔོག་ནུས། དེ་ལྟར་སེམས་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་འཆད་པ་ལ། གོང་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་གཞུང་འདིར་རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་སུ་མཛད་པའི་དང་པོ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་སོང་ནས། གཉིས་པ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་དམྱལ་བ། དུད་འགྲོ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་གསུམ་ནི། ཞེས་གཞུང་འདིར་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་མཛད་ཅིང་། དེ་ལ་དང་པོ་དམྱལ་བའི་སྐོར་འཆད་པ་ལ།

དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ།

ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་ན་དམྱལ་ཁམས་འདོད་ཚུལ་གྱི་བྱུང་བ་དང་། བཀོད་པ་འདྲ་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར་ཡུལ་གྲུ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་འཆད་པའི་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཟུར་ཙམ་བསྟན་པ་ནི། དམྱལ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་བཞིན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁོ་ནའི་ནང་གསར་དུ་བྱུང་བ་མིན་པར། གནའ་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁག་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ནས་རང་རང་གི་འགྲེལ་ཕྱོགས་ཅི་རིགས་བྱུང་བ་རིམ་བཞིན་ཡུལ་ཁག་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་གདལ་སོང་སྟེ་ནང་ཆོས་དང་། དེའི་རིག་གཞུང་དུའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། སྐབས་འདིར་གནའ་བོའི་བཤད་ཚུལ་འགའ་རེ་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་མཚོན་ཙམ་བྱ་ཞིང་། ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་དར་འཕེལ་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་ཐད།

ཧིན་དུའི་རིག་གཞུང་ནི་ཕྱི་ལོའི་གོང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་དར་བ་དང་། ནང་གསེས་“རིཀ་ཝེ་ད་”ཞེས་པ་གོང་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ནས་དར་བར་བཤད་སྲོལ་ཞིག་འདུག

“གྷི་རིཀ་”གི་རིག་གཞུང་ཕྱི་ལོའི་གོང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་ཙམ་ནས། ཕྱི་ལོའི་གོང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཞེ་དྲུག་ཙམ་བར་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་དང་།

ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་ཕྱི་ལོའི་གོང་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་སྐོར་ནས་དར་བར་བཤད།

རྗིའུ་རིག་གཞུང་ཕྱི་ལོའི་གོང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གམ། གོང་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་མེད་བདུན་ཅུ་བར་དེར་ཁྱབ་གདལ་བྱུང་བའང་ཟེར།

ཁ་ཆེའི་རིག་གཞུང་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པ་ཙམ་ནས་དར་སྐད།

རིག་གཞུང་དེ་རྣམས་སུ་དམྱལ་བའི་བཀོད་པ་བཤད་ཚུལ་མཚོན་ཙམ་བྱས་ན། གནའ་རབས་“གྷི་རིཀ་”རིག་གཞུང་ནང་། གྷི་རིཀ་མི་རིགས་ཚོས་གཤིན་པོའི་ཁམས་ལ་“ཧ་རྡེས་”སམ་(མི་མངོན་པའམ་མི་མངོན་པར་བསྒྱུར་མཁན་)ཞེས་བརྗོད་པས། ཧ་རྡེས་ནི་ཡུལ་དང་འོག་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་གཉིས་ཀར་བརྩི། ཤར་ཕྱོགས་ནི་(འུ་ཐུག་མཚོན་བྱེད་ཐལ་མདོག་ཁོ་ན་དང་། ལན་ངན་མི་འཇལ་ཞིང་ཆད་པ་མི་གཏོང་བ་)ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཏེ། ཤ་རྗེན་ལ་དགའ་བའི་མགོ་མང་དམྱལ་བའི་ཁྱི་སེར་བེ་རུ་བྱ་བས་སྲུང་སྟེ་ཡོད། གནས་དེར་ལོ་རྒྱུས་ནང་རིམ་བཞིན་གསལ་བཤད་ཆེས་ཆེར་ཕྱིན་ནས། ཧོ་མེར་གྱིས་དཔེར་ན་“ཨེ་རི་ནིས་”བྱ་བ་དེ་གཤོག་པ་དང་སྦྲུལ་གྱི་སྐྲ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ལག་ཏུ་མེ་ལྕེ་དང་རྟ་ལྕག་ཐོགས་པ་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཤིང་། དེ་ཚོས་དམ་བཅའ་སྲུང་བ་དང་། སྲོག་ལ་སྲོག་ལན་སློག་པ། རིག་ཚོ་མ་ཟིན་པ་དང་། སླུ་ཐབས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་བྱེད་ཐུབ་པར་བརྟེན། དེ་ཚོ་དམོད་བོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཟག་རེད། གསང་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་གཅན་གཟན་དང་། སྲིན་པོ། གདུག་འདྲེ་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེ་སྣང་།46

ཨི་ཇིབ་ཊིའམ་“མེ་སེལ་”ཡུལ་གྱི་རིག་གཞུང་ནང་། འདས་གྲོངས་སོང་བའི་གཤིན་པོ་རྣམས་རྒྱལ་སྒོ་གཅིག་ཡོད་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་ལ། རྒྱལ་སྒོའི་སྒོ་སྲུང་ལ་ལ་ཁྲག་འཇིབ་མཁན་དང་། ལ་ལ་ནང་ཁྲོལ་ཁྱུར་མིད་གཏོང་མཁན། ལ་ལར་གྲིབ་ཟ་བ། ལ་ལར་རུས་པ་ཚེག་སྒྲའི་ངང་ཟ་མཁན་སོགས་ཀྱི་མིང་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཆེས་འདོད་རྔམ་ཅན་དང་། རྣམ་ཤེས་(ཨི་ཇི་ཊིའི་རིག་གཞུང་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་དང་། སྙིང་། ཟུངས་ཤུགས་བཅས་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་)ཀྱང་ཧུབ་ཀྱིས་འཐུང་བའམ། ལུས་པོ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱུར་མིད་གཏོང་བས། དེ་དུས་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་ཚད་མ་ལོན་ན་ཤི་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་སླེབས་ནས་མི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟོང་ཞིང་། གནས་ཚད་ལོན་མིན་ཚོད་བལྟ་མཐའ་མ་དེ་ཉ་གའི་སྟེང་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ལྗིད་ལ་དཔྱད་ནས། ཉ་གའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ནང་ལ་(དྲང་བདེན་གྱི་ལྷ་མ་ཨཊ་བྱ་བ་མཚོན་ཕྱིར་)བྱ་སྒྲོ་དང་། ཉ་གའི་ཕྱོགས་གཞན་ནང་ལས་(ངན་པ་)ཚང་མ་འདུས་པའི་གཤིན་པོའི་སྙིང་དེ་འཇོག་པ་དང་། ཉ་ག་དེའི་འགྲམ་ལ་ཆུ་སྲིན་གྱི་མགོ་དང་། སེང་གེའི་སྟོད་གཟུགས་ལ། མཚོ་ཕག་གི་སྨད་གཟུགས་ཅན་གྱི་གཤིན་པོའི་རོ་ཤ་ཟ་མཁན་གྱི་སྲོག་ཆགས་འདྲེས་མ་ཞིག་འཇབ་སྒུག་བྱས་ནས་ཡོད་པ་དང་། གཤིན་པོའི་སྙིང་ཡོད་པའི་ཉ་གའི་ཕྱོགས་དེ་ལྗིད་ནས་མར་ལྷུང་ན་གཤིན་པོའི་རོ་ཤ་ཟ་མཁན་དེས་འཕྲལ་དུ་བཟའ་བར་འགྱུར་བས། ཉེས་ཆད་དངོས་གནས་དེ་ནི་ཤུལ་མེད་རྩ་སྟོང་བཏང་བ་མ་གཏོགས་ཟད་རྒྱུ་མེད་པའི་རྟག་པའི་དམྱལ་བ་ཞིག་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན།47

ཡ་ཧུ་ད་པའམ་རྗིའུའི་རིག་གཞུང་ནང་གོང་དུ་བཀོད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་མིའི་ཤ་ཟ་མཁན་གྱི་གདོན་འདྲེ་ཡོད་ཚུལ་དེ་རིགས་མེད་ཀྱང་། ཞལ་ཆད་རྙིང་མའི་གསུང་རབ་ནང་གི་བསམ་ཚུལ་རེས་འགའ་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ནས་ཉེས་ཆད་གཏོང་ས་ལ་གེ་ཧེ་ནའམ་ཚ་དམྱལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡོད་ལ། རྗིའུའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས་དུས་རབས་བར་པའི་སྐབས་སུ་དར་བའི་ཨ་ཤེ་ཀེ་ནའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་སྲོལ་རྒྱུན་ནས་དམྱལ་བའི་འགྲེལ་བཤད་བླངས་པ་དེ་འདྲའང་སྣང་།48

ཁ་ཆེའི་རིག་གཞུང་ནང་། གདུང་བའི་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བའི་སྟེང་དུ་དམྱལ་བའི་གཅན་གཟན་ཞིག་གིས་དམོད་པ་ཕོག་པ་དེ་རྣམས་ལྟོགས་རྔམས་ཀྱིས་ཟ་ཚུལ་བཤད།49

དེ་མིན་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ནི།

༡༽ འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྟེང་མི་ཚེ་ནི་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་དམྱལ་ཁམས་ནང་གི་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་སྲིད་པ་དང་།50

༢༽ གཤིན་པོ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བའི་འདུན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡིད་ཚིམས་པ་མི་འོང་ལ།51

༣༽ དམྱལ་བའི་ནང་གི་ཉམས་མྱོང་ནི་དུས་གཏན་དུ་སེམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་གོ་རྟོག་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ཞིང་།52

༤༽ འཆི་བའི་ཕོ་ཉས་གཤིན་པོ་རྣམས་ལ་ཉེས་འཛུགས་དང་མནར་གཅོད་གཏོང་བར་འདོད་པ་རེད།53

ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགའ་རེའི་ནང་། སྔ་རབས་ཀྱི་ཡེ་ཤུ་(བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་པ་ཙམ་གྱི་བར་)ཆོས་པ་ཚོས་ཐར་ལམ་ལ་འགོད་པའི་བསླབ་བྱ་གསར་པ་དེའི་བཟང་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་གཙོ་བོར་བྱས་པར་བརྟེན། དམྱལ་ཁམས་དེ་ཙམ་གནད་འགག་ཆེ་བའི་གླེང་གཞིར་མ་གྱུར།

《 དམ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་སྤྲོས་མེད་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས།》 54 ནང་བྲིས་པའི་ཚ་དམྱལ་སྐོར་ཨོ་རི་ཇི་ནེ་སོགས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་མང་པོ་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཆད་པ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་སུ་མེད་པའི་གཤིན་ཁམས་ནང་མཐའ་མའི་ཁྲིམས་གཅོད་གོང་རྣམ་ཤེས་གཙང་མའམ་དག་པར་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མེ་ལྕེ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མེ་ལྕེ་དེས་གདོན་འདྲེ་དང་བདུད་སོགས་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་ནུས། (ཕྱི་ལོ་ ༥༥༠ ཙམ་ལ་) རོམ་གྱི་བཙན་པོ་“ཡུ་སེ་ཊི་ནི་ཡེན་” གྱི་དུས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དེ་དམ་བསྒྲགས་ཡོད་པའི་ལྐོག་ཆོས་ཤིག་གི་གནས་བབས་ནས། རོམ་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་གྱུར་པ་ནས་བཟུང་། དེ་འདྲའི་འདོད་པ་དེ་ལོག་ཆོས་ལ་བརྩི་བའི་མགོ་ཚུགས་པ་རེད།

ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མེས་པོ་“ཨའུ་གུ་སུ་ཊི་ནུ་སུ་”ཞུ་བས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྡིག་པ་དང་འདྲ་བར་མྱོང་ཚོར་གྱི་ཆད་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་“ཨ་ཌམ་” གྱིས་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བསགས་པར་བརྟེན། མི་ཡི་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉེས་དམིགས་སུ་“གདོད་མའི་སྡིག་པ་”ཕོག་པས་རྟག་ཏུ་ཆད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཚུལ་གསལ།55

ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་དུས་རབས་བར་བའི་ནང་བྱུང་བ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རི་མོར་བྲིས་ནས་བསྟན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། འགྱོད་བཤགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེ་རུ་སྤེལ་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རི་མོར་བྲིས་ནས་སྡིག་ལས་བསགས་པར་འཇིགས་སྣང་བསྐུལ་བ་རེད།

གཟུགས་བརྙན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དུ། བདུད་ལ་གཟུགས་བྱད་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང་། བདུད་དེ་འབྲུག་དང་སྦྲུལ་ལྟོ་འགྲོའི་རིགས། དེ་བཞིན་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། མི་ཕྱེད་གཅན་གཟན་ནམ་སྲིན་པོ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ལ། སྡིག་ཅན་རྣམས་མར་འཐེན་མཁན་གྱི་གཅན་གཟན་དང་འབུས་ཟ་བ་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་རིས་སུ་བཀོད་པར་བྱས།56

ཡང་“མུན་ནག་གི་རྗེ་བོ་”ཞེས་མི་ལུས་དང་གཅན་གཟན་གྱི་མགོ་བརྙན་འཇིགས་སྐྲག་ཅན་དེས་དམོད་པ་ཕོག་པ་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་“དབྲལ་བའམ་ཟ་བའི་”རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན།

ཞར་བྱུང་དུ་བཤད་པ།

༡༽ བདུད་ཀྱིས་གང་ཟག་དཀྱུས་མ་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་པའི་ཆས་སུ་བརྫུས་ནས་སླུ་ཐབས་བྱེད།

༢༽ ཡོངས་གྲགས་ལ་དམྱལ་བ་མེ་འབར་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། “ཌན་ཌེ་”ལྟར་ན་དམྱལ་གཏིང་དེ་རྟག་ཏུ་འཁྱགས་རོམ་ཅན་གྱི་གནས་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།

༣༽ དུས་རབས་བར་མའི་དཀྱིལ་དུ་“པུར་ག་ཊོ་རི་ཡམ་” ཞེས་བར་དོ་ལྟ་བུའི་སྡིག་སྦྱོང་གི་གནས་ཤིག་ཡོད་པའི་འཆར་སྒོ་གསར་པ་བྱུང་ནས། དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རིང་དམྱལ་བའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་མྱང་ན་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བགྲོད་ཐུབ་པ་སྲིད་ཅེས་ཟེར།

“ལུ་ཐར་” ཞུ་བའི་ཡེ་ཤུའི་སློབ་དཔོན་[ཆོས་ལ་དག་ཐེར་གནང་མཁན་]དེས། འཇིགས་སྐྲག་བསྐུལ་ཆེད་ཐལ་ཆ་ཅན་གྱི་དམྱལ་བ་དང་བར་དོའི་འགྲེལ་བརྗོད་ལ་དགག་པ་མཛད་ཅིང་། ཁོང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་དམྱལ་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་ཅིས་ཀྱང་དགོས་ན་སྡིག་བཤགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་སྤེལ་རྒྱུ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དང་། “ལུ་ཐར་” གྱི་བཞེད་པ་ལ་མི་རྣམས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་ཁྱབ་པའི་སླུ་ཐབས་ཀྱིས་བསླུ་བའི་ཉེན་ཁའི་ནང་ཚུད་པའི་གནས་སྟངས་དེ་དམྱལ་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་འདག་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་ཅེས་པའི་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་བསླབ་བྱ་(ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀས་གནང་བའི་ཐར་པའི་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པོ་ལ་འགལ་ཟླ་བྱེད་མཁན་སྡིག་པ་དང་འཆི་བ་དམྱལ་བའི་ནུས་སྟོབས་དེ་ཉམས་པར་བྱས་པ་)ནི་དེ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དངངས་སྐྲགས་ལས་ཆེ་བ་དགོས།

དངངས་སྐྲགས་མེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་འོག་ལ་གང་ཟག་ཞིག་གིས་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་དང་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་ཐུབ།

ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ ༡༧ གྱི་མཇུག “མུན་སངས་”དུས་རབས་ནས་བཟུང་། འཕྲིན་བཟང་ངམ་ཡེ་ཤུ་གསར་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ནང་། དམྱལ་བ་ནི་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་དམོད་པ་དང་མཚུངས་པར་བཤད། དེང་དུས་ཅན་གྱི་དོན་འགྲེལ་འདི་ཚོར་ཡེ་ཤུའི་ལམ་ལུགས་རྩ་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་ཚོས་དགག་པ་བརྒྱབ།57

དེ་ནས་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དམྱལ་ཁམས་འཆད་ལུགས་ལ་བཞི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའམ། ཚ་དམྱལ་དང་། གྲང་དམྱལ་གཉིས། ཉེ་འཁོར་བའི་དམྱལ་བ་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་བཅས་ལས། དང་པོ་ལ་བརྒྱད། ཡང་སོས། ཐིག་ནག བསྡུས་འཇོམས། ངུ་འབོད། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ། ཚ་བ། རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་བཅས་འཆད་པ་ནི། དེ་ཡང་གོང་དུ་འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སྐོར་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་ལྟར་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མར་མེ་ཤི་བའམ་རྩྭ་ཕུང་མེས་བསྲེགས་པ་ལྟར་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞིག་ནི་མི་འོང༌། ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཞིག་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད། སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལས་མ་འདས་པས། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ནི་སྔོན་ཆད་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་བདེ་སིང་ངེ་བ་བསགས་པ་ཞིག་ནི་མི་དྲན་ཞིང་། ཚེ་རབས་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་བསགས་མ་བསགས་ཀྱང་ཆ་མེད། མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་རྒྱལ་པོའི་གན་མཛོད་བཞིན་དུ་གང་ལ་བལྟས་བལྟས་ནས་གསོག་འདུག དེའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་མྱོང་དགོས་བྱུང་ན། ལུས་འདི་ཀ་ལ་བྱུང་བ་དང་། ལུས་གཞན་དུ་འཕོས་ནས་བྱུང་བར་ཁྱད་མེད། ད་ལྟ་མ་བརྟགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྨ་འབྲས་ཀྱི་ནད་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཀའི་ཐད་ཀྱི་ཤ་རུས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མྱོང་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ནའང་། དོན་ཏུ་མྱོང་བྱེད་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། མིན་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རོ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པ་ལ་ཡང་ན་ཚ་འབྱུང་དགོས་པ་ལ་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པས། དེ་རིང་ལྷ་མིའི་དཔལ་འབྱོར་མྱོང་བཞིན་པའི་སེམས་འདིའི་ཐོག་ཏུ་སང་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཅི་ལ་ཡོད། དེ་དག་གི་ཚུལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་སྐྱེ་བ་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རབ་ཏུ་ཚ་ཞིང་གྲང་བ་ཡི། །དམྱལ་བ་ཉི་མ་གཅིག་བཞིན་དྲན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བསམ་དགོས་ཏེ། བསམ་ཚུལ་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་ལུང་དང་དེའི་ཚིགས་བཅད་ཡམ་མེ་བ་ཞིག་ངག་ཏུ་བརྗོད་ནས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཡེ་མི་ཁེལ་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་རར་ནག་ཅན་ཞིག་ཆད་ལས་ཀྱིས་ནན་ཏུར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ན། སེམས་དགེ་བ་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་འབྱུང་དང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་འོང་ནའང་། ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ལྟད་མོ་དང་ཉམས་དགའ་བའི་སྣང་བ་སྐྱེ་མོད། སྣང་བ་དེ་དག་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མི་དེ་ཁྲིམས་རྭར་ཁྲིད་ནས་ཡན་ལག་ལྕགས་ཀྱིས་བཅིང་བ་སོགས་བྱས་བྱུང་ཚེ། སྔར་གྱི་བདེ་སེམས་དེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སེམས་སུ་གྱུར་ནས། འདི་ལས་ཐར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་མ་གཏོགས་བློ་གཞན་མངོན་གྱུར་མི་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བས། སྐབས་འདིས་མཚོན་པའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པའི་སྐོར་ཕལ་ཆེར་ལ་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་ཡིན་པ་དེར་སྐྱེས་ནས། སྡུག་བསྔལ་དེ་རང་ཐོག་ལ་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བློ་ནང་དུ་བཀུག་ནས་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། ཞེ་སྡང་གི་མཐུས་བསགས་པའི་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་གྲུབ་པའི་ཚེ། ལུས་ལ་བསིལ་བའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ་ཚ་བ་དོན་ཏུ་གཉེར་བ་ན། བར་སྲིད་འགགས་ནས་ཚ་དམྱལ་དུ་སྐྱེ་བར་བཤད་པས། སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འོག་ཐམས་ཅད་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞི། ཁོར་ཡུག་ལྕག་བསྲེགས་ཀྱི་རྭ་བ། སྟེང་འོག་མེ་ལྕེ་ཀུན་ཏུ་འབར་ཞིང་འཁྲུག་པའི་ནང་དུ༑ ༡༽ ཡང་སོས་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་གནས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེས་འདུག་སྙམ་དུ་འབད་ནས་བསྒོམས་པས་ལུས་རྩེད་ཡམ་ཡམ་པ། སེམས་འཇིགས་ཞུམ་ཞུམ་པ་འོང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ན་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཚོགས་ཏེ་ཞེ་སྡང་གི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་རྡེག་པར་བསམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ལུས་ཚལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སོང་བ་དང་། བརྒྱལ་ཐབས་སུ་འགྱེལ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་གི་བར་གསལ་གདབ། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་ལས། ཁྱོད་རྣམས་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་སོས་ཏེ། སྔར་ལྟར་མཚོན་བསྣུན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་བྱས་པས་ཟས་སྐོམ་གྱི་དང་ཁ་འགགས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། བྲེ་མོའི་གཏམ་དང་འདུ་འཛིའི་གཡེང་བ་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང༌། སྤྱོད་ལམ་མཐའ་དག་ཏུ་འབད་པ་མེད་པར་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཞིག་འོང༌། སྔར་གྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་སོ་ན་འདུག་ཚེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ།། ༢༽ ཐིག་ནག་ནི། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ལ་ཐིག་བརྒྱད་བཏབ་སྟེ་མཚོན་ཆས་གཤེག་པར་བྱེད་དོ།། ༣༽ བསྡུས་འཇོམས་ནི། དམྱལ་བ་བརྒྱད་ཀར་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེ་དགོས་པ་མིན་ཡང་། འདིར་འཁྲིེད་རིམ་ལྟར་སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་འབྲོས་པའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ་ཕྱིན་པ་ན། རི་ར་ལུག་གླང་སེང་ལྟ་བུའི་གདོང་པ་ཅན་གྱི་བར་དུ་ཆུད་དེ་བཙིེར་བ་ན། སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་བབ་བོ།། ༤༽ ངུ་འབོད་ནི། ཡང་བྲོས་པས་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པའི་ནང་དུ་སླེབ་པ་ན། སྒོ་དབྱེར་མེད་དུ་འགྲིག་སྟེ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མེ་འབར་ཏེ་བསྲེགས་པས། ད་འབྲོས་ས་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་ནས་ངུ་འབོད་ལྷང་ལྷང་བ་བྱེད་དོ།། ༥༽ ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། ལྕགས་ཁང་དེ་ཀ་ལ་ལྕགས་ཁང་གཅིག་གིས་བསྐོར་ཏེ་བསྒོམ་པར་བཤད་ཀྱང༌། བླ་མའི་བཞེད་པ་ལྕགས་ཁང་དེ་ནས་ཐོན་ཏེ་བྲོས་པ་ན་ལྕགས་ཁང་ཉིས་རིམ་དུ་ཆུད་དེ། སྡུག་བསྔལ་སྔོན་མ་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཆེ་བ་ནི། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལྕགས་ཁང་ནང་མ་ནས་ཐོན་སྲིད་ཀྱང་། ཕྱི་མ་ལས་མི་ཐོན་སྙམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བཙོན་ཁང་ལ་གྱང་ཉིས་རིམ་དུ་ཡོད་ན། གྱང་ནང་མ་བརྟོལ་ཐུབ་ཀྱང་ཕྱི་མ་བརྟོལ་མ་ཐུབ་པར་དྭོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་བཞིན་ནོ།། ༦༽ ཚ་བ་ནི། ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་མེ་འབར་བས་འཕོངས་དང་སྤྱི་བོའི་བར་ཏེལ་མར་ཕུག་སྟེ་དབང་པོའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་ལྕེ་འབར་པ་དང༌། ལུས་རིལ་བུ་ཁྲོ་ཆུའི་ནང་དུ་འཚོད་པའོ།། ༧༽ རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི༑ གསལ་ཤིང་རྩེ་གསུམ་གྱི་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་དང་། གཡས་གཡོན་ཕྲག་པ་ནས་ཐོན་པ་དང༌། ལྕགས་སྲེག་ལེབ་མོ་ལུས་ལ་སྣམ་བུ་ལྟར་དཀྲི་བ་དང༌། ཁྲོ་ཆུའི་ནང་དུ་འཚོད་པ་ན་ཤ་ཁྲག་རྣམས་ཞིག་སྟེ་ཀེང་རུས་ལྟར་འགྲོ་བའོ།། ༨༽ མནར་མེད་ནི། ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ནས་མེ་འབར་བས་ལུས་དང་མེ་དབྱེར་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ངུ་བའི་སྐད་ཐོས་པ་དང་ཙམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཙམ་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས། མིའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་འདོད་ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་སོགས་ཅུང་ཟད་གོ་དཀའ་ཞིང་མི་གསལ་བས། དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོའི་ནང་གི་ཚེ་ཐུང་ཤོས་ཡང་སོས་པའི་ཚེ་ཚད་མི་ལོ་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་། ཁྲག་ཁྲིག་དྲུག ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་པས། གཞན་རྣམས་རིམ་གྱིས་ལོག་པོར་འཕར་ཚུལ་བསམས་ན་སྙིང་འགས་པར་ཐུག་པ་ལས་འོས་ཅི་ཡོད། བཤེས་སྤྲིང་དུ། ཇི་སྲིད་མི་དགེ་དེ་ཟད་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན་ད་ལྟའི་རང་ཅག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་བཅས་ཏེ་དེ་ལས་ཡུན་རིང་བ་ཞིག་མི་འོང་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་འཁུལ་ངེས་ཤེས་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ།།

༈ དེ་ནས་གཉིས་པ་གྲང་བའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་ལའང་ཆུ་བུར་ཅན་དང་། ཆུ་བུར་རྡོལ་བའི་ཁྱད་པར། སོ་ཐམ་པ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ལྟར་གས་པའི་ཁྱད་པར། པདྨ་ལྟར་གས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བཅས་བརྒྱད་དུ་གསུངས་པ་ནི། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་པ་དེའི་ལུས་ལ་ཚ་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བས་གྲང་བ་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བར་སྲིད་འགགས་ནས། མཐའ་ཐམས་ཅད་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། འོག་ཁ་བའི་ཐང་དང་འཁྱག་རོམ་གྱི་གཅོང་རོང་ཟབ་མོ། སྟེང་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ། མུན་པས་གཏིབས་ཤིང་རླུང་དྲག་པོས་བཏབ་པའི་གནས་དང་དེར་སྐྱེ་ཚུལ་སོགས་ནི་ཚ་གྲང་གི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་སྔར་ལྟར་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ ༡༽ ཆུ་བུར་ཅན་ནི། ཁ་བའི་བུ་ཡུག་ཆེན་པོ་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བཏབ་སྟེ་ལུས་ལ་ཕོག་པས་ཆུ་བུར་བྱུང་ཞིང་འཁུམས་པའོ།། ༢༽ ཆུ་བུར་བརྡོལ་བ་ནི། དེ་ལས་རྣག་ཁྲག་འཛག་པའོ།། ༣༽ ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཆེར་སོང་བས་སྐད་ཀྱི་གདངས་དྲག་པོར་འདོན་པའོ།། ༤༽ ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་བས་ཆེར་སོང་བས་སྐད་ཀྱི་གདངས་ཆག་སྟེ་རྐན་གྱི་ཕུག་ནས་འདོན་པའོ།། ༥༽ སོ་ཐམ་ཐམ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་སྔར་ལས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བས་སྐད་འདོན་མ་ནུས་པར་སོ་ཐམ་ཐམ་བྱེད་པའོ།། ༦༽ ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་ནི། རླུང་ཆེན་པོས་བཏབ་པས་ཁ་དོག་སྔོ་ཞིང་སེར་ཆུང་ཕྲ་མོ་ཁ་དྲུག་ཏུ་གས་པའོ།། ༧༽ པདྨ་ལྟར་གས་པ་ནི། པགས་པ་སྔོན་པོ་རྣམས་ཞུས་ཏེ་ཤའུ་དམར་ཧུ་རེ་བ་ཚལ་བ་བཅུར་གས་པའོ།། ༨༽ པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་ནི༑ མདོག་སྔོན་མ་ལྟར་ལ་སེར་ཁ་བརྒྱའམ་དེ་བས་ཀྱང་མང་བ་སྟེ། སྐྱེས་རབས་ལས། མེད་པར་ལྟ་བ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ། །གནས་པ་དེ་ན་མུན་ནག་རླུང་གྲང་ལྡང༌། །དེས་ནི་རུས་པའང་འཇིག་པའི་ནད་སློང་ན། །བདག་ལ་ཕན་འདོད་སུ་ཞིག་དེ་རུ་འཇུག །ཅེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་མ་ག་དྷའི་བྲེ་བོ་ཆེའི་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་འགྲོ་བའི་ཏིལ་གྱིས་བང་བ་ནང་ནས། ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ན་ཏིལ་རེ་ཕྱུང་བས་དེ་ཟད་པའི་ཚེ་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་དུ་བཤད་པ་སོགས་ལ་ལུས་འདར་བ་དང་ཡིད་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་སྣང་བ་དྲག་ཏུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་ཤེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་སྐྱེས་ན། ཉེ་འཁོར་དང་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་སོགས་རྒྱས་བཤད་རྣམས་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིད་འབྱུང་གི་མྱོང་བ་ཐོན་འོང་བས། ཧ་ཅང་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོ་ན་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གསུངས། ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ལོང་ཡོད་ན། ཉེ་འཁོར་ཉི་ཚེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དམིགས་སྐོར་སྤྲོས་ཏེ་མཛད་པ་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཏེ་མ་བཀོད་པས། གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི༑ ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གི་ནང་ཉེ་འཁོར་བའི་དམྱལ་བ་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་གསུངས་པ་རྣམས་ནས་ཁ་སྐོང་བས་ཆོག་པར་གསུངས་ཤིང་། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་ནི། མིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུའང་འོང་ལ། གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱགས་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་པ་སོགས། དེ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བཤད།

སྤྱིར་བཏང་དམྱལ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་བྱ་ཚིག་གི་ཐོག་ནས་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ཞིག་མྱོང་ཡུལ་དེ་ལ་དམྱལ་བ་ཞེས་གྲགས་པར་སྣང་།

དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་རིག་གཞུང་ཁག་ནས་དམྱལ་བའི་སྐོར་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་། གང་རུང་དང་མཐུན་པའི་གནས་དང་དུས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་སྣང་གཅིག་གྱུར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་པར། ལས་དབང་གིས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་རག་ལས་ཏེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚོན་ཆ་རྣམས། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱས། །ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མོ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང་། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་ཡང་། གཞུང་ལས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་ལྕི་བའི་ལས་དབང་གི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་རང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་མྱོང་བ་མི་བཟད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མནར་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ནི་ཅིས་ཀྱང་སྲིད་པ་གོར་མ་ཆག

དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ།

གཉིས་པ་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་དང༌། །བཅིང་དང་རྡེག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞི་གྱུར་དགེ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་དུད་འགྲོ་ལ་བྱིངས་དང་ཁ་འཐོར་བ་གཉིས་སུ་ས་སྡེ་ལས་བཤད་པའི་བྱིངས་ན་གནས་པ་ནི། རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་སོགས་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟར་སྤུངས་པ་རྣམས་ནི་ཆེ་བས་ཆུང་བ་ཁྱུར་མིད་དང་། ཆུང་བས་ཆེ་བའི་ལུས་འབུགས་པ་དང༌། གཞན་དག་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་གནག་པས་ལག་པ་བརྐྱང་བསྐུམ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོར་གནས་པའི་ཆུ་སྲིན་སོགས་ནི། གནས་དང་བཟའ་བཏུང་དང་གྲོགས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའོ། །ཁ་འཐོར་བའི་རི་དྭགས་རྣམས་ནི་ལིངས་པ་དང་། ཁྱི་དང་། གཅན་གཟན་སོགས་ཀྱིས་དབང་མེད་དུ་འདེད་པ། བདག་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་ནི་གསོད་རྡེག་བཀོལ་བ༑ གཞན་ཡང་ཀླུའི་རིགས་རྣམས་ནི་བྱེ་ཚན་དང་མཁའ་ལྡིང་གི་འཇིགས་པ། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འཆི་བ་སོགས་དང༌། མཐའ་དག་ཀྱང་བླང་དོར་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། རང་ཉིད་བཤད་མ་ཐག་པའི་དུད་འགྲོ་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མྱོང་བ་སྐྱེ་ངེས་པ་བསྒོམ། ཚེའི་ཚད་ནི་རིང་བ་རྣམས་བསྐལ་བ་ཙམ་ནས། ཐུང་བ་ཉིན་ཞག་ཀྱང་ཡོད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་སོ།། གཞན་ཡང་དུད་འགྲོའི་རིགས་ལ་རང་རེའི་ཐ་མལ་པའི་མིག་གིས་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། མི་ཐུབ་པའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་དུད་འགྲོ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གླེན་ཞིང་རྨོངས་པ། མི་ལྟར་བསམ་བློ་འཁོར་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་རྣམས་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་ཧ་ཅང་གི་འཁོས་ཀ་ཞན་ཡང་། མི་ཡིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དང་། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་དུད་འགྲོ་དེ་རྣམས་ཐོག་མར་སྐྱེ་སྟངས་དང་། སྐྱེས་ནས་འཚོ་སྟངས་གང་ཅི་ཉམ་ཐག་པའི་གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས། མིའི་ཕ་མས་རང་གི་ཕྲུ་གུར་བལྟ་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར། མི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བྱིའུ་དང་། རི་དྭགས་སོགས་ལ་བསམ་ནའང་། འཁོས་དཔགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུར་བྱམས་བརྩེས་བསྐྱངས་ཤིང་། ནར་སོན་སྐབས་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཆར་རླུང་དྲག་པོ་དང་། གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་། ཉིན་མཚན་ཅི་རིགས་པར་རྒྱུ་བའི་མི་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་སྲོག་འཕྲོག་དྭོགས་པའི་དངངས་སྐྲག་ཁོ་ནའི་ངང་འཚོ་དགོས་པས། དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག །ཟ་བའི་འཇིགས་དང་བྲལ་བར་ཤོག །ཅེས་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཕན་ཚུན་ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུས་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བཞིན་འཚོ་ཞིང་། ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་བཀོལ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་དུ་མྱོང་དགོས། ལྷག་པར་དུད་འགྲོ་དེ་རྣམས་མིའི་ལོངས་སྤྱད་བྱ་ཞིག་དང་། སྔོ་ཚལ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བར་བཟའ་བྱའི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་སྲོག་ཡོད་པ་དང་། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཛིན་པས། དེ་རྣམས་གསོན་པའི་རིང་དེར་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱོང་དགོས་པ་མ་ཟད། དུད་འགྲོ་མང་པོའི་ཤ་དང་། རུས་པ། པགས་པ་ཐམས་ཅད་མིའི་ལོངས་སུ་སྤྱད་བྱར་བཟུང་ཞིང་། མིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བྱ་ཕག་ར་ལུག་བ་གླང་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ལྟ་བུ་མཐའ་མ་ཕལ་ཆེར་གསོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་རང་གིས་ལག་བསྟར་ནས་མ་བསད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་བཤན་པའི་སར་འཁྲིད་སྐབས་དང་། མཐའ་མ་བཤན་པར་རྩིས་སྤྲད་རྗེས་གསོད་སྟངས་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན། ཤ་ཟེར་བ་དེ་ཟ་རྒྱུ་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མི་ཤོང་ཞིང་། ཟ་མི་ནུས་པ་ཞིག་འོང་དགོས་ཚོད་རེད། ལྷག་པར་ད་དུང་སྡུག་ས་འགའ་ཤས་དཔེར་མཚོན་བཀོད་ན། སེམས་ཅན་པགས་པ་དམར་བཤུས་བྱེད་པ་དང་། གསོན་པོ་ཆུ་ཁོལ་ནང་བཙོ་བའམ། སྣུམ་ནང་བརྔོས་ཏེ་ཟས་སུ་སྤྱོད་པར་དམིགས་བསལ་“གསོན་ཟས་” (“Life Food”) ཞེས་མིང་བཏགས་ཏེ་རྩ་ཆེའི་ཟས་ཆེན་དུ་བརྩི་བ་སོགས་ཀྱིས་གསོད་སྟངས་སྡུག་པོ་ལག་ལེན་བསྟར་ཞིང་། ད་དུང་མཚར་སྣང་གིས་དགད་མོ་དགོད་དེ་ལྟད་མོ་བལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྣང་མེད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། སྙིང་ལ་ཚོར་བ་མེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་རང་རེ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ལྟད་མོ་བལྟ་མཁན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་གཏོགས། དོན་དུ་རང་ཉིད་སྲོག་ཆགས་དེ་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་བླངས་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། མདོར་ན་དེ་རྣམས་རང་སྲོག་རང་ལ་མི་དབང་བས་གསོན་པོར་བདེ་བར་འཚོ་བའི་ཐོབ་ཐང་གཏན་ནས་མེད་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་བཞིན་པ་འདིས་ནི་རང་རེ་མི་ལ་དུད་འགྲོ་ཉམ་ཐག་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྲོག་འཕྲོག་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་དྲི་བ་བཀོད་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་ལས་དབང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་འོངས་ནས་རང་རེ་མི་རྣམས་ཉོ་ཚོང་བཀོལ་སྤྱོད་སྲོག་འཕྲོག་རང་རེས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་འོང་བར་སོམས། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སློབ་སྦྱོང་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་བཅོས། ཁ་ཉེས་གོད་ཁ་སོགས་བྱུང་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་དགོས་ཚུལ་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་རྩོད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་རང་རེ་མིས་དབང་ཤེད་ཐུབ་ཚོད་ཚད་མེད་གཏོང་ཡང་། ཐོབ་ཐང་རྩོད་ས་དང་། མགོ་འདོན་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པར་སྡོད་དགོས་པའི་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་ཡིན། དེང་སང་ཡར་ཐོན་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་དུད་འགྲོ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚོགས་ཁག་དུ་མས་ལས་འགུལ་གང་འཚམས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་ནུས་པ་འཕྲལ་དུ་ཇི་ཙམ་ཐོན་མིན་གང་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་གནས་སུ་གྱུར། དུད་འགྲོ་འགའ་རེས་དེ་ལྟ་བུའི་བཙན་དབང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མ་དགོས་ནའང་། སྐྱེ་གནས་དེ་ལྟ་བུ་བླངས་རྗེས་མ་ཤི་བར་དུ་དགེ་བའི་བྱ་བ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཁར། ཆགས་སྡང་གིས་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་ཆ་ཚང་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་དབང་གིས་འཁྲུག་རྩོད་དང་། གསོད་རེས་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་མུ་མཐུད་ནས་གསོག་བཞིན་འཚོ་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཕྲལ་དུ་སྡུག་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་དེ་ལས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་རེ་ཞིག་ཆུང་བ་ཕལ་ཆེར་ཚོད་དཔོག་ནུས་པས། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་རྒྱུ་ཅེས་པ་དེ་རྣམས་གནས་སྐབས་ཤིག་རིང་སྐད་ཆ་རྒས་པོ་རེད། དེས་ན་རང་རེ་ད་ལྟ་དུད་འགྲོ་དེ་ལྟ་བུར་མ་སྐྱེས་པར་མི་ལུས་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་པ་དེ་སྟབས་ལེགས་ཤིང་། བསྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ན། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོས་ཚེའི་ལྷག་མ་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས།

ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ།

༈ གསུམ་པ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གསུམ། ཟས་སྐོམ་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ། ཟས་སྐོམ་ལ་ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ། ཟས་སྐོམ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་བཅས་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཡི་དྭགས་ན་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆགས་མི་འཆོས་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཡི་དྭགས་ལ་རིགས་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། ལྗོན་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཆུ་ཀླུང་སོགས་མཐོང་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཕྱིན་པ་ན། མཚོན་ཆ་ཐོགས་པས་བསྲུང་བའམ། རྣག་ཁྲག་སོགས་སུ་མཐོང་བའོ། །ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེར་ཟས་སྐོམ་མི་རྙེད་པ་དང༌། ཅུང་ཟད་རྙེད་ཀྱང་ཁ་ཁབ་མིག མགྲིན་པ་རྟ་རྔ། ལྟོ་བ་རི་རབ། ཡན་ལག་འཇག་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཟས་ཁར་མི་ཤོང༌། ཉུང་ཟད་སོང་བ་རྣམས་མགྲིན་པ་ནས་མི་ཐར། ཐར་ཀྱང་ལྟོ་བ་མི་ཁེངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་ཅན་ནི། ཟས་སྐོམ་རྣམས་ཀྱང་མེ་འབར་ནས་ལུས་འཚིག་པ་དང༌། བཤང་གཅི་དང་རང་ཤ་ཟ་བས་ཉམ་ཐག་པའོ། །གཞན་ཡང་སོ་ག་ཟླ་བའི་རེག་བྱ་ཚ་ཞིང་། དགུན་ཉི་མ་གྲང་བ། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆུ་ཀླུང་བསྐམས་ཏེ་ངམ་གྲོག་ཏུ་འཆར་བ་སོགས། བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བ་དེ་དག་ཏུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡི་དྭགས་དེ་འདྲའི་གཟུགས་སུ་རང་ཉིད་སྐྱེས་པར་བསམས་ཏེ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་ཤེས་པ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་ལོ་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་མྱོང་དགོས་པར་བཤད་པ་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་བསམས་ན་ངེས་འབྱུང་བཅོས་མིན་སྐྱེ་བར་སྣང༌ངོ་། །དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་ད་ལྟ་རང་རེ་རྣམས་ཇ་ཕོར་པ་གང་འཐུང་ཡུན་ཙམ་ཞིག་ལག་པ་མེ་དོང་དུ་འཇུག་པ། དགུན་གྲང་བ་སྒང་ལ་ཞག་གཅིག་ཙམ་གཅེར་བུ་བྱེད་པ། ཞག་གསུམ་བཞི་ཙམ་བཟའ་བཏུང་ཡེ་མེད་པ། ས་རྡོ་མང་པོ་སྤུངས་པའི་འོག་ཏུ་འགུལ་སྐྱོད་མི་ནུས་པར་གནས་དགོས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན། བཟོད་བསྲན་མི་ཐུབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ག་ལ་ནུས་པས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཐོབ་དཀའ་འཛམ་གླིང་མི་ཡི་ལུས། །དེ་ཐོབ་དུས་སུ་ངན་སོང་རྒྱུ། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་བཅད་པར་བྱ། །ཞེས་ད་རེས་མི་དང་དུད་འགྲོའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་དུས་འདིར་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་དགོས་སྙམ་པའི་རང་ལ་ཡང་ཡང་ལྕག་གིས་བྲབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་གཙོ་བོ་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་རིགས་ཤིག་ལ་ཡི་དྭགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དངོས་སུ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་དྲག་པོས་མི་གཟིར་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྲུང་མ་དང་། ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་ལྟ་བུ་མི་ཤི་བཙན་སྐྱེས་ཕན་གནོད་བྱེད་པའི་ནུས་མཐུ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་ནས། ཉམ་ཆུང་བའི་བར་གྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། གདུག་འདྲེའི་རིགས་མིའི་མིག་ཐ་མལ་པས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་འོང་བ། དཔེར་ན། སྔོན་མ་བོད་དུ་རྩེ་པོ་ཏ་ལར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སྐུ་ཞབས་མི་ཆུང་ཟེར་བ་ངོས་ནས་རྩེད་མོ་རྩེ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ཉིན་གཅིག་ལྷ་སར་སྒྲུབ་པ་བ་ཞིག་དང་འཕྲད་པ་དེས་ཐེའུ་རང་མཐོང་གིན་ཡོད་སྐད་སྟབས། གྲྭ་ཚང་སྐུ་ཞབས་སྤྱོད་པ་ངན་པོ་དེས་སྒྲུབ་པ་བ་དེར་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཏེ་གདུག་འདྲེ་བལྟ་འདོད་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པས་དེས་བསྟན་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་། དགོང་མོ་རྩེ་ལ་ལོག་ནས་མ་ཉལ་བར་སྒུག་ཀྱང་གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་དགོང་མོ་ཁ་ཤས་སོང་བས། ཉིན་གཅིག་མི་ཆུང་སླར་ཡང་ལྷ་སར་སོང་སྟེ་སྒྲུབ་པ་བ་དེར་ངས་གདུག་འདྲེ་གཏན་ནས་མཐོང་མ་སོང༌། ངེས་པར་དུ་བལྟ་འདོད་ཡོད་ཅེས་བཤད་སྐབས། སྒྲུབ་པ་བ་དེས་འོ་ན་ཁྱེད་རང་འདི་ཁྱེར་ཞེས་ཞྭ་མོ་ཞིག་སྤྲད་པས། དགོང་མོ་ཞྭ་དེ་གྱོན་ནས་སྒུག་པས། གང་འཚམས་སོང་ནས་སྒེའུ་ཁུང་ནང་ནས་ངོ་གདོང་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གིས་བལྟས་པ་མཐོང་བ་དང་ཞེད་ཐག་ཆོད་དེ་ཞྭ་མོ་ལམ་སེང་ཕུད་ནས་བསྡད་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་དངོས་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་རེད། དེ་བཞིན་མི་ཤི་ནས་བར་དོར་གནས་པ་ཞིག་མི་གཞན་གྱི་ཁོག་པར་ཞུགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་བཤད་མཁན་རང་རེར་མཐོང་ཐོས་སུའང་བྱུང་བ་ནི། སྔོན་མ་ངོས་རང་གཞོན་ནུའི་དུས་དེར་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཚན་ཞབས་གནང་སྟེ་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་བཞུགས་སྐབས་དབྱར་དུས་ཤིག་ལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སྐུ་ཞབས་༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གསུང་ཆོས་ཞུས་ཤིང་ཐུགས་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་གྲོངས་ཏེ་བར་སྲིད་ལ་འཁྱམས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སོང་། གྲོངས་མཁན་དེས་སྐྱེ་གནས་བླངས་མ་ཐུབ་པར་བཙན་ཞིག་གི་འཁོར་དུ་ཚུད་དེ་གྲྭ་ཚང་སྐུ་ཞབས་གཞན་པ་ཞིག་གི་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་། ཉིན་གཅིག་༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་དགོས་ཟེར་བས། སྐབས་དེར་དྲུག་ཅུ་ཁང་གི་དཀོན་གཉེར་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་བསོད་ནམས་ལགས་ནས་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་ཁྲིད་སྐབས། ཐོག་མར་བཙན་དེ་ཞུགས་ནས་སྐུ་མདུན་ཐད་ཀར་བཅར་བར་དེ་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་བཀའ་སློབ་གནང༌ཞིང་། བཙན་དེ་ཡལ་བའི་མཇུག་ཏུ་སྐུ་ཞབས་གྲོངས་མཁན་འདྲེར་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ལམ་སེང་ངུས་ཤིང་། ༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མཇལ་ཁར་ཁྲིད་ཀྱང་སྐུ་མདུན་ལ་མར་མེའི་མདངས༌ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་པས་གཏན་ནས་བཅར་མི་ཐུབ་པར་ལམ་སེང་ཡལ་ཏེ། ནག་ཁུང་ནང་སླེབས་སྐབས་སླར་ཡང་ཞུགས་ནས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་གདུངས་འབོད་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེར་ཡང་བཀའ་སློབ་གནང་ཞིང་། དེ་ད་ལྟ་བཙན་གྱིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་ནས་བར་སྲིད་ལ་འཁྱམས་པའམ། མི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་གྲུབ་ཟིན་པ་གང་ལྟར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཞིག་མིའི་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་ནས། མིག་ཆུ་གཏོང་བཞིན་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་སྐད་ངན་བརྒྱབ་སྐབས། དེ་ལ་གསུར་ཞིག་བདུག་པས་ཐོག་མར་གསུར་གྱི་དུད་པ་སྣའི་རྩར་སླེབས་ཀྱང་དྲི་གཏན་ནས་ཚོར་མ་ཐུབ་པར། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་གཟིམས་ཆུང་སྦུག་ནས་སྔགས་དྲུག་ཕྱག་དྲུག་གིས་བྱིན་རླབས་དང་འབྲེལ་གསུར་བསྔོ་གནང་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་ཚོད་མེད་ཅིག་ལ་ཧབ་ཐོབ་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུས་དངངས་སྐྲག་ཚ་པོས་གསུར་གྱི་མེ་དེར་ཁ་བརྒྱབ་ལ་ཁད་བྱས་ཏེ་སྣོམ་རྗེས། ད་ཡིན་ན་ང་རྦད་དེ་གྲོད་ཁོག་བརྒྱགས་སོང་། འགྲིག་སོང་ཟེར་ནས་སོང་ཚུལ་མཆོད་དཔོན་ལགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བཤད་རྒྱུ་འདུག་པ་ལྟ་བུ་དེ་རིགས་ཡོད་ངེས་རེད། ཚེ་སྔོན་མ་དལ་འབྱོར་གྱི་མིའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་ཀྱང་འཆི་ཁར་རྐྱེན་ངན་ཞིག་གིས་བཙན་གྱི་འཁོར་དུ་སྐྱེས། ༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གདམས་པ་གནང༌བས་སྐྱེ་གནས་འཕོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བྱུང་བ་དེ་ནི། ཉེ་བའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་རྗེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་མིན་ལ། མཆོད་དཔོན་ལགས་ནས་རྫུན་གཏམ་བཤད་དགོས་པའང་མེད་པས། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དང་དེ་འདྲ་གཞན་ལའང་མང་པོ་ཞིག་འོང་བས་མཚོན། གང་ལྟར་ལྷ་འདྲེ་ཞུགས་མཁན་དེ་ལ་སོགས་པའི་མི་མ་ཡིན་པའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་ར་འཕྲོད་ཐུབ་པའི་འགྲོ་བ་གཟུགས་མེད་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་མཐོ་ས་ནས་བཤད་ན་གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་དྲེགས་པའི་གྲས་སུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལྟར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནང་དབང་མཐོ་ཞིང་། ནུས་མཐུ་ཕྲན་བུ་ཆེ་བ། ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་རིགས་དང་། སྐྱོ་བ་བཀྲེས་སྐོམ་དང་། ནང་ཁུལ་དབང་ཆེ་ཆུང་གིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོའི་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ཅི་རིགས་ཡོད་པར་སྣང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དམིགས་བསལ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་ཕྱེ་བ་མ་གཏོགས། ཆོས་ཁང་ནང་གློ་བུར་དུ་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སྒོ་ཕྱེ་བ་དང་། རྒྱག་མཁན་བྱུང་ཚུལ་སྒྲ་ཕབ་འཕྲུལ་འཁོར་ནང་ལ་བཅུག་པ་ངོས་ནས་ཐོས་ཤིང་། དེའི་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་བཤད་མཁན་བྱུང༌།

དེ་ལྟར་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་ནས། གནས་དེ་དང་དེ་ལ་སོ་སོའི་ལུས་རྟེན་དེ་འདྲ་ཞིག་བླངས་པའི་ཉམས་བཏོན་ན། སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་ཏེ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་སླ་བས། དྲུང་པ་རྟ་ཕུ་བས། དེ་མན་ངག་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།

དེས་ན་ཆོས་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། ཤེས་ཡོན་རྒྱུད་ལ་འཇགས་མིན་ཙམ་མིན་པར། མིའི་གཤིས་ཀ་དུལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བསམ་བློ་ལྷིང་དུ་འགྲོ་བ་དགོས་ཏེ། ཐོས་རྟགས་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་དང༌། སྒོམ་རྟགས་ཉོན་མོངས་ཆུང་བ་ཞེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་བྱུང་ན་ཆོས་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཡིན་པས། རང་གིས་རང་ལ་ཞུ་དག་བཏང་ན། ལམ་རིམ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡང་ཀློག་ནས་ཆོས་ལ་འབད་བརྩོན་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང༌། སོ་སོའི་རྒྱུན་གྱི་གཤིས་ཀ་དེ་བཟང་དུ་མ་སོང་བར་མཐོང་ཚེ་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་མ་ཁེལ་བའི་རྟགས་ཡིན། ཁ་སང་ཁ་ཉིན་གྱི་གཤིས་ཀ་དང་དེ་རིང་བར་འགྱུར་བ་གང་འདུག་དཔྱད་ན་མངོན་ཐུབ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། ལོ་འགའ་ཤས་སམ། ལོ་བཅུ་ཉི་ཤུའི་སྔོན་དུ་རང་གི་གཤིས་ཀ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་དེ་དང་བསྡུར་ན་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཞིག་འོངས། གལ་ཏེ་ལོ་བཅུ་གྲངས་གོང་གི་གཤིས་ཀ་དང་བསྡུར་སྐབས་ད་དུང༌དྲན་རྒྱུ་རྒོད་དུ་སོང་འདུག་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་དུ་སོང་བས། སོ་སོར་ངན་སྨད་བརྗོད་དེ་གཉའ་བཅག་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་། རང་ངོས་ནས་མྱོང་བར་དཔྱད་ནས་ལོ་བཅུའི་སྔ་རོལ་དང་དེང་སང་བར་གྱི་གཤིས་ཀ་གཉིས་བསྡུར་སྐབས། ཅུང་ཟད་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་པར་མངོན་པ་ནི། སྤྱིར་བཏང་ལོ་རྒན་དུ་སོང་བས་ཉམས་མྱོང་གིས་ཀྱང་ཕན་པ་བྱུང་མོད། ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་སོགས་ལ་ཉམས་ལེན་གཤའ་མ་མི་འོང་ནའང་། དཔེ་ཆ་གང་ཀློག་ཀྱང་ངོས་རང་གི་སེམས་ལ་ཞུ་དག་གཏོང་བཞིན་ཀློག་པ་མ་གཏོགས་ཡམ་མེར་མི་ཀློག་པས་ན། དཔེ་ཆ་ཀློག་སྐབས་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་དང་གྲང་ལྷོང་ལྷོང་ཞིག་རྒྱུན་དུ་འོང་ཞིང་། སྒོམ་པའང་ཤུགས་ཆེ་མི་ཐུབ་ཀྱང་རྒྱུས་ཡོད་ཙམ་ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་གང་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་སྙམ་པ་དེ་ཀ་རང་གིས་ཐོག་ནས་འགྲོ་སྐབས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཕན་པར་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་གཞན་ལ་འཆད་པའི་ཚེ་ན་རང་གི་སེམས་ལའང་ངེས་ཤེས་ཤིག་རྙེད་ནས་བཤད་ན་ཕན་ཆེ་བར་མཐོང་བས། དེ་འདྲ་བྱུང་སྐབས་རང་ཉིད་ནས་ད་དུང་བློ་བག་སྤྲོ་ཞིང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་གིས་སེམས་འཕང་བསྟོད་དེ་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེ་ཐབས་བྱ་དགོས།

སྨྲས་པ། ཚ་སྲེག་རབ་འབར་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པའི་ནང༌། །བཅད་གཏུབས་བཙིར་བའི་ཁྲག་གི་ཆུ་ཀླུང་འབབ། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ལྷབ་ལྷབ་མེ་འབར་བའི། །ཚུལ་འདིར་མི་འཇིགས་སྙིང་ལ་གདོན་གྱིས་བརླམས། །མུན་ནག་གངས་རིའི་སྦུབས་ཀྱི་འཐོར་རླུང་ཁྲོད། །གྲང་རེག་རྣོན་པོའི་མཚོན་གྱིས་ཉམས་ཆུང་ལུས། །བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་གས་ཀྱང་མི་འཆི་བའི། །བྱེད་པོ་མི་དགེའི་དགྲ་འདིས་རྟག་ཏུ་མནར། །རྨ་འབྲས་ནད་ཀྱི་ཟུག་གཟེར་ཆུང་ངུ་ཡང༌། །མི་བཟོད་བཞིན་དུ་ཤ་རུས་པགས་པའི་ཆེད། །གསོད་ཅིང་ཟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་ལ། །སྙིང་རྩ་མི་འདར་སེམས་མེད་བེམ་པོའམ་ཅི། །ད་ལྟའི་ཚེ་ཐུང་འདི་ཡི་ཟས་སྐོམ་དོན། །ངལ་བར་ནུས་ན་མི་ལོ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང༌། །མི་བཟད་བཀྲེས་སྐོམ་གདུང་བ་སེལ་སླད་དུ༑ ༑ལུས་སྲོག་འདོར་ནུས་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་ཀྱང་ཆུང་། །བཟོད་དཀའ་ངན་འགྲོའི་གཡང་ལ་བ་སྤུའི་རྩེ། །འགུལ་བ་ཙམ་གྱི་ཡ་ང་མ་མཆིས་ཀྱང༌། །དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་འདི་སྣང་ཆོས་བརྒྱད་ལ། །སྤྱང་གྲུང་ཁུར་འཛིན་ཁྱོད་ལས་བླུན་པ་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ།

༈ གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་སྒོམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་ལས་འབྲས་ཡིན་ལ༑ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་རྨོངས་དད་དང་། ཟེར་རྗེས་འབྲངས་པ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་དགོས། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། དེ་མིན་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་ཙམ་ནི་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་པ་ལའང་ཡོད། དེས་ན་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་། བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྦྱང་བ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་བདེ་བའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་གོང་དུ་སོང་བའི་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རང་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པའི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་ཐབས་བསླུ་བ་མེད་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཚུལ་ངོ་མ་ལས་འབྲས་ལ་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡིན། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་བའི་ཆེད་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ལེགས་པར་བསམ་པ་ལ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པའི་ནང་གི་ཐར་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་བསམ་དགོས། སྐྱབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འགོག་ལམ་གཉིས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རྩ་བ་ཡིན་ལ། འགོག་ལམ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐར་གཏུགས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཚིག་གསལ་རབ་བྱེད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པར། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བ་ཡིན། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྐབས་དེར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་ཅིང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་བཞིའང་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་འཕངས་ཏེ་བསྒྲུབས་པར་མཛད། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་བཞག་མི་ཐུབ་པའི་ཀླན་ཀ་ཡོད་པ་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རིགས་པ་དེ་ཉིད་གོ་ལྡོག་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་མི་འཐད་པ་དང་། དེ་མི་འཐད་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡང་མི་འཐད་པས། སྐྱབས་གསུམ་དང་ལས་འབྲས་སོགས་གང་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པར་མཛད། ལར་ནས་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ལ་ཟེར་བ་ལས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་དོན་མིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་བསྒྲུབས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་འཐད་ན་རྟེན་འབྱུང་འཐད་ལ༑ དེ་འཐད་ན་འགོག་ལམ་ཡང་འཐད། རྟེན་འབྱུང་མ་འཐད་ན་འགོག་ལམ་ཡང་མི་འཐད་པས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་འགོག་བདེན་ཞེས་པ་ཞིག་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྒོས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་དགོས། འགོག་བདེན་ཞེས་པ་སྤང་བྱའི་དྲི་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་རྟོགས་དགོས་པ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པས། འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་འཆད་པ་ན་མཐར་གཏུགས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབབ་པ་ཡིན། འདི་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་སྟངས་ལ་ཕྲ་རགས་ཡོད་པས། མ་རིག་པ་འཇོག་སྟངས་ལའང་ཕྲ་རགས་དབྱེ། དེ་བཞིན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཤེས་པ་ལའང་ཆོས་ཉིད་ལ་གོ་བ་ཆགས་དགོས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལའང་སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་གཉིས་སུ་འཇོག་པས། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས། དེ་ལ་ཡིན་ལུགས་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཤེས་དགོས། དེས་ན་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་བ་ལའང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་གྲོགས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ལ་བརྟེན། ཚུལ་འདི་རྣམས་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་སྦྲེལ་ནས་དཔྱད་ན་བློ་ལ་ལེགས་པར་འཆར་རྒྱུ་འོང་བས་འདི་གལ་ཆེ།

སྐྱབས་གསུམ་ཞེས་པ་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་མཆོག་སངས་རྒྱས་དང་། ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས། ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་གྲོགས་དགེ་འདུན་ཞེས་གསུངས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆོག་པར་སྙམ་སྟེ། རང་རང་གི་སྟོན་པ་དེ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་། རང་རང་གི་ཆོསལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཞེས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བརྗོད་ཐུབ་ལ། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་འབྱུང་།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རང་གི་ནང་དུའང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཚུལ་སྐོར་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་བཤད་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་འོང་མི་ཤེས་པ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ཁས་ལེན་ན་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་མི་འོང་སྟེ། གང་ཟག་ཡོད་པའི་རིང་དེར་ཕུང་པོ་ཡོད་ལ། ཕུང་པོ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་གྱུར་པས་གང་ཟག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་པ་འོང་ས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འགལ་ཟླ་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་པས་རང་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་རིག་པ་དེའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞིག་མི་འོང་ཚུལ་རྩལ་འདོན་གནང་སྟེ་བསྒྲུབས་པར་མཛད།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུང་གི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་ལམ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐོབ་ཐུབ་པར་འདོད་ན། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་དུ་ལམ་དེ་ཙམ་མིན་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་གསུངས་ནས། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གི་བློའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བས། ཚུལ་དེར་ལེགས་པར་བསམ་ན་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་དེ་ཤེས་པའི་རྒྱུད་སྟེང་རང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། ཤེས་རྒྱུད་དེའི་སྟེང་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཤེས་པ་དེའང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང་། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན།

སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལའང་ཕྲ་རགས་དུ་མ་འཇོག་པ་མ་ཟད། ཤེས་པ་གཡོ་བའི་རླུང་ཞེས་པ་ནུས་པའི་ཆ་(energy)ལྟ་བུ་ཞིག་བཤད་པས། ད་ལྟ་རང་རེ་ཐ་མལ་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སེམས་དེའི་རྒྱུན་རླུང་(energy)དང་འགྲོགས་ནས་དྲི་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དེའི་སྟེང་ནས་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་གང་ལ་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་རླུང་(energy)ནི་གཟུགས་སྐུ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་བའི་གསུང་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པས། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་པོ་དེ་གཞི་དུས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་ཆ་སོ་སོར་བཞག་པའི་དབྱེར་མེད་དེ་ལས་འཆར་བ་ཡིན་པས། གསང་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་གྲུབ། རྩ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་རང་གི་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མཐུད་ནས་གནས་པར་གེགས་བྱེད་གཞན་མེད་པས་ཇི་སྲིད་བར་དུ་ནམ་ཡང་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། གསུང་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ། སྐུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་གསང་གསུམ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་དེ་བྱུང་།

རྒྱུད་བླ་མར། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱིས་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཡོན་ཏན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཡོན་ཏན། ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་སྒྲ་རྟོག་གི་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན། རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བཞི་དང་། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་སྟེ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཞེས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །ཅེས་པས་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པས། གསུང་ཚུལ་འདི་རྣམས་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྔགས་གཞུང་གི་འཆད་ཚུལ་དང་ཆ་ཚང་གཅིག་གྱུར་མིན་ཡང་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འབབ།

དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ཚད་ལྡན་གྱི་གོ་བ་ཆགས་ན། ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་འདོད་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང༌། ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་འབྱེད་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསུང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དོན་ལ་གནས།

བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ།

དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་གཞུང་འདིར་དང་པོ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། དངོས་དང་། བསླབ་བྱ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་མཛད་ཅིང་། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་སྦྱང་བ་ལ་བཞི། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཚུལ། སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་བཅས་སུ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་གཞུང་འདིར་དོན་ཐོབ་ཀྱིས་ཚང་བས་དེ་དག་འཆད་པ་ལ། དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་རུམ་ན། །གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་སྟོན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་འབྱུང༌། །དེ་ལྟས་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག །སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ༑ ༑ཞེས་ཉེས་དམིགས་ལ་འཇིགས་པ། ཡོན་ཏན་ལ་དད་པ། རང་འདྲའི་འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་མི་ཐོས་པའི་མུན་བསྐལ་ནི། མཚན་མོ་སྤྲིན་ནག་འཁྲིགས་པའི་སྨག་རུམ་ལྟ་བུ་ནས་ཆོས་དང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྒྲོན་བསྐལ་ནི་མུན་རུམ་དེ་ན་གློག་འཁྱུག་པ་བཞིན་དུ་དཀོན་པས། སྔོན་ཆད་སྡིག་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཙམ་ནས་དགེ་བ་ཀུ་ཤའི་རྩེས་ཆུ་ཐིག་བླངས་པ་ལྟར་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་སྟེང་དུ། ཚེ་འདིར་ཡང་ཆོས་པའི་མིང་གཟུགས་ཀྱི་བློ་བྲིད་ཀྱིས་གཞན་མགོ་བསྐོར་བ་ལས། གསུང་རབ་དང་རང་སེམས་སྤྱོད་ཚུལ་རྣམས་ཞུས་དག་བཏང་ན་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཆེས་མང་བར་གདའ། དེ་ཡང་རང་ལ་དགྲ་མ་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་དྭོགས་པ་ལས་མྱུར་དུ་འོང་བའི་གཏམ་དང་། དགྲ་དེའི་དཔའ་ནུས་ཚུར་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ངེས་ན། དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་ཟོན་བྱེད་པ་མི་འོང་ལ། དགྲ་དེ་བྱུང་ན་རྨེག་མེད་དུ་འཇོམས་པ་དང༌། དུས་ཀྱང་ལོ་གཅིག་ཚུན་ལ་འོང་ངེས་ཤིང་། དེའི་བར་ལ་ནམ་འོང་ཆ་མེད་པར་ཤེས་ན་དལ་བར་སྡོད་པ་སྐད་ཅིག་མི་ནུས་པར། ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་ལས་སྟོབས་མངའ་ཐང་ཆེ་ངེས་ཀྱི་དཔོན་ཞིག་འཚོལ་ཞིང་གྲོགས་སུ་སྦྲོན་ནམ། མཁར་བཙན་པོ་བཟོའམ། དེས་མི་སླེབ་པའི་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་སྟ་གོན་གང་རུང་བྱེད་པ་ལྟར། དགྲ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟེར་བ་དེ་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ལ་འོང་བ་ངེས་ཤིང༌། ཟླ་བ་རྟིང་མ་དང་མནར་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བ་གཉིས་གང་སྔ་མི་ཤེས་པས། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང་། ངན་འགྲོའི་ངང་ཚུལ་ལ་གོང་དུ་མྱོང་བས་ཐོན་པའི་དབང་གིས་སྐྱབས་གནས་ཤིག་འཚོལ་བ་ལས་འོས་མི་འདུག སྐྱབས་ཡུལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས། གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མི་བཟད་པའི། །ཆུ་སྲིན་གྱིས་ནི་ལུས་ཟོས་པས། །དེ་རིང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་འཁོར་བ་འདི་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གཏིང་ཟབ་ཅིང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆུ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་གྱིས་གཙེས་པར་ཆུད་པའི་རང་རེ་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞེས་དྲི་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས།

མདོར་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རང་ཉིད་ངན་སོང་ལ་འཇིགས་པ་དང་། འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེའི་སྟེང་འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གཞན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་བ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་བཅས་རྒྱུ་གསུམ་དང་། དེ་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་རྣམས་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ལ་གཉིས། ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་སྐྱབས་སུ་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་འཆད་པ་ལ། གོང་གི་དྲི་བར་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། གང་ཞིག་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང༌། །གང་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གནས་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིང༌། །དེ་བསྟོད་དེ་ནི་བཀུར་བ་དང༌། །དེ་ཡི་བསྟན་ལ་གནས་པར་རིགས། །ཞེས་དགྲ་ཟླ་ལས་སྟོབས་དང་ཁ་དྲག་ཆུང་བ་ཞིག་གིས། རང་ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་དེའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་མི་ནུས་པ་བཞིན། ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལྷ་མི་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་ཡང་ཁོ་རང་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བར་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མནར་བཞིན་པ་ཡིན་པས། གཏན་གྱི་སྐྱབས་སུ་མི་འོས། གང་འོས་ན༑ དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པར། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་ཡིན་ཞེས་རང་གར་མ་གསུངས་པར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་གྱི་སྐྱབས་སུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་བུདྡྷ་ཞེས་སངས་པ་དང་། རྒྱས་པའི་གོ་བ་གཉིས་ཀ་ཚང་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སངས་པ་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པ་ལ་གོ་བས། དེའི་ཆ་ནས་བྱང་བ་དང་། ཆུབ་པའི་དོན་ལའང་འཇུག དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞིག་འོང་བ་ལ། ཤེས་བྱ་རེ་རེ་བཞིན་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཤེས་དགོས་པའམ། བློའི་སྟེང་ནས་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་ནུས་པ་གསར་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རྣམས་རིག་པའི་ནུས་པ་དེ་བློ་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང་། ཇི་སྲིད་ནུས་པ་དེ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་འགལ་རྐྱེན་སྒྲིབ་བྱེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡུལ་རྣམས་རིག་མ་ཐུབ་ལ། བྱང་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར། ཆུབ་ཅེས་པ་འོང་མི་ཐུབ་པས། ཆུབ་བྱང་མི་ཟེར་བར་བྱང་ཆུབ་ཟེར་ལ། དེ་བཞིན་རྒྱས་སངས་མི་ཟེར་བར། སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཆགས་པ་ལ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་དེ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་ཚུལ་ངེས་དགོས་ཤིང་། དྲི་མ་དག་ཅེས་པ་ཆོས་ཉིད་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་མ་རིག་གི་ཆ་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཞེས་པའི་གོ་བ་དེ་འོང་དགོས་པས། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེ།

ཆོས་ཀྱི་སྐད་དོད་དྷརྨ་ཞེས་པ་འཛིན་པའམ་སྐྱོབ་པ་ལ་འཇུག་པས། སྐྱོབ་པའི་ངོ་བོ་འགོག་བདེན་དང་། སྐྱོབ་བྱེད་ལམ་བདེན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསམ་དགོས།

དགེ་འདུན་ཞེས་པའི་དགེ་བ་ཐར་པ་ལ་བཞག་ནས་དེར་འདུན་པ་ལ་གོ་བས། དེ་ཡང་འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་གོ་དགོས་པར་བརྟེན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐར་པ་འདོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། བསྒྲུབ་བྱ་ཐར་པ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བསྟན་ན། ནང་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་ནི། ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་པར་འཆིང་བ་དེ་ལས་ཐར་བ་ཞིག་ལ་ཐར་པ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ཐོབ་པར་གེགས་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་དེའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་དེ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་འདི་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་དེས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས། དེའི་ལྡོག་ཟླར་གྱུར་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་དེ་བཅོམ་ནས། དེ་དང་བྲལ་བའམ་དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པ་ཞེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྟོན་པ་པོ་ནི་ལུགས་གཞན་ལ་མེད་པ་རིགས་པས་གྲུབ། ནང་པའི་གཞུང་དུ་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་མཆོག་དམན་གྱི་དབང་ལས་ཐོག་མར་གོ་བ་རགས་པ་ཆགས་ཆེད་ཐར་པའི་རྣམ་གཞག་དང་། དེ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་འགྲོས་རོབ་ཙམ་བསྟན་ཞིང་། རིམ་གྱིས་གཞུང་གཞན་དུ་ལམ་གྱི་དོན་རྣམས་ཇེ་ཕྲར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཅས་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་གཅིག་གིས་གསུངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐར་པའི་རྣམ་གཞག་ངོ་མ་ཞིག་དང་། དེ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་དེ་ཀ་རང་གི་སྟེང་དུ་འབབ་པར་མཛད་པས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གསུམ་པོ་ནི། གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཐར་པ་ཡང་དག་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་གི་བསླུ་བ་མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་གཅིག་པུར་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན།

སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་སྐྱེས་བུ་མིན་པར་གོ་བའི་དོན་དུ་གྱུར་ཚུལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་དུ༌གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བར་ཚིག་དེ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་སུ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་དོན་དུ། །གྱུར་པ་ཉིད་གསུངས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་དང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པས། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱང་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རེ་དང་མཚུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རིམ་གྱིས་རྒྱུ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པས། བསྟན་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་ལ༑ ༑ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་གང་བར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་ལེགས་པར་དཔྱད་སྐབས། རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་ཙམ་མ་ཟད། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་དེའང་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་བརྟན་པོ་རྙེད་ཐུབ། སྟོན་པ་གང་ཞིག་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་མིན་དང་། དེ་ལ་བློས་བཀལ་ཆོག་མིན་ནི༑ དེའི་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་དཔྱད་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས། དཔེར་ན། མི་ཕལ་པ་ཞིག་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་ན། དེའི་གཟུགས་བོང་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱིབས་དང་། རྣམ་འགྱུར་ལྟ་བུར་བརྟགས་ནས་བསྐོ་རྒྱུ་མིན་པར། ཤེས་ཚད་ལ་བལྟ་དགོས་ཤིང་། དེ་ནི་སློབ་སྦྱོང་གི་གཞུང་ཚན་སྐབས་བབས་དེའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གང་ནས་དྲིས་ནའང་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་མེད་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱས་མཐར། འོས་ཆོས་ཚང་བར་མཐོང་ན་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་བ་དང་མཚུངས་པར། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་སོགས་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན།

ལྷག་པར་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཆུང་གི་སྟོན་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྱུང་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དང་། ཐར་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་པ་པོ་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་བས། གང་དེས་ཐར་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མ་ནོར་བ་བདག་མེད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་རྙེད་པར་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་དེ་སྐྱབས་སུ་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་བསླུ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། འགྲོ་ཚུལ་གྱི་དམིགས་སྐོར་མང་ཡང་འདྲ་བཅོས་རྒྱས་བཀབ་ཀྱིས་རང་བཟོ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་གའི་ལུགས་སྲོལ་གྱི་བཞེད་པ་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་དད་པ་གསུམ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དྲན་པར་བྱ་དགོས།

དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིའི་ཆོས་ལུགས་གཞན་ནས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤུ་དང་། ཁ་ཆེ་སོགས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་པའི་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་སྐྱབས་གནས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཁོ་ནའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ནས་དད་པ་རྩེ་གཅིག་པས་གུས་ཤིང་བཏུད་དེ། ཁྱེད་མཁྱེན་སྙམ་དུ་བློ་གཏད་བཅོལ་བའི་འདུན་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། རྒྱུ་མཚན་མཐར་གཏུག་ན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོས་བྱས་པ་དང་། དེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་བབས་པས། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་མི་དགོས་ཤིང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་ནི། བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་དུལ་མ་དུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་སྐོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དེ་ལ། རང་གིས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱས་ནས། གྲུབ་དོན་མྱོང་བ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་ལ་བརྩོན་པ་ཁོ་ནས་ཐོབ་བྱ་ཐོབ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དཀོན་མཆོག་དང་། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་གནང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པ། མདོ་ལས། “བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་”ཞེས་གསུངས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཐོག་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྐྱབས་དང་འབྲས་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་། རྒྱུ་མཚན་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་ཅིང་གུས་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ལ། མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། སྤྱིར་བཏང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ། རྒྱུ་མཚན་གཏིང་ཟབ་མ་ཤེས་པར་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཟེར་བའི་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བཅས་གཉིས་ཡོད་ནའང་། སྐྱབས་གསུམ་ངོས་མ་ཟིན་པར། རང་གི་ཕ་མ་སོགས་ཀྱི་ལད་ཟློས་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟ་བུའི་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་བྱས་ན། དེ་ནི་ཆེས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས། བློ་རྩེ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ནང་པ་ཡིན་ལ་མིན་ལ་དེ་རིགས་ནི། དཔེར་ན། ཤིང་ཏོག་ལའང་སྨིན་པ་དང་། མ་སྨིན་པ། སྨིན་ལ་མ་སྨིན་ལ་བཅས་སྣ་ཚོགས་འོང་བ་དང་མཚུངས་པར་སྙམ་པས། ནང་པ་མ་བྱས་ན་མ་བྱས་པ་རང་རེད། དེ་མིན་ནང་པ་ཡིན་ལ་མིན་ལ་མིན་པར། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་བློ་རྩེ་གཅིག་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ནང་པ་ཚད་ལོངས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། གཞན་གྱིས་ཆོས་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་ཟེར་མཁན་སུ་ཡང་མེད་ལ། ཁྱོད་ནང་པ་གྱིས་ཞེས་སུས་ཀྱང་བཤད་མི་ཐུབ་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱོན་པའི་སྐབས་དེར། ངའི་ལྟ་གྲུབ་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་གར་བ་ཡོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་རང་གི་ཆོས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཤིག་ཅེས་མ་གསུངས་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ནང་པའི་རང་གཞུང་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དང་། ནང་པའི་ལྟ་བ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་སྐབས། དེ་དང་འགལ་བའི་རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སུན་ཕྱུང་བ་མ་གཏོགས། གྲི་དང་། མེ་མདའ། དབྱུག་པ་སོགས་འཁྱེར་ནས་དབང་ཤེད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་མེད། དེ་སྔ་རང་རེ་བོད་དུ་གྲངས་འབོར་ཉུང་བ་མ་གཏོགས། ཁ་ཆེ་དང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པའང་ཡོད་པ་སོ་སོའི་ཆོས་གང་བྱེད་ནའང་རང་དབང་གཙང་མ་དང་། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དེ་འདྲའང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་དབང་གཙང་མ་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས་ནང་པ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ཡིན་ན༑ ནང་པའི་ཆོས་སུ་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ཤེས་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཤེས་རྒྱུའི་དོན་དེ་གོ་བའི་ཆེད་དུ། རིག་པ་ནངས་པར་འཆི་ཡང་བསླབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒན་གཞོན་ཀུན་ནས་སློབ་སྦྱོང་དགོས་ཚུལ་ཡང་ཡང་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་རེད། ངོས་ནས་བརྒྱ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་དེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ནས། མྱོང་བ་ལ་བཀལ་བས་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་ཡོད་པའི་ནང་པ་རེད་སྙམ་དུ་བསམ་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་སྔར་ཡང་ཞིབ་པར་བཤད་ཟིན།

༈ གསུམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཚུལ་ལ་བཞི། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་། གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའོ། །དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང་། གསུང་གི་ཡོན་ཏན། ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་ལ་གཉིས། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།

དང་པོ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནི། དཔེ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། ཁྱོད་སྐུ་མཚན་གྱི་སྤྲས་གྱུར་པ། །མཛེས་གྱུར་མིག་གི་བདུད་རྩི་ནི། །སྤྲིན་མེད་སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསམ་དགོས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྒོམ་ཚུལ་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒོམ་པའི་མདུན་དུ་དམ་ཚིག་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་གསལ་བཏབ་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། དཔེར་ན་ཁྲོམ་དང་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པ་ན། བྲོ་ཤོན་ལ་སོགས་པའི་ལྟད་མོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྒྱན་ཆ་ལུགས་དང་། འཁོར་གཡོག་གིས་མཛེས་པ་སོགས་གང་ཟག་མཆོག་དམན་རང་བློ་འཇུག་པའི་རིགས་མཐོང་བ་ན། སླར་གནས་དེ་མ་ཡིན་པའི་གཞན་དུ་སླེབ་པའི་དུས་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པའི་ཚེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱད་དབྱིབས་རྒྱན་ཆ་ལུགས་སྤྱོད་ལམ་སོགས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་བཀྲ་ལམ་གྱི་འཆར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་རྣམས་མདུན་གྱི་ཐང་ལྟ་བུར་ཆེད་གཉེར་སྒོམ་པའི་སྣང་བ་མི་འཆར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྲིས་འབུར་གྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་ཤིང༌། སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ། ན་བཟའ་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྡན་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་གསོས་བཏབ་པ་ན། སྔར་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་གསལ་ལམ་ལམ་པ་འཆར་བས། དེའི་ཚེ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མན་ཆད་ལ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འདུག་སྙམ་པའི་དད་པ་ལྷང་ལྷང་བ་དང༌། དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་གདུང་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསོད་ནམས་ཆེ་སྙམ་པའི་སྤྲོ་བ་རྣམས་ཤུགས་དྲག་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ།

དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་ནི་བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ངེས་པའི་ཚིག །མང་པོ་དག་གིས་དུས་གཅིག་ཞུ་ཞུས་ན། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་ལན་ཡང་འདེབས། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདྲེན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་གསུང་སྒྲོག་མཁྱེན་པར་མཛོད། །དེ་ནི་ལྷ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པའི། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་མཛད། །ཅེས་པ་ལྟར་བསམ་དགོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདྲ་བའམ། དེའི་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་དངོས་སུ་ཐོས་པའི་སྐལ་བ་ཕྲ་བས། ད་ལྟ་པི་ཝང་ལྟ་བུ་རང་གི་བློ་འགྲོ་བའི་སྒྲ་སྙན་པ་ཞིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། གོང་གི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་མགུར་ལས་འོངས་པའི་གསུང་གི་སྒྲ་སྙན་པ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་དབྱངས་ཅན། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་དྲི་བ་ཞུས་ན། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་དྲི་ལན་དེ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་ཤར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཅིག་ཅར་དུ་སེལ་བ་སོགས་སྔར་བཞིན་དད་གདུང་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ། སྐབས་འདིར་འཕྲོས་བཤད་ཅིག་ཞུ་ན། ངོས་ནས་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་བོད་ལ་གནས་བསྐོར་དུ་བསྐྱོད་དེ་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོར་མཚོ་མཇལ་ཞུས་སྐབས་དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེ་མཐོང་འདུག དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོས་དབྱིན་ཡིག་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ནའང་གདུལ་བྱ་དེའི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་འཚམས་པར། འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པ་འདི་དང་འདྲ་བར་སྙམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གསུང་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གང་ཡིན་རུང་། ཉན་པ་པོ་དུ་མས་དུས་གཅིག་ལ་རང་རང་གི་ཁམས་དང་མོས་པར་འཚམས་པའི་དོན་གོ་བ་ཙམ་མ་ཟད། རང་གི་སེམས་ནང་དྲི་བ་ཡོད་རིགས་ལའང་ལན་རྙེད་པས། དག་པ་རབ་འབྱམས་འབའ་ཞིག་གི་ངང་ནས་གསུངས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་གོ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

༈ གསུམ་པ་ཐུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ལགས་ཀྱི། ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ལྷག་པ་ལགས། །ཞེས་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅདམཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་དང་འཚམ་པར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མཁས། བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཁྱད་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཁྱོད་ནི་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་དག །དགྲོལ་སླད་ཡུན་རིང་ཐུགས་རྗེས་བསྡམས། །དང་པོར་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་བགྱིའམ། །འོན་ཏེ་གང་གིས་འཁོར་བར་ཁྱོད། །སྐྱོན་མཁྱེན་ཡུན་རིང་དེ་ལྟ་བུར། །བཞུགས་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལ་བགྱི། །ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡམས་པས། གཡས་ནས་ཙན་དན་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱུགས་པ་དང་། གཡོན་ནས་སྟ་གྲིས་བཞོགས་པ་ལ་ཡང་ཉེ་རིང་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་མ་རང་གིས་བུ་གཅིག་པུ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུ་མངའ་ཚུལ་སོགས་ལ་ཡང་སྔར་ལྟར་བསམ།

༈ བཞི་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པར་བཤད། །བདུད་ཀྱི་གཡོ་དག་བསྟན་པར་མཛད། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་མི་བཟོད་བརྗོད། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན། །ཕན་དགོངས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ནི༑ ༑སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བགྱི་འཚལ་བ། །གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཛད་པ། །གཞན་ཀོ་ཅི་ཞིག་མཆིས་ལགས་ཀྱེ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་ཙམ་ཉན་རང་སོགས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད། ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན་པ། དཔེར་ན། མ་ལག་ཞ་མའི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་ན་གྲོགས་གཞན་ལ་ར་མདའ་སྦྲན་ནས་འདོན་དགོས་པ་ལྟར་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་ནུས་མཐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གཞན་ཕན་དུ་འགྱུར་ན་དམྱལ་བའི་མེ་དོང་ཡང་འདོད་ལྡན་མཐོ་རིས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དུ་འཇུག་པ་ལྟར། སྤྲོ་བ་དང་བཅས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པར་དོན་མཛད་ཚུལ་རྣམས་སྔར་ལྟར་བསམ།

སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ནི། རང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དང་། གཞན་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ། ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་རིང་མེད་པར་འཇུག་པ། ཕན་བཏགས་མ་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་བཅས་བཞི་ཡོད་པས། འདིའི་ངང་ཚུལ་སོ་སོར་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དེ་ལེགས་པར་བསམ་ནས་ངེས་པ་འདྲེན་དགོས་པ་ཡིན།

གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པས། རྟོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་མངོན་དུ་མཛད་པ་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ནས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་བཅོས་མིན་མ་བྱུང་བར་དུ་བསྒོམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནི། འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁྱད་ཆོས་ས་ལམ་མཐོན་པོའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་གཞུང་ནས་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཡིན་པ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་གིས་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་སོགས་ལ་མིག་དཔེར་བལྟས་ཀྱང་ལམ་སེང་ཡིད་འཁུལ་དཀའ་བར་བརྟེན། རེ་ཞིག་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཐོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས། ཇི་ཙམ་ཞན་ཡང་བློ་བག་ཕེབས་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པར་འབྱུང་བས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པས། ཆང་ཁ་ནས་བཙག་ན་དེ་འདྲ་ན། ཞབས་ནས་བཙག་ན་ཅི་འདྲ་ཡོད་ཅེས་ཆང་རྐུ་མཁན་ཞིག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱུང་བྱང་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ནའང༌། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང་། སེམས་ནང་ཞི་བདེ་མང་བ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པས། ས་ལམ་མཐོན་པོའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ན་ནུས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པར་བརྟེན། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཟེར་བའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དངོས་གནས་སླུ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཐག་ཆོད་དང་། འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པ་སེམས་ལ་འཆར་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དེ་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་དེའང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་དང་། བསླུ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ། ཆོས་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་རྣམས་ཁ་མིག་ཡར་བལྟ་བྱེད་སའི་གྲོགས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པས། གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ནས། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་དེ། དེའི་ཐོག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་འདིར་རང་ཉིད་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའི་འཇིགས་སྐྲག་དང་། དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ཁྱོད་ཤེས་ཀྱི་དད་པ་དང་། མོས་གུས་རྩེ་གཅིག་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེ།

༈ གསུམ་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང༌། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཟུང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སྔར་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམས་ལེགས་པར་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། འདི་དག་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་ཀྱང་རྣམ་བྱང་གི་བདེན་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་། སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་མཛད་པར་འདུག་སྙམ་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་མོ།།

༈ གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལ་དྲུག མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར། མོས་པའི་ཁྱད་པར། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཁྱད་པར། བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བཅས་གསུངས་པ་ཞིབ་ཆ་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ། ཆོས་སྐྱབས་དངོས། དགེ་འདུན་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་སུ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་རང་རེ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་ཡིས་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱབས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་ན། སྐྱབས་གཉིས་འཛིན་སྤངས་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡིན།

དེང་སྐབས་རང་གི་ཕ་མེས་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བུ་འཛིན་པ་དུ་མ་སྤྱིར་ནང་པ་དང་། ལྷག་པར་བོད་བརྒྱུད་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པོ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག་པས། འགའ་ཤས་ནས་ཡེ་ཤུ་དང་། ནང་པ་གཉིས་ཀར་དད་པ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་བྱ་ལེགས་དྲི་བ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བར་བརྟེན། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་རིང་དེར་སོ་སོའི་ཕ་མེས་དུས་ནས་དད་ཞེན་བྱ་སའི་ཆོས་ལུགས་གང་ཡིན་དེ་དང་། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་ཀར་མོས་གུས་བྱེད་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་ལས་འདས་པར་སྔར་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཕན་ཐོག་རླབས་ཆེན་བྱུང་དང་། འབྱུང་བཞིན་ཡིན་པ་སྨོན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་། མོས་གུས་ཞུ་དགོས་ངེས་ཐོག་ནས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་སྤྱོད་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཕན་ཐབས་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་ཏེ། མི་བཟང་པོ་ཞིག་འོང་བར་བྱས་ན་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཚུལ་སྔོན་ནས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན། འོན་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་དེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་གཏིང་ཟབ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ལུགས་རང་རང་གི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་རང་འགྲོས་གཞིར་བཞག་དགོས་པས། རང་ལམ་ཐོག་ནས་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་ཀ་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐབས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་དགོས་ཤིང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་དེ་དང་། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་བདེན་པ། རྟག་པ། བརྟན་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞིག་ཁས་ལེན་ཐབས་མེད་པའི་འགལ་ཟླར་སོང་བའི་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་སྐྱབས་གནས་ལ་སྐྱབས་འཆའ་ཚུལ་གྱི་རྨང་གཞི་དང་། ཐབས་ལམ་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཟུང་འབྲེལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཐབས་མ་མཆིས་ཤིང་། རང་རེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་འདི་ནི་ནང་པའི་ཆོས་རྐྱང་པའི་ལམ་ནས་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་ཚུལ་འདི་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཟུར་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ལྟ་བ་བཀའ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱིས་འབྱེད་ཚུལ་རྣམས་ལ་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་གྱི་གོ་དོན་ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་གསལ་བར་ཤེས་ནུས་པར་བརྟེན། གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་མིན་གཟུར་གནས་ཀུན་གྱིས་དཔྱད་བཟོད་པ་ཡིན། དེས་ན་དེ་ལྟར་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་དང་། ཡོན་ཏན་གོང་ན་མེད་པ་མཐོང་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཚུལ་ལ་དྭང་བའི་དད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་མ་ཟད། མངོན་འདོད་ཀྱི་བློ་གལ་ཆེ་བ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔོན་དེས་དགྲའི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང༌། སྨན་པ་མཁས་པས་འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་འཇིག་པ་སེལ་ཡང་། རང་དེ་དག་གི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་མིན་ལ། ཁ་དྲག་དང་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས་ཡིད་འཕྲོགས་ཏེ་བདག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཁོ་ན་ལ་རང་དཀོན་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མིན་ཡང༌། དེའི་ཐུགས་རྗེས་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ། སྲིད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཚེ་བའི་སྐྱབས་ཀྱིས་སྐྱོབ་པ་ལྟར་ལ། འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཉན་རང་གང་རུང་གི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་དགོས་ཤིང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་། སྐྱབས་མཐར་ཐུག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱབས་གནས་སུ་འཛིན་དགོས་པས། འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ། ཆོས་ལ་སྐྱབས་དངོས། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་སུ་བཟུང་བར་བཤད་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་དེ་བདག་གིས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡང་གསལ་གདབ།

འོ་ན་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཙོ་ཆེ་བས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་སྐྱབས་དངོས་ཞུ་ན། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་བཟུང་བར་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དམིགས་གསལ་ས་གཉིས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་དེས་ས་དང་པོའི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། རང་ཉིད་ནས་དེ་ཐོབ་འདོད་ཀྱིས་སྐྱབས་སུ་རེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་མི་དགོས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས། ཆུ་བོའི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཟམ་པ་ལྟར་བྱེད་ནའང༌། རང་རེ་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་སྐྱབས་གནས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་གནད་མ་གོ་བའི་ཅལ་ཅོལ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངོ༌། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དད་ཅིང་ཐོབ་འདོད་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། སྐྱིད་སྡུག་ཅི་བྱུང་ཡང་ཁྱེད་ཤེས་སྙམ་པའི་བློ་ལིངས་བསྐྱུར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་མོས་གུས་ཤིག་མེད་ན། ཁུག་པའམ་ཨ་ལོང་ལྟ་བུ་མེད་པ་ལ་ལྕགས་ཀྱུས་འདྲེན་མི་ནུས་པ་བཞིན། དཀོན་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཡ་བྲལ་དུ་འགྲོ་བས། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ལ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་དགེ་འདུན་བཅས། སྐྱབས་ཡུལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན། རང་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་ཡིད་དྭང་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་འབྲས་སྐྱབས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཐོབ་འདོད་མོས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲན་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཀུན་སློང་དང་བཅས་ཏེ། བདག་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་གིས་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར་བྱོན་པར་བསམས་ཏེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་འཚལ། རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྟོན་པ་མཛད་དུ་གསོལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱབས་དངོས་མཛད་དུ་གསོལ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲོགས་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་པའི་ཚིག་འཕྲེང་བ་ལྟ་བུར་གྲངས་སུ་བཅུག་སྟེ་ཐུན་རེ་ལ་བརྒྱ་རྩ་སོགས་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བརྗོད། སྔར་བཤད་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་བརྗོད་ཀྱང་རུང་མོད། འདིར་གསེར་ཞུན་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ངེས་ཅན་དུ་བདག་གི་བླ་མ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བའམ། དེ་མིན་རྒྱུན་གྱི་ངག་འདོན་སྐྱབས་འགྲོ་བཞི་སྐོར་དང་། ཡང་ན། གང་གི་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པའི། །གཽའུ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་པའི་ཚད་མའི་གཞུང་རང་ནང་ཚིག་མཇུག་ཏུ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཏེ་སྒྲ་སྦྱར་བའི་ཚབ་ཏུ། ལོ་ཞེས་རྫོགས་ཚིག་སྦྱར་ནས་ཡང་ཡང་འདོན་ན་སེམས་ལ་ཕན་རླབས་འབྱུང་བ། དཔེར་ན་ལྟོ་ཆས་བརྗེ་ལེན་བྱས་ན་སྐབས་རེ་བྲོ་བ་ཆེ་ལ། དྭང་ཁ་ལེགས་པ་དང་མཚུངས་པར་སྙམ། ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ལྟ་བུས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱས་ཀྱང་ལེགས་ཏེ། ཚིག་འདིའི་ནུས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོར་བཤད་པས། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་ཁས་ལེན་རྟོགས་དང་ཟིལ་གནོན་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དམིགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་ཆོས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་བྱར་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་ཆོས། བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་གོ་བ་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡིན་པས། ཚུལ་དེ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་དེས། ཉན་རང་གི་སྐྱབས་འགྲོ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཅས་ཚང་དགོས་པ་རེད།

སྐབས་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་ཆགས་པས་དེའི་སྐོར་ཞར་བྱུང་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། དེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དགོས་པ་རང་དོན་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་གཞན་དོན་བྱ་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་བཅས་འདུན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་འགྲུབ་ཆེད། བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པ་འདི་དག་གིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། བདག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་བསགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་སྐྱིད་པ་དང་། རང་བདེ་དོན་གཉེར་ཁོ་ན་མིན་པར། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་བསམ་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ཤོག ཅེས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། སྐབས་འདིར་བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྐབས། བདག་ཅེས་པའི་ཚིག་དེ་ལ་བསམ་ནས། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་འདུག་གམ། ཕུང་པོའི་གསེབ་ན་བདག་འདུག་གམ། བདག་གང་དུ་འདུག་སོགས་བཙལ་ཏེ། མདོར་ན་བདག་ཅེས་པ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་བདག་ཅིག་ཡིན་པ་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱས་ལ། དེ་འདྲའི་བདག་དེས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་སྙམ་དུ་བསམས། དེ་ལྟར་རང་གི་བདག་དེ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་ཙམ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དེ་ཡང་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་བློ་དེ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པ་བཅས་བློ་ལ་འཆར་བའི་ཐོག་ནས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ཚར་གཅིག་འདོན་ཡང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པས། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྲིལ་བ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས། བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ། བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་གོ་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན།

༈ བཞི་པ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ལའང་གཉིས། བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། མན་ངག་ལས་འབྱུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ཚན་གཉིས་ལས། བཞི་ཚན་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ། །བཞི་ཚན་གཉིས་པ་ལ། དབང་པོ་མི་རྒོད་པར་བྱ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བྱ་བ། དུས་དུས་སུ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཡོད་པའང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།

༈ གཉིས་པ་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་མན་ངག་ལས་འབྱུང་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་མི་ཆོག་པར། ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུ་བསླབ་བྱ་ལ་ལེགས་པར་སློབ་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས། སོ་སོའི་བསླབ་བྱ་དང་། ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་པའི་བསླབ་བྱ་དང་། སྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱའོ། །དང་པོ་དགག་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་གཏན་གྱི་སྐྱབས་སུ་མི་འཚོལ་བ་ཞིག་དགོས་པས། དངུལ་ཆུ་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མར། རང་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཡིས་སུ་ཞིག་བསྐྱབ་པར་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་ལ་གང་ཡིན་ནའང༌། ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་དྲེགས་པའི་ཚུལ་བཟུང་བ་རྣམས་ཤེས་སྒྲིབ་ལྟ་ཞོག་ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྤངས་མེད་པས། དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཁྱེད་ཤེས་ཀྱིས་བློ་བཀལ་ནས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་སུ་ནམ་ཡང་བཅོལ་མི་རུང་བ་ཡིན། སྤྱིར་ཚོགས་ཞིང་ནང་དུ་བླ་མ། ཡི་དམ། སངས་རྒྱས། བྱང་སེམས། ཉན་རང་། དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ། ཆོས་སྲུང་ཞེས། ཆོས་སྲུང་ཁག་རྣམས་མཇུག་ཏུ་འགོད་པ་ལྟར། རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་པས་ལྗགས་བཀོད་གནང་བའི་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་ནང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྲུང་མའི་རིགས་མེད་པས། དོལ་རྒྱལ་ལྟ་ཅི༑ རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ཡང་བཀོད་མེད་ལ། དེ་སྔ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་ཡིན་ན་མི་ཁོག་ཏུ་བརླམ་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། མི་ཁོག་ཏུ་རློམ་པ་ཁག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཡིན་ཚུལ་བཀའ་གནང་གིན་ཡོད། གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་རིགས་དེ་འདྲས་གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་ཟེར་དུས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྐྱབས་གནས་ཤིག་ལ་བརྩི་གིན་འདུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་ངོས་ལ་དྲི་བ་བྱུང་སྐབས། ངེས་པ་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང་། ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་དྲེགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཕར་བཞག དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་གྲས་སུ་བཞག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཡུལ་མིན་ཚུལ་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་། དྲེགས་པའི་རིགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་གྲོགས་བྱེད་ཐུབ་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཁྱེད་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པས་བློ་བཀལ་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ལ། ནང་པའི་གྲས་ནས་བུད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འཕྲལ་གྱི་བར་ཆད་སེལ་བ་དང་དངོས་གྲུབ་ཕྲན་ཚེགས་ཐོབ་ཕྱིར། རང་ཉིད་ལ་དྲེགས་པ་ལས་ལ་བསྐུལ་བར་ནུས་པའི་ཡི་དམ་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་གསལ་སྣང་བརྟན་པོ་སོགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་ན། འཕྲིན་ལས་བཅོལ་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད། འོན་ཀྱང་བསྟན་འགྲོར་འཚེ་བའི་དྲེགས་པའི་རིགས་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་དགེ་བ་བསྔོ་བ་མ་གཏོགས། སྐྱབས་སུ་འཛིན་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་འོས་པ་ཡིན།

བར་ལམ་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་གནོད་ཚབས་དབང་གིས་དེ་ལ་ངོས་ནས་དམ་བསྒྲགས་མི་བྱ་ཀ་མེད་བྱུང་བའང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཁག་གཤམ་གསལ།

༡༽ ༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་དམ་སེལ།

༢༽ དགེ་ལྡན་བསྟན་ལ་གནོད་སྐྱོན།

༣༽ ཆོས་ལུགས་དམ་ཚིག་གཙང་མར་འགོག་རྐྱེན།

༤༽ བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་བདེ་དོན་གྱི་སྤྱི་འགན།

༥༽ ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་འགོག་ཆེད་རྣམས་ཡིན།

༡༽ ༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བཅོ་ལྔ་པ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་(༡༤༧༨་་་༡༥༥༤)ཡང་སྲིད་གཟིམ་ཁང་གོང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་བསོད་ནམས་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་ཞུ་བའི་སྐྱེ་སྤྲུལ་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་སླེབས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་ཡང་སྲིད་བརྫུས་མ་ལམ་ལྷོང་བྱུང་སྟེ་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲིར་གྱུར་པས། ༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་བསྒྲལ་ལས་གནང་སྐབས། “དམ་མིན་དམ་རྫུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས། །སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲི་འབྱུང་པོ་འདིས། །བསྟན་དང་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འཚེ་བྱེད་ན། །མགོན་སྐྱབས་དཔུང་གཉེན་མ་མཛད་ཐལ་བར་རློགས།།” ཞེས་སོགས་གསལ་བའི་གཟུ་དཔང་ཞིག་བཀའ་རྩོམ་གནང་བའི་ནང་དུ། རྒྱུ་སྨོན་ལམ་ལོག་པ། ངོ་བོ་དམ་སྲི་ཡིན་པ། བྱེད་ལས་བསྟན་འགྲོར་འཚེ་བ་བཅས་གསལ་བཀོད་གནང་ཞིང་། དེའི་དབུ་ལ་མཛད་བྱང་བཀོད་གནང་བའི་ནང་། “(གྲགས་རྒྱན་འཁྲུངས་ཡུལ་)གད་ཁ་སའི་(མ་ཡུམ)ཨ་རྒྱལ་གྱི་(མགོ་བདེ་དྲན་)འཕྲུལ་ལ་བརྟེན། སྤྲུལ་སྐུ་བསོད་ནམས་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གི་སྐུ་སྐྱེ་བརྫུས་མ་ལམ་དུ་སོང་བ་(གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་)སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲིར་གྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོར་གནོད་ཚབས་ཆེས་པར་”ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཚིག་ཐག་བཅད་གནང་བ་དེ་ལྟར་རེད།

༢༽ རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཅོ་བརྒྱད་བཞུགས་པ་འདི་རྣམས་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱི་ལ་ངོམ་རྒྱུ་དང་། ནང་གི་སྙིང་ནོར་ངོ་མ་དེ་ཡིན་མོད། རྩ་ཆེའི་པོད་བཅོ་བརྒྱད་བཞག་སྟེ། རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་འདི་ལ་དགེ་ལུགས་པའི་སྙིང་ནོར་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་ཞེན་གོག་ཆེན་པོས་“འཇམ་མགོན་བསྟན་སྲུང་”ཡིན་པར་འཛིན་ན་དགེ་ལྡན་པའི་ཞབས་འདྲེན་དང་། ངོ་ཚ་བའི་གནས་སུ་མཐོང་།

༣༽ དོལ་རྒྱལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་ཕན་ཚུན་བར། མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་དམ་ཚིག་མི་གཙང་བར་བྱེད་པའི་གླེང་སྒྲོས་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་ཏེ། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཇོ་ནང་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་བསྟན་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བྱེད་པ་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཆེན་པོ་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་གླེང་ལྷག་ཡོད།

༤༽ བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་བདེ་དོན་གྱི་ཆེད་དེ། གངས་རིའི་ལྗོངས་དེར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོས་འཛུགས་གནང་ཐོག་ནས་ཐུགས་འགན་བསྐྱེད་བཞེས་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་རྒྱབ་བསྐྱུར་བྱས་ཏེ། དེའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་བའི་ལམ་ནོར་ཐོག་ཕྱིན་ན་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་སོང་སྟབས། ནོར་འཁྲུལ་དེ་དག་མ་ལན་མ་འགྱོད་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་གསལ་པོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡིན་ཞིང་། ལམ་སྟོན་བཞིན་དུ་བླང་དོར་བྱེད་མིན་ནི། སྤྱིའི་འགན་འཁུར་ཇི་ཙམ་ཁྱེར་མིན་སོགས་ལ་རག་ལུས་པ་དང་། སྒེར་སོ་སོའི་རང་དབང་ཡིན།

༥༽ བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་གསོལ་འདྲེ་གསོལ་བྱེད་རྒྱུར་དར་སོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་སྦྲེལ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་མི་ཤི་བཙན་སྐྱེས་རིགས་ལ་གསོལ་མཆོད་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཧ་ཅང་གི་ནོར་འཁྲུལ་དང་། བསྟན་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་ཚུལ་གོང་དུ་སྤྱི་བཤད་ཁོངས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་དེར་ཅུང་ཟད་ཟུར་བཀོད་ལྟར་ཡིན།

རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ནས་ཧོལ་རྒྱུག་མིན་པར་ཞིབ་དཔྱད་ཡུན་རིང་བྱས་ཐོག ༸སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་གནས་ལུགས་ཞིབ་ཞུས་དགོངས་མཐུན་བྱུང་བ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། སྔར་བོད་ལྗོངས་སུ་རིས་མེད་སྐྱེས་ཆེན་ཚད་ལྡན་དུ་མས་དོལ་རྒྱལ་འདི་ལ་དགག་བྱ་གནང་བ་དང་། བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་༸རྒྱལ་མཆོག་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་ཐག་གཅོད་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཤུལ་དུ་འགྲོ་ཐབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

གལ་ཏེ་༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ཁག་དྲང་བདེན་མིན་པའི་ལུང་རིགས་གང་གི་ཐད་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་འཕེར་ཐུབ་པའི་འགྲེལ་བཤད་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་ཡང་། དེ་ནི་བླ་མ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གང་གི་ཐད་ནས། ༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་རྟོགས་པ་དོ་མཉམ་པ་ཞིག་གིས་ཚིག་གི་བདག་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཚུལ་འདིར་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། གང་བྱུང་གིས་མི་འོང་ལ། ད་བར་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེའི་ངང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པར། རང་འདོད་ཨ་འཐས་ཀྱི་ཕྱོགས་རིས་དང་། སྐབས་འཚོལ་རིང་ལུགས་བཟུང་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་སྤྱི་སྒེར་དམ་ལ་གཅིག་གྱུར་ལ་གནོད་པའི་བསམ་སྤྱོད་ཅི་རིགས་ཐོག ཆོས་ལུགས་སྲིད་དོན་དུ་ཁྱེར་བའི་བྱེད་བབས་ཙམ་ལས། ལུང་རིགས་གང་ཐད་ནས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཁུངས་སྐྱེལ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་ཐུབ་མཁན་སུའང་བྱུང་མེད། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་ཆ་《 དོལ་རྒྱལ་བྱུང་རིམ་གཟུར་གནས་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་》 དང་། 《 དོལ་རྒྱལ་སྐོར་གྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ།》 ཞེས་པ་རྣམས་སུ་གསལ།

ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་འཚེ་སྤང༌བར་བྱ་དགོས་ཏེ༑ འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་གཏན་ནས་བྱ་མི་རུང་བ་མ་ཟད། ཕན་འདོགས་རྒྱ་གང་ཆེ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱིར་རང་རང་གི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བརྩི་ན་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟངས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་། ནང་གསེས་བསླབ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་རིམ་པ་དུ་མ་ཞིག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནས་དེང་དུས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལུགས་ཕལ་མོ་ཆེས་གསུངས་པ་མཚུངས་པར་སྣང་བ། དཔེར་ན་རང་རེས་བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་ལེན། ལོག་གཡེམ། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ཀ་ལ་སྦྱར་ཡང་། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་ཆགས་པའི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་པ་བརྣབ་སེམས། ཞེ་སྡང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་པ་གནོད་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ལོག་ལྟ་དེ་ལ་རིམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་བས། སྐབས་འདིའི་ལོག་ལྟ་དཔེར་ན་སྲོག་བཅད་ན་སྐྱོན་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ལོག་ལྟ་ལ་སྦྱོར་རུང་བར་སྣང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་ལོག་ལྟ་ཁྱད་པར་བ་ནི། ཐར་པ་ཞེས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ལྟ་བུ་ཞིག་མིན་པར། སེམས་སྟེང་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་བྲལ་ཆ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་རེད། དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་རྙེད་དཀའ་ནས་བཟུང་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྒོམ་པ་རྣམས་ཐོབ་བྱ་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་བསམ་པ་ན། ནང་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པ་མེད་པ་དང་། ལས་འབྲས་མེད་པར་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་རྣམ་གཞག་དུ་མ་མི་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་ལོག་ལྟར་གསུངས། སྤྱིར་བཏང་དེ་ལྟ་བུའི་བླང་དོར་གྱི་རིགས་རྣམས་རང་རང་གི་སྟོན་པ་དེའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་བར་བརྩིས་ཏེ་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ལས་ངན་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསགས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཤེས་ནས་སྤོང་བ། ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པར་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆད་པས་འཇིགས་པ་དང་། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པར་མཐོང་བ། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་ངན་པ་དེ་རིགས་ལ་མི་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན།

དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་མི་ལ་སྙིང་བརྩེས་འདོར་དུ་མི་རུང་ནའང་། གཏན་གྱི་གྲོགས་དྭང་མར་བསྟེན་ནས་སྙིང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་པོས་བློ་གཏད་འཆོལ་ཡུལ་མི་འཚོལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་སྟེ། དགག་པའི་བསླབ་བྱ་གསུམ་ལ་བསླབ་དགོས།

༈ གཉིས་པ་སྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བཟོ་དང་རྒྱུ་ངན་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་སུ་མོས་དགོས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་བཟོ་ལེགས་ཉེས་དང་། རྒྱུ་བཟང་ངན་གསར་རྙིང་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས། ཟོང་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་པར་མི་རུང་བས། ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། དེང་དུས་དཔེ་ཁྲོམ་དང་སྐུ་རྟེན་སོགས་བླུ་ཡོན་གཏོང་མཁན་མེད་ཚེ་ཐོས་བསམ་དང་། ཚོགས་གསོག་པའི་ཆེད་དུ་རྟེན་གསུམ་མི་འབྱོར་བའི་ངལ་བ་འོང་བས། ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཡོད་ན་རྟེན་གསུམ་དེ་རྣམས་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་རིན་ཐང་གི་ཐོབ་ཆའི་ཐོག་ཏུ་བླུ་གཏོང་དམིགས་བསལ་མི་བྱ་ཀ་མེད་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལས། དེ་མིན་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་ཟོང་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་འབེབས་པའི་ཚོང་འཁོས་བྱེད་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་པར་གསུངས། གསུང་རབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚིག་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལའང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མོས་དགོས་པས། གང་ཞིག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་གསུང་རབ་ས་དང་། གདན་དང་། ཅོག་ཙེ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྗེན་པར་བཞག་པ་དང་། འགོམ་ཡུག་བྱེད་པ། དེའི་སྟེང་དུ་མིག་ཤེལ་སོགས་ཅ་དངོས་ཅི་རིགས་འཇོག་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་རུང་བས། གུས་བརྩི་བྱ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ཕྱག་དཔེ་དཔར་ནས་བླུ་ཡོན་འབུལ་གཏོང་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཀྱང་། དཔེ་རིན་བྱུང་རིགས་རྗེས་སུ་དཔེ་ཆ་དཔར་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་རང་ལ་མུ་མཐུད་ནས་བཏང་ན། སྐྱེ་བོ་དུ་མར་གསུང་རབ་ལག་ཏུ་འབྱོར་བའི་དགེ་མཚན་ཆེ་བས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་འགྱུར་ཞིང་། དེ་མིན་སོ་སོའི་ལྟོ་གོས་ཆེད་དུ༌དཔེ་ཚོང་བརྒྱབ་ན་ཧ་ཅང་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བས་གཏན་ནས་བྱ་མི་རུང་བས། འཇིག་རྟེན་ཁ་དཔེར་ཡང༌། ཁྱི་དང་ཉེ་ན་རྨ་དང་ཉེ་ཞེས་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དཔེ་ཆ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་འོང་རིགས་ལ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་གསོག་པའི་ཉེན་ཁ་ངེས་པར་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་ལའང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོ་གསུམ་གྱི་མ་གུས་པ་སྤང་ཞིང༌། མཆོད་བསྟོད་བཀུར་བར་བྱེད་པ་ནི། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ལྷན་པ་དམར་སེར་འཆང་བ་ཚུན་ཆད་ལ་དགེ་འདུན་དཀོནམཆོག་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས། དེ་ལ་གུས་པ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་པས། དཔེར་ན། ཐའེ་ལནྜི་སོགས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ཕྱི་ཚུལ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོས་རབ་བྱུང་གི་ན་བཟའ་བཞེས་པ་རྣམས་ལ་གུས་ཞབས་ཆེན་པོ་བྱེད་པས། ངོས་ཐའེ་ལནྜིར་འགྲོ་སྐབས་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོས་ང་ཚོ་རབ་བྱུང་ལ་གུས་འདུད་ཞུས་ན་དྭང་དུ་བླངས་ནས་སྡོད་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལ་ཕར་གུས་ལན་ཞུམ་ཞུམ་བྱས་ན་མི་འགྲིག་པ་ཡུལ་སྲོལ་ཡིན་འདུག་པར་བརྟེན། མ་གོམས་པའི་དབང་གིས་མི་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་། ཡུལ་དེར་རབ་བྱུང་གིས་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོར་ལག་པས་རེག་མི་ཆོག་པས། སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོ་མཇལ་དུས་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པས་ལག་པ་གཏོང་མི་རུང་ནའང་། རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ལག་པ་གཏོང་དགོས་པས་ཇི་འགབ་གླེང་མོལ་བྱུང་མཐར་ལག་པ་བཏང་བ་ཡིན། བུད་མེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཕུལ་ན་རས་ཤིག་བཏིང་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་མ་གཏོགས། ལག་པས་ཐད་ཀར་མི་ལེན་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁྱིམ་པ་དང༌མ་འདྲེས་པར་སྡོད་པ་མ་གཏོགས། འཚང་ག་བརྒྱབ་སྟེ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སྔོན་ལ་སླེབས་ནས། དགེ་སློང་སེར་པོ་རྗེས་ལ་ལུས་པ་དེ་འདྲ་མེད་པ་ལུང་པའི་ཡུལ་ཆོས་རེད་འདུག འབྲོམ་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་ཡིན་པས། ལྷན་པ་དམར་སེར་གཟིགས་ན་སྒྲུག་ནས་ན་བཟའ་དེ་ལྟ་བུ་འཆང་མཁན་ལ་ཡོན་ཏན་སྣ་རེ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་རྡུལ་དཀྲུག་མཛད་ནས་དབུའི་སྟེང་དུ་བཞག་རྗེས་གཙང་སར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། རང་རེའི་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོའི་ངོས་ནས་རབ་བྱུང་གི་རྟགས་ཆ་ལུགས་འཆང་བ་ཞིག་ལ་ཁ་མཉམ་ལག་མཉམ་མིན་པར་གུས་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གར་ཁྱིམ་པ་དང་ཁྱུ་འདྲེས་ཏེ་ཚོགས་ནས་མི་སྡོད་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བསམ་པ་བརྗེ་བ། མིང་བརྗེ་བ། རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེ་བ་སྟེ། བརྗེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པ་དྭང་དུ་བླངས་ཏེ་ལག་ལེན་བཀལ་ཞིང་། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཁྱིམ་པ་དང་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་འོང་བའི་ཐོག་ནས། གཞན་གྱིས་ཚུར་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཐུབ་པར་བྱ་དགོས། གལ་ཏེ་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཙམ་འཛིན་ཏེ་འཆལ་སྤྱོད་དབང་གིས་ཆོས་བྱེད་འདུས་སྡེ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ལར་གནོད་རིགས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་ན། རང་གཞན་ཚང་མས་དད་གུས་ཞུ་བར་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་གྲྭ་བཙུན་རེ་ཟུང་གི་བྱ་སྤྱོད་མ་འོས་པ་དེ་རིགས་སེལ་ཐབས་དང་། རབ་བྱུང་སྤུས་ལེགས་འོང་ཆེད་སེར་སྐྱའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐུན་མོང་གིས་དོ་འཁུར་མཉམ་ལེན་ཐོག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་རྣག་ཐོག་བཙག་འཁེལ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གུས་པ་དགོས་པར་བསྙད་དེ། རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་གང་ཞིག་མགོ་རྟིང་སློག་ནས་འགྲོ་ནའང་སྐྱབས་སུ་སོང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་བྱ་དགོས་པ་རྣམས་ནི་སྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་འདོད་པས་དྭང་དུ་བླང་བྱའི་རིགས་རྣམས་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་ལ་དྲུག ༡ དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། ༢ བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་དབུལ་ལ། ༣ སྙིང་རྗེ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དགོད་པ༑ ༤ བྱ་བ་གང་བྱེད་པ་དང་། དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐབས་གཞན་སྤོང་བ། ༥ ཕན་ཡོན་ཤེས་ནས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་བ། ༦ བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ལ་བློས་བཀལ་ནས་བྱེད་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐ་ན་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བཏང་ཞིང་བསྲུང་བར་བྱ་བའོ།།

༈ ལྔ་པ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཤེས་ནས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་བ་ལ་གཉིས། བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། མན་ངག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ཚན་གཉིས་ལས། བཞི་ཚན་དང་པོ་ལ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ། རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའོ། །བཞི་ཚན་གཉིས་པ་ལ། སྲུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ལོག་པར་མོས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྲབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ཐོབ་པ། དམ་པ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བགྲང་བར་འགྱུར་བ། སྟོན་པ་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ།།

༈ གཉིས་པ་མན་ངག་ལས་འབྱུང་བའི་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་བརྒྱད། དང་པོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་ཚུད་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་ཚུལ་གོང་དུའང་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཚུལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་བྱུང་ན། གང་ཟག་དེ་ནང་པར་གྱུར་པས། རང་ཉིད་ནང་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ས་ཞིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་ནང་པའི་གྲལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། འདི་ལ་མཆོག་གསུམ་ལ་ཐོག་མར་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་གོ་བ་ཆགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱབས་གནས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཞིག་དང་། དེ་རྗེས་ཚད་མའི་ལམ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དེ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་མང་པོ་འོང་། ཡང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ཤུགས་ཆེས་སྐྱབས་འགྲོ་བཏང་བ་ཞིག་བྱུང་མ་ཐག་ནས། གལ་ཏེ་མི་དེ་ནང་པའི་ཚོགས་གྲལ་ལྟ་བུར་བསྡད་ཀྱང་ནང་པ་མིན་པར་འགྱུར་བས། ནང་པ་ཡིན་མིན་དེ་བླ་མ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་དེ་རིང་ནས་ནང་པ་བྱས་ཚུལ་ངོས་སྦྱོར་སྤྲད་དེ་ནང་པར་གྱུར་པ་མིན། གཉིས་པ་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་ནའང༌། སྐྱབས་འགྲོ་རྩོམ་བྱེད་དུ་བྱས་ནས་སྡོམ་པ་ལེན་དགོས་པས། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན། གསུམ་པ་སྔོན་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བསྲབས་ཤིང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན། འགོག་ལམ་ལ་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་པས་ས་ལམ་རིམ་པར་གེགས་མེད་དུ་བགྲོད་ནུས་པ་ཡིན། བཞི་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པ། ལྔ་པ་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་བ། དྲུག་པ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ། བདུན་པ་ཅི་བསམས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ། བརྒྱད་པ་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕན་ཡོན་བཅས་རྣམས་གོང་དུ་སོང་བའི་ས་བཅད་སོ་སོའི་དོན་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཞིག་རྙེད་ན་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་བར་ནུས་ཤིང་། དེ་ལྟར་མཆོག་གསུམ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཕྱི་ཀུན་གྱི་རྒུད་པ་མ་ལུས་པ་སེལ་ཞིང་ཕན་བདེའི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དམ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ།།

སྨྲས་པ། གློག་ལྟར་མི་བརྟན་ཚེ་འདིའི་བདེ་ཐབས་སུ། །ཁ་དྲག་དཔོན་འཚོལ་གུས་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །འདུན་མའི་ཡང་རྩེར་སོན་བའི་དགའ་བ་དང༌། །དེ་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་རྣམས་མཐོང་བའི་ཚེ། །བཟོད་དཀའ་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་ལས་སྐྱོབ་པའི་མགོན། །སླུ་མེད་རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་དགྱེས་པའི་འཛུམ། །ལྷུག་པར་སྟོན་པའི་གནད་འགག་འདི་འདྲ་དང༌། །མཇལ་བ་སྔར་བསགས་བསོད་ནམས་བྱེ་བས་བསྐྲུན། །སྔོན་ཆད་མི་དགེའི་མཐུ་ཡིས་ངན་སོང་དུ། །མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེས་ཆོག་མོད། །ད་ནི་སྙིང་ལ་རུས་པ་ལེགས་བཅུག་སྟེ། །མངོན་མཐོའི་རྟེན་བཟང་སྒྲུབས་ཤིག་ཤེས་ལྡན་ཀྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་བསྒོམ་པ།

༈ གཉིས་པ་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་བསྒོམ་པ་ནི། གོང་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། སྐྱབས་དངོས་ནི་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བ་བྱ་རྒྱུ་སྙིང་པོ་ཡིན། ལས་འབྲས་ཞེས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་འདིར་ལས་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་“ཀརྨ་” ཞེས་པ་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསྒྲུབས་པའི་རྩོལ་བ་ལ་ཟེར། དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ཡིན་ལ། དེའང་ཤེས་པ་རང་གི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཞིག་འབྱུང་དགོས་པས། ཤེས་པའི་སྟེང་ནས་ལས་ཞེས་པ་དེ་འཇོག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དང་། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་པའི་ལས་སུ་བཤད།

ལས་འབྲས་འདི་ལ་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་དུ། བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ། ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་འདུས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བས། ཐོག་མར་ལས་འབྲས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འཆད་པར་བྱ་བ་ལ། ལས་དང་། འབྲས་བུ་ཞེས་པ་འདིའི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་སམ། གཞི་མ་དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དེ་ནི་གཤིས་ལུགས་དང༌། འགྲོ་སྟངས་སམ། ཁྲིམས་ལྟ་བུ་ (Law of causality) ཡིན་ལ། དེ་ནི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདི་ལ་བལྟོས་ནས་འབྲས་བུའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་འོང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཐུབ། ལས་སམ་བྱ་བ་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་པོ། དེས་བསྒྲུབས་པའི་བྱ་བ་བཅས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་འཇོག་པ་མ་གཏོགས། བྱེད་པ་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་ཞིག་འོང་མི་ཐུབ་པས། བྱ་བ་ལ་ལས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེས་ན་དངོས་པོ་གང་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས། འགྲོ་སྟངས་དེའི་ནང་གསེས་སུ་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་ལས་ཤིག་བསགས་ནས། དེའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་ལས་འབྲས་ཞེས་བརྗོད།

དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཕྲ་རགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་རགས་པ་རྣམས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རིགས་པས་ཀྱང་དཔོག་མི་ནུས་པ་མང་པོ་ཡོད། ནང་པའི་གཞུང་དུ་ཤེས་བྱ་ལ་མངོན་གྱུར་དང་། ལྐོག་གྱུར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཞིང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གྲས་སུ་འཇོག དཔེར་ན། ཚོགས་ཁང་ལྟ་བུ་ས་གནས་གཅིག་གི་ནང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མཉམ་དུ་ཚོགས་སྐབས། དུས་གཅིག་ལ་གང་ཟག་སོ་སོར་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་འོང་ཞིང་། དེ་རྣམས་ས་གནས་དེའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་དང་། མཁའ་རླུང་། ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱིས་ཚོར་བ་དེ་དག་གི་འཕྲལ་རྐྱེན་བྱེད་པར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱང་། བདེ་སྡུག་དེ་ཚོའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་རང་རང་གི་ལས་ལ་ཐུག་ཚུལ་བཤད་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། ལས་གང་ཞིག་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་གནས་སྐབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བསགས་པ་དང་། ལས་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་ལས་ཚོར་བ་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ས་མཐོན་པོར་བཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཀྱང་མཁྱེན་པར་དཀའ། སྔོན་བསྐལ་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལས་འདི་འདྲ་ཞིག་བསགས་པས། ད་ལྟའི་རྣམ་སྨིན་འདི་འབྱུང་ཚུལ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་མ་གཏོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་མི་ཐུབ་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་མིན་ནའང་། སྔར་སྦྱིན་པ་བྱེ་བྲག་པ་འདི་དང་འདི་བཏང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་པ་འདི་དང་འདི་བྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན།

པོ་ཏོ་བས། སྟོང་ཉིད་རིགས་པས་ཀྱང་ནི་གོ་ནུས། །ནན་མཐར་ཟད་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོ་དཀའ་བས་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་རྟོགས་ནུས། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་རྣམས་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐབས་བྲལ་བས། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཤེས་པ་ལུང་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། ལུང་དེ་གང་གིས་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་ལ་སྙིང་ནས་ཡིད་ཆེས་མེད་ན་དེའི་གསུང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བས། སྟོན་པ་རྩ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་གཞན་གྱི་ཟེར་རྗེས་འབྲངས་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་འོང་བར། ཐོག་མར་དེ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པའང་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པའི་གསུང་གང་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་མངོན་འགྱུར་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ཆ་ལ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ཆ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་མེད་པ། སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་འགལ་བ་མེད་པ་རྟོགས་ནུས་ཏེ། རང་རེས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རིགས་ལ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་བསླུ་བ་མེད་ཚུལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ནུས་པས་ཀྱང་དཔོག་ཐུབ་ལ། སྟོན་པས་རྫུན་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀ་འཇུག་མི་ནུས་ཤིང་། སྟོན་པའི་བཀའ་ལ་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ནའང་དེ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་ཇེ་གསལ་དང་། གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་པ། རིགས་པས་དཔྱད་ཐུབ་པའི་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་གསུངས་པ་དེ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་སྐབས་ངེས་པ་ལྷག་པར་རྙེད་པ་ཞིག་འབྱུང་ནུས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་དེ། གང་དེས་གསུངས་པའི་ལས་འབྲས་བླང་དོར་གྱི་གནས་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན་པར་དཔོག་ནུས། རང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་དེ་རྣམས་ངེས་ལེགས་ལ་བལྟོས་ན་ཕལ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕལ་པ་མངོན་མཐོའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་བླང་དོར་གྱི་གནད་སྟོན་ཤེས་པ་དེ་རིགས་པས་དཔོག་པར་མི་ནུས་ནའང་། གཙོ་བོའི་དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པས་ཕལ་པའི་དོན་གཞན་ལའང་ཅིས་ཀྱང་བསླུ་བ་མེད་པར་དཔོག་ནུས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག་པར་བརྟེན་ནས། གཙོ་བོ་ངེས་ལེགས་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་བཞིན་སྟོན་པར་བསླུ་བ་མེད་ཚུལ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། ལྷག་པར་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས། སྡིག་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་བསྡོམ་ན་ཕན་ཡོན་གང་ཡོད་ཤེས་ནས་གོ་བ་ཆགས་པ་ཞིག་གིས་དགེ་ལ་བརྩོན་པར་སྤྲོ་ཤུགས་སྐྱེས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་གིས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར་ལ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཚུལ་སོགས་ལ་ངེས་ཤེས་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན། ད་ལྟ་རང་རེར་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དྲན་པས་ཆོས་བྱེད་སྙམ་པའི་བློ་ཙབ་ཙུབ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་རྣམས་ཞོར་ལ་བཞག་ནས། གཙོ་བོ་ཚེ་འདི་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩིས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བསམ་བཞིན་སྡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་དབང་གིས་འདི་ཕྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་གཤའ་མ་ཞིག་ལག་ལེན་ཁེལ་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན། ཚེ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས་ནའང་འགྲིག་འགྲོ་བ་དང༌། ཚེ་ཕྱི་མ་ཤུལ་ཐག་རིང་བ་དེའི་འདུན་མ་གལ་ཆེ་ལ་གཏིང་རིང་བའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ། ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་བདེ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཀལ་ན། སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་དེའང་མི་ལུས་ཐོབ་རྒྱུ་ངེས་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། རང་རེས་བསྒྲུབ་བྱ་ངོ་མ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བས། མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་ཕལ་ཆེ་བས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་མཐུད་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པས། སྔོན་ལ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་ཚགས་ཚུད་མ་བྱས་ན། དུད་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་སོགས་ཐོབ་སྟེ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་སྐལ་བས་ཕོངས་ཉེན་ཡོད་པས། མིག་རྒྱང་རིང་པོས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས། གནས་སྐབས་ས་ལམ་བདེ་བླག་ཏུ་རིམ་བགྲོད་ནུས་པའི་རྟེན་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དཔེར་ན༑ རང་རེ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོར་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནམ་ཡང་འབྲལ་མེད་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ཞིང་། དེ་འགྲུབ་པར་ལོ་ནས་ལོ་མཐུད་འབད་བརྩོན་དགོས་སྟབས། རང་དབང་བསྒྲུབ་ཆེད་རྒྱ་གར་ནང་ཡུན་རིང་སྒུག་དགོས་བྱུང་ཚེ། རྒྱུན་དུ་སློང་ནས་སྡོད་ཐབས་མེད་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་འོང་བའི་ཆེད། མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་རྨང་གཞི་རྐང་འཛུགས་ཐུབ་པའི་ལག་ལེན་ངོ་མར་གཞིས་ཆགས་དང་། སློབ་གྲྭ། བུ་གསོ་ཁང་། གྲྭ་བཙུན་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཆོས་སྡེ་དུ་མ་རིམ་པར་བཙུགས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་རྒྱ་གར་ནང་ལ་གཏན་ཆགས་པར་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་འཆར་གཞི་ལག་ཏུ་ལེན་སྐབས། རྩ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་རྒྱུ་མིན་ནའང༌། གོམ་པ་དུ་མ་རིམ་པར་སྤོ་ཆེད་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན། ནམ་ཞིག་ཤེས་ཡོན་དང་འཚོ་བས་ཕོངས་པའི་སྤྲང་པོ་ལུང་པ་གང་གིས་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག རང་མགོ་མ་ཐོན་པར་སྡོད་དགོས་ཤར་སྲིད་པའི་དཔེ་དང་མཚུངས་པར། མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་ཆེད་གནས་སྐབས་དལ་རྟེན་རིམ་པར་ཐོབ་ཐུབ་པའི་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཆ་ཚང་བར་འབད་དེ། ཚེ་འདིར་ས་ལམ་ཚད་མཐོར་སོན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རབ་དང་། ཅིས་ཀྱང་མ་སོན་ནའང་མི་ལུས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་གང་ཐུབ་བྱས་པའི་འཕྲོ་དེ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་རྣམས་སུ་མུ་མཐུད་ནས་བསྐྱལ་ཐུབ་པའི་འཆར་གཞི་མ་ནོར་བ་ཞིག་འོང་བའི་ཆེད་དུ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བློ་སྦྱོང་དགོས་པའི་གནད་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། ལམ་འདིའི་འགྲོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རེད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་བློ་འབྱོངས་པའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཚད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་མའི་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བློ་ཤུགས་ཆེ་ནམ་སྐྱེས་ན༑ དེ་ལ་བློ་སྦྱངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཡིན། རང་རེས་ད་ལྟ་ཆོས་བྱེད་ལུགས་ཀྱི་གནད་ཅིག་མ་གོ་ན་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆོག་མི་ཤེས། དེའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་བསགས་ཏེ་ཆོས་བརྒྱད་ཁྲ་བོ་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་འདའ། འགའ་ཞིག་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་ལ་གྱོང་བཀུར་བས་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་ཅུང་ཟད་མགོ་ནོན་ནའང་། གཞན་བདུན་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་སོང་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་དཀར་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་འདས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་སྡིག་ལྟུང་གིས་མ་སྦགས་པ་ཞིག་མི་འབྱུང༌། སྐབས་འདིར་ཆོས་བརྒྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་འཇོག་ལུགས་གསལ་བར་གསུངས་པས། ཆོས་བརྒྱད་ནག་པོ་ནི་དགེ་བའི་བློ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འདི་སྣང་ཁོ་ནའི་རང་འདོད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། རང་རེར་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་མིན་པར། ཕལ་མོ་ཆེས་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་ཕན་པ་དེ་ཆོས་ཡིན་པར་སྙམ་པ་ཞིག་དང་། ཡིད་ཆེས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་བྱ་འདུན་ལྟ་བུ་བློའི་ཞེ་ཕུག་ཏུ་འཛིན་པས། འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ནང་ནས་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་མགོ་ནོན་ནའང་། ཆོས་བྱེད་ལུགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་མིང་བཏགས་ནས་ཚོང་འཁོས་འཐབ་ལེན་དང་། འབུལ་སྡུད་བསྡུ་བ། ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད་འདུ་འགོད་བྱ་རྒྱུར་མགོ་འཁོར་ཏེ་མི་ཚེ་དེ་འདྲའི་ངང་ནས་བསྐྱལ་བའི་རིགས་རྣམས་ཆོས་བརྒྱད་ཁྲ་བོར་གྱུར་ཅིང་། སྐྱེ་བོ་དུ་མར་འགྲོགས་འདྲིས་བྱེད་སྐབས་འབྱུང་ཉེ་བའི་རྫུན་དང་། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཆལ་བཅས་ངག་གི་སྒོ་ནས་གསོག་པའི་མི་དགེ་བ་བཞི་དང་། ལྷག་པར་བློའི་འཁྱེར་སོའི་ཐོག་ནས་བརྣབས་སེམས་དང་། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་གསུམ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་ཀྱང་སེམས་ནང་འཆར་བར་སླ་བའི་མི་དགེ་བཅུའི་ནང་ནས་རགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ནོན་ཡང་། ཕྲ་བ་རྣམས་ལ་གཉེན་པོ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་མ་ཐུབ་པའི་བསམ་སྤྱོད་དེ་ལ་ཆོས་བརྒྱད་དཀར་པོར་གསུངས་ཤིང་། ཆོས་བརྒྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གང་གིས་དུས་འདའ་བར་བྱས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལས་དཀར་ནག་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འབྲང་བས། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང༌། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་དཀར་ནག་གི་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བར་གསུངས་ཤིང༌། གསུང་བ་པོ་སྔར་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་ལ་དད་པའི་ཉམས་མྱོང་ཚད་མ་སྐྱེས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཟླ་བ་སྐར་མར་བཅས་པ་གནས་ལྟུང་ཞིང༌། །རི་དང་གྲོང་དུ་བཅས་པའི་ས་ཞིག་ལ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱུར་ཀྱང༌། །ཁྱོད་ནི་མི་བདེན་པ་ཡི་ཚིག་མི་གསུང༌། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྫུན་གསུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་སྙམ་པའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམ་དགོས་ལ། རང་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་ལུས་ལ་ནད་དང་། སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་། དགྲ་གདོན་གྱི་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་པ་སོགས་ཡོད་པའི་སྐབས་སམ། ཡང་ན་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་སམ། དེ་ཉིད་སྤེལ་བ་ལྟ་བུ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལས་འོས་མ་འདས་པས། རང་ལ་སྣང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བཏབ་ནས་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་ལྷང་ལྷང་བ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་མདོ་ལས། ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ད་ལྟ་ཚ་བས་གདུངས་པ་ན་རླུང་བསིལ་པོ་ལུས་ལ་ཕོག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། ཚེར་མ་ཕྲ་མོས་རྨ་ཕྱུང་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་གིས་སྔར་བྱས་པའི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་འདུག་པས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་བསམ་དགོས། ལས་འབྲས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཞེས་པ་ནི། དད་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན། དེའི་སྒོ་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་བླང་དོར་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ལག་ལེན་འབྲལ་མེད་དུ་བཀལ་བའི་གོམས་འདྲིས་ཤུགས་ཆེན་བསྟེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་བསྒྲུབས་ཏེ། རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་འདིའི་སྟེང་དུ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ལའང༌ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་དགེ་སེམས་སྐྱེ་ཚབས་ཆེ་བ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་དེའང་སྐྱེ་གནས་བཟང་པོ་ཞིག་ལེན་ཐུབ་པ་འོང་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལྕི་གང་དང༌། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང༌། །སྔོན་བྱས་གང་ཡིན་དེ་ལས་ནི། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱེ་བ་བླང་རྒྱུའི་ལས་རང་རེའི་རྒྱུད་ལ་ཁྲི་ཕྲག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནས། འཆི་ཁར་ལས་གང་ལ་གསོས་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ནི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་ཡིན་པར་བརྟེན། འཆི་ཁའི་སེམས་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། རང་རེ་མི་ཚེ་གསོན་པའི་རིང་དེར་དགེ་བའི་བག་ཆགས་མཐུག་པོ་དང་། གོམས་འདྲིས་ལེགས་པོ་ཡོད་ན། འཆི་ཁར་དགེ་སེམས་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆི་བ་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་མཐར་ལས་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་གསོས་བཏབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཅིས་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དེའི་བར་སྲིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སོགས། ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདིའི་བསམ་སྤྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། གོམས་འདྲིས་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་འདི་འཆད་པ་ལ། རྩ་བའི་ས་བཅད་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་བསྐྱེད་པ་འདི་ལ་གསུམ། ལས་འབྲས་སྤྱིར་བསམ་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ། བསམས་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱ་ཚུལ་ལོ༑ ༑དང་པོ་ལ། ལས་འབྲས་སྤྱིར་བསམ་པ་དངོས་དང་། སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ལས་ངེས་པའི་ཚུལ་དང་། ལས་འཕེལ་ཆེ་བ། ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་བཅས་བཞིར་གསུངས་པས། ལས་ངེས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞིག་བསགས་ཕྱིན་ཆད་ལ༑ དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བར་ངེས་ཤིང་། ལས་སྡིག་པའི་འབྲས་བུར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་རྒྱུར་ངེས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ལས་འཕེལ་ཆེ་བ་ནི། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་རུང༌འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས། དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ངང་སྒུག་མི་བྱེད་པ་གཙོར་འདོན་བྱས་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌ལྷོད་གཡེང་ཁྱད་གསོད་མ་སོང་བར་འཛེམས་ཤིང་། གལ་ཏེ་ཉེས་པས་གོས་ཀྱང་བྱུང་ན་ཉེས་ལྟུང་དང་ཞག་ཏུ་མི་འགྲོགས་པར་བཤགས་སྡོམ་བྱ་དགོས། ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི། རང་གིས་ལས་ཤིག་བསགས་མེད་ན། རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཀྱང༌འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བ། དཔེར་ན། སྣུམ་འཁོར་གཅིག་གི་ནང་ནས་མི་འགའ་མཉམ་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་སྐབས། ལམ་གྲོགས་གཞན་ལ་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་ཡང་རང་ཉིད་མ་ཤི་བར་ལུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དམག་འཁྲུག་དང་། འབྱུང་བའི་འཇིག་པ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་ཚེ་ཡི་དུས་བྱས་ཀྱང་། འགའ་རེར་སྲོག་སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་རེ་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཞིག་གིས་གོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཕོག་པ་རྣམས་ནི། ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་ཅིང༌། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་མངོན་རྟགས་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཁ་སང་ཁོ་ལ་ལམ་འགྲོ་བྱུང་འདུག་ཀྱང་། དེ་རིང་ལམ་འགྲོ་བྱུང་མི་འདུག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཁ་རྒྱུན་ལ་ཡོད་པའི་ལམ་འགྲོ་ཞེས་པ་དེའི་རྒྱབ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཤུགས་ཆེ་དུ་མ་ཞིག་མ་ཚང་བར། སྟབས་ལེགས་ཉེས་ལྟ་བུ་ཁོ་ནས་ལམ་འགྲོ་བྱུང་མ་བྱུང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་སྐབས་རེ་དེ་རིང་མགོ་སློག་བརྩེས་སོང་བསམ་པ་ཞིག་ལ། དོན་དུ་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ་དེ་རིང་སྐྱོན་གཅིག་ཀྱང་མེད་སྙམ་དུ་བློ་བདེར་གནས་ཀྱང་གྲ་མ་འགྲིགས་ཐོན་པའི་ངང་ཚུལ་མང་པོ་དེ་རིགས་ལས་སོ་སོའི་བཟང་དང་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་མ་གཏོགས། འགྲོ་ཉེས་སྡོད་ཉེས་གཅིག་པུ་དང་། ལམ་ལ་རྒྱུགས་སྙིང་འདོད་མི་འདོད་ལྟ་བུ་འོང་མི་ཤེས་པས། དེ་རྣམས་ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྟགས་ཡིན། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་སྐབས་སུ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས། དེའི་རྒྱུ་ལས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་གསུངས། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་དོར་བྱ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞིང་། ལས་དགེ་སྡིག་ལ་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་ན། གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་གནག་པ། དཀར་ནག་འདྲེས་མ་དུ་མ་འབྱུང་། དེ་ཡང་ཚེ་སྔོན་མ་དགེ་བ་ཞིག་བསགས་པའི་མཐུས་འཕངས་པའི་མི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནའང༌། མི་དགེ་བ་བསགས་པས་རྫོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་རང་ཐོག་ཏུ་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་གནས་སྐབས་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཁ་ཕར་བལྟས་ཏེ་འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་པའི་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པའི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་འདུག་གོ་སྙམ་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང༌། ལས་སྟོབས་ཅན་གཅིག་གིས་ལུས་མང་པོ་འཕེན་པ་དང༌། ལས་སྟོབས་ཆུང་མང་པོས་ལུས་གཅིག་འཕེན་ཚུལ་དཔེར་ན་ཕྱུག་པོ་གཅིག་གིས་མཆོད་གནས་མང་པོར་ཞབས་ཏོག་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་པོ་མང་པོས་མཆོད་གནས་གཅིག་ལ་ཞབས་ཏོག་བྱེད་པའི་རྗེས་དཔག་གི་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ། ད་ལྟ་འདེམས་ཀ་བྱུང་ན་ལྷའི་བདེ་བ་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་ཡང་ངོམས་མི་ཤེས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་ན། སྔར་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་འདུག དེ་མ་སྤངས་ན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་འོས་མ་མཆིས། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་སྤང་བྱའི་སྡིག་པ་དེ་ཡང་རྐུན་མ་མི་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཙམ་གྱི་མི་ཆོག་པར་བཅར་ཏེ་ངོས་ཟིན་དགོས་པས། དེའི་ཚུལ་རྣམས་འཆད་པ་ལ།

༈ གཉིས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསམ་པ་ལ་གཉིས། ལས་ལམ་བཅུ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ། ནག་པོའི་ལས་འབྲས་དང་། དཀར་པོའི་ལས་འབྲས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ནག་པོའི་ལས་ལམ་དངོས་དང་། ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནག་པོའི་ལས་ལམ་དངོས་ནི། མཛོད་ལས། དེ་ལས་ཆེ་ལོང་བསྡུས་ནས་ནི། །དགེ་དང་མི་དགེ་ཅི་རིགས་པར། །ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བཅུར་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བཅུར་འདུ་བ་ཡིན་པས། ལུས་ཀྱི་ལས་སྲོག་གཅོད། མ་བྱིན་ལེན། ལོག་གཡེམ། ངག་གི་ལས་རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་བཀྱལ། ཡིད་ཀྱི་ལས་བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་གང་བསད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནའང༌། དཔེར་མཚོན་ན། གཞི་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུར། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་གསོད་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་རང་ངམ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་གང་རུང་གིས་མཚོན་ལྟ་བུ་བསྣུན་ནས། མཐར་ཐུག་ཕ་རོལ་པོ་ཤི་བ་ན་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྫོགས་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་བ་དང་། གསོད་སེམས་མེད་པར་རྐང་འོག་ཏུ་ཆུད་དེ་ཤི་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་སྔོན་དུ་རང་ཤི་བ་སོགས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞི། བསམ་པ། སྦྱོར་བ། མཐར་ཐུག་ཚང་བའི་མི་དགེ་བར་མ་སོང་ཡང་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་སྤྱིར་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་དགེ་སྡིག་གིས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱིན་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པར་ཐག་བཅད། ལས་འཕེལ་ཆེ་བར་བསམ་ནས་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་སྤོང་དགོས། སྤྱིར་སྡིག་པ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཟེར་མིན་ཞིབ་ཚགས་པོས་ཤེས་དགོས། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ནང་མི་འདུས་ཀྱང་། མི་དགེ་བ་གཙོ་ཆེ་བའམ་རགས་རིམ་རྣམས་བསྡུ་ན་ཕལ་ཆེར་དེའི་ནང་དུ་འདུ་བ་དང་། དགེ་བའི་བྱ་བའང་གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྡོམས་ནས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་དགེ་བཅུའི་ནང་འདུ་བས། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླང་དགོས། དེ་ཚུལ་བཞིན་འབྱུང་བ་ལ། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱད་ན་ཉེས་པ་གང་ཡོད་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བའི་ཕན་ཡོན་གང་ཡོད་རྣམས་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་འོང་བ་ལ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་རྣམ་བཞག་ལ་གོ་བ་ཆགས་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་དགོས་པས། གོང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་བཞིའི་དང་པོ་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ལ། གཞི། བསམ་པ། སྦྱོར་བ། མཐར་ཐུག་བཅས་ཚང་དགོས། གཞི་ལ་རང་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས། ཀུན་སློང་། ཉོན་མོངས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དགོས། བཀྲ་ཤིས་ཞེས་པ་ཞིག་གསོད་འདོད་ཀྱིས་ཚེ་རིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས་བསད་ན། འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་བས་ལས་ལམ་དངོས་གཞི་མི་རྫོགས། གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་དུད་འགྲོ་ནད་ཚབས་མི་བཟོད་པ་བྱུང་སྐབས། ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལས་འཆི་ན་ལེགས་པར་བསམ་སྟེ་བསད་པ་དང་། ཤ་དང་། པགས་པ། རུས་པ་སོགས་ལ་ཆགས་ཏེ་བསད་པ་ལྟ་བུ་འདོད་ཆགས་དང་། དགྲ་དང་། དུག་སྦྲང་། འདྲེ་ཤིག་ཚུན་ཆད་བསད་པ་ཁོང་ཁྲོའི་དབང་གིས་བསད་པ་ཞེ་སྡང་དང་། དམར་མཆོད་ཕུལ་བ་དགེ་བའི་ངོ་བོར་བསམས་ནས་དུད་འགྲོ་བསད་པ་ལྟ་བུ་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་བསད་པ་བཅས་ཉོན་མོངས་ལ་དུག་གསུམ་ཀས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཡོད། ཀུན་སློང་ལ། གསོད་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ལ་མཚོན་དང་། དུག་དང་། ངན་སྔགས་སོགས་འཇམ་རྩུབ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་ལག་བསྟར་བའམ། གཞན་ལ་གསོད་དུ་བཅུག་པ། མཐར་ཐུག་རང་གི་སྔ་རོལ་དུ་གསོད་བྱའི་སེམས་ཅན་དེའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་པ་ན་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན། དགོན་སྡེའམ། ཚོགས་པ་ལྟ་བུས་བཤན་པ་ལ་ཤ་སྤོམ་ཚོད་འདི་ཙམ་དགོས་ཞེས་མངགས་ན། དངོས་སུ་གསོད་མཁན་བཤན་པ་ཡིན་མོད། ཤ་མངགས་པ་པོ་སུ་ཡིན་ལའང་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་ལམ་ཚང་བ་འབྱུང་། མི་ཚོགས་ཆེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཤ་ཟོས་མིན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་ཕན་གནོད་དེ་ཙམ་མི་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། ཉོ་མཁན་ཡོད་ནས་ཚོང་མཁན་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་བརྗེད་མི་རུང་། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། དེ་ཚེ་དེ་ལ་གནོད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ནས་སྤྱིར་བཏང་ཤ་ཟ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་རྒྱུ་མེད་དེ། སྔོན་ནས་གནོད་ཟིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་ནས། རང་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བསད་པར་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ཐོས་པ་དང་། དྭོགས་པ་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཟ་ཆོག་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་ཤ་ཟ་མཁན་ཇི་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་གཟན་པས་ཅིས་ཀྱང་འཛེམས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་ཤ་ཞིམ་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་གསོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་སྐད་དང་། དུད་འགྲོ་འབོར་ཆེན་རྭ་བ་ཆུང་ངུའི་ནང་བཀག་ཉར་བྱེད་སྟངས་དེ་རྣམས་ཡ་ང་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཤིང་། ངན་སྔགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་མཐུ་བརྒྱབ་ནས་གསོད་པ་དེ་རིགས་ཀྱང་བཤས་པ་དང་མཚུངས།

༈ གཉིས་པ་མ་བྱིན་ལེན་ཞེས་པ་ནི། གཞི་རང་ལ་མི་དབང་ཞིང་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་གསེར་ལྟ་བུ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་དབྲལ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བླངས་པས་མཐར་ཐུག་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི་རིན་ཐང་ཚང་བའི་རྫས་གང་ཞིག་རང་ལ་མི་དབང་ཞིང་། ཕ་རོལ་པོས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་ཡིན་པ་ཞིག་དང་། བསམ་པ་ལ་རྫས་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ། ཉོན་མོངས་ལ་བརྐུ་བྱའི་རྫས་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་ནས་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་བརྐུ་བ་དང་། དགྲ་བོའི་ནོར་ལྟ་བུ་བདག་པོ་དང་ཁ་དབྲལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཞེ་སྡང་གིས་བརྐུ་བ། བྲམ་ཟེ་རྒུད་ཚེ་བརྐུ་བ་ཆོས་སུ་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་གཏི་མུག་གི་སྒོ་ནས་བརྐུ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ལ་དུག་གསུམ་ཀ་ཡོད། ཀུན་སློང་བརྐུ་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མཐུ་དང་། འཇབ་བུས་བརྐུ་བ་དང༌། བསླུ་ཐབས་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བླངས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་རྫས་དེ་རང་ལ་ཐོབ་སོང་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན། མ་བྱིན་ལེན་གྱི་ལས་ལམ་རྫོགས་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་ལྟ་བུས་སྤྱི་རྫས་སྒེར་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་། ཁྲལ་འཁྲི་བའི་རིགས་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་སྤྲོད་འཇལ་མ་བྱས་ན། དོན་དུ་མ་བྱིན་ལེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ལོག་གཡེམ་ནི། གཞི་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དང་། རང་གི་ཉེ་དུ་དང་ཁ་དང་བཤང་ལམ་སོགས་བགྲོད་བྱ་མིན་པ་དང༌། རང་གི་ཆུང་མ་སོགས་བགྲོད་ཡུལ་ཡིན་ཡང་རྟེན་གྱི་དྲུང་དང་སྦྲུམ་མ་དང་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ལ། དེར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་འདོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་མཐར་ཐུག་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་སོགས་སོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། འཇུག་བྱ་མིན་པ་དང་། ཡན་ལག་མིན་པ། གནས་མིན་པ། དུས་མིན་པ་བཅས་བཞི་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཆུང་མ་དང་། རབ་བྱུང་མ། རིགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ། ཉེ་དུར་གཏོགས་པ། གཞན་གྱིས་གླ་གཞལ་བའི་སྨད་འཚོང་མ། སྐྱེས་པ་དང་། མ་ནིང་བཅས་སོ། །ཡན་ལག་མིན་པ་ནི། མངལ་སྒོ་མ་གཏོགས་པའི་ཐམས་ཅད་དོ། །གནས་མིན་པ་ནི། སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཁྲོད། ཡུལ་དེ་ལ་གནོད་པའི་ས་ཕྱོགས་མི་བདེ་བ་སོགས་དང་། དུས་མིན་པ། ཉིན་མོ་དང་། ཟླ་མཚན་འཛགས་པ། སྦྲུམ་མ། འཁྲིག་པ་སྤྱད་མི་རུང་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ། ལན་ལྔ་ལས་མང་བ། བསྙེན་གནས་སོགས་ལ་གནས་པའི་སྐབས་སོ། །བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་ལ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། དགྲ་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་སྡང་། སྦྱོར་སྒྲོལ་དུ་བསྙད་པ་ལྟ་བུ་གཏི་མུག་བཅས་དུག་གསུམ་ཀ་ཡོད། སྦྱོར་བ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲད་པ་སོགས་དང་། མཐར་ཐུག་བདེ་བ་མྱོང་བ་ན་ལས་ལམ་དངོས་གཞི་རྫོགས་པ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་བཞིའི་དང་པོ་ནི། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི། གཞི་མངོན་ཤེས་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཡུལ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་བསྒྱུར་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གིས་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ཚུལ་དེ་སྨྲ་བར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་ལུས་ངག་གང་རུང་གི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པས་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། རང་ལས་གཞན་པའི་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མི་ཞིག་དགོས་ལ། བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་འདོད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་བ་སོགས་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ། ཉོན་མོངས་ལ་དུག་གསུམ་ཀ་དང་། ཀུན་སློང་ནི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ནི། སྨྲ་བའམ། མི་སྨྲ་བས་དྭང་དུ་ལེན་པ། ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་མཚན་མས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ། མཐར་ཐུག་ནི། གཞན་གྱིས་དོན་གོ་ན་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བདེན་པ་བཤད་ན་སྡིག་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བའི་རིགས་ལ་ལན་སྐབས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་བཏབ་ནས་དོན་བརྗེད་དུ་འཇུག་ཐབས་སོགས་བྱ་དགོས་པར་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་ཕྲ་མ་ནི། གཞི་གང་ཟག་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་དབྱེ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་འབྱེད་ནུས་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་པས་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། སྐྱེ་བོ་མཐུན་མི་མཐུན་ཅི་རིགས་ལ། བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཅི་རིགས། ཀུན་སློང་དབྱེ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་མཐུན་པ་ཞིག་དབྱེ་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་མི་འདུམ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་བདེན་རྫུན་གང་རུང་གིས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ། མཐར་ཐུག་ཚིག་དེའི་དོན་གོ་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་ན་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ཚིག་རྩུབ་ནི་གཞི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འགྲོ་བ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ངག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་པོའི་སྙིང་ལ་བསྣུན་པའི་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པས་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། རང་ལས་གཞན་པའི་མནར་སེམས་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་གང་ཟག་གོ །བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ༑ ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཀ ཀུན་སློང་ཚིག་ངན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ཡུལ་དེ་ལ་བདེན་རྫུན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆ་ནས་མི་སྙན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ། མཐར་ཐུག་དེས་དོན་གོ་ན་ལས་ལམ་རྫོགས་པས། ཡུལ་སེམས་ཅན་མིན་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་དེ་ལྟར་སྨྲས་ན་ལས་ལམ་མི་རྫོགས་པ་ཡིན།

༈ བཞི་པ་ངག་བཀྱལ་གྱི་གཞི་ནི་སྔོན་མ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་མི་གཏོགས་པའི་དོན་མེད་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བྲམ་ཟེའི་གསང་སྔགས་འདོན་པ། རྒྱལ་བློན་དམག་རྐུན་པོ་སོགས་འདུ་འཛིའི་གཏམ་སྨྲ་བ། ཆགས་སེམས་ཀྱིས་གླུ་དང་ཟློས་གར་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པ། དགེ་སྦྱོང་དག་རྙེད་པ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཁ་གསག་སྨྲ་བར་བརྩམས་ནས་མཐར་ཐུག་སྨྲས་ཟིན་པའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། འཕྱར་གཡེང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མེད་པའི་བརྗོད་བྱ། བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཀ ཀུན་སློང་སྨྲ་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ། མཐར་ཐུག་ནི་སྨྲས་པའོ། །ངག་ཀྱལ་འདི་ངག་གི་ལས་བཞིའི་ནང་ནས་ཡང་བ་ཡིན་མོད། འབྱུང་ཉེ་བས་གནོད་ཚབས་ཆེ་ཤོས་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་བརྣབ་སེམས་ནི་གཞི་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། རང་ནོར་ལ་ཆགས་སེམས་གང་རུང་དང་གསོག་སེམས། གཞན་ནོར་ལ་རོ་མྱང་སེམས་དང་། འཁུ་སེམས། ངོ་ཚ་དང་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་རང་ལ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་རྔམ་སེམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་རང་ལ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་རྩོལ་བ། མཐར་ཐུག་དེར་སྨོན་པའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི། རང་ལ་མི་དབང་ཞིང་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས། བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ། ཉོན་མོངས་ནི་ཆགས་སེམས་དང་། གསོག་སེམས། འཁུ་བའི་སེམས་སོགས་དུག་གསུམ་ཀ ཀུན་སློང་ལ་རྫས་དེ་བདག་གིར་བྱ་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ལུས་ངག་གི་འབད་རྩོལ་མ་བྱས་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱི་རྩོལ་བས་རྫས་གང་ཞིག་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བའོ། །མཐར་ཐུག་རྫས་དེ་རང་ཉིད་ལ་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་པར་ཐག་བཅད་པ་ན། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ལས་ལམ་དངོས་གཞི་རྫོགས། རང་གི་ནོར་ལའང་སྐམ་ཆགས་ཀྱི་སེམས་དང༌། གསོག་སེམས། དེ་ལས་མི་འབྲལ་བར་བྱ་འདོད་ཀྱིས་གཅེས་པར་དམ་དུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བརྣབ་སེམས་དང་འདྲ་བར་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་གནོད་སེམས་ནི་གཞི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཞེ་སྡང་གི་སེམས། གནོད་བྱེད་ལ་མི་བཟོད་པའི་སེམས། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཡང་ཡང་དྲན་པས་འཁོན་འཛིན་གྱི་སེམས། བརྡེགས་པ་དང་བསད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་འཁུ་སེམས། ངོ་ཚ་དང་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་གསོད་བཅིང་སོགས་བྱ་འདོད་པའི་བློས་སྦྱོར་བ་སེམས་ཀྱིས་དེ་བྱེད་པར་རྩོལ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་དངོས་སུ་ནུས་ན་བྱེད་པར་ཐག་བཅད་པའོ། །བདག་ཚངས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་སྙམ་པ་དང་། མི་འདི་ཤི་ན་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་གསུང་ངོ༌། །འདིའི་གཞི་ནི། རང་ལས་གཞན་པའི་གནོད་སེམས་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་གང་ཟག་གོ །བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཀ ཀུན་སློང་ལུས་ངག་གིས་གཞན་ལ་འཚེ་བར་འདོད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མཐར་ཐུག་རྡེག་པ་སོགས་བྱ་བར་ཐག་བཅད་པ་ན་གནོད་སེམས་ཀྱི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ལོག་ལྟ་ནི་གཞི་ལས་འབྲས་ལྟ་བུ་ལ་དེ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་སྐུར་བ་འདེབས་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་ནི་བསམས་པ་ལྟར་མེད་པར་བསམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཐག་བཅད་པའོ། །འདི་ལ་གཞི་ནི་ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་དོན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྐུར་བ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་ལྟར་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པ། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཀ ཀུན་སློང་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་པ་དང་། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་བྱ་བ་རྩོམ་པ། མཐར་ཐུག་ནི། སྐུར་བ་འདེབས་པར་ངེས་པའམ། ཐག་བཅད་པ་ན་ལོག་ལྟའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན། མི་དགེ་བཅུའི་ནང་ནས་ལོག་ལྟ་ལྕི་ཤོས་ཡིན་པར་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ལས་ལམ་བཅུའི་ལྕི་ཡང་དང་། ཞར་ལ་སྟོབས་ལྡན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྒོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསམ་པས་ལྕི་བ། སྦྱོར་བས་ལྕི་བ། གཉེན་པོ་མེད་པས་ལྕི་བ། ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལྕི་བ། གཞི་ལས་ལྕི་བ་བཅས་ལྔར་གསུངས་པ་རྣམས་ནི། དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་དེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་ལྕི་ཡང༌ཡོད་པས། བསམ་པ་ཉོན་མོངས་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དེ་རྣམས་བསམ་པའི་དབང་གིས་ལྕི་ལ། སྡིག་པའི་ལས་གང་ཞིག་ལ་དགའ་ཞིང་། དེ་ལྟར་རང་གིས་བྱེད་ལ་གཞན་ལའང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ལན་གྲངས་དུ་མ་བྱེད་པ། ཡུལ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆེར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་ངན་དེར་འཇུག་ཚུལ་རྣམས་ནི་སྦྱོར་བས་ལྕི་བ་ཡིན། དུས་ཚིགས་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་བཤགས་སྡོམ་དང་། དགེ་སྦྱོར་ལ་མི་བརྩོན་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། སྡིག་པ་བྱས་པར་འགྱོད་སེམས་ཤུགས་ཆེ་མི་བསྟེན་པ་སོགས་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པས་ལྕི་བ་ཡིན། དམར་མཆོད་འབུལ་བ་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་བྱ་བའི་རིགས་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལོག་ལྟའི་བསམ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལྕི་བ་ཡིན། གཞི་ལས་ལྕི་བ་ནི། ཡུལ་བླ་མ་དང་ཕ་མ་ལྟ་བུ་བསད་པ། ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། གང་ཟག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་སྐྱེ་བོ་བསད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་དཀོར་ཕྲོགས་པའམ་རྫས་འཕྲོག་པ། བསླུ་བ། དབྱེ་བ། ཚིག་རྩུབ། བརྣབས་སེམས། གནོད་སེམས་བྱེད་པ་དེ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུ་ལ་ལུས་བོངས་ཆེ་བ་གསོད་པ་དེ་རིགས་ན་ཟུག་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སྡིག་པ་ལྕི་བར་བཤད། དངོས་པོ་རིན་ཐང་ཆེ་ཞིང་མང་བ་བརྐུ་བ་དང་། ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་བགྲོད་བྱ་མིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། གཞན་འདྲིད་ཅིང་བསླུ་འདོད་ཀྱིས་དོན་མང་པོས་རྫུན་སྨྲ་བ། དགེ་འདུན་འབྱེད་པའི་རྫུན་ཕྲ་མ་བྱེད་པ། ཡུན་རིང་འདྲིས་པའི་གྲོགས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། གཉེན་ཉེ་མཐུན་པ་དབྱེ་བ། ཡུལ་དེ་རྣམས་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ། ཡུལ་དེ་རྣམས་དང་། ཉམ་ཐག་པ། ཉེས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་སྙིང་ནས་བཤགས་པ་བྱེད་པ་ལ་མནར་སེམས་བསྐྱེད་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་སོགས་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་བཤགས་སྡོམ་མེད་པར་དགའ་བཞིན་དུ་གོང་འཕེལ་བྱེད་པ་སོགས་རིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་ལ། དེའི་ལོག་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་དྲག་པོ་དེ་ཙམ་མེད་པས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་བལྟོས་ས་བལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་ཡང་བའོ།།

༈ གཉིས་པ་ཞར་ལ་སྟོབས་ལྡན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྒོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་བཞི། ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ། དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བའོ། །དང་པོ་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་ནི། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བསམ་པ་ཤུགས་དྲག་མེད་པར་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ལ། གནོད་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་ཉེས་པ་རླབས་ཆེན་གསོག་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་ནི། སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་དང་། མཁས་པ་མིན་པ། རབ་བྱུང་དང་། ཁྱིམ་པ། སོ་སྐྱེ་དང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་དགེ་སྡིག་གང་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན། གསུམ་པ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་མཆོད་གཉིས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུས་གཞན་ལའང་མཚོན་དགོས། བཞི་པ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཕུལ་བ་བས། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་མེ་ཏོག་གཅིག་ཙམ་ཕུལ་བ་བསོད་ནམས་མང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་བྱ་མཆོག་དམན་དང་། རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གང་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་། རྒྱུན་རིང་ཐུང་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར། ཉེས་སྤྱོད་ལའང་ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་། རྒྱུན་རིང་ཐུང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་དམིགས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལ་གསུམ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་ས་བོན་སྣ་ཚོགས་བཏབ་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་འཆོལ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བ། འབྲིང་གིས་ཡི་དྭགས། ཆུང་བས་དུད་འགྲོར་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་སྲོག་གསོད་ཀྱིས་ཚེ་ཐུང༌། མ་བྱིན་ལེན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དབུལ། ལོག་གཡེམ་གྱིས་ཆུང་མ་བསྲུང་དུ་མི་བཏུབ། རྫུན་གྱིས་མི་ཁ་སྡང་། ཕྲ་མས་མཛའ་ཤེས་ཉུང་། ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་མི་སྙན་པ་མང་དུ་ཐོས། ངག་བཀྱལ་གྱིས་ཚིག་མི་བཙན། བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་མི་འགྲུབ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་འཇིགས་སྐྲག་ཆེ། ལོག་ལྟས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པར་འགྱུར། བདག་འབྲས་སམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་སྤྱི་ཐོག་ལ་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་སྲོག་བཅད་པས་བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས། མ་བྱིན་ལེན་གྱིས་ལོ་འབྲས་ཉུང་ངུར་འགྱུར། ལོག་གཡེམ་གྱིས་གནས་འདམ་རྫབ་མང༌། རྫུན་སྨྲས་ནི་ཡུལ་དེར་བློ་བྲིད་དང་འཇིགས་པ་ཆེ། ཕྲ་མས་ནི་ས་ཕྱོགས་མི་སྙོམས་བགྲོད་དཀའ། ངག་རྩུབ་མོས་སྡོང་དུམ་དང་ཚེར་མ་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང༌། ངག་བཀྱལ་གྱིས་ལྗོན་ཤིང་ལ་འབྲས་བུ་མི་ཆགས། བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འགྲིབ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནང་འཁྲུག མི་དང་མི་མིན་གྱི་འཚེ་བ་མང༌། ལོག་ལྟས་ནི་བཟང་ངན་གོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་ནི་གང་ཟག་རང་ལ་སྨིན་ཞིང་། བདག་འབྲས་ནི་དེ་གནས་པའི་ཡུལ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་འབྱུང་ལ།

༈ གཉིས་པ་དཀར་པོའི་ལས་འབྲས་བསམ་པ་ལ་གཉིས། དཀར་པོའི་ལས་དང་། འབྲས་བུའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བའི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་བསྡམས་པར་བྱས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་ལས་རྣམས་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུར་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་ཅིང་། གོང་གི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་རྒྱུ་མཐུན་དང་། བདག་འབྲས་ལས་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། འཕེན་རྫོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། མྱོང་བར་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་བཞིའི་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཏེ་མངོན་མཐོ་མིའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་ཀྱང་། རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་ཏེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཅི་རིགས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ། དེ་མིན་ཚེ་འདིར་ནད་དང་། ཆག་སྒོ། ཁ་ཆག་སྣ་རལ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་འགལ་རྐྱེན་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་ཏེ་དུད་འགྲོ་ཁྱི་ལྟ་བུའི་ལུས་བླངས་ཀྱང་། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་ཏེ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བདག་པོས་འཚོ་བ་ལྟ་བུ༑ འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ཀ་དགེ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མི་དགེ་བས་བྱས་པ་བཅས་མུ་བཞི་འབྱུང་།

༈ གཉིས་པ་དེ་ལ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་གཉིས་ལས། མ་ངེས་པ་ནི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་ན་རྣམ་སྨིན་མི་འབྱིན་ཞིང་། ཕྲད་ན་འབྱིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་བཤད་མོད། ད་ལྟ་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་བསགས་པའི་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་དུག་གསུམ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་དང༌། སྡིག་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱེད་པ། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བསགས་པ་སོགས་ནས་མྱོང་བར་ངེས་པ་མང་ལ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ༑ ༑མྱོང་འགྱུར་ལ་སོགས་ངེས་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་དང་། སྐྱེ་ནས་མྱོང་འགྱུར། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གསུམ་ཡོད་པས། ཚེ་སྟོད་དུ་ལས་གང་ཞིག་བསགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་སྨད་དེ་ཀ་རང་ལ་སྨིན་པ་ལ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་སྔོན་བྱུང་དུ་དགེ་འདུན་ལ་བུད་མེད་ཡིན་ཞེས་ངན་སྨྲས་བྱས་པས་ཚེ་དེར་མཚན་འགྱུར་བ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར། སྐྱེ་བ་བརྒྱར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བླངས་པའི་སྐྱེས་ནས་དང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང༌། རང་ལ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ལས་ཤིག་ཡོད་ན། ཚེ་དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཙམ་ཡང་འཐོབ་མི་ནུས། འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ལས་ཤིག་ཡོད་ན། འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་མི་ནུས། འཁོར་བར་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ལས་ཤིག་ཡོད་ན། ཚེ་དེར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་ནུས་པ་སོགས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྣམས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དུག་གསུམ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྲོག་གསོད་མ་བྱིན་ལེན་སོགས་གང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བརྟགས་ནས། གང་དགའ་བ་དེ་གའི་གཞི་ནས་བཟུང་མཐར་ཐུག་གི་བར་ཡིད་ངོར་འཆར་དུ་བཅུག་པ་ན། དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་དམར་ལམ་ལམ་པ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ཅན་དང་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་ཆགས་བརྩེ་དུང་དུང་བ་བྱུང་བ་ན། དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཚིར་གྱིས་གཟུང༌། སྔོན་ཆད་ཤེས་བཞིན་གྱིས་མ་ཟིན་པའི་སྡིག་པ་མང་དུ་བསགས་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། བསགས་པ་ལ་བསགས་པར་ངོ་མ་འཕྲོད། ད་རེས་ཟིན་པས་ཁོ་ནམ་བྱུང་ཙ་ན་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད། དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དགེ་བ་བཅུ་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད། དེ་ལ་ཡང་ངོས་ཟིན་དགོས་པས་མི་དགེ་བ་བཅུ་གོ་ལྡོག་པ་དེ་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་སྤངས་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་ལུས་འཐོབ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་རིང༌། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྨན་མཐུ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་གོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་དུ་ལེགས་པར་བསམས་ནས་མོས་པ་དང་སྤྲོ་བ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། དགེ་མི་དགེའི་ཚུལ་ལ་གནད་འགག་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ན། གོང་གི་གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་གི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་སེམས་ཁོ་ནས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་གཏོང་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་ལས། གཞི་ནས་མཐར་ཐུག་གི་བར་མཐའ་དག་སྡིག་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་ནས་རང་དོན་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་གནག་པའི་ལས། མང་པོའི་སྲོག་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་གང་ཟག་གཅིག་གསོད་པ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བ་སྲོག་བཅད་པའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་ཆུང་དེས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཀྱང༌། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དགེ་བའི་རྒྱུ་སྟོབས་ཆེ་བས། རྣམ་སྨིན་དང་བདག་འབྲས་བདེ་བར་འབྱིན་པས་ན། ལས་ནག་རྣམ་སྨིན་དཀར་བ་བླང་བྱ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་གསོད་པའི་བསམ་པས་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་མི་དགེ་བ་ཤུགས་ཆེས་པས། རྣམ་སྨིན་དང་བདག་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འབྱིན་ཞིང༌། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་འབྲས་བུ་དཀར་ནག་འདྲེས་མར་ཡོད་པས། ལས་དཀར་རྣམ་སྨིན་ནག་པས་སྤོང་དགོས་ཚུལ་སོགས་ལས་འབྲས་ཕྲ་མོ་ཡང་བསམ་ཞིང་བླང་དོར་བྱེད་པ་གནད་དུ་ཆེ། འོན་ཀྱང་སྒོམ་ཞྭ་པུས་འཁྱུད་དྲྭ་ཕད་ཀྱི་སྒྲིབ་ཤིང་དང་། སྨིན་མ་གཟེངས་མཐོ་བའི་བལྟ་སྟངས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ལ་ནི་དགེ་མི་དགེ་བཅུ་པོ་རགས་རིམ་ཙམ་ངོས་ཟིན་པའི་བླང་དོར་བྱུང་ཡང་སྐྱེན་པའི་ཚད་དུ་འདུག་གོ །

༈ གཉིས་པ་ལས་འབྲས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ་ལ་གསུམ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ལ་བརྒྱད། ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚིག་བཙུན་པ༑ དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ། སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ། སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གཞན་གཉིས་ཀྱང་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་རྒྱུར་གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ། རྟེན་ལ་མར་མེ་འབུལ་བ། གཞན་ལ་བྲན་ལྟར་གུས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ། ངག་བག་དང་ལྡན་པ། རང་ལ་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ། འབྲས་བུ་མི་དབྱུང་ཞིང་། སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཡིན་ན་མི་མང་པོའི་ཚོགས་སོགས་སུ་བུད་མེད་ལས་འཇིགས་སྣང་ཆུང་བར་གནས་ནུས་པ་དང་། དབེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་ཏེ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུར་བར་ཆད་ཉུང་བའི་དགོས་པ་ལ་དགོངས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་གླགས་རྙེད་སླ་བའི་སྐྱོན་ནམ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བ། གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པ་རང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་སོགས་ཀྱིས། ཚེ། ཁ་དོག རིགས། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚིག་བཙུན་པ། དབང་ཆེ་བ། སྐྱེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྔར་བཞིན་དུ་མོས་སྤྲོའི་བསམ་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ། མི་དགེ་བ་བཅུ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་དགེ་བ་བཅུ་མི་ཟེར་བས། དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ཙམ་མིན་པར། དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ཏེ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཞིག་ལ་སྲོག་གཅོད་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ། དེ་འདྲ་བའི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་ནི། ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་དང་། བར་གྱི་སྦྱོར་བ། མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་སེམས་ཤུགས་དྲག་པོས་ཟིན་ཅིང་། བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་མཐའ་བརྒྱན་པའི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་གི་དཀར་པོ་དགེ་བཅུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མ་ཟད། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་སྨིན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རླབས་ཆེ་བ་ཞིག་འོང་བར་གསུངས།

༈ གསུམ་པ་བསམས་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྟོབས་བཞིས་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་བཞི། སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས། ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས། རྟེན་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལྟར་དགེ་མི་དགེའི་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་དཔྱད་འཇོག་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་བསྒོམས་པའི་མཐར། བཤད་མ་ཐག་པའི་དགེ་བཅུ་སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་དེ་དག་གིས་མ་གོས་ཤིང་། གསར་དུ་མི་གསོག་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་འདུག་ཀྱང་། རང་གི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཚེ་འདིར་ཡང་སྡིག་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསགས། དེས་ཆ་ཤས་ཙམ་དུ་ཡང་འགྲན་མི་ནུས་པའི་ཚེ་རབས་མང་པོར་རང་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་ཙམ་མ་ཟད། དཔོན་གྲོགས་བུ་སྤུན་ཟླ་བུད་མེད་གཡོག་འཁོར་སྡེ་དགོན་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡིག་པ་གྲངས་མེད་པ་བསགས་པ་དེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནི། །མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང༌། །འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱི་སྟེ། །དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱས་པ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་ཚེ་ཡུལ་དེ་དག་དང་བགོ་བཤའ་བྱར་མེད་པར་རང་གཅིག་པུའི་ཐོག་ཏུ་འོང་ཞིང་། མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ནི་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་བཤད་འདུག་པས། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་མི་ནུས་པ་འདྲ་སྙམ་དུ་ཡིད་བློང་བློང་པོར་གྱུར་པ་ན། ག་རེ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་བཀའ་བསྩལ་བའི་ཐེག་པ་འོག་མར་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང༌། ངེས་དོན་དུ་མཚམས་མེད་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྔམས་ཆེན་ཡང་བཤགས་སྡོམ་བྱས་པས་འདག་ནུས་པར་གསུངས་པས། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་དེ་ཡང༌། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་གཅུང་དགའ་བོ་ཆུང་མ་ལ་ཧ་ཅང་ཆགས་པ་དང༌། སོར་ཕྲེང་གིས་མི་གཅིག་གིས་མ་ལོངས་པའི་སྟོང་བསད་པ། མ་སྐྱེས་དགྲས་ཡབ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བསད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཤགས་སྡོམ་བྱས་པས་དག་ཅིང་། སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་དང༌། བདེ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བསད་ཀྱང་འགྱོད་སེམས་ཀྱིས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་དམྱལ་བར་དར་གྱི་ཕོ་ལོང་བརྡབས་པ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བཤད་པས། བདག་གིས་དེ་ཙམ་ཞིག་མ་ཐོབ་ཀྱང་ངན་འགྲོའི་སྒོ་ཁེགས་པ་ཞིག་བྱེད་སྙམ་པའི་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཡུལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དགྲམ། དེ་དག་ལ་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཀྱི་མོས་པ་བརྟན་པོ་བྱ། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་དུག་ཁོང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་སུན་འབྱིན་པའི་འགྱོད་སེམས་དྲག་པོ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྡོམ་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། དུག་གཞོམ་པའི་ཆེད་དུ་སྨན་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་བསྟེན་པ་ལྟར། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་པ། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་མདོ། ངན་སོང་དང་སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་གཟུངས་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་བརྗོད་པ་སོགས་དང་བཅས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ལག་ལེན་དངོས་ཡིན་ནོ།།

༈ གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ལ་དྲུག མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཀློག་པ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ། གཟུངས་སྔགས་ལ་བརྟེན་པ། རྟེན་བཞེངས་པ། མཆོད་པ་ལ་བརྟེན་པ། མཚན་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཞུང་ཆེན་མོར་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུ་གསེར་འོད་དམ་པའི་བཤགས་པ་གསུངས་པ་ནི། ཉེས་པ་རྣམས་བསྔོ་བགྲང་བྱེད་པར་དགོངས་ཤིང༌། གཉེན་པོ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་མདོ་སྡེ་བཀླག་པ། སྐུ་གཟུགས་བཞེངས་པ། མཆོད་པ་འབུལ་བ་སོགས་ནི་ཐུན་མཚམས་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་པ་ནི་ཐུན་དངོས་དང་མཚམས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་། གང་ཟག་གི་བློ་རྣོ་རྟུལ་ལ་རག་ལུས་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་གཞིའི་ཚེ་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཡང་བཤད་པས། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལགས་སོ། །དེས་ན་རབ་ལ་ཉེས་པས་གཏན་ནས་མི་གོས་པ་དང་། ཞར་ལ་ཉེས་པས་གོས་ཀྱང༌ཤུགས་གང་ཆུང་ཞིག་ལས་མི་གོས་པར་བྱེད་ཅིང༌། དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་འབྱུང་ཐབས་ལ་འབད་དགོས།

སྨྲས་པ། སྐྱེ་བར་མ་རིག་སྟུག་པོའི་ལིང་ཐོག་གིས། །བླང་དང་དོར་བྱར་བལྟ་བའི་མིག་ལྡོངས་རྣམས། །བཞིན་རས་ནག་ནོག་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་སོགས། །འཁྲུད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཡིན་པར་རློམ། །ལ་ལ་བསགས་ཀྱང་འཛད་པའི་ཟང་ཟིང་ནོར། །བྱ་ལམ་རྗེས་མེད་ཆུ་ཡི་རི་མོ་ལ། །དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སྒོ་གསུམ་གྱིས། །མི་བཟད་འབད་པ་དྲག་པོས་དཀའ་ཐུབ་བསྟེན། །རྨི་ལམ་ཡུལ་གྱི་བདེ་སྡུག་ཇི་བཞིན་དུ། །ལོང་མེད་ཚེ་འདིའི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་སོགས། །ཆོས་བརྒྱད་གཡེང་བའི་ཁོལ་པོར་མཛད་པའི་ངང༌། །མནར་མེད་དམྱལ་བའི་བུད་ཤིང་བྱས་ཀྱིས་དོགས། །མི་ཤེས་བླུན་པོ་ཚེ་འདིའི་དོན་གྱི་ཆེད། །མི་དགེའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཁོ་བོ་གསུང་རབ་མང་པོ་ཐོས་བཞིན་དུ། །གཏན་འདུན་རླུང་ལ་བསྐུར་བ་ངོ་རེ་གནོང༌། །ཀྭ་ཡེ་དཔྱིད་དུས་ས་བོན་གང་བཏབ་པའི། །སྟོན་ཀ་འབྲས་བུ་སོ་སོར་སྨིན་པ་བཞིན། །དཀར་ནག་རྒྱུ་ལས་བདེ་སྡུག་འབྲས་འབྱིན་པའི། །ཚུལ་འདི་བསམས་པའི་བླང་དོར་གནད་འགག་གཅེས། །འགྱོད་སྡོམ་སེམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དྲུང༌། །སྡིག་ཚོགས་བཤགས་ནུས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཡིས། །ཡུན་རིང་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པའི་ངན་སོང་གི །གནས་ངན་འདི་ཡི་རྒྱུ་ཚོགས་དྲུང་ནས་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།

སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ།

༈ གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ་ལ་བཞི། བསམ་པ་སྦྱང་བ་དངོས། དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད། དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ། ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་འདིའི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། ཇི་སྲིད་རང་རེའི་རྒྱུད་ལ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པའི་ལས་བརྒྱུད་མར་གསོག་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བསམ་ན། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་ཡི་རྩ་བ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གིས་བྱེད་པ། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཚན་པ་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ཤེས་པར་ནུས་ལ། མ་རིག་པ་ནི་ཟད་ནུས་པ་དང་། སྤོང་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་ཡིན་པའང་རྟོགས་ཐུབ། དེས་ན་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་བསླབ་དགོས་ཤིང་། ཐབས་ནི་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་དགོས་པས། རང་རེས་ད་ལྟ་འཕྲལ་དུ་ལག་ལེན་འགེལ་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྨང་གཞི་གལ་ཆེར་བརྩིས་ནས་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སོ་བྱང་སྔགས་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་སྡོམ་པ་བསྲུང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་བསླབ་པ་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་བསྲུང་དགོས། དེང་སང་བསྟན་པ་ཉམས་སྨད་པའི་སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྣ་གཅིག་ལེགས་པར་བསྲུང་ཐུབ་ནའང་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་པས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དམ་སྡོམ་གཅེས་སྤྲས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ས་བཅད་འདིའི་དབུ་ལ་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ནས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་སྐོར་གལ་ཆེར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཏེ། སྲིད་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་གིས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་ཆོས་ཅན་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་འཛིན་སྟངས་མཚུངས་པས། གཉིས་ཀ་སྲིད་པའི་རྩ་བར་བཞག དེ་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟར་འགྲོ་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན། ཕུང་པོ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་དེའི་གཞི་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་ངར་འཛིན་འཇིག་ལྟ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་སྐྱེ་བ་རེད། དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལྟ་བུས་མ་རིག་པ་ལ་ཐད་ཀར་མི་གནོད་ཅིང་། བདེན་འཛིན་ལ་ཐད་ཀར་གནོད་མཁན་དེ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པས། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། སྤྱིར་ཞི་གནས་དང་། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། དེ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོན་པ་ཞིག་དགོས་པས། ཞི་གནས་ཀྱི་གྲོགས་ལ་མ་བརྟེན་ཐབས་མེད་ལ། ཞི་གནས་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་སྐྱོང་ཚུལ་དེ་རང་ཡིན་པས། ནང་གི་གཡེང་བ་ཕྲ་མོ་ཞི་བ་ལ་ཕྱིའི་རྣམ་སྨིན་རགས་པ་འགོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། ཐོག་མར་ལུས་ངག་གི་གཡེང་བ་རགས་པ་བཀག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་དགོས། དེ་ནས་ཡིད་ཀྱི་གཡེང་བ་ཕྲ་མོ་སྡོམ་པའི་ཞི་གནས་ལ་སློབ་དགོས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན།

སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་མངོན་མཐོ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྟེན་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ཐོབ་ཆེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། ད་ལྟ་དེ་འདྲའི་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ཞིང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ལ་སློབ་པར་ནུས་པའི་བློའི་གནས་ཚད་དུ་སོན་པའི་སྐབས་འདིར་དམིགས་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟུང་དགོས་ཤེ་ན། མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཡང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བས་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་མཐའ་གཙང་ཕུགས་བཙན་དོན་དམ་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་པས། དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རྩ་བ་ནས་ཟད་པའི་གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཐར་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་དེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་སྒྲོན་ལས། སྲིད་པའི་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཤིང༌། །སྡིག་པའི་ལས་ལས་ལྡོག་བདག་ཉིད། །གང་ཞིག་རང་ཞི་ཙམ་དོན་གཉེར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་མཐའ་དག་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་ཅན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་། སྡིག་པའི་ལས་ཏེ་སྐབས་འདིར་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་སྡིག་པ་དེ་ལ་མི་འཇོག་པར། སྡིག་པ་ཞེས་ཉོན་མོངས་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཁ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཟེར་ནའང་རུང་ཞིང་། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཞི་ནས་གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ།

སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ནི་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་སོགས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚུལ་དེ་ཙམ་ཐོབ་བྱར་མི་འཛིན་པས། ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཞི་བདེ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དུ་བཤད་པས་ན། སྐབས་འདིར་ཞི་བ་ཙམ་དུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྔོན་དུ་ངེས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་དགོས་པས། འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རང་མཚན་པར་སློབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཞི་བ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བས། བསྒྲུབ་བྱ་ཞི་བ་མྱང་འདས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཙམ་ཡིན་ནའང་། འདིར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་ལ་འཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། འབྲིང་གི་ལམ་རང་མཚན་པ་ལ་འཁྲིད་ཀྱིན་མེད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་འཁྲིད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་མི་དགོས་པར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཞིག་འོང་སྲིད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས། བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་དེ་མ་ཟད་བར་དུ་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཟད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་ཆེད་སྒྲིབ་པ་དེ་འཇོག་མཁན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པར་ཐབས་མེད་པས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཞི་བ་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་མིན་ནའང་། རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པར་ལམ་དེ་བརྒྱུད་པ་མ་གཏོགས་ཟུར་དུ་འགྲོ་ས་མེད་པས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རྣམས་གོ་རིམ་མ་ལོག་པར་བྱས་པས། རེ་ཞིག་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མ་དགོས་པ་ནི་བཙོན་དོང་ནས་ཐར་བའི་མི་བཞིན་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནའང༌། མི་དེ་སླར་བཙོན་ཁང་དུ་མི་འཇུག་པའི་གདེངས་མེད་པ་ལྟར། ཚེ་འདིར་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམས་བྱང་ཞིང་། གསར་དུ་མ་བསགས་ལ། དགེ་བ་བཅུ་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་བདེ་འགྲོའི་ལུས་ཤིག་ཐོབ་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པའི་དབང་གིས་ཚེ་སྔོན་མ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པའི་བློ་སོ་ན་མི་སྡོད་པར། མི་དགེ་བའི་ལས་གསར་དུ་མི་གསོག་པའི་ཆ་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་བསགས་ན་སླར་ཡང་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་ལྡོག་པས་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེ་འགྲོར་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ། །བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་སྤྱད་ནས། །ཤི་ནས་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཡུན་རིང་མི་བཟད་རྣམས་སུ་ལྟུང༌། །ཞེས་དཔེར་ན་ཚ་རེག་གིས་མནར་བ་ན་རླུང་བསེར་བུའམ་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུ་ལུས་ལ་ཕོག་ཏུ་བཅུག་པའི་ཚེ་རེ་ཞིག་བདེ་བ་སྐྱེ་ནའང་། ཡུན་སོང་བ་དང་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་བཞིན། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་མཐའ་དག་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་འདུག ད་ལྟ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་འདིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་མངོན་པར་བཅིངས་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློས་འདོར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པས། བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བ་ནི་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཡིན་པས། ཇི་སྲིད་སེམས་རྒྱུད་ལ་ལས་ངན་གསོག་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མགོ་མནན་ནས། རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་ནའང༌ངེས་པ་བརྟན་པོ་མེད་པས། ཉོན་མོངས་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རིང་དེར་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན། དེས་ལས་ངན་གསར་དུ་གསོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཅིས་ཀྱང་ཡོད་སྟབས། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་བར་ཕུགས་བཙན་པོ་མེད་པར་མྱོང་བས་ཆོད་པར་བརྟེན། དེ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་དེ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཞིག་འོང་སྲིད་མིན་བསམ་རྒྱུ་གལ་ཆེར་གྱུར། ཆགས་སྡང་གིས་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སེམས་རྒྱུད་དུ་ཡོད་ནའང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་ཞིག་མིན་ལ། ཉོན་མོངས་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་འོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན་ཏེ། རང་རེའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཞེས་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་པའི་རིང་ལ། ཆགས་སྡང་གི་བློ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པ་དང་། གསལ་རིག་གི་སེམས་དེ་དང་། ཉོན་མོངས་དུས་གཏན་དུ་འབྲལ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་བརྟེན། སེམས་ནི་རྒྱལ་པོའམ་སྲིད་འཛིན་ལྟ་བུ་དང་། ཉོན་མོངས་ནི་དེའི་བློན་ཆེན་ནམ། བློས་འཁེལ་བའི་ཟླ་གྲོགས་ལྟ་བུར་གྱུར་པས། གལ་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཞིག་ལ་བློན་པོ་ངན་པ་ཞིག་གིས་ངན་བསླབ་བརྒྱབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་སོང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། སློབ་སྟོན་འབུལ་མཁན་ལེགས་པོ་ཞིག་ནས་བཟང་པོའི་ལམ་སྟོན་ཞུས་ན་དགེ་མཚན་ལྡན་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། གཙོ་བོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་བློ་དེར་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་སྐྱེས་ན། དེས་བསླད་དེ་མི་བཟང་པོ་སྐྱེ་བོ་ངན་པས་བསླད་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ལྟར་ལས་ངན་པ་གསོག་ཅིང་། ཡང་ན་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་ལྟ་བུའི་བློ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་བཟང་པོ་གསོག་པར་འགྱུར་བས། རྩ་བའི་བློ་དེ་བཟང་ངན་གང་གི་དབང་དུ་བསྒྱུར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་སེམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་འདེབས་པའི་སེམས་བྱུང་མང་པོའི་ནང་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། ཕན་སེམས་ལྟ་བུ་བཟང་པོའི་བློ་རྣམས་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ༑ བློ་དེ་རྣམས་ལ་བརྟགས་ན་བརྟེན་པར་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོར་ངེས་པ་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ཆགས་སྡང་གི་བློ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཡང་། ཆགས་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་སྐབས་ཡུལ་དེ་ལ་ཆགས་ཚུལ་དང་། ཞེན་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་མེད་དཔྱད་ན་བརྟེན་ས་མེད་པར་འགྱུར་བས་དཔོག་པར་ནུས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། སྙིང་རྗེ་དང་དད་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་སྐབས་དེའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་ནའང་། དད་སོགས་ཀྱི་བློ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐའ་མེད་པར་སྤེལ་བ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་ལ། ཆགས་སོགས་ཀྱི་བློ་ངན་རྣམས་ནི་བདེན་འཛིན་ལ་མ་བརྟེན་ན་མི་འོང་བར། གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པ་ཞིག་དང་། བདེན་འཛིན་གྱི་བློའི་ཡུལ་དེ་བདེན་པ་དང༌། ཚུགས་ཐུབ་པར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས། ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བཞིན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ཡོད་མེད་དཔྱད་སྐབས། བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་འཁྲུལ་བས། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས་གསལ་པོར་མཚོན་པར་ནུས་པ་རྣམས་ལ་བསམ་ན། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་དེ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་ནས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པ་དང་། འབྲལ་ཐུབ་པར་གོ་བ་ཡིན། དེས་ན་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། ཐར་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། གང་གིས་འཆིངས་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རང་རེ་རྣམས་འཁོར་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་པོ་དེས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཁུར་འདི་བཅིངས་ནས་གནས་པ་འདི་གཞན་དབང་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོའི་ཁུར་དེ་འཁྱེར་བ་པོ་ནི། ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངའམ་གང་ཟག་དེ་ཡིན་ལ། བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་པོའང་དེ་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་གྱིས་རྟག་ཏུ་ནོན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཉོན་གཉིས་དང་ནམ་ཞིག་བྲལ་ན་ཕུང་པོའི་ཁུར་དང་བྲལ་ཏེ་གཞན་དབང་ལས་ཐར་བ་ཞིག་དང་། གྲོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འདི་ལས་གྲོལ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་ལས་ཐར་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཐར་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། ད་ལྟ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་འདིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་མངོན་པར་བཅིངས་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློས་འདོར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པས་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་འཁུར་གྱིས་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི། ཞི་བའི་གོ་འཕང་ངམ་ངེས་ལེགས་ཐར་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཐར་པ་དེ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྒོས་རང་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་འབྱུང་སྐབས། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོབ་བྱ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ། བསྒྲུབ་འོས་པར་མཐོང་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ། ཐོག་མར་རང་རེ་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་གནས་པའི་རིང་ལ་ཇི་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡོད་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྐྱེ་བས། འདི་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ལ། རྩ་བའི་ས་བཅད་དང་པོ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ངོས་བཟུང་བ་དེ་ལ་གཞུང་འདིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་། དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་དང་གཉིས་གསུངས་ལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་དེ་གཉིས་མེད་པར་རྩ་བའི་ས་བཅད་གོང་གསལ་དེ་ལས་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་དང་། དེ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་། དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་གཉིས་ལས།

སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ།

༈ དང་པོ་[སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་]ལ་གཉིས། སྡུག་བདེན་བདེན་བཞིའི་ཐོག་མར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྐབས་འདིར་ཐོག་མར་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སྙིང་བསྡུས་བཤད་ནས་སྡུག་བདེན་དང་པོར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱ་བ་ལ། རང་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པའི་ངང་ཚུལ་ཐོག་ནས་བྱ་སྤྱོད་ནོར་འཁྲུལ་དབང་གིས་རེ་ཞིག་ལེགས་པར་མངོན་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཤིས་པ་དུ་མ་འབྱུང་བ་མཐོང་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ལས་གང་ཞིག་རྩོམ་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་འབྲས་བུར་མི་ལེགས་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཐོང་བཞིན་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་དྭང་དུ་བླངས་པ་མིན་པར། བྱ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་ལེགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས། བཟང་པོ་འོང་གཤའ་ལྟ་བུས་རེ་བ་བྱས་པ་སྟོང་ལོག་ཏུ་སོང་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྣང་མོད། དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འགེལ་སྐབས་རང་ཉིད་ལ་གྱོང་ཕོགས་པ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་སྤྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་དེ། རང་རེར་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་ཞེས་པའི་བློ་དེ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ལ་རྨོངས་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་སེམས་ནང་ཉོན་མོངས་ཞེས་པའི་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་ངན་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བར་བརྟེན། བློ་འཁྲུལ་པ་ཅན་དེ་རྣམས་སེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཤེས་དགོས་པ་ནི་གཙོ་གནད་ཡིན། དེའི་ཆེད་དུ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོ་བཟོས་ཏེ། དེའི་ཐོག་ནས་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་དགོས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕྲལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་གཞག་གཅིག་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུགས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས་སམ། སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་བཅས་སྣང་གནས་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པའི་རྣམ་གཞག་གསུངས། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་སྟངས་མཐར་གཏུགས་ན་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་སྡོད་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་བཅས་གནས་དོན་གཉིས་པོ་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པས། མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བདེན་གཉིས་དང་མི་འདྲ། མདོ་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་རང་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། འགོག་པའི་བདེན་པ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བདེན་པ་བཞི་བྱུང་ལ། གལ་ཏེ་བཟང་ངན་གང་ཡིན་རུང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ཞིག་མིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པས་བསྐྱེད་རྒྱུ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མི་འོང་། དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་དེ་བྱུང་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་ཞིག་ཡིན་ནའང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་པ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་གཏན་དུ་བདེ་བ་དེའང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ནུས་པས། དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་གི་རིམ་པ་འདི་གསུངས། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝས། གང་ལ་འདིར་འཁོན་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཞི་གུས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་གང་ལ་སྲིད་པ་འཁོར་བ་འདིར་སྒོ་དུ་མ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བས་འཁོན་ནམ། ཁོང་ནས་སུན་ཏེ་ཡིད་འབྱུང་བའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་མེད་ན། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མི་འབྱུང་བར་གསུངས། དཔེར་ན། རང་རེས་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཡུལ་རང་དབང་ཐོབ་རེའི་བསམ་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་། གལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྐབས་འདི་སྐྱིད་པོ་ཡིན་ཚུལ་བསམ་ན། དེ་ལས་གྲོལ་བའི་རང་དབང་ལྡན་པའི་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་བློ་འོང་ཐབས་མེད་པ་ལྟར། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་ལས་ཀྱང་། སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་བསམ་ལ་མ་འབད་ན། །ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཇི་བཞིན་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་མ་བསམ་ན། །འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་ཚུལ་མི་ཤེས་པས། །སྲིད་ལས་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་བསྟེན་པ་དང༌། །འཁོར་བར་གང་གིས་བཅིངས་པ་ཤེས་པ་གཅེས། །ཞེས་གསུངས་པས། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བ་ན། འདུས་ཤིང་བྱས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བཟོས་པ་མིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་མིན་པར། དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པས། རང་རེའི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས། བདེ་སྡུག་གཉིས་པོ་དེའང་རང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པར་སོང་གཤིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་རེས་མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཚན་པ་གཅིག་དང་། འདོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཚན་པ་གཅིག་བཅས་གསུངས་པས་བདེན་པ་བཞི་བྱུང་།

མདོ་དོན་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བསམ་ནས། དེ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུའམ་འབྱུང་ཁུངས་གང་ཡིན་རྩད་གཅོད་བྱ་འདོད་འོང་ལ། རྩད་གཅོད་དགོས་པའང་གལ་ཆེར་གྱུར་ཅིང་། རྩད་ཆོད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་དེ་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་བརྟག་དགོས། གལ་ཏེ་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་དགོས་པའང་མེད་པས། རང་རེས་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བར་རློམ་པ་དེ་ལྟར་སེམས་གང་སྐྱིད་བྱས་ན་འཇུག་པ་བདེ་ལ། ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུ་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བར། ཅིས་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་རྩད་བཅད་ནས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པ་གལ་ཆེར་གྱུར་པ་དེ། བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རང་འགྲོས་ཡིན།

དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྩད་ཆོད་དེ་ངོ་འཕྲོད་ནས། དེ་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་བ་ན། རྒྱུ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་འགོག་བདེན་ཞེས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་དེ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་རང་གར་ཐོབ་ན་སྙམ་པ་ཙམ་མིན་པར། དེ་ཐོབ་བྱར་མཐོང་བ་དང་། ཐོབ་ཐུབ་པ། ཐོབ་དགོས་པ། དེ་ཡང་རང་ངོས་ནས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་ཅིས་ཀྱང་བརྩོན་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བློ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འོང་། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྤོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་གདེངས་འཁེལ་ཏེ་སྤོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ན། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་འབད་རྒྱུར་འཕྲལ་སེལ་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་ཀྱང་། དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ངལ་བ་དྭང་དུ་ལེན་ནས་འབད་བརྩོན་ནར་མར་བྱེད་པ་འོང་བ་ནི། བདེན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རང་འགྲོས་ཡིན།

སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་ཆོས་འཁོར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བར་མཛད་སྐབས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མའི་སྒྲོམ་གཞི་བདེན་པ་བཞིའི་སྟེང་ནས་བསླངས་པར་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཡིན་ཚུལ་ངོས་ནས་ཇི་ལྟར་གོ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་གཞན་ལའང་འཆད་བཞིན་པ་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མས་གཅིག་གྱུར་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཆོས་འཁོར་དང་པོ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་འདི་གཞི་མ་དང་། འཁོར་ལོ་བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་འདིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་ནས། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་དང་། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་རྒྱ་ཆེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་བསྟན་པ་འདི། བདེན་པ་བཞིའི་ནང་གི་གསུམ་པ་འགོག་བདེན་ཞིབ་ཆ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པ། དེ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་བཅས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་བར་མཛད་དེ་བདེན་པ་གསུམ་པ་འདི་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་ན། ཐར་པ་ཐོབ་ཐུབ་པའི་ཚོད་དཔག་ཙམ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་ནུས་ནའང་། ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་གདེངས་འཁེལ་བའི་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན།

བདེན་བཞི་རང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་བདེན་གཉིས་པོ་རྒྱུ་དང་། རང་རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། འགོག་བདེན་ཡིན་ཡང་། དེ་གོ་ལྡོག་ནས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སྲོལ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཐོག་མར་གསུངས་པ་འདི་གལ་ཆེ།

དེས་ན་བདེན་བཞིའི་ཐོག་མ་སྡུག་བསྔལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས། འགའ་རེས་ཡི་མུག་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཚུལ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་འགྲོས་ལ་གོ་བ་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་བསྟན་ཚུལ་འདི་ཀས་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སུ་མ་ཞུགས་པར་དེ་ལས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་པས། དེ་ནི་ཡི་མུག་སྐྱེད་བྱེད་ལྟ་ཞོག སྤོབས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཁོ་ནར་སོང་བ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་དེ་ལ་དུ་མ་ཡོད་པས། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། དྲི་ལན་བློ་བཟང་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པ་ནི་ཕྱུགས་ལའང་ཡོད་ཅིང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་སྤྱིར་བཏང་རང་རེས་བདེ་སྐྱིད་དུ་རློམ་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེ་ལ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ལའང་མཆིས་པས། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོས་འདུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི། ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་མཐོང་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང་། རང་རེའི་ཕུང་པོ་འདི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་བྱེད་ལ། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་ན༑ ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ངོ་མ་སྐྱེས་ཏེ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། དེ་མ་ཤེས་ན་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་ཞིག་མི་འབྱུང་བས། སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་འདོད་མི་སྐྱེ་ཞིང་། ཐར་པ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་འོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཡང་མི་འཚོལ་བའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཐོབ་ཐབས་མེད། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཤེས་ཏེ་འགོག་ལམ་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་དག་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདིར་མ་འདུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་ལ་དང་པོ་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་བར་བརྟེན། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་འདིར་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པར་མཛད་པའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གསུངས་པ་འདི་ལ་གཉིས། འཁོར་བ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་། སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་པོ་དང༌། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་རྗེས་སུ་གསུངས་པ་འདི་རྒྱུ་འབྲས་གོ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དགོངས་པའི་ཚུལ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་མཐའ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་མིན་ན༑ ༑བྱིས་ཁྱོད་འདིར་ནི་བྱིང་བ་ལ། །འཇིགས་པ་ཅི་ན་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ཡོད་ན། དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྤོང་སེམས་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་ལས་གོ་ལྡོག་ན་འབྲས་བུ་དེ་མི་འདོད་པའི་དབང་གིས་དེའི་རྒྱུ་འགོག་པར་བྱེད་པ། དཔེར་ན་རང་རེས་ས་སྐམ་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཚེ། གློ་བུར་དུ་ཆུ་ཞིག་བྱུང་ནས་ལུས་དང་གོས་སྟན་སོགས་གཤེར་ཏེ་གྲང་བའི་རེག་བྱས་ཉེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། ཆུ་དེ་གང་ནས་བྱུང་བརྟགས་ནས་ཕྱོགས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱུང་བར་ངེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པར་ངེས་པ། ལུས་གྲང་རེག་ལས་གྲོལ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ༑ དེའི་ཐབས་སུ་ཆུ་འོལ་ཀ་བསྒྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་ཆུས་གཤེར་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དུ་ངོ་མ་ཤེས་ན། ཆུ་དེ་དགག་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང༌། རླན་དང་བྲལ་བ་དེ་བདེ་བར་མ་ཤེས་ན། ཆུ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རགས་རྩིག་པའི་བློ་མི་འོང་བས། བདེ་སྡུག་གང་གི་ཡང་འབྲས་བུ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འདོར་ལེན་མཛད་པ་ནི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། ཐོག་མར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བསམ་པ་ལ། ལམ་རིམ་དུ་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་གསུངས་པའི་སྐྱེ་རྒ་སོགས་སྤྱི་ལ་སྦྱར་བ་ནི། སྤྲོས་པ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་དོན་སྙིང་པོ་དྲིལ་ན། ངན་སོང་གསུམ་ནི་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་དུས་མྱོང་བ་ཚད་ཐུབ་བསྒོམས་ཟིན་པས། ཆང་འཐུངས་པས་ནད་དྲག་པོ་བསླང་སྟེ་སྐྱུགས་ལོག་པ་ཞིག་ལ། ཆང་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་དེ་ལ་མི་སྡུག་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་མཐུས་བྱེ་བྲག་གི་རོ་སྐྱུར་བ་དང་། ངན་པ་སོགས་ཆེད་དུ་བསམ་མི་དགོས་པར་རྟ་རྒྱུགས་པའི་ཞར་ལ་མེ་ཏོག་ཆོད་པ་ལྟར་འོང་བས། ངན་སོང་གི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམས་པས་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང༌། དངོས་དོན་བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསྔལ་ལ་གཙོ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ་བསམ་པ་ལ། མི། བདེ་འགྲོ་གཞན་གཉིས། ཞར་བྱུང་རིགས་དྲུག་ཐུན་མོང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་དང་གསུམ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་རྒྱུ་དེ་ལ༑ ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་ཐབས་དང་། བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ནས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་གཉིས་རིམ་པ་དང་པོ་ཡིན་ལ། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་སོང་བ་མ་ཟད། མིག་གི་མཐོང་ས་མེད་པའི་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་དགོས་ཚེ་ལུང་ལ་ཡིད་ཆེས་ན་མ་གཏོགས་དཀའ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། འདིར་བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་མངོན་མཐོ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་རྒྱུ་དེ་རང་རེར་དངོས་སུ་མཐོང་ནུས་པ་དང་། རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་ཤེས་ཐུབ།

༈ དང་པོ་འཁོར་བ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་བསམ་པ༑ སྡུག་བསྔལ་དྲུག་བསམ་པ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བརྒྱད་ནི། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ། མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་རྣམས་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་། སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བས་དུག་གསུམ་གྱི་ལུས་སེམས་ངལ་བཞིན་དུ་མཐར་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་མ་འདས་མོད། དེ་ཡང་སྐྱེ་གནས་སུ་བཞིར་གསུངས་པ་ཡང་གཙོ་ཆེར་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞིའི་སྡུག་བསྔལ་ནས། ༼༡༽ ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་མི་ཚེའི་མགོ་ཚུགས་པས། དང་པོ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བས། ༡༽ སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ༢༽ སྐྱེ་བ་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། ༣༽ སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། ༤༽ སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། ༥༽ སྐྱེ་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་བཅས་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྔ་གསུངས་པས། སྤྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་མངལ་སྐྱེས། རྫུས་སྐྱེས། དྲོད་སྐྱེས། སྒོང་སྐྱེས་བཅས་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཡོད་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའང་མེད་པ་མིན་མོད། ཕལ་ཆེ་བ་རང་དབང་མེད་པར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་གར་འཕངས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། སྐྱེ་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བས། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་འཕངས་འབྲས་ཡིན་པས་གནས་ངན་ལེན་འཕེལ་བའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ལ། ལུས་སེམས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་བཟོད་པའི་ལས་སུ་རུང་བའང་མེད་པས། སྐྱེ་བ་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཕྱིན་ཆད་རྒ་བ་དང་། ན་བ། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པས་ན། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན། སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་བྱས་པ་མ་གཏོགས་སླར་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་མ་བྱེད་ན་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་བྱས་པས། སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན། སྐྱེས་པའི་མཐའ་མ་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མཐར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཤི་དགོས་པས། སྐྱེ་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་བཅས། དེ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་དེ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་མྱོང་དགོས་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དྲི་ང་མི་གཙང་བཅེར་བས་འགགས། །རབ་ཏུ་དོག་པ་མུན་ནག་འཐིང་པོར་འདུག་པ་ཡི། །མངལ་གནས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་དེ་ཞུགས་ནས། །ལུས་ཡོངས་བསྐུམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བརྣག་དགོས་སོ༑ ༑ཞེས་ཕོ་བའི་འོག་ལོང་ཁའི་སྟེང་ན་ཁ་སྒལ་ཚིགས་ལ་བལྟས་ནས་དྲི་ང་ཞིང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པ་ལས། རིམ་གྱིས་མེར་མེར་པོ་ནས་རྐང་ལག་འགྱུས་པའི་བར་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ། མས་བཟའ་བཏུང་ཚ་བ་བསྟེན་ན་མེ་དོང་དུ་ཆུད་པ། གྲང་བ་བསྟེན་ན་འཁྱགས་སྦུགས་སུ་གནས་པ། མཆོང་བ་དང་རྒྱུག་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་གཡང་ལ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུའི་ཉམས་འཆར་བ་སོགས། མའི་སྤྱོད་ལམ་མི་གཟོབ་པ་མཐའ་དག་ལ་བསྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་འབབ་བཞིན་པ་ནས། ཞག་ཉིས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་སོང་བ་ན། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་བོ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ་མངལ་སྒོའི་རུས་པ་ཤིན་ཏུ་དོག་པ་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ། བ་གླང་གི་པགས་པ་དམར་བཤུས་བྱས་པ་ལ་སྦྲང་མ་མཆུ་ཅན་གྱིས་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་ཞིང༌། བཙས་ནས་ཀྱང་རེ་ཞིག་གི་བར་སྟན་འཇམ་པ་ལ་བཞག་ཀྱང་། ཚེར་དོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའི་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་བཟོད་དཀའ་བའི་ཚུལ་རྣམས། རང་གི་ཚེ་སྔོན་མ་དང་འདིའི་བར་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། མངལ་གྲིབ་དང་ན་ཚོད་གཞོན་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས། རྗེས་སུ་དཔགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ལ། སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་བཞིན་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རང་ཐོག་ལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསམས་པ་ན༑ ད་ལྟ་རང་གཤོང་གི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཞག་གཅིག་ཆུད་དེ་སྟེང་འོག་ཀུན་ཏུ་བཤང་གཅི་སོགས་མི་གཙང་བའི་རྫས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ན། བཟོད་ཐབས་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། དེས་གོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་ཡང་སྐྱུགས་ནད་ཅན་གྱིས་ཟན་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་ཞེན་ལོག་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང༌། སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མའི་མངལ་དུ་ཐོག་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཏེ༑ ལུས་ཐོག་མར་ཆགས་པའི་ཚེ་ན་ཚོར་བ་དེ་ཙམ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ནའང་། རིམ་བཞིན་ལུས་རག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་གསལ་པོར་མངོན་ཞིང་། ལྷག་པར་བཙས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དངངས་སྐྲག་ཚད་མེད་འབྱུང་བས། རྒྱུན་དུ་ཕྲུ་གུ་མང་ཆེ་བ་ངུས་ནས་སྐྱེས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། དགའ་པོ་བྱས་ནས་སྐྱེས་པ་ཞིག་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། ཕྲུ་གུ་བཙས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་ལེགས་པོ་མ་བྱུང་ན། སྐྱེ་སྟངས་ཚད་ལྡན་མེད་པས་ཕྲུ་གུའི་ལུས་ལ་གཅོང་ཤོར་བ་དང་། འཚོ་མི་ནུས་པ། མ་ཡི་སྲོག་འཆོར་བ་སོགས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། དེང་སང་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་མ་དེའི་སེམས་ཞི་དལ་བག་ཕེབས་ཇི་ཙམ་ཡོད་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕྲུ་གུའི་ཚར་ལོངས་ལེགས་པོ་འོང་རྒྱུར་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་སྐོར། དངོས་སུ་མཐོང་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུའི་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱིན་འདུག་པས། ཨ་མའི་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོའི་དབང་ལས་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ལའང་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ཞིག་མྱོང་གིན་ཡོད་པར་སྣང་།

༼༢༽ དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། དེ་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་པས། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ནི། སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་རྒ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཕོས་ཏེ་ཕུང་པོ་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཡིན་ལ། རགས་པ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། རྒ་བས་གཟུགས་སྡུག་གཟུགས་མི་སྡུག་པར་བྱེད། །རྒ་བས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་ཅིང་མཐུ་སྟོབས་འཕྲོག །རྒ་བས་བདེ་བ་འཕྲོག་ཅིང་བརྙས་པར་བྱེད། །རྒ་བས་འཆི་བྱེད་རྒ་བས་མདངས་ཀྱང་འཕྲོག ། ༡༽ ཅེས་སྐྲ་དཀར་ཞིང་ལུས་གུག་པ། དཔྲལ་བ་གཉེར་མས་ཁེབས་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཉམས་པའི་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། སྔར་ན་ཚོད་དར་བབ་ཀྱི་དུས་ལུས་དྲང་ཞིང་སྐྲའི་མདོག་གནག་པ། པགས་པ་ལ་གཉེར་མ་སོགས་མེད་པའི་གཞོན་ཤ་ཅན་དེ་ད་ལྟ་ལུས་མ་འཕོས་ཀྱང་འཕོས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་འདི་བཞིན་དུ་སོང་འདུག སླར་ཡང་ལོ་ཟླ་ཞག་མང་སོང་རིམ་གྱིས་ཟླ་བ་མར་གྱི་ངོ་བཞིན་རྣམ་པར་འགྲིབས་ནས་འཆི་བདག་གི་ཁར་ཆུད་པར་འདུག་སྙམ་དུ་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་མྱོང་བ་དྲག་པོ་མ་ཐོན་གྱི་བར་དུ་བསམ། ༢༽ དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཉམས་པས་སྡང་འདུག་ཚུལ་བཞིན་དུ་མི་འོང༌། འགྲོ་བའི་ཚེ་གོམ་པ་འཁྱོར། ངག་ལྡབ་ལྡིབ་དུ་སྨྲ་བས་མཚོན་ཏེ། ༣༽ དབང་པོ་ཉམས་པས་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱིས་སྔར་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཐོས་སོགས་ཇི་བཞིན་མི་འབྱུང་ཞིང་དྲན་པ་མི་གསལ་བས་བརྗེད་ངེས་ཅན་དུ་འགྱུར། བཟའ་བཏུང་ཡང་སྔར་ཟ་བའི་ཚོད་ཙམ་དུ་ཟོས་ན་ནད་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་གོང་བཞིན་བསྒོམ། ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་པོ་ན་ཚོད་གཞོན་ནུ་ཞིག་ཡིན་ན་མགོ་བོ་དཀར་བ་སོགས་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་ཕལ་ཆེར་རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ཏེ་གཞལ་རྒྱུ་མེད་མོད། ན་ཚོད་རྒན་པོ་ཞིག་ལ་ཕར་བལྟས་ནས་འདི་ཡང་མའི་མངལ་ནས་བཙའ་བའི་དུས་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་འདི་ག་མིན་པ་ཐག་ཆོད། བདག་ལྟ་བུའི་གཞོན་ནུ་ཞིག་གནས་སྐབས་འདི་འདྲར་གྱུར་འདུག་གོ་བསམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་གསུང༌། དེ་ལྟར་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྔ་ལས། ༡༽ གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ༢༽ མཐུ་སྟོབས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ༣༽ དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ༤༽ ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ༥༽ ཚེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་བཅས་ལྔ་གསུངས། མདོར་ན། ལུས་ཀྱི་ལང་ཚོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ༌ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་རང་ཉིད་ཀྱང་སྐྱུགས་བྲོ་བ་དང་། མི་སྐྱིད་པ་འབྱུང་བའི་རྒ་བའི་འཁུར་གྱིས་ནོན་ཁར། ད་དུང་ཡུན་རིང་རྒས་གཅོང་གི་འཚོ་བའི་གནས་བབས་ཞན་པོས་གསོན་པ་ལས་ཤི་བ་འདེམས་པ་ལྟ་བུ་སོགས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐོར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་རང་རེར་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒན་རབས་རྣམས་ལ༑ གཉེན་ཉེ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་དང་། བྱམས་བརྩེའི་བལྟ་སྐྱོང་གང་ལེགས་ཡོད་ཀྱང་། ཡར་ཐོན་ཆེ་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མི་སྣ་གཟི་བརྗིད་དང་། བརྩི་མཐོང་ཡོད་རིགས་ཀྱང་། ལས་ཀའི་ལོ་ཡུན་རྫོགས་ནས་རྒན་ཡོལ་ཐོན་རྗེས་མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། རང་ཉིད་ཡི་མུག་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། འགའ་རེ་རྒན་གསོ་ཁང་དུ་ཤི་སྒུག་རྒྱག་པ་ལྟ་བུས་གནས་ཤིང་། སྐབས་རེ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀྱང་གུས་བརྩི་མེད་ཁར། མྱུར་དུ་མི་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་རིགས་མཐོང་ལ། ཚེ་འདིའི་ནམ་འཕང་གཅོད་རྒྱུ་ཡོལ་ནས་སེམས་འཕྲེང་བཞིན་མི་ཚེ་རྫོགས་པ་དེ་རྣམས་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།

༼༣༽ ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔར་རང་ཉིད་ནད་དྲག་པོས་འདེབས་མྱོང་བའམ། མིན་ན་ནད་པ་གཞན་དག་ལ་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་ནད་དམ། གློ་བུར་དུ་གདོན་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པས་གཙེས་པའི་ཚུལ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དཔེར་ན་དགུན་སྨད་རླུང་དང་ཁ་བ་ཆེ། །རྩྭ་ཤིང་གེལ་པ་ནགས་སྨན་མདངས་ཀྱང་འཕྲོག །དེ་ལྟར་ནད་འདིས་འགྲོ་བའི་མདངས་འཕྲོག་ཅིང༌། །དབང་པོ་ཟུངས་དང་སྟོབས་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་ཚ་གྲང་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཟུག་གཟེར་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པས་ལུས་ཀྱི་ཤ་ལྤགས་བསྐམས་ཤིང་འགུལ་བསྐྱོད་དཀའ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཟས་སྐོམ་རྣམས་ནད་ལ་གནོད་ཀྱི་དོགས་ནས་སྨན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟར་མི་སྟེར། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཟས་དང་སྨན་སྣ་ཚོགས་གཏར་སྲེག་རྣམས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བསྟེན་དགོས་ཚུལ་བསམ་མོ། །འདི་ལའང་ལྔ་ཡོད་དེ། ༡༽ ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་བ། ༢༽ སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་འཕེལ་བ། ༣༽ ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྱད་དུ་མེད་པ། ༤༽ ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྤྱད་དགོས་པ། ༥༽ སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་བཅས་གསུངས་པ་ལྟར། ནད་རིགས་འགའ་ཤས་ན་ཟུག་དྲག་པོ་ཉིན་མཚན་མི་འཁྱོལ་བར་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་རིགས་དང་། ན་ཟུག་དྲག་པོ་མེད་ཀྱང་གཅོང་གིས་ཟིན་ནས་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་ལ། འགའ་ཞིག་འགོས་ནད་དང་། སྐྱུགས་བྲོ་བའི་ནད་ཀྱིས་གཙེས་ཏེ༑ གསོན་བཞིན་དུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བུད་པ་ལྟར་གནས་དགོས་པའི་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོག་ཏུ་བབས་ལུགས་རྣམས་ནི། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་ཡིན།

༼༤༽ འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། འཆི་དང་འཕོ་དང་འཆི་འཕོ་དུས་བྱེད་པ། །ཕོངས་ཤིང་སྡུག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་ཏུ་འབྲལ། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞིང་འཕྲད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཤིང་ལས་ལོ་འབྲུལ་འདྲ་ཞིང་ཀླུང་རྒྱུན་མཚུངས། །ཞེས་ནད་ལས་ཐར་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དཀའ་བ་དེ་ཙམ་སྤྱོད་རིང་ཆོག་ནའང་། ཕལ་ཆེར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བྱས་པས་ཀྱང་ནད་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་སྨན་པས་བོར། མོ་བོན་གྱིས་བསླུས། གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། ཤི་དགེ་དང་དུར་འདེབས་ཀྱི་གཤོམ་ར་འདིང༌། རང་ཉིད་ཀྱང་བཀྲག་མདངས་ཉམས། ཁ་བསྐམས། མཆུ་བརྫེས། སྣ་ཞོམ། མིག་ཀོང་མོར་སོང༌། དབུགས་བརྩེགས། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད། གཉེན་བཤེས་འཁོར་གཡོག་རྫས་ནོར་ཕུན་ཚོགས་ཀུན་དང་བྲལ། གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་ལུས་ཀྱང་མལ་དུ་བཞག་སྟེ་ཆགས་ཞེན་དྲག་པོའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་ཚུལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་མནར་བ་ལ་བསམ་མོ། །འདི་ལའང་ལྔ་ཡོད་དེ། ༡༽ ལོངས་སྤྱོད་སྡུག་པ་དང་འབྲལ་བ། ༢༽ རྩ་འཇིང་སྡུག་པ་དང་འབྲལ་བ། ༣༽ འཁོར་སྡུག་པ་དང་འབྲལ་བ། ༤༽ ལུས་སྡུག་པ་དང་འབྲལ་བ། ༥༽ འཆི་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དྲག་པོ་མྱོང་བ་བཅས་གསུངས། གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཀྱི་འཆི་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པ་ཞིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་དྲན་ནས། རང་རེའི་མི་ཚེ་འདི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་མགོ་ཚུགས་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཁུར་གསར་པ་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་འདིས། ཚེ་གང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་དེ་དུས་ནས་བསྒྲུབས་པས། མདོར་ན་སྐྱེས་བུའི་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་དེ་རྣམས་འབྱུང་དགོས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱི་ངང་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་དང་། སྲིད་འཛིན། དམག་དཔོན། ཤེས་ཡོན་ཅན། བླུན་པོ། ཕྱུག་པོ། དབུལ་པོ། ཤར་ཕྱོགས་པ། ནུབ་ཕྱོགས་པ། ཕྱི་པ། ནང་པ། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པར་ལམ་དེའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་མཁན་དང་། ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་འདྲ་བ་ཡིན།

༼༥༽ མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལ། དགྲ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་གསུངས་པ་ནི། མི་སྡུག་པའི་དགྲ་ཞིག་གིས་ལུས་སྲོག་གཏམ་དོན་ལ་གནོད་པ་བྱས་དྭོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགྲ་དངོས་སམ་མི་མཛའ་བ་ཞིག་དང་གནས་ཁང་གཅིག་ཏུ་འཚོག་དགོས་བྱུང་ནའང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནག་ཡོར་རེ་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཆར། དེ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་ན་ནམ་ལངས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྲོ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་སྡང་བ་དང་འཕྲད་ཀྱི་དྭོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རེར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མྱོང་དུ་འཇུག་མཁན་ཉོན་མོངས་དེ་དོན་གྱི་དགྲ་མི་སྡུག་པ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པར་བྱས་ཏེ། དགྲ་མི་སྡུག་པ་ངོ་མ་དེ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་དགོས།

༼༦༽ སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ། གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཉེན་བཤེས་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཛའ་བ་ཞིག་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བ་ལ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ཕུན་ཚོགས་རྣམས་དྲན་ཏེ་སྒོ་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང༌། དེ་ལས་གོ་ལོག་ན་དགའ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཉེན་སྡུག་པ་དང་བྲལ་གྱིས་དྭོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ།

༼༧༽ འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ། འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཚོང་པ་དང་ཞིང་ལས་པ་སོགས་ཀྱིས་འབད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཚོང་ཟོག་སྟོར་བ་དང་ལོ་ཏོག་སེར་བས་བཅོམ་པ། དབུ་གཙོ་དང་ཞང་བློན་ཏེ། སྔར་བཙན་པོའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོའི་ཡུམ་གྱི་གཉེན་ཚན་ནང་ནས་བསྐོས་པའི་བློན་པོའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་མ་ཐུལ་ཞིང་གཉེན་མ་འཁྱོངས་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕོ་མོ་ལ་ལ་གཉེན་པོ་ཞན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མགོ་མི་ཐོན་པ། ཤེས་རབ་དམན་པས་ཐོས་བསམ་གྱི་བྱ་བ་མ་འགྲུབ་པ་སོགས་འདོད་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ། གཞན་ཡང་ཁ་དྲག་པོའམ་ཤུགས་ཡོད་པ་ཞན་པོར་སོང་བ། ཕྱུག་པོ་སྤྲང་པོར་སོང་བ། མི་མང་པོ་གཅིག་པུར་སོང་བས་མཚོན་ཏེ་རྒྱལ་ཁམས་ལ་བརྟགས་ན་སྔར་གྱི་ས་ན་མི་འདུག་པ་སོགས། མདོར་ན་བཀྲེས་སྐོམ་ཚ་གྲང་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མིའི་ལུས་རྟེན་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་མྱོང་བ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་བསམ་པ་དང་། དྲུག་བསམ་པ་སོགས་སྤྱི་ལྡོག་ཏུ་གསུངས་ནའང༌། འཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་འཇུག་པ་བདེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། སྡུག་བསྔལ་བདུན་པོ་གཙོ་ཆེར་མི་ལ་སྦྱར་ནས། དེའི་མཇུག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་པ་དང༌། གསུམ་དང་དྲུག་བསམ་པ་རྣམས་སྤྱིར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།

དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་གསུངས་པའི་ནང་གི་དང་པོ་དང་མཐའ་མ་འདི་གཉིས་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་པ་སྡོམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་གྲུབ་ཅིང་། ལུས་དེ་ཡང་ལས་ཉོན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས། འདི་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུའང་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྟེང་ལ་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་སྡོད་གཟོས་མི་བདེ་བ་གང་བྱུང་བ་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་བླངས་ཏེ་རང་དབང་མ་འདུས་པར་གནས་པས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས།

ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་མཚམས་འདིར། ༈ གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྲུག་བསམ་པ་ལ་དྲུག ངེས་པ་མེད་པ། ངོམས་པ་མེད་པ། ལུང་ཡང་ཡང་དུ་འདོར་བ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ། ཡང་དང་ཡང་དུ་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བ། གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་བསམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བསམ་པའི་སྐོར་འབྱུང་ཡང་། གཞུང་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་སྡུག་བསྔལ་དྲུག་གི་སྐོར་རྣམས་གོ་རིམ་ལྡོག་སྟེ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བས། སྐབས་འདིར་ལམ་ཆེའི་ས་བཅད་ལྟར་འཆད་པར་བྱ་བའི་ས་བཅད་ནི།

༈ གཉིས་པ་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་དྲུག དམྱལ་བ། ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ། མི༑ ལྷ་མ་ཡིན། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །དེ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་སོང་བ་དང་། མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས། གཞུང་འདིར་བདེ་འགྲོ་གཞན་ཏེ་ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱི་ས་བཅད་མཛད་པ་ནི། འདི་ལ་གཉིས། འདོད་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁམས་གོང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཆི་འཕོ་དང་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ། སྤ་བཀོང་བའི་སྡུག་བསྔལ། བཅད་པ་དང་དྲལ་བ་དང་བསད་པ་དང་སྤྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཆི་འཕོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གནས་འོག་མར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ས་བཅད་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང༌། །སྟན་ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིང་དང་། །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལ་ནི། །སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྔུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །མཐོ་རིས་འཆི་འཕོ་སྦྲོན་བྱེད་འཆི་ལྟས་ལྔ། །ཞེས་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་རྒ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ནའང༌། འཆི་བར་ཉེ་བའི་ཚེ་གློ་བུར་དུ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་ཉམས་ཤིང་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་སྙིང་མི་འདོད་པ། མེ་ཏོག་གི་འཕྲེང་བ་རྙིང་པ། གོས་ལ་དྲི་མ་ནག་ནོག་ཆགས་པ། སྔོན་མེད་པའི་ལུས་ལ་རྔུལ་འབྱུང་བ་རྣམས་འཆི་ལྟས་ལྔ། ལུས་ཀྱི་འོད་ཆུང་དུ་སོང་བ། ཁྲུས་ཆུ་ལུས་ལ་ཆགས་པ། གོས་རྒྱན་ལས་སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བ། མིག་གི་རྫི་མ་འཁྲབ་པ། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ལྔ་པོ་ཉེ་བའི་འཆི་ལྟས་ཏེ། བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་འཆི་ལྟས་སུ་རིག་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང༌། ཁྱད་པར་སྐབས་གསུམ་པ་ཞེས་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས། ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དེ་མངོན་ཤེས་རགས་པ་ཞིག་གིས་ཤེས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་གནས་ཀྱང་བརྟགས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པས། དེ་མ་ཐག་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ངེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ཟིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མི་བཟད་པ་ཡོད་པས། མི་ལྟ་བུ་ལ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་དོགས་པ་ཙམ་ལས། རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་དེ་འདྲ་མེད་པས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་གསུངས། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་ལྷ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཚེ། ཆུང་བ་རྣམས་སྤ་བཀོང་བ་དང༌། སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བ་གནས་གཞན་དུ་བསྐྲོད་པ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་པའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་ཅིང་ལུས་དང་ཡན་ལག་གཏུབ་ཅིང་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་གསུངས། དེ་ནས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་མངོན་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་ནའང་། རྒྱ་མཚོའི་གཟིངས་ཀྱི་ཕུག་རོན་སླར་ཡང་གཟིངས་ལ་འཁོར་བ་ལྟར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཕེན་པ་ཟད་དེ་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་སྤྱོད་དགོས་ཚུལ་ལེགས་པར་བསྒོམ་མོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་གདུང་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་འཐབ་པ་ན། ལུས་བཅད་པ་དང་། དྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མྱོང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཡང་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རྟེན་དེ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས།

༈ གསུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བསམ་པ་ལ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་གཞུང་འདིར། ཞར་བྱུང་རིགས་དྲུག་ཐུན་མོང་གི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་འཁོར་བ་ལས་མ་གྲོལ་ཕྱིན་ཆད་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཚངས་པར་གྱུར་ཀྱང་སླར་བྲན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་གསུངས་སྐབས་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་པ་དེར་སྦྱར་ནས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྦྲེལ་ནས་གསུངས་ཏེ༑ དེ་ལ་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་ཕྱིན་ཆད་གནས་སྐབས་ཚངས་པ་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཀྱང༌། སླར་བྲན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་ཅིང་། ཕུང་པོ་དེ་བླངས་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མ་མུ་མཐུད་ནས་འདྲེན་པ་ཞིག་འགྱུར་བས། དེ་ཡི་ཆ་ནས་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་འདིའི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ལ། མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས། ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། འབྲས་ཚ་བའི་སྟེང་དུ་ཚྭ་ཆུ་བཏབ་པའི་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་རེག་པ་དང་འཕྲད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་དེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་རྒྱུའི་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་སེམས་བྱུང་མཚུངས་ལྡན་བཅས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན།

ཕྱིན་པས་ངལ་བ་ན་བསྡད་པས་བདེ་བར་སྣང་བ་ལ། ནམ་ཞིག་ན་ཡན་ལག་དང་སྐེད་པ་ན་བ་དེ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ལྟར། ལྟོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཟས་ཟ་སྐབས་ཞིམ་ཡང་། ཟ་དྲགས་ན་སྐྱུག་མེར་ལོག་པ་དང་། དེའི་དྲི་ཙམ་ཡང་ཚོར་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས། མདོར་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱད་དྲགས་ན་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བར་བྱེད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་རང་རེས་བདེ་བར་བརྩི་བའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བས་ན་དེ་སྐད་ཟེར་ལ། གཞན་ཡང་། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །ཞེས་པའི་གསུང་ནུས་པ་ཅན་འདིས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའང་འཇིག་པ་དེ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེད་པས་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་རྒྱུ་ཡི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་མ་རིག་པ་ཞེས་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དེ་ཡིན་པས་བློ་བདེ་བའི་གཞི་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ནས་འཁྱགས་པའི་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་ཞིག་དེ་ལས་མ་ཐར་གྱི་བར་དུ་དྲོ་བའི་སྐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཕུང་པོ་དེ་གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྐྱེ་བས། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་གསུངས། དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་ཕྱིན་ཆད་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བ་དེའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང་། ཕུང་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ལས་འོས་མེད་པས། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ཆ་ཤས་མང་པོ་སྤུངས་པའི་རིར་གྱུར་པ་དང་མཚུངས་ལ། དེ་ཡང་ཉེར་ལེན་གྱི་དོན་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཡིན་པས་དཔེར་ན་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལ་ཤིང་གི་མེ་ཟེར་བ་བཞིན་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཐོབ་འདོད་དང་། ད་ལྟའི་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཤིང་ལ་འབྲས་བུའི་ཤིང་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་དེས་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། གཅིག་ལས་གཅིག་བྱུང་བས་འཁོར་བར་འཁོར་རོ།།

གཞུང་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དྲུག་བསམ་པ་མཚམས་འདིར་འབྱུང་བས། ༼༡༽ ངེས་པ་མེད་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེར་མ་ཟད། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ནི་བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད། །སྐྱེས་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་དག་བཤེས་ཉིད་དང༌། །ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མཆིས་པས་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་དགྲ་གཉེན་མང་པོ་གོ་ལྡོག་པ་སྐྱེ་བ་རིམ་བརྒྱུད་ལ་འོང་བ་མ་ཟད། ཚེ་འདིར་ཡང་ཚེ་སྟོད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཛའ་བ་དག་ཚེ་སྨད་ལ་དགྲར་འགྱུར་བ་དང༌། ལོ་སྔོན་མ་གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་དུ་ཆ་བའི་མི་ཞིག་ལོ་རྟིང་མ་གཉེན་གྱི་དྭངས་མར་འགྲོ་བ་སོགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས། དགྲ་གཉེན་ལ་ངེས་གཟུང་གི་ཡིད་བརྟན་མི་ཐུབ་པས་ངེས་པ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ།

༼༢༽ ངོམས་མི་ཤེས་པའམ། ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་སྲིན་བུས་ཉེན་པ་ནི། །བདེ་བའི་དོན་དུ་མེ་ལ་ཀུན་བརྟེན་ཀྱང༌། །ཞི་བར་མི་འགྱུར་དེ་དག་འདྲ་བར་ནི། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་སྔོན་ཆད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལྷའི་བདུད་རྩི། བར་མ་མའི་ནུ་ཞོ། ཐ་མ་མི་གཙང་བའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་བཏུང་པའང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་ལས་ཆེས་མང་མོད། དེས་ཀྱང་ངོམས་སུ་མེད་པ་མཛེ་ཅན་མེ་ལ་བརྟེན་པའི་དཔེ་ལྟར་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པར་བསམ། རང་རེས་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཆེད་དུ་བདེ་སྐྱིད་ཇི་ཙམ་བསྟེན་ཡང་། དེས་ཚིམ་པ་མེད་པར་ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། རྙེད་བཀུར་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་བྱུང་ཡང་ཆོག་ཤེས་མེད་པར་མི་ལྟོགས་པས་ཟས་ཟ་བ་ལ་རྔམ་ནས་སྡོད་པ་ལྟར། སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཇི་ཙམ་བྱུང་ཡང་ཚོད་འཛིན་ཆོག་ཤེས་མེད་པ་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།

༼༣༽ ལུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོར་བ་ནི། ངོམས་པ་མེད་པ་དེའི་དབང་ལས་ཐབས་ཤེས་དུ་མས་ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་གྲངས་མེད་གཞན་གྱི་སྣ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས། ལུས་རྟེན་བགྲང་མི་ནུས་པ་ནི། མྱ་ངན་བསལ་བ་ལས། ཕན་ཚུན་འཐབ་དང་རྩོད་པའི་ཕྱིར། །མགོ་བོ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ། །སྤུངས་ན་དེ་ལྟར་མཐོ་བ་ནི། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཐལ། །ཞེས་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་དོར་བ་གཞན་རྣམས་ཕར་ཞོག མཚོན་གྱིས་གཏུབས་ཏེ་ཤི་བའི་མགོ་བོ་རྣམས་སྤུངས་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་མཐོ་བར་འགྱུར་བས། ད་དུང་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་ན་ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་བའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས་སྙམ་དུ་བསམ། ལུས་ནི་ཞེན་ཆགས་བྱ་ཡུལ་དང་། བློ་གཏད་བཅོལ་ས་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་རློམ་ཡང་། དེ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདོར་དགོས་པ་མ་ཟད། ད་བར་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་སྐྱིད་གང་ཡིན་ནའང་མྱོང་གོ་ཆོད་པ་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མི་འདུག་པས། ད་དུང་ཡང་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིངས་ཐག་འདི་ལས་གྲོལ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ཕྱིན། སྔར་བཞིན་འོང་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས་སེམས་ལ་སུན་སྣང་སྐྱེ་བ་ཞིག་བྱ།

༼༤༽ ཡང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། མངལ་སྒོ་གྲངས་མེད་འགྲིམ་པ་ནི། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཙམ། །རི་ལུར་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་རང་ཅག་གི་རྩ་བའི་མ། དེའི་མ། དེའི་ཡང་མ་ཞེས་བགྲང་བའི་ཆེད་དུ་ས་ཆེན་པོ་འདི་རིལ་བུར་ཆུང་ངུར་དྲིལ་ནས་བགྲངས་ཀྱང་འདྲེན་མི་ཐུབ་པ། ཐུག་མཐའ་ཞེས་པས་ནུས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། དོན་གྱི་རང་གི་མ་ཡང་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་སྔར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། སླད་ནས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱའོ།།

༼༥༽ ཡང་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བའམ། མཐོ་དམའ་མ་ངེས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ནི། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང༌། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང༌། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་། སྔར་བྱས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་ཟད་པའི་མཐུས་དེ་ལ་གསོས་འདེབས་པ་པོ་བྱུང་ན། ཡང་། བྲན་དང་ངན་སོང་སོགས་དམན་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཉི་ཟླ་ཡང་མུན་པའི་སྨག་རུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། སྟོབས་འབྱོར་གྱི་དྲེགས་པས་མྱོས་པ་མང་པོའང་རྒྱལ་པོའི་ཆད་ལས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་ཟླས་བཅོམ་པས། ཁས་ཞན་ལ་མངའ་ཐང་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་རྣམས་བསམ།

༼༦༽ གྲོགས་མེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བར་གནས་པའི་རིང་དེར་སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་བླངས་པ་དང་། ལེན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རིང་ལའང་། རང་ཉིད་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུ་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་མགཏོགས། གདེང་ཁེལ་བའི་གྲོགས་ཡིད་བརྟན་བྱ་ཡུལ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤུལ་དུ་ལུས་འགྲོ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལུས་འདི་གཅིག་པུ་བྱུང་བ་ཡང༌། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་དག །ཞིག་སྟེ་སོ་སོར་འགྱེས་འགྱུར་ན། །མཛའ་བ་གཞན་དག་ཅི་ཞིག་སྨོས། །ཞེས་འཆི་བའི་དུས་སུ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལ་ཡིད་འཇིགས་ཞུམ་ཞུམ་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་མྱོང་ཟིན་པ་དང༌། ད་ལྟའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་དཔགས་ན་སླར་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ལས་འོས་མེད་དེ། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེས་ཕན་ཆད་ན་ཚ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི། ན་རྒྱུ་ཞིག་ན་བ་ཡིན། འཆི་རྒྱུ་ཞིག་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་མི་འོས་པ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན། འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན། འཁོར་བར་གནས་རིང་ལ་དེ་ལས་མ་འདས། རང་ཅག་དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ན་སྐྱེ་བ་སྤོང་དགོས། དེ་ལ་རྒྱུ་སྤོང་དགོས་ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། སྤྱད་པས་མི་ངོམས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་སྒོ། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི། །ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་ཐར་པའི་བདེ་བ་ལ༑ ༑དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་འདི་ལ་བདེ་སྐྱིད་དུ་རློམ་ནས་ཇི་ཙམ་ལོངས་སྤྱད་ནའང་ངོམས་པ་མེད་ཅིང་། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས། ཆོག་ཤེས་ཅན་གྱི་སྒོ་ཁང་ན། །ཕྱུག་པོ་སྒོ་ཉལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། །འདོད་པ་ཅན་གྱིས་མ་ཚོར་འདྲ། །ཞེས་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོག་ཤེས་ཡོད་ན་དོན་གྱི་ཕྱུག་པོ་དང་། ཆོག་ཤེས་མེད་ན་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌ཚིམ་པ་མེད་པར་དོན་དུ་དབུལ་པོར་གྱུར་པས། སྤྱད་པས་མི་ངོམས་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་འཇུག་སྒོ་ཡིན་པ་དང་། ངོམས་པ་མེད་པའི་དབང་ལས་རྒྱ་བཤིག་སྟོང་འགུགས་བྱ་རྒྱུ་དུ་མས་སེམས་ཁྲལ་མང་ཞིང་། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་ལ། སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཕུགས་སུ་ཡིད་བརྟན་རུང་བ་དང་བློས་བཀལ་ཆོག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས། མཐོན་པོའི་མཐའ་མ་ལྟུང་བ། འགྲོགས་པའི་མཐའ་མ་འབྲལ་བ། གསོན་པའི་མཐའ་མ་འཆི་བ། བསགས་པའི་མཐའ་མ་འཛད་པ་ལྟ་བུ་མཐར་རྒུད་པས་མ་བསྡུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་མཐོང་ནས། དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས།

སྨྲས་པ། མངལ་མི་གཙང་རྫས་ཀྱི་ལྗན་ལྗིན་ཁྲོད། །ཡུལ་གཟུགས་སྣང་མི་མཐོང་མུན་ཁུང་དུ། །ཡོངས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་རབ་གཙེར་བའི། །ལུས་ལང་ཚོ་རྒྱས་པའི་མཛེས་སྡུག་ཅན། །སྐྲ་མིག་སྨན་མདོག་དེ་གངས་ལྟར་དཀར། །མདངས་འོད་བཀྲག་ཅན་དེ་མུན་ལྟར་གནག །ལུས་དྲང་པོར་སྐྱེས་པ་གཞུ་ལྟར་གུག །ཡུལ་འདོད་ལ་སྲེད་བྲལ་རྒ་བས་ནོན། །སྨན་མོ་བོན་རིམ་གྲོས་མ་ཕན་པར། །ཞག་རེ་རེ་སོང་གིན་ཇེ་ཐུར་ན། །གྲོགས་ཉེ་དུ་གཡོག་འཁོར་སུན་ནས་འབྱོལ། །འདི་གཤིན་རྗེས་འབོད་པའི་ཕོ་ཉ་ཡིན། །དུས་ད་ལྟ་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་འདྲའི། །གཟུགས་ཟག་ཕུང་མལ་སྟན་སྟེང་བཞག་ནས། །ཡིད་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་བར་དོ་ཡི། །འཕྲང་རིང་པོ་བརྒལ་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམ། །ཐབས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ཉེར་བཟློག་ཀྱང༌། །སྡང་དགྲ་གདོན་འཚེར་བ་ཆར་ལྟར་འབབ། །ཤ་ཐང་ཐང་བསྒྲུབས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་གཉེན། །སོས་ཐན་པའི་སྤྲིན་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུར་འཐོར། །ལུས་ལྷ་ཡི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་དུ། །སེམས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་མྱོང་བའི། །ལྷ་འཆི་བའི་ལྟས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེས། །སྙིང་ལྕགས་ལས་བྱས་ཀྱང་འགས་མིན་ནམ། །བྱ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕུར་འཕུར་ནས། །མཐར་ས་ལ་འབབ་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །གནས་སྲིད་རྩེར་ཕྱིན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་འདིར། །ལར་འགལ་མེ་ལྟ་བུར་འཁོར་བས་སྐྱོ། །དཔལ་ལྷ་མིའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་རྣམས། །བྲན་ཡང་བྲན་འགྱུར་ཞིང་གནས་ངན་ལེན། །ལྷ་ཉི་ཟླ་མུན་པའི་རུམ་སྐྱེ་ན། །ད་འཁོར་བར་ཕྱི་ཕྱག་འཚལ་རེ་རན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

ཀུན་འབྱུང་གི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ།

༈ དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་བཤད་ནས། སྡུག་བསྔལ་བའི་འཁོར་བ་དེའི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཐབས་ཡོད་མེད་དང་། འཁོར་བ་དེ་མཐའ་ཅན་ཞིག་བྱ་ཐུབ་མིན་བརྟགས་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསྒོམ་པ་ནི། འདི་ལ་གསུམ། ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེ་ཚུལ། དེས་ལས་གསོག་པའི་ཚུལ། འཆི་འཕོ་བ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ཉོན་མོངས་ངོས་བཟུང་བ། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ། ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དང་པོ་ཉོན་མོངས་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས། ཉོན་མོངས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚུལ་འདི་རྣམས་འཆད་པ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྲིད་པའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་མི་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་དགོས། སྤོང་བ་ལ་རྒྱུ་ངོས་ཟིན་དགོས་པས། གང་ཡིན་ན་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཡོད་པས་གཙོ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞིང་ས་སྐམ་པོ་ལ་ས་བོན་བཏབ་ཀྱང་ཆུ་ལུད་སོགས་དང་མ་འཕྲད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་ལྟར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་བརྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་ལས་བསགས་པའི་མི་ཞིག་ལས་དེ་དང་མ་འཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན། ལས་དེ་སྟོང་ཟད་དུ་སོང་ནས་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་ཡིན་པས། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་བཅོམ་སྟེ་སྲེད་པ་ལས་རྣམ་པར་བརྒལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་དེས་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་ཆོས་གཞན་འཕེན་མི་ནུས་ཏེ། སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་པའི་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་བཅོམ་སྟེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་གང་འབྱུང་བ་ན་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་འཇམ་པོར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་སྐྱེ་ན་གོང་གི་སེམས་ལྷོད་པོར་ཡོད་པ་དེ་དཀྲུག་སྟེ་རང་དབང་མེད་པར་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ།

སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཆེན་སྐྱེ་ན་སེམས་མ་ཞི་བ་འོང་སྲིད་ཀྱང་། དེ་ནི་དྭང་བླངས་ཀྱིས་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་ཤིང་། སྙིང་རྗེ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ན་བློ་མི་ཞི་བར་མི་བྱེད། དེས་ན་“རང་དབང་མེད་པར་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་”ཞེས་སྦྱར་ན་ལེགས་སམ་སྙམ་པ་ངོས་ཀྱི་ཚོད་དཔག་ཡིན།

ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ནང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་འཇོག་ཚུལ་མཚུངས་ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་བཤད་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཕྲ་མོའང་འབྱུང་བས། ཉོན་མོངས་ཕྲ་རགས་ལ་ཞིབ་པར་དཔྱད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཀུན་བཏུས་ནས་གསུངས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེའང་ཐུན་མོང་ངམ་རགས་པའི་ཉོན་མོངས་ལ་བརྩི་དགོས་སམ་སྙམ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཚད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན།

ཉོན་མོངས་ངོས་གཟུང་བའི་སྐབས་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ལྟ་མིན་ལྔ་ཞེས་དབྱེ་བ་རྣམས། ལྟ་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་བློ་དེའིརང་བཞིན་གྱི་འཆར་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་ཡང་། ལྟ་བ་ལྔ་ནི་རང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ལ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོའང་ཤེས་རབ་ཡིན་དགོས། སྤང་བྱའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ན། དེའི་གཉེན་པོའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་མིན་པའི་བློ་ཕལ་པས་སྤོང་མི་ནུས།

ལྟ་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བ་མ་ཟད། ཞེ་སྡང་འཕེལ་བྱེད་དང་། ཁོང་ཁྲོའི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བར་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བྱེད་དུ་འགྲོ་སྲིད། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་ཆོད་མི་འོང་ནའང་། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ལ་ཐུག་པས། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སོང་བ་དེས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་རང་རེས་ཉམས་མྱོང་གིས་བརྟག་ནའང་ཅུང་ཟད་གོ་ནུས། ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེའི་ཡུལ་དེ་བདེན་པ་དང་། ཚུགས་ཐུབ། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་བློ་ལ་འཆར་ཞིང་། ནམ་ཞིག་ཡུལ་དེ་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་དང་། ཚུགས་ཐུབ་མིན་པ་ཤེས་ན་ཆགས་སྡང་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བས། ཆགས་སྡང་གི་བློས་འཛིང་སྟངས་ལ་ཡུལ་དེ་ཚུགས་ཐུབ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་འཛིན་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཉོན་མོངས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ལ་ཐུག་ཡོད་པས། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་གསུངས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་ན་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་གཞི་དེ་ཉིད་ལྷུག་ཏུ་བཏང་ནས་འཛིན་པ་ཨ་འཐས་ཀྱི་ཤུགས་བཅག་པ་ཡིན།

༈ ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྲར་ལངས་ཀྱང༌། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་འཁྲིད་ཅིང་འཇུག་མི་ནུས། །ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཅན་དགྲ་འདིས་ནི། །གང་དང་འཕྲད་ན་རི་རབ་ཀྱང༌། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་མི་ལུས་པ། །དེར་བདག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འདོར། །ཞེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དགྲར་ལངས་ཀྱང་ཚེ་ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་མི་ནུས་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འདི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་མནར་ཏེ་ཐལ་བར་རློག་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་པས། ཉོན་མོངས་ཟེར་བ་དེ་རྣམས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་དགྲའི་དྭངས་མར་ཤེས་དགོས། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དགྲ་བོ་མི་བསྲུན་པ་གདུག་པ་ཅན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཇི་ཙམ་རིང་ཡང་མི་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནར་གནོད་པར་ནུས་ཤིང་། ཐ་མལ་པའི་དགྲ་བོ་དེ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེ་ནའང་རང་གི་ལུས་སྲོག་འདི་ལ་འཚེ་བ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཚེ་རབས་ཕྲེང་བར་སྡུག་ལ་སྦྱོར་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། དེ་སྔ་རྒྱ་དམར་གྱི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སོགས་སུ་དབང་འཛིན་པ་རྣམས་ནས་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་མི་སྣ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་བསམ་ལྡན་པ། ཤེས་ཡོན་ཡོད་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་འཐབ་འཛིངས་དང་མནར་གཅོད་སྡུག་གྱོང་བཏང་ནས་ལྟོགས་གྲིར་ཤི་བ་དང་། དམར་གསོད་བཏང༌བ་ཅི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཚད་ལས་འདས་པའི་ཁོངས། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་བཅུ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བོད་མིའི་མིང་ཐོ་འབྱོར་བའི་ནང་དུ་མི་གྲངས་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཉིས་ཙམ་ལུས་སྲོག་བྲལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་དེ་ནི། བོད་ཀྱི་མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ནས། ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་གྲོངས་སྐབས་གྱོང་གུད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྤྲད་ཀྱང་། སྐྱེ་གནས་ཕྱི་མ་ངན་སོང་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོའི་འཁོར་བའི་གནས་གང་དུའང་འཕེན་མི་ཐུབ་པས། ཐ་མལ་པའི་དགྲ་བོས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་གནོད་པར་བྱ་ཐབས་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོས་རང་ཉིད་འཕྲལ་སེལ་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། འདོད་ཆགས། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རང་གཞན་དུ་མར་འཕྲལ་ཡུན་གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་མི་བདེ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཤིང་། མདོར་ན་རང་གིས་རང་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་དང་། ནད་མ་ཐེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཤི་བརྒྱབ་པ་ཚུན་ཆད་འོང་བ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ། སྔ་མོ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་གསུང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ནང་། ལྷ་སར་ཆ་ཕྲེང་བ་ཞིག་ཉིན་གཅིག་སེམས་འཁྲུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཙང་ཆུར་མཆོང་ནས་རང་ཤི་བརྒྱག་རྒྱུར་སེམས་ཐག་བཅད་ཀྱང་། རང་གར་མཆོང་མི་ནུས་པར་མཐོང་ནས་ཨ་རག་ཤེལ་དམ་གཅིག་འཁྱེར་ཏེ་ཆུ་ཁར་སོང་ཞིང་། གཙང་པོའི་ཁ་ལ་སླེབས་ནས་ཨ་རག་དེ་འཐུང༌བཞིན་ཆུ་ལ་མཆོང་མ་ནུས་པར་ལུས་ཏེ། མཐར་ཨ་རག་ཆ་ཚང་བཏུང་རྗེས་ཤེལ་དམ་སྟོང་པ་འཁྱེར་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་སྐྱེས་སྐབས་ཅི་ཡང་བྱ་སྲིད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཚེ་འདིར་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། གཉེན་ཉེ་དུ་བཟང་པོ་ཡོད་པ། ལུས་ཁམས་བདེ་བར་འཚོ་བ་དེ་རྣམས་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་ལ། བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་གཞི་རྩར་བརྩི་ནའང་། གཉེན་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པའི་མཛའ་བཤེས་དཔུང་རོགས་དེ་རྣམས་མི་རང་ཡིན་པས་བློ་མི་མཐུན་པར། ཆགས་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་མགོ་མ་ནོན་པའི་དབང་གིས་ཕ་གཅིག་མ་གཅིག་གི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀྱང༌དགྲ་བོར་གྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་བཟོད་སྲན་དང་། ཁོག་ཡངས་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་བསྐྱེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་མ་ཐུབ་པར། ཉེ་འབྲེལ་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱང་འུ་ཐུག་དགོས་པ་དང་སྣ་ཚིག་དགོས་པ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ། ཚེ་འདིར་བདེ་སྐྱིད་སྟེར་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་རྣམས་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུ་ནོར་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་གཏན་དུ་བདེ་བར་གནས་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་འདི་ཚེ་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་སྨོས་མ་དགོས་པར། ཚེ་འདིར་ཡང་བྱུར་གྱི་སྣ་འདྲེན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བློ་དེ་རྣམས་རྟག་ཏུ་རང་རེའི་བློའི་བརྒྱུད་ནས་གྲོགས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྙིང་ཉེ་བ་དང་། དཔུང་རོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཆར་ནས་མགོ་བསྐོར་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་ཕྱི་ནས་འོང་བ་ཞིག་མིན། དཔེར་ན། དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ནང་ངལ་རྩོལ་མི་མང་བཤུ་གཞོག་མྱོང་མཁན་རྣམས་ལ་ཐོབ་ཐང་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་དང༌། བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་རྣམས་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཟེར་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནའང་། ལག་ལེན་དངོས་སུ་འགེལ་སྐབས་བྱམས་བརྩེའི་བསམ་བློས་མ་འདེངས་ཤིང་། བྱམས་བརྩེ་དོ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྩི་མ་ཐུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མ་མཐོང་བས། བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་གྲལ་རིམ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་། འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་རྩལ་འདོན་བྱས་པས། གྲལ་རིམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་མངའ་བདག་དང་། མངའ་ཚབ་ཟེར་བ་དེ་རྣམས་གཏོར་ཡང་། ད་དུང་གཏོར་རྒྱུའི་དགྲ་མང་པོ་ཞིག་མུ་མཐུད་ནས་བྱུང་སྟེ། བསམ་ཕོད་པ་དང་། བཤད་ཕོད་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་གླེང་ཡང་། རྒྱལ་ཁབ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པོ་བྱུང་ན་གཏན་ནས་མི་བཟོད་པར། ཀུན་གྱི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་འཕྲོག་ཅིང་། ཆགས་སྡང་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དབང་གིས་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དྭོགས་པ་ཟ་བ་དང་། སུ་ལའང་བློས་འགེལ་མི་ཐུབ་པར་ཕྱི་ནང་གང་སར་སོ་ཉུལ་བཙུགས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་འཇིགས་སྣང་དང་། དངངས་སྐྲག་ཁོ་ནའི་འོག་ཏུ་འཚོ་དགོས་པ་དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་དྭོགས་ཟོན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་དེའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས། རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའང༌དོན་ལ་མ་འཁྱོལ་བ་འདི་བྱུང་བ་རེད།

དེ་དང་མཚུངས་པར་ཆོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནང་མཚོན་ནའང་། རང་ཉིད་ནས་དད་པ་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་ལེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཉོན་མོངས་འདུལ་ཐབས་སུ་མ་སོང་བར། ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་ཤོར་བའི་རྐྱེན་ལས་ཕན་ཚུན་ཆགས་སྡང་འཁྲུག་རྩོད་འབྱུང་བཞིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཤེས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱང་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་བ་ལྟར། ཉོན་མོངས་ནི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་རང་གི་སེམས་ནང་ཡོད་ཅིང་། སྔར་ཕན་ཉོན་མོངས་པས་རང་རེ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དེའི་རྗེས་སུ་རང་ཉིད་རྐུན་མས་དེད་པའི་བ་བཞིན་རང་དབང་མེད་པར་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་པས། འཁོར་བའི་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མར་འཁོར་བ་འདི་བྱུང་ལ། ད་ཆ་རང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཚུར་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ཡང་དཔེར་ན། ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ལེགས་པོ་ཡིན་མིན་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་ནས། མ་རུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་རྙེད་སྐབས་རང་གིས་དེ་ལ་ཡིད་གཟབ་བརྟན་པོ་བྱེད་པ་མ་ཟད། གཞན་ལའང་དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་བཤད་པའི་ཐོག་ནས་བློ་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན། རིམ་བཞིན་ཁོང་ཁྲོ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་གཞོན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀྲོག་ཀྲོག་དང་། ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་གང་དག་རིམ་བཞིན་ང་རྒྱལ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་ཞིང་། ཞི་དུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡ་རབ་ཏུ་མཐོང་ནས་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་གྱི་ཉེས་དམིགས་ལའང་དེ་བཞིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བློའི་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན། རིམ་བཞིན་ཉོན་མོངས་དེ་རྣམས་མགོ་གནོན་ཐུབ། རང་རེའི་མཐོང་ཆོས་ལ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཉམས་མྱོང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་མི་ཐུབ་ནའང་། དེའི་ལྡོག་ཟླར་འབད་བརྩོན་ཐབས་ཤེས་བྱས་སྐབས། ཉོན་མོངས་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་བཞིན་པ་འདི་ཡིན་པས། རང་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་བློ་ངན་འདི་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བར་ངེས། རེ་ཞིག་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་རང་ལ་ཕན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཆར་ཏེ། རང་ཉིད་སྐྱོབ་བྱེད་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་རང་ལ་མ་འོས་པ་དང་མ་འཚམས་པར་བྱས་ན། དེ་ལ་ཁྲོ་མི་འོས་པ་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ལུགས་སུ་མི་བརྩི་བ་ལྟར་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ཁྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུའི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཚུལ་དང་། ཕན་འདོགས་འབྱུང་བཟོར་རློམ་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་རེ་ཞིག་སྲིད་ནའང་། ཕ་རོལ་པོར་གདོང་ལེན་དགོས་སྐབས་དང་། དེ་མིན་གོ་སྐབས་གང་ཡང་རུང་བར་སྙིང་ནས་ཁྲོ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཁྲོ་ཡོད་ན་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་ཟང་ཟེིང་དུ་གྱུར་ཏེ་རྣག་ཐོག་གཙག་ཁེལ་ཇི་བཞིན་འབྱུང་བ་ཉུང་ཞིང་། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བློ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བསམ་བློ་བག་ལྷོད་ཐོག་ནས་ཡ་ལན་སྤྲོད་ན། གནད་ལ་ཁེལ་བར་ཕན་ཚབས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་ལ༑ རླབས་ཆེ་བ་དང་ཤུགས་ཆེ་བ་ཞིག་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཡིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་འཁུར་བཞེས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གཅིག་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་བརྩེ་ཡང་། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་འདོད་པ་གང་ཡོད་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པར། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འཚམས་པར་གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དཀར་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་སྣ་ཚོགས་བཀལ་བར་མཛད་ནའང་། སྙིང་ནས་ཁྲོ་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་པ་ཞིག་དང་འབྲེལ་དགོས་པའི་གཏམ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གཞན་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་ལྟ་བུ་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་། ཞེ་སྡང་གནང་བའི་སྐབས་མེད། དེས་ན་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་སེམས་གཙང་མ་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཀྱི་དྲི་མས་མ་སྦགས་ཤིང་། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མེད་ན། འགྲུབ་ཐབས་རྩ་བ་ནས་བྲལ་བས། རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་རྒྱུ་དངོས་སྤྲོད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་གཏོང་བ། བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་རྣམས་རྫུན་པའི་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། དོན་དམ་པར་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཞིག་མིན་པས། མདོར་ན་བློ་དུལ་བའི་ཆ་དང་མ་དུལ་བའི་ཆ་གཉིས་ནས། བློ་དུལ་བའི་ཆ་དེ་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་དང་། དེ་མེད་ན་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཐོན་མི་ཐུབ་པས། བཟང་པོའི་ཆ་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་བློ་དེ་རྣམས་སྤེལ་དགོས་པ་དང་། ངོས་ལེན་བྱ་དགོས་ལ། ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་དོར་དགོས་གཤིས། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་དེ་ངོས་བཟུང་ན་ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེས་པས་སེམས་བློང་བློང་པོར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ལ་མ་ཞི་བར་འཇོག་པས། དེ་འདྲ་བའི་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ངོས་འཛིན་དགོས་ལ། ཚུལ་དེ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ།།

༈ གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དམ། ངོ་བོ་འཆད་པ་འདི་ལ་བཅུ། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། ཐེ་ཚོམ། འཇིག་ལྟ། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། ལོག་ལྟའོ།།

༡༽ འདོད་ཆགས་ནི། རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་ཤོག་བུ་ལ་སྣུམ་ཕོག་པ་བཞིན་དབྱེ་དཀའ་བས། མི་ནད་རོ་ཡོད་པ་ཞིག་འཕྲལ་དུ་ལུས་ཐང་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ལ། ནད་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཟས་ཟོས་པས་ཟུག་གཟེར་བསྐྱེད་པ་བཞིན། ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་ཕོ་མོ་དང་རྟ་ཕྱུགས་གོས་དར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ན། དེས་གསོས་བཏབ་པས་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་བ་དེ་མངོན་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལངས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་རེག་པ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བློ་དུང་དུང་བ་ཡོང་བའི་ཉོན་མོངས་དེ་འདོད་ཆགས་ཡིན་པས། ཉམས་ལེན་གྱི་ཚེ་རང་ཉིད་ཡུལ་གང་ལ་ཆགས་ཡོད་པ་བཞིན་དངོས་སུ་བལྟར་ཡོད་དམ་མེད་ནའང་སེམས་ཀྱིས་གསལ་བཏབ་པ་ན་སྔར་ཤེས་པ་སོ་ན་ཡོད་པའམ། གཟུ་བོར་གནས་པ་དེ་འདོད་ཆགས་མངོན་གྱུར་གྱི་བློས་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་གཞན་རྣམས་འགགས་ཏེ་བསྲན་པར་མི་བཟོད་པའི་ཆགས་པ་སྐྱེས་པ་ན། དེ་ཉིད་བཅར་གྱིས་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། སྔར་རང་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་བ་དེ་བཞིན་གཉེན་ཉེ་དུ་རྒྱུ་ནོར་གཏམ་སྙན་གྲགས་སོགས་ཆགས་ཡུལ་གང་དང་གང་མཐོང་བའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན། ཡུལ་དེ་ལ་ཆགས་སེམས་མངོན་གྱུར་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེས་ནས། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང་། རང་བློར་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཤར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པའི་བློ་ཤུགས་ཅན་གྱིས། ཡུལ་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བ་དང༌། ཐིམས་ཤིང་འདྲེས་པ་ལྟ་བུས་ཞེན་པ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཟེར་བས། ཚིག་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་མྱོང་བར་བཀལ་ནས་འདོད་ཆགས་ངོ་འཕྲོད་པའི་རྗེས་སུ་ཁོ་ནམ་བྱུང་ཙ་ན་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཁ་རྒྱལ་དུ་སོང་བའི་ཆོས་དེས་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་གསུངས།

དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་མི་ཞིག་གསོད་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་བྱད་དབྱིབས་སོགས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་སླར་ནམ་བྱུང་བའི་ཚེ་མཚོན་བསྣུན་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འབན་གུང་རྒྱལ་གྱིས། ཉོན་མོངས་པའི་མཁར་སྒོར་གཉེན་པོའི་མདུང་ཐུང་འཛིན་གསུངས་པ་ཡང་འདི་དག་ལ་དགོངས་པར་སྣང་ངོ༌།།

༢༽ དེ་ནས་ཞེ་སྡང་ངམ་ཁོང་ཁྲོ་ནི། དགྲའམ་མི་མཛའ་བ་ཞིག་མཐོང་བའི་ཚེ། མནར་སེམས་རྩུབ་མོས་འདི་ལ་ཐབས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གནོད་པ་བྱ་ན་སྙམ་པའི་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སོལ་མེ་རླུང་གིས་སྦར་བ་ལྟ་བུའི་དམར་ལམ་ལམ་པ་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཁོང་ཁྲོ་ཡིན་པས། རང་ཉིད་མི་དགའ་སའི་དགྲའམ་ཁོང་ཁྲོའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ལྡན་དང་སེམས་མེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང་། ཡུལ་དེ་མཐོང་བའི་ཚེ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་བློར་མི་འབབ་པའི་རྣམ་པར་ཤར་ཏེ། འཕྲལ་ཕུགས་རྒྱང་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་གཞན་པ་ཚང་མ་བཀག་ནས། དེ་ལ་གནག་སེམས་རྩུབ་མོས་ཐབས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གནོད་པ་བྱ་ཐུབ་ན་སྙམ་དུ་ཞེ་ནས་སྡང་བའི་སེམས་རྩུབ་མོ་མནན་མི་བཟོད་པ། དབུགས་ཀྱང་རྒྱང་འོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས། བློ་སྐྱེ་དུས་རེ་ཞིག་སྣང་བ་གཞན་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་སྟེ། མི་དེ་ལྐུགས་པ་དང་། སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར།

༣༽ ང་རྒྱལ་ནི། བདག་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་རིགས་མཐོ་བ། ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ། ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན། ལུས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་འདི་དག་གིས་བདག་གི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མི་བསྡོ་སྙམ་པའི་རང་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དེ་ང་རྒྱལ་ཡིན་པས། རིགས་རུས་སྐྱེ་ཁུངས་བཟང་པོ་དང་། ཐོབ་གོ་ས་ཡོད་པ། རྒྱུ་དངོས་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱིས་ཕྱུག་པ། གཟུགས་བྱད་བཟང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རློམ་སེམས་ཤིག་སྟེ། ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་མི་དེའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྦོག་ཤིག་གེ་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནུས། འདི་ལ་ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བཅས་རིགས་བདུན་གསུངས།

༤༽ མ་རིག་པ་ནི། སྐར་ཁུང་མེད་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་དངོས་པོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། མུན་པའི་དབང་གིས་དཀར་ནག་དང་ལེགས་ཉེས་སོགས་མི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ལས་འབྲས་བདེན་བཞི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོགས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐའ་དག་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་གསལ་བར་བྱེད་པ་པོའི་ཉོན་མོངས་དེ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། མ་རིག་པ་ལ་ངོས་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་། སྤྱིར་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཙམ་གྱི་མ་རིག་པའམ་མ་རྟོགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའམ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་འཇོག ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཙམ་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་ལའང་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཙམ་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལའང་འོང་ཆོག

༥༽ ཐེ་ཚོམ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་འབྲས་སོགས་གསུང་རབ་ནས་བཤད་པ་འདི་དག་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་པོའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དང་། དོན་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ། ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཡོད་ལ།

༦༽ འཇིག་ལྟ་ནི། མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འཇིག་ཅིང༌། གཅིག་མ་ཡིན་པ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུའི་གདགས་གཞིའི་སྟེང་ནས་ང་དང་ངའི་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་དང་ངའི་ཞེས་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའམ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། མདོར་ན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ང་དང་ངར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། ལྟ་བ་ལ་ནང་གསེས་ལྔར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན།

༧༽ མཐར་ལྟ་ནི། ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་ངར་བཟུང་བ་དེ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གམ་འདི་ནས་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ལའང་རྟག་ཆད་གཉིས་ཏེ། ང་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཡན་གར་དུ་ཡོད་པ་འཛིན་པའི་རྟག་མཐའ་དང་། ཡང་རང་རྐྱ་བའི་ང་དེ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་མེད་པར་བལྟ་བའི་ཆད་ལྟ་དེ་དག་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན།

༨༽ ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་གསུམ་པོ་གང་རུང་དང༌། དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ།

༩༽ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནི། རང་གི་བློ་ངོར་འཆལ་ཚུལ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སྐྲ་བྲེགས་པས་གཡང་གཞི་དང་ཀེང་རུས་འཆང་བ། ཟས་གཅོད་པ། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ། རྐང་པ་གཅིག་གིས་འགྲེང་སྟེ་ཉི་མ་ལ་བལྟ་བ། གཅེར་བུ་ལུས་ལ་ཐལ་བ་བྱུགས་ཤིང་ངག་མི་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང༌། དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། དེ་ཡང་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལ་རློམ་པའི་མཆོག་འཛིན་མིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་མངོན་ཤེས་ཐོབ་ནས་ཚེ་སྔ་མ་ཁྱི་ཕག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་རྒྱུ་དེས་མི་ལུས་ཐོབ་པར་བཟུང་ནས། ད་ལྟ་བརྟུལ་ཞུགས་དེ་འཛིན་པ་སོགས་ལོག་ལྟ་ཞིག་དགོས་གསུངས།

༡༠༽ ལོག་ལྟ་ལ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་བལྟ་བ་སྐུར་འདེབས་ལོག་ལྟ་དང་། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་བལྟ་བ་སྒྲོ་འདོགས་ལོག་ལྟ་བཅས་གཉིས་སུ་བཤད་པས། དཔེར་ན། ལས་འབྲས་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་འདེབས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ལོག་ལྟ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་ཚངས་པ། དབང་ཕྱུག ཁྱབ་འཇུག་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་ལོག་ལྟ་ཡིན་ནོ།།

སྐབས་འདིར་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་ཞེས་ཉོན་མོངས་བཅུ་བཤད་པས། དེ་ལྟར་ཉོནམོངས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་བཤར་དང་སྐྱོར་སྦྱང་ཙམ་དུ་སོང་བ་མིན་པའི་རེ་རེ་བཞིན་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེར་བཅུག་ནས། རྗེས་སུ་འབད་རྩོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་ངོས་འཛིན་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་ཁྲོམ་ཁྲི་ཕྲག་ཚོགས་པའི་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། དགྲ་ངོ་མ་ཤེས་པར་ཁྲོམ་གསེབ་ཏུ་ལོང་མདའ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་གསུང༌། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་གང་རུང་རེ་མངོན་འགྱུར་དུ་སྐྱེས་ན་ཅུང་ཟད་ངོ་འཕྲོད་པ་སླ་ནའང༌། ལྡན་པ་དང་འདུས་པའི་ནད་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཅུང་དཀའ་བ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལྡན་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཚུལ་དུ་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེས་ན་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་དཀའ་བ་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བློ་མངོན་གྱུར་བས་ཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་ཚེ། གཞན་གྱིས་བཙན་ཐབས་སུ་ཁྱེར་ན་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། ཞེ་སྡང་ཆེ་ཆུང་གི་རྒྱུ་ཤིང་རྟ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེ་ཆུང་གིས་བྱེད་ཅིང༌། ཡན་ལག་བདུན་ཙམ་ཚོགས་པ་ལ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཤིང་རྟར་འཛིན་པའི་བདེན་ལྟ། དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་དུས་གཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་ཙམ་མངོན་གྱུར་ཏུ་སྐྱེ་བས་ཞིབ་མོར་དཔྱད་དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་བྱེད་དགོས་ལ། རང་རེ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྐབས་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཞེ་སྡང༌དང་། ཕྲག་དོག ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་རྣམས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱས་སྐབས་འཕྲལ་དུ་སོ་སོར་གསལ་པོར་ངོས་འཛིན་དཀའ་ཡང་། ཞིབ་མོར་དཔྱད་དེ་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱ་དགོས།

༈ གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ལྟ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་མོད། སྤུ་རིས་འབྱེད་ཚེ་སོ་སོར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཐག་པའི་གནས་ལུགས་མི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མུན་པ་དེ་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་འཇིག་ལྟ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཐག་པ་སྦྲུལ་མིན་བཞིན་དུ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཙམ་གྱི་མ་རིག་པ་དེས་གཞིའམ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་སྐྱེས་པས། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ལྟ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བྱས་ནས་ཆགས་སྡང་གི་དབང་གིས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ༑ ༑རང་རྐྱ་བའི་བདག་ལ་བློས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཞེན་ནས། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་གཞན་ཞེས་པ་ཡལ་བར་དོར་བྱ་ཞིག་བློ་ལ་ཤར་ནས། བདག་གཞན་གྱི་ཆ་ཕྱེ་ནས་རིས་སོ་སོར་བཅད་དེ། རང་ཕྱོགས་ལ་འཛིན་ཅིང་ཞེན་པ་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་འབྱུང་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་སྣ་ཚོགས་བསགས་ནས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་གསུངས། གཞན་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང༌། །བདག་གིས་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ། །ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པ་ཡི། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ལ། རང་རེའི་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ངང་གིས་སྐྱེ་འོང་བ་དེ་ལ་ནན་པོ་བྱེད་སྐབས། དེ་ལ་རང་རྐྱ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་ཞེན་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ཡང་ང་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། ང་བདེན་པར་འཛིན་པ། ང་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ། དེ་ལའང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ། མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ། རྗེ་ཁོལ་ལྟ་བུའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་ཚུལ་ལྟ་བུ་དུ་མ་འབྱུང་། དེ་འདྲ་བའི་བློ་ཤུགས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ། རང་ཤུགས་ཀྱིས་ངའི་ལུས། ངའི་གཉེན། ངའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་ཟེར་བའི་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ན། དེས་དྲངས་པའི་ང་ཡི་བར་ཞེན་ཆགས་དང་། འཛིན་པ་དམ་དུ་སོང་ནས་གཞན་གྱིས་ཐུག་ཐུག་རེག་རེག་བྱེད་ས་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་། སྤྱིར་བདག་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཡོད་ལ། བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་བདག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སོགས་བྱ་བྱེད་རྣམས་འཐད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་བདག་ཅིག་དང་། དེས་ཟླས་དྲངས་པའི་གཞན་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་འཛིན་པས། ཕྱོགས་རིས་ཅན་གྱི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར།

༈ གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལ་དྲུག རྟེན། དམིགས་པ། འདུ་འཛི། བཤད་པ། གོམས་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ད་ལྟ་ཅུང་ཟད་མགོ་གནོན་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཀྱང༌། རྩ་བ་ནས་དྲུངས་འབྱིན་པར་མ་ནུས་ན་མེ་ལོང་ལ་འཆར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་བག་ལ་ཉལ་བ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་སྔ་མས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་དམིགས་པ་ནི། མེ་ལོང་དང་བྱད་བཞིན་འཕྲད་པ་ན་དེ་མ་ཐག་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་བཞིན་དགྲ་གཉེན་སོགས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་འགྱུར་ཏུ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། རང་རེར་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཆོག་ཆོག་ཡོད་པ་རྣམས་ནས། ནམ་ཞིག་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་དང་འཕྲད་པ་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཡུལ་མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པ་ན་ཁོང་ཁྲོ། དེ་བཞིན་ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་སོགས་རང་རང་གི་དམིགས་པའམ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅི་རིགས་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་འདུ་འཛི་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་གྲོགས་ཆོས་བྱེད་ལས་རིང་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲོགས་ངན་པའི་གཏམ་དང་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་འདུ་འཛི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལྟ་བུར་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། ཡུལ་དང་མ་འཕྲད་པས་ཉོན་མོངས་བག་ལ་ཉལ་ཏེ་མངོན་གསལ་མེད་ཅིང་། རྐྱེན་དང་འཕྲད་རྒྱུ་ཉུང་བས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སེམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་མང་ཡང་། ཆགས་སྡང་སོགས་བསྐྱེད་གཞི་ཡུལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་གང་དུ་ཡོད་པ་དེས་ཉོན་མོངས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པས། རྣམ་གཡེང་གི་གཞི་འདུ་འཛི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་འཕེལ་བ་ཡིན།

༈ བཞི་པ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་བཞིན་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་སྐད་ཀྱི་བཤད་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད། དེས་ན་བཤད་པ་ཞེས་པ་འདི། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་མིའི་སྤྱོད་ལམ་དམག་འཁྲུག་གི་སྐོར་དང་། དཔའ་བློ་ཁོག་ཇི་ལྟར་ངོམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་ཅིང་། འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུས་ཆགས་སེམས་སློང་བ་དང་། གཞན་ཡང་རྣམ་གཡེང་འཕེལ་གཞིའི་རྩོམ་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་བཤད་པའམ། དཔེ་དེབ་ཀློག་པ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅི་རིགས་འཕེལ་ཞིང་། དེང་སང་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ནས་རྒྱང་བསྲིང་བྱེད་པའི་ཁོངས་སུ། ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་སྐབས་འཕྲལ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་བལྟ་དགོས་པ་ཡོད་ཀྱང་། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། འཁྲུག་འཛིང་། མི་གསོད་གཏོང་བ༑ གོ་མཚོན་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། འཁྲིག་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར། རྩིས་འཁོར་(ཁམ་པིའུ་ཊར་)ནང་རྩེད་མོ། འཐབ་འཛིང་། འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཆགས་སྡང་འཕེལ་གཞི་དེ་རིགས་བལྟས་ན་རང་ཉིད་བསླུ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཚུལ་དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུའང་བགྲོ་གླེང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷག་དོན་སོ་སོར་རང་ཚུགས་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་མེད་ན། མེ་མདའ་བརྒྱག་རྒྱུར་དབྱིངས་དང་དོ་སྣང་སླེབས་པ་དང་། འདོད་སྲེད་ལ་ཞེན་པ་འཕེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་བསླད་སྐྱོན་འབྱུང་ཞིང་། རྒྱུན་དུ་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བསྟེན་མཁན་ཡིན་ནའང༌། ཉོན་མོངས་སློང་བྱེད་དུ་འགྱུར་བས་གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནས་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཡིད་གཟབ་དགོས། དེང་སང་འཇིག་རྟེན་འདིར་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁག་ཏུ་མི་གསོད་སྐོར་མང་པོ་བསྟན་པས་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ལ་མེ་མདར་ལག་རྩེད་བྱ་རྒྱུ་གོམས་འདྲིས་བྱུང་སྟེ། ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་མཐོང་ཆོས་ལྟར། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བརྙན་འཕྲིན་བསྟན་སྟངས་ལེགས་ཉེས་ཐོག་ཏུ་ཡིད་གཟབ་དགོས་པའི་དོ་སྣང་འཕེལ་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། གོ་མཚོན་མང་པོ་ཡོད་སའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མི་གསོད་རེས་མང་བ་དེ་ནི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཕྱོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་། བོད་དུ་གནའ་བོའི་ཤོད་སྒྲུང་ཞིག་ལ། ཕྲུ་གུ་འགའ་ཤས་ནས་བཤན་པས་ལུག་བཤའ་བ་མཐོང་རྗེས་ནམ་ཞིག་ཁོང་ཚོས་རྩེད་མོ་རྩེ་སྐབས་ལུག་གསོད་ཚུལ་འཁྲབ་རྒྱུ་བྱས་ཏེ། ཕྲུ་གུ་གཅིག་གིས་ལུག་ཡིན་ཁུལ་དང་། གཅིག་གིས་བཤས་པའི་ཚུལ་བྱས་ནས། བཤས་པ་འཁྲབ་མཁན་དེས་ལུག་ཡིན་ཁུལ་བྱེད་པའི་ཕྲུ་གུ་འཇུས་ནས་དབྲིལ་ཏེ་གྲི་ངོ་མ་རྒྱག་སྐབས། ཨ་ཚ་ཞེས་སྐད་ཤོར་བར། ཁྱོད་ད་ལྟ་ལུག་འཁྲབ་མཁན་ཡིན་པས་ཨ་ཚ་ཟེར་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད། ལུག་སྐད་བརྒྱབ་ནས་འབེ་ཟེར་དགོས་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཚུལ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས། གང་ལྟར་བཤད་པ་ཞེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད།

༈ ལྔ་པ་གོམས་པ་ནི། ཁ་ཏོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ཞིག་སེམས་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་ཡང་ངག་ནས་ཐོགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན། སྔར་ནས་ཧ་ཅང་འདྲིས་པས་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས། རང་རེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་བྱེད་མི་རུང་བར་བསམ་གྱིན་བསམ་གྱིན་ལའང་འགོག་དཀའ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་ཅིང་། ལུང་དྲངས། བླ་མའི་གསུང་རྣམས་དྲན་པར་བྱེད་དེ་ཇི་ཙམ་བསམ་ནའང་བློ་འགྱུར་དཀའ་བ་འདི་གོམས་པ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་ལས་བྱུང་།

༈ དྲུག་པ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ནི། གང་ཟག་འདིས་ཕན་གནོད་འདི་ལྟར་བྱས་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆགས་སྡང་གིས་སྒྲོ་སྣ་ཚོགས་འདོགས་པ་དང༌། མི་འདིས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་སོང་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱིད་པར་འདུག་པས་ལས་འབྲས་མི་བདེན་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས། ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྐྱོན་ཡོན་ཅི་རིགས་པར་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་འགའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ལ་ལ་ཐག་བསྲིང་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འཕེལ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོནམོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ། འཕྲང་དམ་སར་དགྲ་ལ་བསྒུགས་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ན། འདི་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རིང་དུ་བྱེད་པར་གདའ་བས། སྔོན་ཆད་འདི་ལ་གྲོགས་སུ་བཟུང་བས་བདག་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་སོང་འདུག ཚེ་འདིའི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ལའང་དགྲ་ཞེས་སྙིང་ན་ན་ལྟར་བྱེད་ན། ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བའི་དགྲ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། འདི་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡང་བསྟེན་ནས་དྲུངས་ཕྱུང་ན། དགྲ་གཞན་ལྟར་ཁོ་སླར་བལྡབ་རྒྱུ་མེད་པས། ཐ་མལ་དགྲ་བོ་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་ཡང་ནི། །ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཡོངས་བཟུང་ནས། །ནུས་པ་བརྟས་ནས་དེ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གི །ཉོན་མོངས་དགྲ་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཕུང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་འདུག་པས། རང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དགྲ་ཉོན་མོངས་དེ་དྭང་དུ་ལེན་ཐབས་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་རྩ་བ་ནས་གཞོམ་ཐུབ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤངས། །བདག་ཡིད་ལས་བསལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་དུ་གནས་ནས་བདག་གནོད་བྱ་ཕྱིར་འོང༌། །བློ་ཞན་བདག་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །ལུང་འདིར་ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས། ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཞེས་ཚར་གཉིས་འབྱུང་བར་སྐད་དོད་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མའི་འགྲེལ་ཚུལ་ནི། ཉོན་མོངས་ཚར་དང་པོ་ཉམ་ཆུང་བའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ནས། ཉམ་ཆུང་བའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སྤངས་ཞེས་པར་འགྲེལ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཉམ་ཆུང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དེའི་གཉེན་པོ་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཤིག་གི་སྟེང་ནས་གཞོམ་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལ་དམག་དཔུང་གྲ་སྒྲིག་མི་དགོས་ལ། གོ་ལག་གི་མཚོན་ཆའི་རིགས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། ཐ་མལ་པའི་དགྲ་བོ་དེའི་ཐོག་ཏུ་རང་གཅིག་པུས་མི་འོང་བར་མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་གི་དཔུང་གསོག་དགོས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉམ་ཆུང་བས། ཉམ་ཆུང་བའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སྤངས་བར་གསུངས། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཉོན་མོངས་ཞེས་པའི་གཞོམ་བྱའི་ཉོན་མོངས་དེ། ཉོན་མོངས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སྤངས་ཞེས་འགྲེལ་བར་མཛད།

༈ གཉིས་པ་དེས་ལས་གསོག་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། བསག་པར་བྱ་བའི་ལས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་གསོག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སེམས་པའི་ལས་དང་། བསམ་པའི་ལས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གསོག་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ཚོར་བ་བདེ་བའི་དོན་དུ་གསོག་པ་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་གསོག་པའོ། །ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་ས་བཅད་ཁོངས་སུ་བཤད་པས། འདིར་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ལས་བཟང་པོ་བསགས་ན་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་མྱོང་བ་དང་། ལས་ངན་པ་བསགས་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནའང༌། རང་རེའི་མཐོང་ཆོས་སུ་སྡིག་པ་ཤས་ཆེར་གསོག་པ་ལ་ལ་ཚེ་རིང་ཞིང་། བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཆེ་བ་དང་། ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པོ་དག་ལ་བར་ཆད་མང་པོ་འབྱུང་རིགས་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཐེ་ཚོམ་པ་འོང་ཡང་། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པས་བཟང་པོའི་ལས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་མཐུ་ལས། སྔར་བསགས་ཀྱི་སྡིག་པའི་ལས་ངན་སྟོབས་ཆེན་ཕྱི་མ་ངན་སོང་གི་གནས་ལ་འཕེན་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ནུས་པ་ཉམས་ཏེ། དེའི་དོད་ལྟ་བུར་སྔོན་མའི་སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་བསགས་པའི་རྣམ་སྨིན་དུས་སུ་སྨིན་ཏེ་མིའི་རྟེན་འདིར་གོད་ཆག་ཅི་རིགས་འབྱུང་བས་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་འདག་པར་འགྱུར་བར་གསུངས། དེ་ལྟར་ལས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ལ། འཁོར་བ་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ཏེ་སྒོམ་པའི་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཡིད་སུན་པའི་ངེས་འབྱུང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་། བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱད་དེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པའི་གོ་བ་ཆགས་ནས། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་སྦྱོར་རྣམས་ནི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། རང་རེས་རྒྱུན་དུ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་གསུམ་གྱི་རྩིས་མ་ཟིན་པའི་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱེད་ཁུལ་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོར་རྣམས་ནས། ཞིང་གི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་འགའ་རེ་མ་གཏོགས་ཀུན་འབྱུང་རང་འགའ་བ་དང་འདྲ་བར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ནུས་པ་ཆུང་། ཞིང་གི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བདེ་གཤེགས་གཟུགས་དག་རྩིག་ངོས་བྲིས་པ་ལ༑ ༑འཁྲུག་བཞིན་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་ན་ཡང་། །དེ་དག་རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མཐོང་།།58 ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པས། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པས་སེམས་འཁྲུགས་བཞིན་པའི་དུས་ལྟ་བུར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྲིས་སྐུ་མཇལ་བ་ལས་བསོད་ནམས་དེ་འདྲ་གསོག་ནུས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་བསམ་གྱི་ཤུགས་བསྐྱེད་པས། སེམས་ཅན་དེའི་ཆེད་དུ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་སོགས་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་གོ་བར་ནུས་ལ། དེ་ནས་བཟུང་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཡོན་འབྱུང་ཞིང་། གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེ་འབྲེལ་བ། །བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་།

༈ གསུམ་པ་འཆི་འཕོ་བ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལ་ལྔ། འཆི་བའི་རྐྱེན། འཆི་བའི་སེམས། དྲོད་གང་ནས་སྡུད་པ། ཤི་ནས་བར་དོ་འགྲུབ་ལུགས། དེ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཚུལ་ལོ།།

དང་པོ་འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི། དེ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་རྣམས་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས་མ་འདས། དེ་ལ་ཡང་ཚེ་ཟད་ནས་དུས་ལ་བབ་པའི་འཆི་བ། བསོད་ནམས་ཟད་ནས་འཆི་བ། ཡོ་བྱད་མེད་ནས་འཆི་བ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ལོག་པས་གློ་བུར་དུ་འཆི་བའི་རྐྱེན་དགུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་ན་ཡང༌། འཆི་ཁ་དང་ཤི་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་པའི་ལས་དང་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚེ་འདིར་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེར་བྱེད་པ་ཞིག་མངའ་ཐང་དང་ལུས་སྲོག་ལ་གནོད་པ་དང་འཆི་ཁར་མནར་གཅོད་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའང་སྲིད་ལ། སྡིག་པ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་ལ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་པས། བླུན་པོ་ལ་ལ་ལས་འབྲས་མི་བདེན་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ལོག་རྟོག་བྱེད་པ་འབྱུང་མོད། དེ་དག་ནི་ཚེ་སྔོན་མའི་དགེ་སྡིག་སྟོབས་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་མ་སྨིན་པའི་ངེས་པའང་ཅི་ཡོད། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསད་བྱའི་མི་ཞིག་ལག་བཅད་དེ། །གལ་ཏེ་ཐར་ན་ཅིས་མ་ལེགས། །གལ་ཏེ་མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དམྱལ་བ་བྲལ་ན་ཅིས་མ་ལེགས། །ཞེས་སྲོག་ལ་འབབ་པའི་ཉེས་པ་ཞིག་ལག་པ་བཅད་པས་ཐར་བ་བཞིན་ཕྱི་མ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་མིའི་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་གོ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྲ་སྒྲོག་གི་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱ་ཡ་ན་ལ་ཐལ་བ་གཏོར་བས་ཐོག་མར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་ཆར་བབས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ས་ཆར་བབས་པའི་འོག་ཏུ་ནོན་པ་ལྟ་བུས་ཤེས་ནུས་ལ།

༈ གཉིས་པ་འཆི་བའི་སེམས་ལ་གསུམ། དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བ། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལས་ཀྱི་འཁོར་བར་ལྕི་གང་དང༌། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང༌། །སྔོན་བྱས་གང་ཡིན་དེ་དག་ལས། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་དགེ་མི་དགེའི་ལས་སྣ་ཚོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་ན་ཚེ་དེར་དགེ་སྡིག་གང་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་སེམས་འཆི་ཁའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་འོང་བས་ཕྱི་དབུགས་ཆད་ཁའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཆི་སེམས་དེ་རགས་པ་དང༌། ཕྱི་དབུགས་ཆད་ཅིང་ནང་དབུགས་མ་ཆད་པའི་བར་དེར་འཆི་སེམས་ཕྲ་མོ་ཡིན། འཆི་སེམས་རགས་པའི་སྐབས་དགྲ་གཉེན་ལ་ཆགས་སྡང་སོགས་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང༌། དཀོན་མཆོག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སོགས་དགེ་བའི་སེམས་སྔར་གོམས་པ་གང་ཆེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དྲན་པ་དང༌། ལ་ལ་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་མི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཀྱིས་དགེ་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསོས་བཏབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྡིག་པ་ཡང་ལྕི་ཆ་སྙོམས་པ་དང་འཆི་ཁའི་དུས་འབྲས་བུ་ཉེ་རིང་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་གཙོ་ཆེ་བས། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་མི་ཡང་འཆི་ཁར་དགེ་སེམས་མངོན་གྱུར་གྱི་ངང་ནས་ཤི་ན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང༌། དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་བསགས་ཀྱང་འཆི་ཁར་སྡིག་སེམས་མངོན་གྱུར་བྱུང་ན་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་གནད་འགག་ཅིག་འདིར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་སྔར་བྱས་ཀྱི་ལས་རྣམས་དྲན་པས་དགའ་བ་དང་འགྱོད་པ་གང་རུང་འོང་བའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སྡིག་གི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་པའི་སྡིག་ཅན་ཞིག་ལའང་ཚེ་འདིར་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་སྡིག་སེམས་དེ་དག་འབྱུང་བ་ལས་འོས་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དང་གཟུང་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ལས་བཟློག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཆེའོ། །འཆི་སེམས་ཕྲ་མོའི་དུས་སུ་དགེ་མི་དགེའི་སྣང་བ་གང་ཡང་མི་འཆར་བས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མདོའི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། འཆི་བའི་སེམས་དེ་ལ་ཕྲ་རགས་འབྱེད་དེ། འཆི་སེམས་རགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཅི་རིགས་འབྱུང་བས། སྐབས་འདི་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་མི་དགེ་བ་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པས་ཆོས་རྒྱུས་མེད་ནའང༌། འཆི་ཁར་རང་གིས་དྲན་པའམ། གཞན་ནས་དྲན་གསོ་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་སེམས་ཤུགས་དྲག་སྐྱེ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཚེ། སེམས་དེས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔར་དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་ཡོད་ན། དེ་ལ་གསོས་བཏབ་ནས་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་གནས་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་དུ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་འོང་བར་གསུངས། ཆོས་ཉམས་ལེན་གང་འཚམས་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། འཆི་ཁར་ཞེན་ཆགས་དང་། སྡིག་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་དང་འཕྲད་ནས། དེ་ལ་གསོས་བཏབ་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་ངན་པ་ཞིག་བླང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེས་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་མིན་དེ། འཆི་ཁར་ལས་ཇི་ལྟ་བུར་གསོས་བཏབ་མིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས། སྐབས་དེར་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྔར་བསགས་པའི་ལས་ངན་ལ་གསོས་བཏབ་ནས། དེས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་གནས་ངན་པར་འཕེན་རྒྱུར་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྲིད་པས། འཆི་ཁར་གཟབ་སྟེ་དགེ་སེམས་སྐྱེ་ཐབས་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེ། སྤྱིར་བཏང་དགེ་སྡིག་དང་། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ནམ། དེ་ལ་དོ་སྣང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། འཆི་ཁར་སེམས་འཁྲུག་མ་བཅུག་པར་ཞི་བདེར་གནས་སུ་འཇུག་ཐབས་བྱ་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད། སྨན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང་། སྨན་པ། ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་སོགས་སུ་ཡིན་ནའང་། མི་ཞིག་འཆི་བར་ཉེ་བའི་སྐབས་དེར་ཆགས་ཞེན་དང་། འཕྲེང་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་མ་སྐྱིད་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་མི་ལེགས་པས་གཟབ་དགོས། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མྱོང་ཚུལ་འདི་ལ་རྒྱུན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས། འཆི་ཁར་ལས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པའམ། མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལ་ལས་སྣ་ཚོགས་བསགས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བུས་གསོས་བཏབ་ཚུལ་སྐོར་གོང་གི་མངོན་པའི་ལུང་དེའི་དོན་རྣམས་སྔར་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་རྣམས་འཆི་སེམས་རགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། འཆི་སེམས་ཕྲ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་གང་ཟག་ཕལ་པ་ཡིན་ན་རང་གིས་ཀྱང་མི་དྲན་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཐབས་མེད་ཅིང་། ཕྱི་དབུགས་ཆད་ནས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་མ་གཏོགས་མི་འབྱུང་ཡང་། སྔགས་བླ་མེད་སྐབས་སུ་འཆི་སེམས་ཕྲ་མོ་དགེ་སེམས་ལ་འགྱུར་ནུས་པར་གསུངས། དེ་ཡང་སྤྱིེར་བཏང་ལ་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་གནད་གཅོད༌ཆུང་ཞིང་། གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། མུན་པའི་ཁྲོད་ནས་སྣང་བར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ལ། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གོ་ལྡོག སྐབས་དེར་འབྱུང་བ་འཁྲུག་པའི་ཉམས་ཤར་ནས་ནད་པ་འགའ་རེ་གྲོངས་ཁར་མེ་ཡི་སྣང་བ་བདེ་ཉམས་འཆར་ཚུལ་བཤད་མཁན་འོང་བ་ལྟར་དང་། སེམས་ཅན་གསོད་མཁན་བཤས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། གང་དུ་སྐྱེ་སའི་གནས་དེར་སྔར་གྱི་བག་ཆགས་སད་ནས་སེམས་ཅན་གསོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་སོགས། འཆི་ཁར་ཤེས་པ་ཐིམས་པའི་གནས་སྐབས་དེར་མ་འོངས་པར་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་གནས་དེའི་སྣང་བའང་འཆར་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་གྲབས་ཡོད་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་འོང་གིན་ཡོད་ཚོད་རེད། དགེ་བ་སྒྲུབ་མཁན་ལ་འཆི་ཁར་སྣང་བ་འཆར་རྒྱུ་དེ་ཡང་སེམས་སྐྱིད་པོའི་སྣང་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཆར་ཞིང༌། སྡིག་པ་བྱེད་མཁན་ཚོར་སེམས་མི་བདེ་བར་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་འཆར་ཚུལ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད།

༈ གསུམ་པ་དྲོད་གང་ནས་སྡུད་པ་ནི། མི་དགེ་བ་བྱེད་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་རོ་སྟོད་ནས་ལུས་འདོར་བར་བྱེད་དེ་དང་པོ་རོ་སྟོད་གྲང་མོར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་ག་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་འདོར་ལ། དགེ་བ་བྱེད་བྱེད་པ་ནི་སྨད་ནས་འདོར་ཞིང་གྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་སྙིང་ག་ནས་རྣམ་ཤེས་འཕོའོ། །ཞེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས།

༈ བཞི་པ་ཤི་ནས་བར་དོ་འགྲུབ་ལུགས་ནི། དེ་ལྟར་འཆི་སེམས་ཕྲ་མོ་དེ་འགག་པ་དང་བར་དོ་གྲུབ་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་ལ། དགེ་སྡིག་ཅན་གང་ཡང་འཆི་ཁའི་ཚེ་ད་ནི་འཆི་བ་འདུག་སྙམ་པའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་ཞིག་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་བྱས། རྣམ་ཤེས་འཕོས་པ་དང་མཉམ་དུ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམའ་ལྟར་བར་དོའི་ལུས་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བྱད་དབྱིབས་ཅན་དེ་གྲུབ་སྟེ། དམྱལ་བའི་བར་དོ་ནི་སྡོང་དུམ་མེས་འཚིག་པ། དུད་འགྲོའི་བར་དོ་ནི་དུ་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་བར་དོ་ནི་ཆུ། འདོད་ལྷ་དང་མིའི་བར་དོ་གསེར། གཟུགས་ཁམས་པའི་བར་དོ་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན། ལྷའི་བར་དོ་གྱེན། མིའི་བར་དོ་ཐད་ཀ ངན་སོང་གི་བར་དོ་ཐུར་དུ་འགྲོ་ཚུལ་གསུང་སྲོལ་སྣང་ཞིང༌། གཞན་ཡང་མི་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན། མིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བར་དོ་ཞིག་འགྲུབ་པར་བཤད། བར་དོ་བའི་ཚེ་ཚད་ནི། མངོན་པ་མཛོད་ལུགས་ལྟར་ན་སྐར་ཆ་ཁ་ཤས་ཙམ་ནས་བདུན་གཅིག་ཙམ་བར་འཚོ་ཞིང་། དེ་ནས་སྐྱེ་གནས་མ་རྙེད་ན་འཆི་ཆུང་རེ་བྱས་ཏེ་སླར་ཡང་བར་དོ་བའི་སེམས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་མང་མཐར་ལན་བདུན་ཏེ་ཞག་ཞེ་དགུ་བར་དུ་འཚོ་སྲིད་ལ། དེ་ནས་ཅིས་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་རྙེད་པར་གསུངས་ཤིང་། མདོ་མྱང་འདས་ལས། རྒྱལ་པོ་འོད་མཛེས་ཀྱི་བུ་ཚེའི་དུས་བྱས་ནས་བར་དོར་ལོ་གསུམ་གནས་པར་གསུངས་པ་དང་། གཞུང་གཞན་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་བཤད། རྗེས་སུ་བར་སྲིད་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གི་དབུས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། མདོར་ན་དེ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་ཞིང་སྐྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་རིམ་པར་བརྒྱུད་པ་ཡིན། ཞག་བརྩི་ཚུལ་འདི་ལ་ཕལ་ཆེ་བས་མིའི་ཚེ་ཚད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཞག་ཏུ་བརྩི་བ་ལྟར་ཡང་། གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་དེའི་ཚེ་ཚད་ཀྱི་ཞག་ཏུ་བརྩི་བར་བཤད་པའི་ལུགས་གཉིས་སྣང་། དེས་ན་མི་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བར་དོ་མིའི་རྣམ་ཅན་ཡིན་པ་གོང་གསལ་ལྟར་འདོད་ན། ལྷ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བར་དོ་ཡང་དེ་དང་དེའི་རྣམ་ཅན་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་འདྲ་བའི་བར་དོའི་ཚེ་ཚད་ཀྱང་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་དེའི་ཞག་གི་བརྩི་ཚུལ་བྱ་བ་མ་གཏོགས་མིའི་ཞག་ཚད་བརྩི་མི་འོས་པར་སྙམ།

༈ ལྔ་པ་དེ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཚུལ་ནི། མངལ་སྐྱེས་ཡིན་ན་ནི་བར་སྲིད་དེས་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་། རྩེ་བ་སོགས་བྱ་བར་འདོད་ནས་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། ཞག་ཞེ་དགུ་ཚུན་ལ་ཕ་མ་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེར་ཆགས་སྡང་གི་དབང་གིས་བར་སྲིད་འགགས་ནས་མངལ་དུ་ཞུགས་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཞུང་ནས་བཤད་ཚུལ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞིང༌། ཕྱིས་སུ་ཚན་རིག་གི་གྲུབ་དོན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ༡༩༧༨ ལོར་དབྱིན་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་“མན་ཤེ་སི་ཊར་” (Manchester, U.K.) ནས། ཕོ་མོའི་ཁུ་ཁྲག་ནང་གི་ས་བོན་བླངས་ཏེ་ཤེལ་སྣོད་ནང་བསྲེས་ནས་ཆུ་ཚོད་ཉེར་བཞིའི་རྗེས་སུ་ས་བོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཚད་ལྡན་བྱུང་རྗེས་ཁབ་ཀྱི་ལམ་ནས་སྐྱེས་མ་ཞིག་གི་བུ་སྣོད་ནང་བླུགས་ཏེ། ཕྲུ་གུ་གསོ་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དང་། བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁྲོད་དུ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་མང་པོ་ཤེལ་སྣོད་དུ་ལོ་མང་གསོག་ཉར་ཡོད་པ་དེ་ནས། སྦྲུམ་མར་འགྱུར་འདོད་ཡོད་མཁན་རྣམས་ནས་བུ་དང་བུ་མོ་གང་དགོས་དང་། དེའི་བྱད་དབྱིབས། ཆེ་ཆུང་། པགས་པའི་ཚོས་གཞི། སྐྲའི་ཁྱད་པར། ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མངགས་ན། ས་བོན་གསོག་གཉེར་ཁང་ནས་རྒྱུ་ཆ་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཏེ་མོས་པ་དང་མཐུན་པའི་ས་བོན་སྒྲུག་ནས་བུད་མེད་དེའི་མངལ་དུ་སོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྲུམ་མར་གྱུར་ཏེ། རེ་བ་དང་འཚམས་པའི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་ཐུབ་པས། དེ་ལྟར་ཕྲུ་གུའི་ས་བོན་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་ཡུལ་དེའི་བུ་སྣོད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ན༑ ལོ་ན་དྲུག་ཅུ་ལྷག་སོན་པའི་རྒན་མོ་ཞིག་ཀྱང་སྦྲུམ་མ་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན། ཕྲུ་གུ་ཆགས་པར་ཟླ་མཚན་མ་ཆད་པ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་ལ། ཕ་མ་གཉིས་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་འདུས་ཏེ་འཁྲིག་སྤྱོད་མ་དགོས་པ་རེད། སྒོ་ང་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་མཚེ་མ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། བཙས་མ་ཐག་ནས་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་གནས་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེད་བསྲིང་བྱས་ན། ཕྲུ་གུ་མཚེ་མ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་སོགས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པས། སེམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བ་མ་གཏོགས། རིགས་བརྒྱུད་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་སོགས། རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་རྣམ་གཞག་གསར་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བརྩིས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་མིན་པར། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཡོད་པར་གོ་བ་ཆགས་ཐབས་བྱ་དགོས།

གང་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ནན་ཏན་དུ་བསམ་པ་གནད་ཆེ་བས། དཔེར་ན། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་པ་ཞིག་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་མཐོང་བས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སོགས། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚུལ་ལ་ངེས་འབྱུང་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ།།

སྨྲས་པ། སྔོན་ཐོག་མེད་དུས་ནས་རང་སེམས་དང༌། །དུས་སྐད་ཅིག་འབྲལ་བ་མེད་པ་ཡི། །གྲོགས་ཉོན་མོངས་འདི་ཀོ་བསྟེན་བསྟེན་པས། །མཐའ་མི་མངོན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་བསྐྱུར། །ལས་མི་འདོད་རླུང་གིས་རབ་བསྐྱོད་ནས། །ཡོངས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དུ། །དུས་གཏན་དུ་འགལ་མེ་ལྟར་འཁོར་བ། །འདི་བསམས་ཀྱིན་ཉོན་མོངས་དྭངས་མའི་དགྲ། །ཚེ་འདི་སྣང་དགྲ་ཞིག་བསད་པ་ལ། །རང་གོ་ཆོད་དཔའ་བོར་རློམ་བྱེད་ན། །དུས་གཏན་གྱི་དགྲ་བོ་ཉོན་མོངས་འདི། །དེ་གདུལ་བའི་དུས་ལ་ངེས་པར་བབས། །རྟེན་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ལེགས་ཐོབ་ཅིང༌། །ལམ་བསླབ་གསུམ་གནད་འགག་ཤེས་དུས་འདིར། །ཁོང་ཀུན་འབྱུང་དཔུང་ཚོགས་མ་བཅོམ་ན། །སླར་སྐྱེ་འཆིའི་ཐང་ལ་འོ་རྒྱལ་དྭོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ།

༈ ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ་ལ་བཞིར་དབྱེ་བའི་དང་པོ་བསམ་པ་སྦྱང་བ་དངོས་ལ། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་ནང་གསེས་ས་བཅད་གཉིས་གསུངས་པ་ལས། གཉིས་པ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་ལ་བཞི་ནི། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ། ཡན་ལག་གི་བསྡུ་བ། ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས་པ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་རྒྱས་སུ་འཆད་སྐབས། ཀུན་འབྱུང་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཚུལ་དེ་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིས་མཚོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་ངག་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་འགྲུབ་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཐོག་མ་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་ཚུལ་རྒ་ཤི་བར་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་ལ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་པ་དེ་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཀྲལ་སྐབས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པས། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་དང་། ལས་དེའི་དབང་གིས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒ་ཤི་དང་། སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚན་པ་འདི་གསུངས་ལ། ཀུན་འབྱུང་གིས་སྡུག་བདེན་དེ་སྐྱེད་སྟངས་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་འགག་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལྡོག་གི་ཐོག་ནས་རྣམ་བྱང་བདེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚན་པ་བཅས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་གསུངས།

རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནས། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་ཉོན་མོངས་དང་། ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། འཕེན་བྱེད་དང་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གིས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པ་ཉུང་མཐར་ཚེ་གཉིས་དགོས་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བའང་ཐོན་པ་བཅས་མཐའ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཆོད་ནུས།

བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཕུ་ཆུང་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཉིད་ལ་བློ་སྦྱོང་མཛད་དེ། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ཡང་དེའི་ལྡོག་འཇུག་སེམས་པ་ལ་མཛད་ནས་ལམ་རིམ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་ཅིང་། དེ་ཡང་ངན་འགྲོའི་ཡན་ལག་ལྡོག་འཇུག་སེམས་པ་ནི། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བསགས་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དེས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་བསགས་ནས་བདེ་འགྲོ་འཕེན་ཚུལ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར། དེ་ལྟར་རང་གི་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་འདོད་ཀྱིས་ལམ་ལ་སྦྱོང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་དུ་འཆད་ཚུལ་གསུངས།

དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཆ་ཤས་རྟེན་ཞེས་པ་དེས་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་ཞེས་པས་རྒྱུ་དེ་ཡང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སྟེ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ལས། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མིན་པར་བསྟན་པས། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མིན་པར་གོ་ནུས་པས། སྤེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། རྟེན་ཞེས་ཆོས་ཉིད་མི་འདོར་ལ། །འབྱུང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཚུལ་ཡང་སྟོན། །རིགས་ཚུལ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཚད་མའི་བཀའ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་པས་མཐའ་གཉིས་སེལ་བར་བསྟན།

འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རིམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ནས་འཆད་སྐབས་མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་ཤེས། རྣམ་ཤེས་ལས་མིང་གཟུགས་སོགས་རིམ་བཞིན་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐྱེ་རིམ་གཅིག་དང་། རྒ་ཤི་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང༌ཞིང་། སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ལུགས་ལྡོག་གི་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་ལ། ལུགས་འབྱུང་སྐབས་སུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཅེས་ལས་ཉོན་གཉིས་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་འཆད་པས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་གོ་བ་དང་། ལུགས་ལྡོག་ལ་རྒ་ཤི་དེ་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བས། རྒ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་གོ་བ་བཤད་ཅིང་། རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ནས་འཆད་སྐབས་མ་རིག་པ་འགག་ན་འདུ་བྱེད་འགག འདུ་བྱེད་འགག་ན་རྣམ་ཤེས་འགག་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་འགག་དགོས་པ་ཞིག་དང་། དེ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འགག་དགོས་པས་ལམ་བདེན་གྱི་གོ་བ་རྙེད་ལ། སྐྱེ་བ་འགག་ན་རྒ་ཤི་འགག་པ་དང་། སྲིད་པ་འགག་ན་སྐྱེ་བ་འགག་པ་སོགས་འགག་རིམ་ནས་འཆད་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་འགོག་པའི་ཆ་ནས་གོ་བ་ཆགས་ཐུབ་པ་བཅས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་སོ་སོར་ངོས་བཟུང་ནས། དེ་ལ་འཕེན་བྱེད་དང་འགྲུབ་བྱེད། འཕངས་འབྲས་དང་གྲུབ་འབྲས་བཅས་ཟུར་དུ་གསུངས་པ་དེ་གཞུང་འདིར་སྙིང་པོ་བསྡུས་ནས།

དང་པོ་མ་རིག་པ་ནི་མུན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི། ཞེས་སྤྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྨོངས་པ་ཡིན་ཞིང་། གནས་ལུགས་འཇོག་སྟངས་ལ་ཕྲ་རགས་ཡོད་པས་མ་རིག་པ་འཇོག་སྟངས་ལའང་ཕྲ་རགས་འབྱུང་བ་ཡིན། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལ་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཙམ་གྱི་མ་རིག་པའང་ཡོང་སྲིད་མོད། གཙོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་བདག་མེད་རྟོག་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླར་སོང་ཞིང་། རྨོངས་ཙམ་ལའང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་པས། ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསགས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དེའི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནར་བརྟེན། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་གསོག་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་ཐོག་ཏུ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པས་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བྱས་ཏེ་བསགས་ཚུལ་གསུངས། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་བསྡུ་བ་ནི། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་ལས། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དཀར་ནག་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འཕེན་པ་ཡིན་པས། འཕེན་ཚུལ་ནི། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༑ འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། འཕངས་པའི་འབྲས་བུ། གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བཅས་བཞིར་ཡོད་པའི་བདེ་འགྲོ་ལ་མཚོན་ན། རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་ཤིང་། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་བསགས་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཉིད་ལས་ཞིག་པའི་ཞིག་པའམ། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་སོང་ནས། དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ང་ཙམ་མམ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བགོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀུན་སློང་བཟང་པོས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བསགས་པ་དེ། སྦྱིན་པ་བཏང་ཟིན་པ་དང་ལས་དེ་འགགས་ནས་བག་ཆགས་སམ། ནུས་པའི་ངོ་བོར་སོང་། དེ་འདྲའི་བག་ཆགས་སམ་ནུས་པ་དེ་གང་དུ་འཇོག་ཅེ་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་བགོ་གཞི་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང༌། གཏན་གྱི་བགོ་གཞི་ནི་ང་ཙམ་དེ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་དེ་ལའང་རྒྱུ་དུས་དང་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པ་ནི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའོ།།

དེ་འདྲའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནུས་པའམ། བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ། སླར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ནུས་ལྡན་དུ་བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དང་། དགུ་པ་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་དགོས་ཤིང་། སྲེད་པ་ཞེས་པ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལེན་པ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གང་ལས་འབྱུང་བའི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་ཆགས་པ་སྟེ། ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བགོས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པར་བྱེད་པ༌ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ། ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཅས་འདུན་ཞིང་ཆགས་པ་རིགས་བཞི་བཤད་པ་རྣམས་ནི་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། སྲེད་ལེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་དེར་གསོས་བཏབ་པས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་པོ་འདི་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འཕེན་བྱེད་ཀྱིས་གང་འཕངས་པ་དེ་ལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཇི་ཙམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུམ་པ་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིའི་མ་ཡི་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བས་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མིང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་ཐོག་མར་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་འགྲུབ། དེ་ནས་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དང་དྲོད་གཤེར་ལྟ་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་དེ་གཉིས་བསྡོམས་པས་རྟེན་འབྲེལ་བཞི་པ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲུབ།

རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། སྲེད་ལེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འགྲུབ་རྒྱུའི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་གཞོལ་བའི་སྲིད་པ་དང༌། ཞུགས་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་གཉིས་འཇོག་པས། གཞོལ་བའི་སྲིད་པ་ནི་བར་སྲིད་མ་གྲུབ་བར་དུ་དང་། ཞུགས་པའི་སྲིད་པ་བར་སྲིད་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་བར་སྲིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་ཟེར།

གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གོང་དུ་སོང་བའི་ལུང་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་། སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་གསོས་གདབ་བྱའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི། ལས་ཞིག་པའམ། གཞི་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྟེང་འཇོག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཡིན་ལ། ལས་གཟུགས་ཅན་ནམ། སེམས་པའི་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་འགགས་ཟིན་པས། ཞིག་པའི་རྒྱུན་ནམ། བག་ཆགས་ལ་“སྲིད་”པའི་མིང་བཏགས་པར་གསུངས་ཚུལ་ཡོད།

སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ན་སྲིད་པ་གཅིག་གིས་གསོས་བཏབ་ནའང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཤིག་ཡིན་ན། གསོས་འདེབས་བྱེད་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་རེ་རེ་ནས་འགྲུབ་དགོས་པར་མངོན།

དེ་ནས་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གྲུབ་པ་ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྟེན་འབྲེལ། དེ་ལས་ཆེར་སོང་བ་ན་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་ལ་རེག་ཅིང་སྤྱོད་པ་དྲུག་པ་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་རེག་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་སྐྱེ་བས། དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་སྐྱེ་བ་ནི་བདུན་པ་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། བཞི་པོ་འདི་འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོར་རྣམ་ཤེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཟིན་པ་དེ་ཕྱིར་བཙས་པ་བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ། སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་ན་ཚོད་སྨིན་པར་གྱུར་པ་རྒ་བ་དང༌། ཕུང་པོ་དོར་བ་ནི་ཤི་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། འཕེན་བྱེད་ཀྱིས་གང་འཕངས་པ་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་གསུངས། གོང་དུ་སྨྲས་པ་དེ་རྣམས་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཤིག་མཚན་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་རིམ་དེ་དང་མཚུངས་སོ།།

༈ གསུམ་པ་ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས་པ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། “འཕེན་བྱེད་དང་། འཕངས་པའི་ཡན་ལག་གི་བར་དུ་བསྐལ་པ་བགྲང་ལས་འདས་པས་ཆོད་པ་ཡོད་པའང་སྲིད་ལ༑ ཚེ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ལ་འགྲུབ་པའང་སྲིད། འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་བར་མ་ཆད་དུ་འོང་བས། མྱུར་ན་ཚེ་གཉིས་ལ་རྫོགས་པ་ཞིག་འོང་སྟེ། དཔེར་ན། ཚེ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གསར་དུ་བསགས་ན། དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། ཡན་ལག་ཕྱེད་དང་གསུམ་དང་། འཆི་ཁ་ཚུན་ཆད་དུ་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་རྫོགས་ལ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་ཕྱེད་དང་ལྔ་དང་། གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་རིང་ནའང་ཚེ་གསུམ་ལས་མི་འགྱང་སྟེ། འགྲུབ་བྱེད་དང་། གྲུབ་པ་གཉིས་དང་། འཕེན་བྱེད་གསུམ་ལ་ཚེ་རེ་རེ་དགོས་ལ། འཕངས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕེན་བྱེད་དང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ཚེ་དུ་མས་ཆོད་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡིན་གྱི། རྟེན་འབྲེལ་དེའི་ཚེ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་བར་དོའི་ཚེ་མ་བརྩིས་སོ།།” ཞེས་གསུངས།

༈ བཞི་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་འགྲོ་དང༌། ངན་འགྲོར་འཁོར་བའི་ཚུལ་ལེགས་པར་བསྒོམས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་སྐོར་གྱི་གནད་རྣམས་ཚང་ཞིང༌། དེ་ཡང་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བསགས་ནས་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་པ་དང་། དེའི་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསམ་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་དང་ཡང་འབྲེལ་ལ། ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བསགས་ནས་བདེ་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་འཕངས་ཏེ་དེའི་རྒ་ཤི་བར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསམས་ནས་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ལའང་ཞེ་ལོག་སྟེ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་བ་དེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕུ་ཆུང་པ་ཆེན་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེང་སང་ཕྱག་ལེན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཁྲིད་ནས། བློ་ཡངས་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཙམ་གྱི་དམིགས་སྐོར་གསུང་ཞིང༌། བློ་འབྲིང་མན་ཆད་ལ་ཆད་ལྷག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་འདི་པའི་དམིགས་སྐོར་མི་འབེབས་ལ༑ གང་ཟག་གི་རིགས་ལ་ལར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་འདི་འཆར་སྐྱེན་པ་ཞིག་འོང་བས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བཟུང་སྐྱབས་འགྲོའི་བར་དཀྱུས་ལྟར་ལ༑ ངན་འགྲོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ལྡོག་གི་སྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང༌། བདེ་འགྲོའི་འཇུག་ལྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཉམས་འཁྲིད་མཛད་སྲོལ་ཡོད་ཅེས་བདག་གི་བླ་མས་གསུངས་སོ།།

སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བློ་སྦྱོང་བའི་བསམ་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བློ་སྦྱོང་བའི་བསམ་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུ་ན། དེ་ལྟར་སྡུག་ཀུན་གཉིས་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ན། མེ་འབར་བའི་ཁྱིམ་དུ་ཆུད་པ་དང་། བཙོན་རར་ཆུད་པའི་བཙོན་གནས་དེ་དག་ལ་མི་འདོད་ཅིང་། དེ་ནས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚོད་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་བཅོས་མིན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་ལམ་འདིར་བློ་འབྱོངས་པ་ཡིན། དེ་མིན་ཤ་ར་བས་གསུངས་པ་ལྟར། སིང་སྐྱུར་ལ་བཏབ་པའི་ཕྱེ་བཞིན་ཁ་ན་ཡམ་མེ་བ་ཞིག་ལས་མི་འདུག་ན། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་མི་འདོད་པར་བལྟ་བའང་དེ་འདྲ་ཞིག་ལས་མི་འོང་། ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ལ། ཐར་ལམ་ལ་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་འདོད་པའང་ཚིག་ཙམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེའང་འོང་ས་མེད་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བཅོས་པ་ཡིད་བསྐུལ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཤུགས་ཅན་ཡང་མི་སྐྱེ་བས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཚིག་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་གོ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་འདི་གདམས་པའི་མཐིལ་དུ་བཟུང་ནས་སྦྱོང་དགོས་པར་གསུངས།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བློ་སྦྱོང་བ་དེ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།

སྨྲས་པ། ཚེ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། །ལས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་རབ་བསྒོས་པ། །སྲེད་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པས། །ཚེ་ཕྱི་མའི་ཡང་སྲིད་མཐུ་ཅན་འགྲུབ། །མིང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་དེས། །ཡུལ་འདོད་ལ་སྤྱོད་པའི་རེག་ཚོར་ཅན། །སྐྱེ་རྒས་དང་ཤི་བས་སླར་ཡང་འཁོར། །ལར་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །རྒྱུ་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་སྣང་ཚུལ་འདི། །སྔར་ལུགས་འབྱུང་དུ་གྲངས་མེད་ཉམས་སུ་མྱོང༌། །ད་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་བསྒྲུབས་ན་མི་ལེགས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ།

༈ རྩ་བའི་ས་བཅད་བཞི་པ་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། གཞུང་འདིར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་འདིར་རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་རང་མཛད་པའི་གཉིས་པ་དེ་ལས་ཐར་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་འདྲ་བས་དེ་ལ་གཉིས། རྟེན་ཇི་ལྟ་བུས་འཁོར་བ་བཟློག་པ་དང་། ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་གསུངས་པ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་བསམ་ན། འཁོར་བ་འདི་ལས་འབྲལ་ཐབས་དང༌། ལྡོག་ཐབས། ཐར་ཐབས་ཡོད་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་དེ་ཐར་པ་ནི་ངེས་པར་དོན་དུ་གཉེར་འོས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་བསྒྲུབ་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་མཐོང་སྐབས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལ་རྟེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་འཁོར་བ་ལྡོག་ཅེ་ན། ད་ལྟ་རང་རེས་ཐོབ་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདི་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ཕྱི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་ཐབས་བྱ་བའི་འགལ་རྐྱེན་བྲལ་ཞིང་། མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ཚུལ་ཞིབ་པ་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ།།

༈ གཉིས་པ་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པ་འདི་ལ་གསུམ། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཐོག་མར་བསླབ་པ་གསུམ་མདོར་བསྟན་ན། སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བློ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་དེར་མིའི་ལུས་རྟེན་རྩ་ཆེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས། དེའི་ཆེད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་ལ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་དེ། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་རང་རེར་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་ཉེ་བར་མཁོ་བས། བེད་སྤྱོད་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་འདིར་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚད་ཅུང་ཟད་མཐོ་བར་སོན་པས། མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་གཙིགས་ཆེར་མི་འཛིན་པར། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་འདིའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་སྤང་བྱར་བཤད་དེ། དེ་ལས་ཐར་བའི་ཆེད་དུ་ཉོན་མོངས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཉེས་སྤྱོད་དེ་རྣམས་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་དེ་རང་འབེན་ལ་བཙུགས་ནས་གཉེན་པོས་འཐབ་ར་སྤྲད་དེ་བཅོམ་དགོས་པས། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྩད་ནས་བཅོམ་པའི་ལམ་བསྒོམ་དགོས་པར་བསྟན་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་བཀག་ན་འབྲས་བུའང་འགག་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་འདི་ཡིས་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་ཡ་ལན་སྤྲོད་པའི་གནས་ཚད་ཟབ་ཏུ་བཏང་ཞིང་། མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་བརྒྱུད་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཚད་གཞི་མཐོ་བར་སོན་པ་ཡིན།

དང་པོ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་དེ་ལ་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤེ་ན། བཤེས་སྤྲིང་ལས། མགོ་འམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་ཕྱིར་བཟློག་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང༌། །ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །དེ་བས་ཆེས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིེས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་ཤེས་རབ་བསམ་གཏན་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་ཞི་དུལ་བ་དྲི་མེད་པའི། །གོ་འཕང་མི་རྒ་མི་འཆི་ཟད་མི་འཚལ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཉི་ཟླ་བྲལ་ཐོབ་མཛོད། །ཅེས་ལམ་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་བསླབ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་མ་ཚང་བ་མེད་པ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་མུ་སྟེགས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་མི་ཐུབ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་པའི་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། བསླབ་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཤམ་གསལ་གསུམ་གསུངས་པ་གཞུང་འདིར་བསླབ་པ་གསུམ་ངོས་འཛིན་པའི་ཚུལ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་གཡེང་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་སུན་ཕྱུང་ནས་འབྲས་བུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་ནས་འབྲས་བུ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷའི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད། སེམས་མ་གྲོལ་བ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ༑ འབྲས་བུ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས། དང་པོ་སེམས་འདུལ་བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རང་བཞིན་དེ་བཅོམ་ནས་གཡེང་བ་རགས་པ་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་སེམས་གཡེང་བའི་ཁོལ་པོར་སོང་བ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བཀག་ནས་སེམས་མཉམ་པར་མི་འཇོག་པ་རྣམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་སེམས་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་རགས་པ་མངོན་གྱུར་བ་འགོག་ཅིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་མནན། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་གྲངས་ངེས། གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསླབ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ཡི་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་སྒྲུབ་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཐར་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་གྲངས་ངེས་པར་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་ཐར་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། དེ་ལ་ཡང་སེམས་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། འདི་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་གོ་རིམ་མ་ལོག་པར་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་ཐོབ་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ། ཐོབ་བྱེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྔར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཚུལ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་མོད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་བརྟེན་གཞི་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་རང་ཉིད་ངལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།

༈ གསུམ་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དགོངས་དོན་བསྡུ་ན༑ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཐར་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་བསྟན་ནོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་བསྟན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རགས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་ནི་མ་ཉམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་བསྟན་ནོ། །བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་གནས་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །བཞི་པོ་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་བཅས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཙམ་གྱི་གདུལ་བྱ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་རྣམས་རྒྱས་པར་སྟོན་དགོས་ནའང༌། སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ཡིན་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་ཚུལ་ཙམ་ལས་བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་ཞི་ལྷག་གི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བས་འདིར་རྒྱས་པར་སྤྲོ་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཀྱི་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང་། འདིར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཀྱང་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབ་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་སོ་སོར་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན་དགོས་ཏེ་ཉམས་མགུར་དུ། སྒོ་གསུམ་སྡིག་ལྟུང་དྲི་མས་སྦགས་པ་འདིས། །ལྷག་པར་ལས་སྒྲིབ་སྦྱོང་པ་གནད་ཆེ་བས། །ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཆེ་འབྲིང་གི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་མི་དགེ་བཅུ་སོགས་སྡིག་ལྟུང་འདག་ཐབས་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་ཤིང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་སོ་ཐར་སྡོམ་ལྡན་མིན་པ་ལ་དེའི་དོད་ཐུབ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་ལས་དངོས་བསྟན་ཚང་བར་མི་འབྱུང་བས་སྐབས་འདིའི་ཉམས་ལེན་དུ་འོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རང་མཚན་པ་མི་བསྟན་ཞིང་། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རང་མཚན་པར་འཁྲིད་ནས་ཐར་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། སྐབས་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའང་རྒྱས་པར་འཆད་དགོས་མོད། འདིར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་གྱི་དམིགས་སྐོར་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་མདོ་ཙམ་བསྟན་ནས། དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་གི་སྐབས་སུ་འཁྲིད་པས། འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཙམ་ལས། སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཉིས་པོ་འོག་ཏུ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།

འོ་ན་གོང་དུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྐབས་འདིའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བས། དེ་ཡང་འདིར་ཟུར་དུ་བཏོན་མི་དགོས་པར་ཐལ་བར་དྭོགས་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ནི། བློ་རབ་འབྲིང་མཐའ་མ་གསུམ་ལ་ཕན་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་དེས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མ་སྐྱེས་གོང་དུ་སྔོན་ལ་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་ཚགས་ཚུད་པ་གལ་ཆེ་བས། སྐབས་དེར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་རང་མཚན་པ་ལ་འཁྲིད་པ་མིན་ཡང་། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་དགོས་པ་དང་། དེ་བསྟན་ན་ལྷག་པའི་སྐྱོན་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། གལ་ཏེ་ལམ་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་གནས་སྐབས་སྒོམ་མི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལའང༌དགོས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཆ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེར་མ་ཟད། གོང་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ན། གང་དག་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་མཁན་མིན་རུང་། རེ་ཞིག་གི་བར་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་གི་མྱོང་བ་མ་ཐོན་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་འགོར་བའི་རིང༌དེར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ན། ལམ་གོང་མ་ཐོབ་པར་ཕན་པར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས། ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་པ་མིན་པས། བློ་རབ་འབྲིང་མཐའ་མ་གསུམ་ལ་ཕན་ཆེ་བ་ཡིན།

དེས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་གསུངས། །ཞེས་རང་གི་གཉེན་པོ་ཆེ་ཆུང་དང་བསྟུན་ཏེ་དགེ་བསྙེན་ཕ་མའི་སྡོམ་པ་དང་བསྙེན་གནས་བཅས་ཁྱིམ་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་དང་། རབ་བྱུང་གི་དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་དང་། དགེ་སློང་ཕ་མ་བཅས་སོ་སོ་ཐར་པ་རིགས་བདུན་པོ་གང་རུང་གི་སྡོམ་པ་བླང༌། བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་སྲུང་དགོས་པས། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་བཞི་གསུངས་པ་ལྟར།

དང་པོ་མི་ཤེས་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཞེས་པ་བྱ་བ་གང་དང་གང་བྱས་ན་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་མ་ཤེས་ན། དེའི་དབང་གིས་ཉེས་པས་གོས་པར་འགྱུར་བས། དེ་རྣམས་དགག་པའི་གཉེན་པོར་བསླབ་བྱ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད།

གཉིས་པ་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་བླང་དོར་གང་ཡིན་དྲན་པས་གསལ་འདེབས་ཤིང་། ལེགས་ཉེས་དཔྱོད་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་ར་བལྟ་ཞིང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་བའི་གནད་ཤེས་ནའང༌། བག་མེད་པའི་དབང་གིས་ལྷོད་གཡེང་ཤོར་བས། དཔེར་ན། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གང་རུང་བླངས་ཡོད་ན། རང་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཡིན་པར་དྲན་དགོས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་དང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་མ་མཐའ་ཡིན་ནའང་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས། རྒྱུན་དུ་བག་ཡོད་ལྡན་ན་དྲན་པ་དང༌ཤེས་བཞིན་འབྱུང་བས། ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དེ་ཡིད་བློ་ནས་མ་བོར་བ་ཞིག་དགོས།

གསུམ་པ་མ་གུས་པའི་གཉེན་པོར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང་། དེས་གསུངས་པའི་བཅས་པ་དང་། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གྲོགས་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟུང་བའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་ཤིང་། དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ལྡན་པས་སྟོན་པ་ལ་གུས་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། རང་རེ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་གོམས་པ་ཤུགས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་མ་འགྲིག་པ་དང་སྨོད་ཅིང་ཀླན་ཀ་འཚོལ་བ་སོགས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བས།

བཞི་པ་ཉོན་མོངས་མང་བའི་གཉེན་པོར་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབུར་འཇོམས་སུ་བྱས་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་པ་དང་འགལ་མི་འགལ་བརྟགས་ནས་འགལ་བ་རྣམས་ཕྱིར་བཅོས་དང་། སྟོབས་བཞི་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་སྡོམ་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས། བསླབ་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་བྱ། །དེ་ལ་སྙིང་ནས་ནན་ཏན་བྱ། །ཕྱིར་ནི་སྤང་བར་མི་བྱ་ཞིང༌། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཞག་མི་བྱ། །རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་གནས་པར་བྱ། །འདུལ་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་པ་འཕྲལ་ཡུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་ལེགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཞིང༌། ལྷག་ཏུ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་དུས་འདིར་ཕན་ཡོན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་སྡེ་སོགས་ལས་གསུངས་ཤིང༌། སྤྱིར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའི་ཕན་ཡོན། མ་བསྲུངས་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་བསམ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྟེ། རང་རེའི་ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་དགྲ་བོ་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་ལ་དངོས་སུ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། ཏིང་འཛིན་བརྟན་པོ་འོང་ཆེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ཐོག་མར་ལུས་ངག་གི་གཡེང་བ་རགས་པ་སྡོམ་པ་དང་། དེ་ནས་ནང་གི་གཡེང་བ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་བཀག་པའི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་རང་ངོས་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་ཨང་དང་པོ་དེ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིག་བླངས་ནས་བསླབ་པ་བསྲུང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཡེང་བ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་དྲན་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པས། དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ཏེ་དྲན་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་མ་རུངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཚར་བཅད་ནས་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་དག་དང་། མདོར་ན་དབུགས་གཏོང་ལེན་ཚུན་ཆད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པས། རྒྱུན་དུ་རང་རེ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང༌། སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་བཀག་ནས། རང་སེམས་རང་གི་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་དྲན་པས་དབང་དུ་བསྡུ་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་མེད་པས། མདོ་དོན་དྲན་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཐོག་མའི་སྦྱོང་བརྡར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཐོག་ནས་འོང་བས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

ལྷག་པར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ཐོས་བསམ་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་འཇུག་པ་བདེ་ལ། རང་དབང་འདུས་པས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་འགྲོ་བདེ་སྡོད་བདེ། ལངས་ན་སྤོས་ལངས་པ་དང་འགྱེལ་ན་སྤོས་འགྱེལ་བ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་དགེ་མཚན་ཆེ་ཞིང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་བཟའ་ཚང༌དང་། ཕྲུ་གུ་བུ་ཕྲུག གཉེན་ཉེ་འབྲེལ་གཅིག་ལ་གཉིས་བརྟེན་གཞན་གྱི་ངོ་སྲུང་དགོས་པ་མང་བས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་ནས་ཁ་དགྲ་སྣ་དགྲ་མང་པོ་གསོག་དགོས་པ་འབྱུང་ཞིང་། འཚོ་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བས་བྲེལ་ལ། དེ་མིན་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་སོགས་ཀྱིས་རང་དབང་མི་འདུས་པའི་ངལ་བ་ལ་དཔགས་ན། རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་ཆོས་གཤའ་མ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཆེས་བཟང་བ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འོས་ཤིང་། རང་གིས་མི་ནུས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནའང་དགོས་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པས། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གང་ལ་གང་ཕན་གནང་ཕྱིར་རབ་བྱུང་གི་བསླབ་པ་བསྲུང་རྒྱུ་དེ་ལེགས་ཤོས་དང་། རླབས་ཆེན་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་མ་བཞག་པར། དེ་ལྟར་སྲུང་མི་ནུས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་བགོ་སྐལ་དུ་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ལ་གནས་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་མཐའ་ཅན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་སྡོམ་པ་སྲུང་ཚུལ་ཟུར་དུ་གསུངས་པས། རང་རང་གི་ནུས་པ་དང་འཚམས་པའི་ཉམས་ལེན་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ན་ཆོས་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་པས། ཆོས་ཟབ་ལོས་ཞེས་པ་ནི་རང་རང་གི་ཁམས་དང་མོས་པར་མཐུན་ཞིང་རན་པ་དེ་ཟབ་ལ། དེ་མིན་ཆོས་དེ་ཉིད་ཟབ་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མ་མཐུན་ན་ཟབ་པོ་མིན་པས། རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པར་སྲུང་སྡོམ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཀྱང་། མི་ནུས་བཞིན་དུ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ན་དགོས་པ་མེད་པས་ཁྱིམ་པའི་སྡོམ་པ་བླང་ན་ལེགས། དེ་ཡང་དགེ་བསྙེན་ཡིན་ནའང༌ཚངས་སྤྱོད་དགེ་བསྙེན་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ལ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་དང་། མ་མཐའ་ཡིན་ནའང་སྣ་གཅིག་སྣ་འགའ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་གལ་ཆེ་བས། ཁྱད་པར་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་པས་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ། དེའི་ནང་ནས་འདུལ་བ་ནས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ན་བལྡབ་ཀྱང་མི་དགོས་པ་ཞེས་དང་པོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་འོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ན། བསྐྱར་དུ་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ནས་བལྡབ་སྐྱོར་བྱ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མིན་རེ་ཞིག་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་དང༌། ཞི་གནས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ནུས་ཤུགས་སྒྲིལ་ཡང་། རྟོགས་པ་རྣལ་མ་ཞིག་སྐྱེ་བར་དེའི་རྨང་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་གཞི་བཟུང་བའི་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བ་ཞིག་མེད་ན་ལམ་གོང་མའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་མི་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞི་གནས་སྒྲུབ་སྐབས་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་ལྟ་བུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཚགས་སུ་མ་ཚུད་པར་ཞི་གནས་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པས། མཐོ་སྙེགས་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མི་འོང་བས་ན། སླར་ཡང་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ནས་བསྐྱར་དགོས་པར་འགྱུར་བས། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྩོན་པས་གཙང་མ་ཞིག་ཡོད་ན། ཕྱི་གཙང་བ། ནང་གཙང་བ་སུ་ལའང་ཁྲེལ་མི་དགོས་པའི་ཞེ་གཙང་བ། བརྟག་ཐུབ་པ། འཕྲལ་དུ་ཉམས་དགའ་བ། ཕུགས་མཐའ་བཟང་བ་ཡིན་གསུངས་པ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མད་པར་སྣང་བས། རྩ་བ་མེད་པའི་ཡལ་ག་འཚོལ་བ་བཞག་ནས་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་མཛད་པར་འཚལ་ལོ།།

དེ་ལྟར་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཐར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། སྤྱིར་ཐར་པའི་རྣམ་གཞག་ཙམ་སྟོན་པ་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་དུའང་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། དེ་དང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཐར་ལམ་གཉིས་པོ་གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ལེགས་པར་བརྟག་ན་མི་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པོ་འདོད་པའམ། ཡང་ན་འཁོར་བ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྟག་པ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན། རྒྱུ་རྟག་པ་དེ་ལྡོག་རྒྱུ་མེད་པས། དེའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་དེ་ཡང་འགག་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་རྟག་ཏུ་གནས་ན་འབྲས་བུ་དེའང་རྟག་ཏུ་གནས་དགོས་པ། ཡང་ན་འཁོར་བ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པ་པོའི་ཀུན་སློང་གི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་འཁོར་ཚུལ་བཤད་ན། དེ་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་མཁན་གྱི༌སྐྱབས་དེ་རྟག་པ་རང་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། བཀོད་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གཡོ་བ་དང་། དེ་བཀོད་པ་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གཡོ་བ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ནའང༌འགལ་འདུ་འབྱུང་བས། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟ་བུ་དེའི་རྭ་བ་ལས་འདས་པའི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཞིག་དང༌། འཁོར་བ་དེ་ལས་འཕོ་ལུགས་ཤིག་བཤད་པར་འདོད་ན། བཀའ་བཀོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་མ་གཏོགས། རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། ཡིད་བརྟན་འཕེར་བ་ཞིག་མེད་པས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་ཐར་པའི་རྣམ་གཞག་དང་། ཐར་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཚུལ་བློའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མྱོང་བའི་ཐོག་ནས་ངེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་པ་འབབ་མི་ཐུབ་སྟེ། འཁོར་བ་ཞེས་པ་དེ་མ་རིག་པའི་དབང་ལས་བྱུང་ཞིང་། མ་རིག་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བློ་དེའི་འགལ་ཟླ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་ལ། བློ་དེ་གཉིས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་འགལ་ཟླར་གྱུར་པས། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྟོབས་འཕེལ་ན་ཅིག་ཤོས་ཉམས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་དེར་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་ལ། ཇི་ཙམ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་། ཇི་ཙམ་དཔྱད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེའི་ལྡོག་ཟླ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་དེ་སྔར་ནས་འཁྲུལ་ཞིང་། གོམས་པའི་དབང་གིས་སྐབས་སྐབས་སུ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཡང་། དེ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་བློ་དེ་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་མེད་ལ། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འཇིག་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སོགས་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་བས། སྤྱིར་བཏང་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དེའང་བཟང་པོ་དང་། རྒྱུ་ངན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའང་ངན་པ་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་བཀག་ན་འབྲས་བུའང་འགག་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བརྟེན། དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཕྱིའི་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་རྒྱུ་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུའང་དེ་ལ་དཔགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལས་མ་འདས་པས། ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་སམ། སེམས་ཕྲ་རགས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བལྟོས་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་རྨང་གཞི་རེད། དེ་ནས་དཔེར་ན། འཁྱགས་པ་དེ་རྡོ་ལྟ་བུ་ཇི་ཙམ་མཁྲེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རྩ་བ་ཆུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས། ནམ་ཞིག་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་བཞུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་འོང་བ་ལྟར། རང་རེ་ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་གོང་བུར་གྱུར་ཏེ། དེས་ཕྱི་ཚོས་ནང་ཚོས་ལྟ་བུས་ཤེས་པའི་རྒྱུད་དེ་འཁྱགས་རོམ་དང་མཚུངས་ཀྱང་། རྩ་བ་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པས། རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་བྱེད་རྣམས་དག་ནས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་པ་དེ་དང༌། དེའི་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ནུས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས། གསལ་རིག་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་རྟོགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཚོགས་ནས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཚོགས་དེ་དང་གཅིག

ཡང་བློ་འཁྲུལ་པ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ལ་ཐུག་ཚུལ་གོང་གསལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ནས། ད་ལྟ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་པ་དེའི་རགས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གཏན་དུ་ཟད་ནས། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་དེ་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་འོང་བར་འགྱུར་བས། སྤྱིར་ཐར་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ། ཡང་སྒོས་རང་རེའི་ཤེས་པ་འདིའི་སྟེང་ནས་དེ་འདྲ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འོང་སྲིད་པ་ཞིག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ནའང་སླར་སྐྱེ་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཡོད་ན། ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་འོང་ཆོག་པས། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། རང་རེའི་རྒྱུད་སྟེང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་དེའི་གོ་བ་ཆགས་ན། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་རང་རེས་དད་པ་བྱ་ས་དེ་གསོས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡིན།

སྨྲས་པ། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མའི་ཞིང་ས་ལ། །སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཆུ་ལུད་ཀྱིས། །ལམ་ལྷག་མཐོང་མྱུ་གུའི་འབྲས་སྨིན་པས། །གནས་འཁོར་བའི་དབུལ་ཕོངས་རྩ་བ་གཅོད། །བློ་བག་ཡོད་ས་སྲུང་སྟེང་འགྱིང་བའི། །སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་མིག་སྟོང་ཅན། །བདག་འཛིན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་བརྒྱ་པས། །གཞི་སྲིད་པའི་ས་འཛིན་བགྲོད་པ་བཅོམ། །འབྲོག་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་ཚང་ཚིང་ཁྲོད། །ཆོས་བསླབ་གསུམ་དཔག་བསམ་ཤིང་འཁྲུངས་པས། །ཡོངས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་ལྕེས་སྲེག་མིན་པའི། །དུས་གཏན་བདེའི་འཆི་མེད་ཚལ་དུ་མཛེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ།

༈ དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་བཤད་ཟིན་ནས། སྐབས་འདིར་འཆད་འགྱུར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་མཚམས་སྦྱར་ཏེ། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་མཛད་པ་ནི། ཕྲ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚོན་རྣོན་པོས། །རྨོངས་པའི་དྲྭ་བ་མ་ལུས་གཅོད་མཛད་པ། །འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཙོང་ཁ་པ། །ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ལས། །སྡུག་ཀུན་ཉེས་དམིགས་ཚུལ་ལས་ངེས་འབྱུང་བའི། །རིན་ཆེན་ཡུ་བས་བཏེགས་པའི་བསླབ་གསུམ་གདུགས། །མྱང་འདས་ནོར་བུའི་ཏོག་གིས་རབ་མཛེས་པའི། །ལེགས་བཤད་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་འཁོར་ཟིན་ནས། །མ་སྨད་སྙིང་རྗེའི་མ་དྲོས་ཀླུང་ཆེན་ལས། །རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཆུ་གཏེར་རྣམ་པ་བཞི། །ནམ་ཡང་ཆད་པ་མེད་པར་འབབ་པའི་རྒྱུན། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་ཚུལ་འདི་ན་བཤད།།

དེ་ལ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རེའི་བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་རང་དོན་ཡང་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། གཞན་དོན་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པའི་གོ་འཕང་དེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ། སྙིང་རྗེ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དེ་ལ་བྱ་བས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྲོ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་རྩ་བར་གྱུར། རང་རེ་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སེམས་ཅན་སྙིགས་མ༑ ཉོན་མོངས་སྙིགས་མ། དུས་སྙིགས་མ། ཚེ་སྙིགས་མ། ལྟ་བ་སྙིགས་མ་ཞེས་པའི་སྙིགས་མ་ལྔ་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་སྐབས་དང་། ཤེས་རབ་དམན་པ་དང་བསོད་ནམས་དམན་པ་སོགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་དུས་ཤིག་ཏུ་སྐྱེས་ནའང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སློབ་ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་མཇལ་དུ་ཡོད་པ་ནི། རང་ངོས་ལ་དུས་ད་རེས་ལས་བཟང་བ་ཞིག་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། ཚེ་རབས་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་བསགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། འདི་འདྲའི་གོ་སྐབས་བླ་ན་མེད་པ་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་འདི་འཕྲོ་བརླག་མི་གཏོང་བར་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱ་ཕྱིར་ཐོག་མར་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱེད་དེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་བློ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པའི་ཉམས་ལེན་ཚད་དུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་རེ་རེ་འགྲུབ་པ་ལའང་རྒྱུ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བསག་དགོས་ཚུལ་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསག་དགོས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན། ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ནུས་སྙམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཚོགས་བདེ་བླག་དུ་རྫོགས་ཐུབ་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། ཞུམ་པ་སངས་པ་ཞིག་འོང་བ་འདི་རྣམས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་སྨན། མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བགྲོད་པའི་ལམ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གསོས་སུ་གྱུར་པ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པས་རང་གི་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཞར་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་ཀྱེ་མ་ཧོ། བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་ཐེག་པའི་མཆོག་དེར་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཚིག་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གདམས་པར་མཛད་པ་དེ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བས་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་སེལ་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་ནས། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཚུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིས་ནི། བྱམས་སྨོན་ལས། ངན་འགྲོའི་ལམ་ནི་ལྡོག་བགྱིད་ཅིང༌། །མཐོ་རིས་ལམ་ནི་རབ་སྟོན་ལ། །རྒ་ཤི་མེད་པར་འདྲེན་བགྱིད་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་དང་། རྐང་པ་གསུམ་པས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐར་པ་བཅས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པར་གསུངས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་དོར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཟུར་དུ་བསྐྱེད་རྒྱུ་མེད་པར། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་དང་། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅས་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཤིག་དགོས་པས། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་ལ་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གསུངས་སྐབས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་རང་མཚན་པ་མིན་པར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ཞེས་སྦྱར་བས། ལམ་འོག་མ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྔོན་འགྲོའི་རྒྱུ་ཚོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་ཤེས་ནུས། སེམས་བསྐྱེད་ཟེར་བ་དེ་སེམས་བཟང་པོ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་བསམ་པ་ཙམ་མིན་པར་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་མཐོང༌བའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པས། གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཞེས་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་འབྱུང་། དེས་ན་བཀའ་གདམས་ཀྱི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལམ་གྱི་མཐིལ་ཏུ་བཟུང་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེར་དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཞིག་བསྒོམ་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཅི་ལ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྣ་བར་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྐལ་བ་བཟང་བས། སེམས་དེ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་སྙམ་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་ཞིག་དང༌། དེའི་སྟེང་ནས་སེམས་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་ཡང་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་འདྲ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ལ་ཐོག་མར་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་དང་། བློ་སྦྱངས་ནས་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོན་མཚམས་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་སྟེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཅས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདིར་གསུངས་པས།

༈ གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་ལ། ལམ་སྒྲོན་ལས། རང་རྒྱུད་རྟོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཡང་དག་ཟད་པར་ཀུན་ནས་འདོད། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བྲལ་བར་བྱ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དེའི་ཆེད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་སུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་ཏེ་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་ནས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་ཁོ་ནས་བློ་སྦྱོང་བ་རྣམས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་མོད། སྐབས་འདིར་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་བཟོད་པར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་ནས་དེའི་ཐབས་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཇི་སྐད་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་སྒོམ་པའི་ཚེ༑ གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པའི་མངོན་མཐོ་དེ་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། དེའི་རྩ་བ་རྒྱུ་ལས་ཉོན་མ་དག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་སྟེ་འབྲས་བུར་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་མེད་པས་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིང་བ་དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཅིང་། དེ་རྗེས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདི་ལ་ནི་ཐར་པ་དེ་བཞིན་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་བྱ་མིན་ཏེ། ཞི་བ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང༌དེ་ནི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་ཉི་ཚེ་བ་སྤངས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་པས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་མ་ཕྱིན་པར། ད་དུང་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོབ་རྒྱུ་ལུས་པར་བརྟེན། གལ་ཏེ་ཐར་པ་མྱང་འདས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཕྲོག་ན་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐའ་ལ་ལྷུང་ནས། ཡུན་རིང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་སྲིད་པར་གསུངས་པས། དེས་ན་ད་ལྟ་རང་སྟེང་དུ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ནས་དེ་མི་བཟོད་པའི་དབང་གིས་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རང་དང་མཚུངས་པར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་མཐོང་ནས་ནད་མི་ཐེག་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཟད་དགོས་པ་བཞིན་དུ༑ སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཟད་པར་བྱ་དགོས་པ་ལ། གཞན་དོན་ཡལ་བར་དོར་ནས། རང་གཅིག་པུ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་འདི་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་ན། མ་རབས་དང་། མ་འོས་པ་དང་། མི་འཚམས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བློ་བཅོས་མིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་ནུས་པ་ཡིན། གཞན་དོན་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་ཚུལ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོས་རང་ངོས་ནས་བླང་དོར་མ་འཕྱུག་པ་ཞིག་ལག་ཏུ་བསྟར་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱོང་བར་རང་རང་སོ་སོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་འཚམས་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་དགོས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་ཤེས་དགོས་པ་མ་ཟད། བསྟན་བྱའི་ལམ་མམ་ཆོས་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞིག་ཤེས་དགོས། དེའི་ཆ་ནས་རང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་བར་དུ་གཞན་དོན་ཉི་ཚེ་བ་དང་། ཕྱོགས་རེ་བ་ཞིག་མ་གཏོགས། ཕུགས་བཙན་ལ། མཐའ་ཡས་པ། མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་ཡིན་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཤེས་ནས། མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འགོད་འདོད་ཀྱི་བློས་དྲངས་ཏེ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན། དེས་ན་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ། ཡང་སྒོས་དེ་རང་གི་རྒྱུད་སྟེང་ནས་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལའང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་རུང་གི་ནུས་པའམ་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་དགོས།

སྐབས་རེ་རང་རེའི་བློ་ལ་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ལ་དགོངས་རྒྱུ་སེམས་ཅན་དང་། མཛད་རྒྱུ་གཞན་དོན་མ་གཏོགས་མེད་པས། དེ་རྣམས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པར་ཨང་གསར་བྱས་ནས་བཞུགས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་མ་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གནོད་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བརྟེན། དེའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཨེ་ཡོད། སེམས་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ན། གཞན་དོན་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་ཆ་ནས་མི་ཕོངས་སྙམ་པ་འཆར་ན། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་འོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདེན་པའི་ཟོལ་དུ་སྣང་ཡང་། རང་རེ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་གཞན་གྱིས་མ་ཐུལ་བར་ལུས་ཏེ། རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་དང་ལས་འབྲེལ་ཆེ་བ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར། དེའི་དབང་གིས་མངོན་མཐོ་དང་། ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཟིན་ཐུབ་པ་འདི་བྱུང་བས། ཉེ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་གསོས་པ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པའི་སེམས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ཇི་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྔ་བར་བསྒྲུབས་ན། ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་མཐའང་རང་གི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གང་འཚམས་ཤིག་ལ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་བདེ་མྱུར་བར་སྒྲུབ་ནུས་པ་དང་། ཅིས་ཀྱང་ནུས་པ་ཆེ་བ་འོང་ཐུབ་པར་གོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པར་སྙམ། དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་སངས་རྒྱས་མ་རྒྱས་དེ་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བསམ་ཚུལ་ཤེས་ན། གཞན་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཐད་ཀར་ཆགས་པ་བློ་ལ་འཆར་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་པའི་ཐབས་མི་འདུག་པས། བདག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པས་དྲངས། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན།

དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདིར་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པའི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། དེ་ལས་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས་པས། བསྒྲུབ་བྱ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་དགོས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ཞིག་མེད་པས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་ལམ་རྣམས་སྒོམ་པའི་གང་ཟག་དེའི་སེམས་ལ་རིམ་བཞིན་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་བཏང་ནས་རང་སེམས་མ་དུལ་བའི་ཆ་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཡིན་པ་མཚུངས་པའི་ནང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཆེས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། གོང་མར་གྱུར་པ། མཐར་ཐུག་པ་བཟང་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་འདི་ཐབས་གང་གིས་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ན། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་མཐུ་མེད་པའི། །ཐེག་པ་གཉིས་པོ་གཏན་དུ་སྤངས་བྱས་ཤིང༌། །ཐུབ་རྒྱལ་ཐེག་པ་སྙིང་རྗེས་བསྟན་པ་ལ། །གཞན་ཕན་རོ་གཅིག་རང་བཞིན་དེ་དག་འཇུག །ཅེས་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་ཀྱང་རང་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་འབྱུང་བས། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ལྟར་ན། གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་གཉིས་པོ་དེའི་ལམ་ལ་མི་འཇུག་པར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་གཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ནས་གཞན་ཕན་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཞུགས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། སློབ་སྤྲིང་ལས། ཤིན་ཏུ་རྙེད་སླའི་རྩྭ་ཁམ་འགའ་ལྟ་ཕྱུགས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཟ། །ཤིན་ཏུ་སྐོམ་པས་གདུངས་པའང་ཆུ་ཞིག་རྙེད་ན་དགའ་མགུར་འཐུང༌། །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་དོན་བྱེད་པར་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བརྗིད་བག་ཡིན་ཏེ་དེ་བདེ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དེ་འཕགས། །ཉི་མ་རླབས་ཆེན་རྟ་ཞོན་རྒྱུ་བ་སྣང་བྱེད་གང་ཡིན་དང༌། ཁུར་ལ་མི་རྩེག་ས་ཡིས་འཇིག་རྟེན་འདེགས་པ་གང་ཡིན་དེ། །རང་དོན་འགའ་མེད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་སྟེ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཕན་དང་བདེ་བའི་རོ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། །ཞེས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི་དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ན། རང་བདེ་དོན་གཉེར་ཙམ་གྱི་བློ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་གནས་མིན་ལ། མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་སྐབས་མིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་གཞན་དོན་བྱེད་པར་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། སྐྱེས་བུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པའམ་རྩལ་ནི་ཉི་ཟླས་མུན་པ་སེལ་བ་དང་། ས་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་འདེགས་པ་ལྟར་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་གཞན་ཕན་གྱི་ཁུར་འཁྱེར་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བབས་འོས་ཡོད་པའི་ལས་འགན་དུ་གྱུར་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ། རང་བདེ་གཅིག་པུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་ཡིས་མ་ཚིམས་པར། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་གཞན་དོན་བྱ་དགོས། དེ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང༌། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བ་གསུངས་ཤིང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་ལྡན་ན་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲལ་དུ་མི་ཚུད་པ། ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་དུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བཤད་པ། དེ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་བཅས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་གལ་ཆེ་བས།

འདི་ལ་བཅུ།

༡ ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ།

༢ རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པ།

༣ ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ།

༤ མཆོད་པའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ།

༥ ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་པ།

༦ སྡིག་སྒྲིབ་མྱུར་དུ་བྱང་བ།

༧ ཅི་བསམ་འགྲུབ་པ།

༨ གནོད་པ་དང་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ།

༩ ས་ལམ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ།

༡༠ འགྲོ་བའི་བདེ་སྐྱིད་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བའི་ཞིང་སར་འགྱུར་བའོ།།

༈ དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ཞེས་གཞན་དོན་ཁུར་ཆེན་འཁྱེར་བའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། ལྷག་བསམ། བློ་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ནི་སེམས་འདི་ཡོད་མེད་ལ་རགས་ལས་ཤིང་། སེམས་དེ་ནམ་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་དེ་ནམ་གུད་ན་གང་ཟག་དེ་ཐེག་ཆེན་པའི་གྲལ་ནས་བུད་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གང་ཟག་ཐེག་ཆེན་པར་ཚུད་པ་ཞིག་གལ་ཆེ་ཚུལ་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཞིག་རྒྱུད་ལ་ནམ་སྐྱེས་ན། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཁོ་ནས་ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་བའི་སྐྱེ་གནས་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། སེམས་དེ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་བདུད་བཞིའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་དམན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གཞན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ལྷ་མི་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པར་གསུངས། དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་ན་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། དེ་ལ་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འཇུག་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་དེས་ཉན་རང་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་ཟིལ་གྱི་གནོན་པར་མི་ནུས་ནའང༌། ས་བདུན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ནས་ཟིལ་གྱི་གནོན་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟ་ནའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་ལ་མངའ་བ་ཙམ་གྱིས། བློ་སྟོབས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་གསུངས་པ་དང་།

༈ བཞི་པ་མཆོད་པའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང༌། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་ཉེ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གུས་པ་མཛད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་ཞིང་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་དང་། ཚོགས་གསོག་པའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་མཆོག་ཏུ་གྱུར།

༈ ལྔ་པ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་པ་སྟེ། བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྙུག་རུམ་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་གཅིག་སྐྱེ་རུ་བཏུབ་ན། དང་པོ་ཚོགས་ཁོ་རང་གིས་རྫོགས། སྒྲིབ་པའང་ཁོ་རང་གིས་སྦྱོང་། བར་ཆད་ཀྱང་ཁོ་རང་གིས་སེལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིས་རྩིས་ཟིན་ན་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན།

༈ དྲུག་པ་སྡིག་སྒྲིབ་མྱུར་དུ་བྱང་བ་ནི། གཞན་ལ་ཕན་པའི་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་ན། བཤགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་འདག་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྦྱོང༌བར་བྱེད་པ་མ་ཟད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རྩིས་མ་ཟིན་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཐབས་ལོ་བརྒྱར་འབད་པ་ལས། སེམས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཐུན་གཅིག་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་ནས་གསུངས།

༈ བདུན་པ་ཅི་བསམ་པ་འགྲུབ་པ་ནི། སེམས་འདི་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གི་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཀ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དེ་རྣམས་སེམས་འདི་མེད་པས་ལན་ཞིང་། དེའི་སྐབས་སུ་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དགོས་མོད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་ན་ལས་རབ་འབྱམས་མཐའ་དག་ཚེགས་མེད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་གང་གི་སྐབས་སུའང་གལ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོར་གསུངས།

༈ བརྒྱད་པ་གནོད་པ་དང་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་མ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་གྱི་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་གཞི་བཟུང་བ་རྩ་བར་བྱས་པའི་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཡིན་པས། དེ་ལ་གནོད་པས་ཇི་ལྟར་ཚུགས་པར་ནུས། སེམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་བློ་ངོར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གནོད་བྱེད་མེད་ཅིང་། གནོད་བྱེད་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་བརྩེ་བ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དེས་གནོད་བྱེད་དེ་ལ་བརྩེ་བ་ཤུགས་ཆེ་བས། བདག་འདྲ་རང་ལ་བརྩེ་བ་དེས་ཀྱང༌ཁྱོད་ཐུགས་སྙིང་རྗེའི་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་༸རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་གིས་འཕགས་བསྟོད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཅིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན།

༈ དགུ་པ་ས་ལམ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ་ནི། ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ན་གེགས་བྱེད་མེད་ཅིང་། མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས། ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་མེད་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྐྱང་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་གཏོགས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་མི་ནུས་ཤིང་། ཚོགས་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་སྡིག་སྒྲིབ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་བ་དེ་ནི་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན།

༈ བཅུ་པ་འགྲོ་བའི་བདེ་སྐྱིད་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བའི་ཞིང་སར་འགྱུར་བ་ནི། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་སོང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལྟར་མདོར་ན་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ལེགས་ཚོགས་མཐའ་དག་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཡང་སྙིང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་དུ་མ་ལྡན་པའི་བློ་དེ་སྦྱོང་བ་ལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐྱེད་མ་དང་བསམ་གཏན་གྱི། །བདེ་བའི་མངལ་གནས་སྙིང་རྗེའི་མ་མ་ཅན། །གང་ཡིན་དེ་དག་ཐུབ་པའི་རྗེས་སྐྱེས་སྲས། །ཞེས་ཆུ་ལུད་ནི་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་དང༌། རྗེའུའི་རིགས་ཅན་གྱི་མ་ནི་བུ་རིགས་རྒྱུད་མི་གཅིག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་ནས་དང༌། ཕ་བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུ་རིགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། ནས་བཏབ་པའི་མྱུ་གུ་གྲོ་སྐྱེས་པ་དང༌། ཕ་བྲམ་ཟེའི་བུ་ལ་གདོལ་པའི་རིགས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་གི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་གཉིས་ཀ་ལ་དགོས་པའི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པས་དམན་པའི་རྒྱན་མཐའ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གོང་ན་མེད་པར་བརྟེན། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ས་བོན་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་རྒྱལ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་སྐྱེད་པའི་སྐྱེད་མར་གྱུར་པས་དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་། ཞི་གནས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།

༈ དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་གི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གསུམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་གཉིས། བཅས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་ས་བཅད་གསུམ་དུ་མཛད་ཅིང་། གཞུང་འདིར་ས་བཅད་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འཐུས་པར་གནང་།

སྐབས་འདིར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལྟར་དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་འདི་ལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ནས་ཁ་སྐོང་དོན་བསྡུ་ཞུ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་དེ་གཉིས་གང་གི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཇུག་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པས། རང་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་མ་སྐྱེས་ནའང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ནམ་སྐྱེས་པ་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་པར་འཇོག་ཚུལ་གོང་དུའང་སོང་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་དང་ནམ་བྲལ་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཅི་ཡོད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་ཚུལ་ལུང་རིགས་དུ་མས་འགྲུབ་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་དེ། ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡིན་པས་མི་ཆོག་གི གང་ཟག་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བར་ཚུད་པ་ཞིག་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་པས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་རྣམས་སྨོས་མི་དགོས་པར་གསུངས།

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ།

༈ དེ་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་དང་། གཞུང་འདིའི་ས་བཅད་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་འཛིན་ཚུལ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཤིང་། འདིར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་བཞིར་ཕྱེ་བར་མཛད་པ་ལྟར་ན། རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་བའི་རིམ་པ། སྐྱེས་པའི་ཚད། ཆོ་གས་བཟུང་བའི་ཚུལ་བཅས་ཡོད་པ་ནས། དང་པོ་རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལའང་གསུམ་སྟེ། རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཚུལ། རྒྱུ་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཚུལ། སྟོབས་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་བཅས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི། སྤྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་མཐོང་བས་རྐྱེན་བྱས་པ་དང༌གཅིག དངོས་སུ་མ་མཐོང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌གཉིས། དེ་དག་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་ཐོས་པ་མིན་ནའང་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་ལ་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་དེ་མེད་མི་རུང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ཐོས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ནུབ་པ་མ་བཟོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གསུམ། བསྟན་པ་ནུབ་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མིན་ཡང་སྙིགས་མའི་དུས་ཆེས་ངན་པ་འདིར་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རྙེད་དཀའ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌བཅས་རྐྱེན་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་རིགས་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྐྱོ་ངལ་མེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་། ཕན་སེམས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པས་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོར་ལད་མོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་བསླབས་པའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་ནི། དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་དེས་དྲངས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། ལྷག་བསམ་གྱིས་དྲངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཅས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་། སྐབས་འདིར་རང་སྟེང་འཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་བསམ་ཟུར་སྨོས་མ་དགོས་པར། གཙོ་བོ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྙིང་བརྩེའི་ངང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཉེ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནས་རང་གི་སྟོབས་ཏེ་རང་གིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྒྲུབས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྟོབས་དང༌། ཚེ་རབས་སྔོན་མ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གོམས་པ་རྒྱུའི་སྟོབས་དང༌། ཚེ་འདིར་དགེ་བ་གོམས་པ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཏེ་རྒྱུ་བཞི་དང་སྟོབས་བཞི་སོགས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དུ་བཤད་ལ། དེ་རྣམས་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། མདོར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེ་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པས། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། སྙིང་རྗེ་ལ་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་བློ་དང་། དེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲལ་འདོད་དམ་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་གཉིས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཚང་དགོས།

སྡུག་བསྔལ་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་བསམ་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷག་པར་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ངོ་སྤྲད་ནས། རང་སྟེང་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའི་ཚེ་ན་རང་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་འདོད་ཀྱི་བློ་དང་། དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བར་བྱས་པས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ངོ་སྤྲོད་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདིར་གཞན་སྟེང་དུ་ཁ་བསྒྱུར་ནས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། གཞན་དོན་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་སྟེང་གི་ཉམས་ལ་དཔགས་ཏེ་གཞན་གྱི་མྱང་འདས་ལ་བསམ་ནས། དེ་རྣམས་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ད་ལྟ་ནོན་བཞིན་པ་དང༌། དངོས་སུ་མ་ནོན་ནའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་ཚུལ་བསམ་ནས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྲལ་བར་བྱ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་ཐབས་བྱ་བ་དེ་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱོང་བ་ཡིན།

སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བསམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ས་བཅུ་པ་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་བྱེད་ལས་ལྟ་བུ་ཤེས་བྱའི་ཚུལ་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་རིགས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པ་བཅས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཐར་འདོད་དང་གྲོལ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཁ་བསྒྱུར་ནས། གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་བློ་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས། དེ་ལ་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་གྱི་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་བ་དང་། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་བ་བཅས་གཉིས་བྱུང་། དང་པོ་འདི་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་ཞེས་འབྱུང་ཡང་། ཅུང་ཟད་གོ་མི་བདེ་བས། མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས། དེའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་བ་བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད་པ་དང༌། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བློ་སྦྱོང་བ་འཇམ་དབྱངས་ནས་བརྒྱུད་ཅིང་། ཕྱི་མ་འདི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ནང་རླབས་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་ཅེས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྐོར་འབྱུང་ལ། ལྷག་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ནང་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་རྩལ་བཏོན་བྱས་ནས་གསུངས་པས། བརྒྱུད་པ་འདི་ལ་རླབས་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་གོ་རྒྱུ་ཆེ་བ་ཡིན། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྣོན་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིག་ཡིན་པས། སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བའི། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིགས་པའི་ལམ་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་བས། བསམ་ཚུལ་ལའང་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྐབས་ལྟར་ཐོག་མར་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་དུ་བསྒྲུབ་མ་དགོས་པར། ཐད་ཀར་དགྲ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བསམས་ཏེ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། བདག་གཞན་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་ཚེ་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་རླབས་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་ཅེས་གསུངས།

མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྐབས་སུ་མར་ཤེས་དྲིན་དྲན་ཞེས་གསུངས་པ་ན། ཕ་རོལ་པོའི་སྤྱོད་པ་དང་རྣམ་འགྱུར་དེ་གལ་ཆེར་བརྩིས་པ་ལྟ་བུར་མངོན་ཞིང་། དེའི་ནང་དྲིན་དྲན་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྐབས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་མཚུངས་ཞེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་གཏམ་མེད་པར། རང་རེ་རྒྱུན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཕལ་པ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེ་བས་རང་ལ་ཕན་འདོགས་མཁན་གྱི་གཉེན་ཉེའི་ཕྱོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ལ། གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བས། སྙིང་རྗེ་དེ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་ཅིག་ཡོད་པར་སྙམ། ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་སེམས་ཅན་གཞན་རང་ལ་བསམ་པ་མ་གཏོགས་དེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་ངན་སོགས་ལའང་མི་བརྩི་བའི་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བར། བདེ་བ་འདོད་པ་མཚུངས་པར་སྨྲ་བས་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་བསྟུན་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་སྲོག་ལས་ཀྱང་བརྩེ་བར་འཛིན་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་བརྩེ་བའི་ངོས་ནས་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་དེ་ཡོད་ལ། དེ་དགོས་པའང་ཡིན། སྤྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་གསུང་མཁན་ཡོད་པས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དད་པའང་འོང་ཆོག་ཅིང་། གཞུང་འགའ་ཤས་ནང་ལ་དད་པ་དགེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་མི་འབྱུང་བར་གསུང་མཁན་ཡང་ཡོད། རང་རེའི་བློ་ལ་འཆར་ཚུལ་ལྟར་ན་བདེན་མེད་ཀྱི་གོ་བ་མེད་པ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཕལ་ཆེར་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འབྱུང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་དད་པའི་དད་པ་བདེན་འཛིན་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཆོག་གམ་སྙམ་པས། དེ་རིགས་དབྱེ་བ་འབྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ཧོབ་དེར་བལྟས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་སྙིང་བརྩེ་བས་ཤིན་ཏུ་བློ་ཉེ་བ་དེ་སྤྱིར་བཏང་རང་རེའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཆགས་པས་བློས་ཉེ་བ་དང་མཚུངས་ལ་ཁད་མིན་ནམ། འོན་ཀྱང་གཞི་རྩའི་བློ་དེའི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེ་ལ། སོ་སོའི་ཁམས་དང་དབང་པོ་དང་མོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག

ཇོ་བོ་རྗེའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བ།

༈ དེ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་གསལ་བར་འཆད་པ་ལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་དང་། གཞུང་འདིའི་ས་བཅད་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་ལ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཇོ་བོ་རྗེའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བ་དང་། འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བའོ།།

དང་པོ་[ཇོ་བོ་རྗེའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བ་]ལ་གཉིས། རིམ་པ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། རིམ་ཅན་དུ་སྦྱང་བ་དངོས་སོ།།

དང་པོ་[རིམ་པ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་]ལ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ།།

དང་པོ་[ཐེག་ཆེན་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་བསྟན་པ་]ལ་གསུམ། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བའོ།།

༈ གཉིས་པ་[རྒྱུ་འབྲས་གཞན་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཚུལ་]ལ་གཉིས། མར་ཤེས་ནས་བྱམས་པའི་བར་རྒྱུར་འགྱུར་ཚུལ་དང་། ལྷག་བསམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ།།

༈ གཉིས་པ་[རིམ་ཅན་དུ་སྦྱང་བ་དངོས་]ལ་གསུམ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱང་བ༑ བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱང་བ། སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་ངོས་བཟུང་བའོ།།

དང་པོ་[གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱང་བ་]ལ་གཉིས། བློ་དེ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་དང་། བློ་དེ་བསྐྱེད་པ་དངོས་སོ།།

དང་པོ་[གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དེ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་]ལ་གཉིས། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་གསུམ། མར་བསྒོམ་པ། དྲིན་དྲན་བསྒོམ་པ། དྲིན་དུ་གཟོ་བ་བསྒོམ་པའོ།།

༈ གཉིས་པ་[གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་]བློ་དེ་བསྐྱེད་པ་དངོས་ལ་གསུམ། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ། ལྷག་བསམ་བསྒོམ་པའོ།།

གོང་གི་ས་བཅད་འདི་རྣམས་སྤྱི་ཐོག་བསྡོམས་ནས་བཤད་ན། དེང་སང་ཕྱག་ལེན་གྱི་སྙིང་པོར་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཤ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་བདུན་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཞི་བ་ལྷ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་མན་ངག་དེ་གཉིས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་སྦྱོང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་གཉིས་ལས། ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་དང་པོ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་ལ་བློ་སྦྱོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་འབྱུང༌། དེ་ལྷག་བསམ་ལས་འབྱུང༌། དེ་སྙིང་རྗེ་ལས་འབྱུང༌། དེ་བྱམས་པ་ལས་འབྱུང༌ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་ཙམ་མིན་པར། ཆགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན། བྱམས་པ་དེ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་ལས་འབྱུང༌ཞིང་། དེ་དྲིན་དྲན་པ་ལས་འབྱུང༌། དེ་མར་ཤེས་པ་སྟེ། མ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་གཉེན་གྱི་དྭངས་མར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་གོ་རིམ་གྱི་གནད་དེ་དེ་ལྟར་ཡོད་ནའང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་དང་བྱམས་པའི་བར་ཁོ་ནར་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་འདིའི། །ས་བོན་དང་ནི་སྤེལ་ལ་ཆུ་འདྲ་ཡུན་རིང་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེར་བསྟོད་པར་བགྱི། །ཞེས་དབྱེ་གཞི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཐོག་མར་རྨང་གཞི་འཛུགས་པར་ས་བོན་དང་འདྲ་བ། བར་དུ་དེའི་ནུས་པ་སྤེལ་བར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ། མཐར་ཡུན་རིང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བ་ལྟར། ཐོག་མར་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དུ་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་རགས་ལུས་པ་མ་ཟད། བར་དུ་བྱ་དཀའ་བས་སྒྱིད་ལུག་སྟེ་ལམ་དམན་པར་མི་གོལ་བ་དང༌། མཐར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཉན་རང་ལྟར་ཞི་བར་མི་གནས་པར་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་མཛད་པར་ངལ་བ་མེད་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རག་ལུས་མོད། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་དགོས་པས། སྙིང་རྗེ་གང་ལ་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དེ་ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་གི་བློ་ལ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པ་ཞིག་ཤར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་ན་སྙམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བ་འབྱུང་བས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ལའང༌། ཡུལ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་བ་ཞིག་དགོས་པར་བརྟེན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མར་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ནས་དྲིན་དྲན། དྲིན་གཟོ། ཡིད་འོང༌གི་བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། ལྷག་བསམ་བཅས་ཚན་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་དྲུག་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་བཅས་སྐྱེ་ཞིང་། མར་ཤེས་ཀྱི་སྐོར་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་བསམ་མི་དགོས་པར། མ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་སེམས་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཤིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཆོག ལམ་འདི་དག་ལ་མ་སྦྱངས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་རྣམས་ལ་དྲིན་བསམ་པ་དང་། དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཉི་ཚེ་བ་སྐྱེ་ནའང༌། མི་མཛའ་བའི་དགྲ་སོགས་ལ་མི་སྐྱེ་བར་མ་ཟད། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་འདོད་དང་། བདེ་བ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། རང་རེ་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་ཤིག་མ་བསྒྲུབས་ན༑ ལམ་སྒོམ་བློ་བྱས་ཀྱང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་རིས་ཅན་དུ་འགྲོ་བས་དེའི་གཉེན་པོར་ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་དགོས་མོད། འོ་ན་མ་སོགས་ལ་ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་སྒྲུབ་དགོས་ན་ད་ལྟ་ཡིད་འོང་གི་བློ་ཡོད་པ་དེ་བཀག་ནས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་ནང་གི་ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་འདྲེས་པ་དགོས་ལ། ད་ལྟ་རང་ཅག་ཚོའི་བློ་ལ་ཡོད་བཞིན་པའི་བྱམས་པ་ནི་ཆགས་པས་བསླངས་པ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་ས་སྒང་གཤོངས་མི་སྙོམས་པར་གནས་མལ་མི་བདེ་བ་བཞིན་ཆགས་སྡང་མཐོ་དམའ་ཅན་ལ་བྱམས་པ་འོང་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་སྔོན་དུ་སེམས་སྙོམས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བློ་བསྒྲུབས་ཏེ་དེ་ནས་མར་ཤེས་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་བློ་སྦྱོང་དགོས་པས། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་དེ་འདྲ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལ། དེའི་དགོས་པ་མཐར་ཐུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མེད་ན། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་སྨོན་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་མི་འོང་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་དེ་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པས་འདྲེན་དགོས་པས། ཞེ་ཐག་པ་ནས་གཞན་དོན་བསམ་དགོས་པའི་གནད་ཡོད་ལ། གཞན་དོན་དེ་ཡང་སྐྱོན་ཕྱོགས་རེ་ཟད་ཅིང་། ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ལྡན་པ་མིན་པར། སྐྱོན་མཐའ་དག་ཟད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ལྡན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ས་ལ་འཁོད་དེ། གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་འདོད་དོན་དུ་གཉེར་བས། དེ་ལ་ཡུལ་དེར་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ལྡན་པ་དེ་བདག་རང་གིས་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཁུར་ལེན་ནུས་པ་ཞིག་འབྱུང་བས། གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེ་འོང་བ་ལ་ད་ལྟ་རང་ཉིད་དགའ་བའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་བསམ་ན་བློ་ངོར་འཆར་བདེ་ཞིང་། མི་དགའ་བ་ལ་བསམ་ན་རང་བློར་མི་འཇུག་པས། ཐོག་མར་སེམས་སྙོམས་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་གནད་ཆེ་བ་ཡིན། བཏང་སྙོམས་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང༌། ཡང་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོད་ན། བཏང་སྙོམས་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་སླ།

འོ་ན་ཚེ་འདིའི་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་བློ་ངོར་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཤར་དང་འཆར་མུས་འདི་བཞག་ནས། ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ལས་རྙོག་དང་། འགོར་གཞི་མིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རང་རེ་ཐ་མལ་པས་གཉེན་ཉེར་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བློ་འདི་ནི་རང་གི་གཉེན་ཉེ་ཞེས་ང་དེ་རྩ་བར་བཞག་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆགས་པའི་དབང་གིས་གཅེས་པའི་བློ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་དབུས་སུ་བཞག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངའི་དགྲ་ཞེས་པ་དེ་བྱུང་སྟེ་སྡང་བར་བྱེད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཕྱོགས་རིས་ཅན་གྱིས་མི་འོང་བར། སྐབས་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་འདྲེན་པའི་བརྩེ་སེམས་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཅོག་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པར་བརྟེན། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་སྙིང་རྗེས་བརྩེ་བའི་བློ་སྐྱེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤུན་མཆེད་དང་། གྲོགས་པོ་ཡིན་པས་ང་དང་ང་ཡི་བའི་འཛིན་པ་རྩ་ཆེར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར། ཡུལ་ཕ་རོལ་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་རང་དང་འདྲ་བར་བརྩེ་བར་བྱེད་པའི་བློ་སྦྱོང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། རང་ལ་ཕན་བཏགས་མི་བཏགས་དང་། དགའ་མི་དགའི་ངང་ཚུལ་དང་མ་འདྲེས་པར། ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་འབྱུང་དགོས་པ་ཡིན། དེས་ན་ད་ལྟ་རང་རེར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བའི་གཉེན་ཉེ་དུའི་བྱམས་བརྩེ་དེས་གནོད་པ་མ་གཏོགས་ཕན་པ་མེད་པས། ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་བློ་ཆགས་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཚད་མེད་བཏང་སྙོམས་ཤིག་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་དགྲ་གཉེན་གང་ཡང་མིན་པའི་བར་མའི་སེམས་ཅན་ཞིག་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་པས། དེའི་ལུས་ཀྱི་བྱད་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་སོགས་ཡིད་ལ་ཤར་བ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྡང་བ་དང་བྱམས་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཅུག་པ་ན། དེ་ལ་མི་མཐུན་པར་བལྟ་བའི་ཞེ་སྡང་དང་། མཐུན་པར་བལྟ་བའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་ཀ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མི་འབྱུང་ཡང༌། ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཟད་འདུག་ན་གང་ཆེ་བ་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སེམས་སྙོམས་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་གསུངས། ཐོག་མར་བར་མ་ལ་སྒོམ་པ་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཤས་ཆེ་བས་སྐྱེ་སླ་བའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནས་ཚེ་འདིར་སྙིང་ན་བའི་དགྲ་ཞིག་དང་། ཤིན་ཏུ་མཛའ་བའི་གཉེན་ཞིག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་དག་ལ་ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་སྐྱེས་བྱུང་བ་དང༌། དགྲ་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་འདིར་ད་ལྟ་རང་གི་དགྲ་བོའི་གྲལ་དུ་བརྩི་ཡང་ཚེ་སྔོན་མའི་གྲོགས་བྱས་ནས་ཕན་མང་དུ་བཏགས་པ་དང༌། མདོར་ན་རང་གི་དོན་དུ་སྲོག་བློས་བཏང་བ་ཡང་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་བྱས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་གྲོགས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཚུལ་བསམ་ནས་བློ་སྙོམས་གང་ཐུབ་བྱ། དེ་བཞིན་ཚེ་འདིའི་གྲོགས་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་སྔོན་མའི་དགྲར་གྱུར་ནས་རང་བསད་པ་སོགས་གནོད་པ་བྱས་ཚུལ་ལེགས་པར་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་མགོ་སྙོམས་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཚེ་སྟོད་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་ཚེ་སྨད་ལ་གཉེན་གྱི་དྭངས་མར་འགྱུར་བ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟར། ངེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སེམས་སྙོམས་པ་སྒྲུབ་ལུགས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཀྱི་དགྲ་གཉེན་ལ་ངེས་པ་མེད་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་མྱོང་བ་ཐོན་ན་སྐབས་འདིར་དམིགས་པ་སྐྱོང་ཤིན་ཏུ་སླ་བར་སྣང་ངོ༌། དམིགས་ཡུལ་གསུམ་པོ་འདི་གས་བྱ་བརྒྱ་འུར་རྡོ་གཅིག་གིས་འདེད་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་འབད་མེད་དུ་སྙོམས་པའི་བློ་བྱུང་ན་དེས་ཆོག་ལ། ད་དུང་སྐྱེ་དཀའ་སེ་བ་བྱུང་ཚེ་རིགས་མི་གཅིག་པ་མང་པོ་ལ་སྤོས་ཀྱིན་སྒོམ་པ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མར་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་རིགས་བྱེ་བྲག་པ་གསུམ་ལ་བསམ་པ་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས། ཐོག་མར་རང་དང་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སྡེ་གཅིག་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སྡེ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ། རང་དང་མཐུན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་སྒྲུབ་ན། མཐར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་ན། སྤྱི་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དཔུང་ཆེ་བར་སེམས་སྙོམས་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ༌རང་གི་དགྲ་དང་། གཉེན་གྱི་སྤུ་རིས་འབྱེད་པའི་སེམས་མི་སྙོམས་པ་ཞིག་ད་དུང་ལུས་པར་འགྱུར་བས། སྔོན་ལ་དམིགས་སུ་བསལ་ནས་སེམས་སྙོམས་པ་གོང་ལྟར་བསྒྲུབས་རྗེས་སྤྱི་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་བསྐྱེད་ན་སྤུས་ཀ་ལེགས་ཤིང་བརྟན་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་སྡང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་ཆགས་པའི་བློ་མགོ་སྙོམས་ཟིན་ནས། ཐོག་མར་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློའི་གཞི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་བསམ་སྟེ། མ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་འདིར་རང་དང་སྙིང་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྤྱིར་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་མཐའ་མེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངལ་དུ་བདག་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྐྱེ་བ་མ་བླངས་པ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ན་མོས་པའི་དབང་གིས་འཆར་ཡང༌། སྤྱི་ལྡོག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་དཀའ་བས་ན། རང་གི་མདུན་དུ་ད་ལྟའི་མ་དེ་ཉིད་རྒན་གཞོན་དབྱིབས་ཆ་བྱད་སྤྱོད་ཚུལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་གསལ་བཏབ། དེས་ཚེ་འདིའི་མ་བྱས་པ་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་འདི་ག་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེ་བ་གཞན་མང་པོར་ཡང་བྱས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཚེ་དེའི་ཡུམ་གྱིས་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མ་མང་དུ་བྱས་ཚུལ་དང༌། གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གསུངས་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་བཀའ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་གཏིང་ཕྱིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་རྙེད་འོང༌། དེ་ནས་ཚེ་འདིའི་ཕ་དང་ཉེ་དུ་བར་མ་དགྲ་དམྱལ་བ་སོགས་འགྲོ་བ་རིགས་གཞན་ལའང་བསྒོམས་པས་མཐར་སེམས་ཅན་མར་ཤེས་པའི་བློ་རང་གི་ཕར་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚེ་འདིའི་མ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ཞིག་འོང༌། སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་། མངལ་སྐྱེས་ལའང་ཐོག་མ་མེད་པར་བརྟེན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་མ་བྱས་པ་མ་ཟད། སེམས་ཅན་རེ་རེས་རང་གི་མ་ལན་གྲངས་མང་པོ་བྱས་ཚུལ་སོགས་མར་ཤེས་ཀྱི་སྐོར་འདི་རྣམས་བློ་ལ་འཆར་དཀའ་བ་འབྱུང་མོད། གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ནན་གྱིས་འབད་རྩོལ་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་བྱ་བ་ལའང་འཇུག་བཞིན་བློ་སྦྱང་ན། སེམས་ཅན་འབུ་སྲིན་ཡན་ཆད་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར། མར་བྱས་ཚུལ་གྱི་བློ་ལྷང་ལྷང༌འཆར་ཐུབ་པ་འབྱུང་བས། སེམས་ཅན་དེས་བདག་གི་མ་མ་བྱས་ཟེར་བ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་བློ་ལ་སྣང་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ན་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་དེ་ལ་གཅེས་ཤིང་གུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགའ་ཞེན་བྱེད་པའི་བློ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་སྦྱང་དགོས།

༈ དེ་ལ་མྱོང་བ་ཐོན་ནས་དྲིན་དྲན་པ་ནི། སྔར་ལྟར་རང་གི་མའི་སྣང་ཚུལ་མཐའ་དག་གསལ་བཏབ། མ་འདིས་བདག་ཟླ་བཅུའི་བར་དུ་མངལ་དུ་བཟུང༌། མ་རང་གི་བདེ་བ་དང་ལྟོགས་སྐོམ་སོགས་ཁྱད་དུ་བསད། ཕན་གནོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་བུའི་ཆེད་དུ་བྱས་ཏེ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་སྲོག་འདི་ཉིད་བྱིན་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་དྲིན་ཆེ། མངལ་ནས་བཙས་ཟིན་ནས་འཇམ་པའི་གོས་སྟན་ལ་བཞག བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས། བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟས། དགའ་བའི་འཛུམ་གྱིས་བསུས། སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས། མངར་བའི་ནུ་ཞོ་བསྣུན། ཟས་ལྕེས་བསྙོད། སྣབས་ཁས་ཕྱིས། མི་གཙང་བ་ལག་པས་ཕྱིས། ཤའི་དྲོད་ལ་བཅར། མེ་ཆུ་གཡང་སའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབས། བུ་ན་བ་ལས་རང་ན་བ་དང་བུ་ཤི་བ་ལས་རང་ཤི་བ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདེམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྐྱངས་པས་བར་དུ་དྲིན་ཆེ། ནར་སོན་ནས་ཟ་ལུགས་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རང་གིས་ཤེས་པ་དེ་དག་མ་རང་ཉིད་ནས་བསླབ་པ་དང་། རང་གིས་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གཞན་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་པ། སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཤ་ཐང་ཐང་དུ་འབད་པས་བཙལ་བའི་ས་ཁང་ནོར་རྫས་སྙིང་ལྟར་གཅེས་པ་མཐའ་དག་བྱིན་པས་ཐ་མར་དྲིན་ཆེ་ཚུལ་རྣམས་བསམས་པས་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བ། སེམས་རྩིང་ཡམ་ཡམ་བློང་བློང་བ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་རང་རེའི་ཚེ་གཅིག་གི་མའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཚེ་འདིའི་མིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མ་ཡིས་རང་ལ་ཕྲུ་གུ་ཐོག་མར་སྐྱེས་པའི་སྐབས། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ངུས་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་ནའང་། རང་གི་ལུས་སྲོག་བཅོལ་ཡུལ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པའི་མ་དེར་བློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བཀལ་ནས་མ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་ཉེ་བ་གཞན་སུའང་མེད་ལ། མ་དེའི་འཚོ་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཚེ་གཞི་ནས་ཚུགས་དགོས་ཤིང་། མ་དེའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་དེ་ལ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཞིག་ཏུ་བལྟས་ནས། ན་ཟུག་དང་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་བྱུང་ཡང་མཐའ་དག་དྭང་དུ་བླངས་ནས་བཟོད་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ལས་འགན་དུ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་དཀའ་ངལ་སུན་སྣང་གང་ཡང་མེད་པར། ཤིན་ཏུ་གཅེས་ཤིང་སྙིང་ནས་ཉེ་བའི་བསམ་པས་སྐྱོང་འདོད་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པས། བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡི་ནུ་མ་ལས་འོ་མའང་རང་བཞིན་གྱིས་འབབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ལ། གལ་ཏེ་སྐབས་དེར་མ་ཡི་ངོས་ནས་ཕྲུ་གུར་བརྩེ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་མེད་ན། འོ་མ་མི་འབབ་པའི་ཚུལ་ཚན་རིག་པས་བཤད་ཅིང་། བ་ཕྱུགས་དང་མཛོ་མོ་སོགས་ལས་འོ་མ་བཞོ་བའི་ཆེད་དུ་སྐབས་རེ་མ་དེའི་མདུན་ལ་བེའུ་ཁྲིད་ན་འོ་མ་སྟེར་ཚབས་ཆེ་ཚུལ་འདུག་པ་དེ་རྣམས་བརྩེ་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་སྣང་། གང་ལྟར་རང་རེ་ཐོག་མར་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་། མཛའ་སེམས་ཁོ་ནའི་འོག་ནས་གསོན་པོར་འཚོ་དགོས་པས། ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་ (༡༧༨༡ ་་་ ༡༨༥༡) གྱིས་59 ཀྱང་། (གཤམ་གསལ་བུ་ཞེས་པ་བུ་ཕོ་དང་བུ་མོ་གཉིས་ཀའི་སྤྱི་མིང་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་གོ་དགོས།)

ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས། །ཟླ་བཅུའི་བར་དུ་འཁུར་བའི་དྲིན་ཆེན་མ༑ ༑འགྲོ་འདུག་འགུལ་བསྐྱོད་ཤུགས་དྲག་ལས་མི་བྱེད། །གཞན་གྱི་ཁ་ཟས་གང་ཡིན་ཟ་མི་ནུས། །སྐེད་རགས་དམ་པོར་མི་འཆིང་ལྷོད་པོར་བཅིངས། །བུ་ལ་གནོད་པར་དྭོགས་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །བཙའ་དུས་ཤ་རུས་འགས་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །ཕྱི་རུ་ཐོན་དུས་འཇམ་པོའི་གདན་ལ་བཞག །བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡིན་ཡང་། །ནོར་བུ་རྙེད་བཞིན་དགའ་བའི་དྲིན་ཆེན་མ། །བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཇམ་པའི་ལག་ཏུ་བླངས། །བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བཞིན་འཛུམ་གྱིས་བསུས། །སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས་ཤིང་ནུ་ཞོ་བླུད། །ཤ་ཡི་དྲོད་ལ་གླན་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །ཟས་ནི་གཡོས་ནས་བྱིན་ན་ཆོག་མོད་ཀྱང་། །གནོད་ཀྱི་དགོངས་ནས་ལྕེ་ཡིས་བསྙོད་ནས་སྟེར། །སྣབས་ཀྱང་ལག་པས་ཕྱིས་ན་གནོད་ཀྱིས་དྭོགས། །འཇམ་པོ་ཁ་ཡིས་ཕྱིས་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །མི་གཙང་ས་རྡོས་ཕྱིས་ན་གནོད་ཀྱིས་དྭོགས། །སྐྱུགས་མི་ལྡོག་པར་ལག་པས་ཕྱིས་ནས་འདོར། །མཚན་མོའི་དུས་སུ་འོག་ཏུ་བཅུར་གྱིས་དྭོགས། །གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་བཀག་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །མེ་ཆུ་གཡང་སོགས་འཇིག་པ་ཀུན་ལས་བསྐྱབས། །ཞིམ་པའི་ཟས་བྱིན་སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས། །འཇམ་པའི་གོས་བཀོན་གཏམ་དང་འགྲོ་ལུགས་བསླབས། །ཁ་སྐྱལ་མགོ་ལ་བྱུགས་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །བུ་ལ་མགོ་ན་ཆམ་པ་ཙམ་བྱུང་ཡང་། །བུ་འདི་ན་ལས་རང་ཉིད་ན་ན་སྙམ། །བུ་འདི་འཆི་ལས་རང་ཉིད་འཆི་ན་སྙམ། །ཁ་མིན་སྙིང་ནས་བདམས་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །ལངས་ནས་གོམ་པ་རེ་གཉིས་འདོར་བའི་ཚེ། །གཡས་གཡོན་ནས་སྐྱོར་མི་གཞན་ལ་སོགས་ཟེར། །ངེད་ཀྱི་བུ་ལ་ལྟོས་ཞེས་གཞན་ལ་ངོམས། །སེམས་ལ་དགའ་བ་ཤར་བའི་དྲིན་ཆེན་མ། །ཆང་འཐུང་བཞིན་དུ་འགྲོ་འདུག་བྱེད་པའི་དུས། །ཡུལ་ན་འདུག་དུས་དཔྲལ་བའི་མིག་བཞིན་འཚོས། །གཞན་དུ་སོང་ན་བུ་དེ་ཉེས་སམ་སྙམ། །སེམས་ལ་བདེ་དུས་མེད་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །འགྲོ་འདུག་ལེགས་པར་ཐུབ་པའི་དུས་སྐབས་སུ། །གང་བཟང་ཟས་ནི་འཕོ་བས་འཇུ་ཚད་བྱིན། །འཇམ་པའི་གོས་བཀོན་མཛེས་པའི་རྒྱན་མང་བཏགས། །ནམ་ཡང་བློ་སེམས་བདེ་བའི་དྲིན་ཆེན་མ། །ཟས་ཤིག་རྙེད་ན་བུ་ལ་སྟེར་སྙམ་ནས། །བུ་དེ་གཞན་དུ་སོང་ན་ཟ་མི་ནུས། །གཞན་ལ་མི་སྟེར་རུལ་རག་བར་དུ་འཇོག །ནམ་ཡང་སྙིང་ནས་གཅེས་པའི་དྲིན་ཆེན་མ། །སྐོམ་པའི་དུས་སུ་མངར་བའི་ཇ་བཟང་བླུད། །ལྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཟས་རྣམས་མདུན་དུ་སྤུངས། །གྲང་བའི་དུས་སུ་དྲོ་འཇམ་གོས་ཀྱིས་གཡོགས། །གང་མཁོ་དགའ་བཞིན་སྟེར་བའི་དྲིན་ཆེན་མ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པར་གསལ་60 བ་ལྟར། གལ་ཏེ་མ་ཡི་ངོས་ནས་བརྩེ་སེམས་དང་དྲིན་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས་ཉི་མ་གཅིག་བསྐྱངས་མེད་ན། ད་ལྟ་མི་ཡི་ལུས་རྟེན་ཐོག་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ་བའི་སྐལ་བཟང་འདི་ལྟར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་མེད་པ་མངོན་པར་གསལ་བས་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་དང༌། བར་དུ་དུས་སྐབས་སོ་སོར་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་བསྲིང་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། ཟ་སྟངས། འཐུང་སྟངས། གོས་གྱོན་སྟངས། སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་ཚུན་ཆད་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བསླབས་ཤིང་། མཐའ་མ་སློབ་ལོ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་ཕྲུ་གུར་ཤེས་ཡོན་འཇགས་ཐབས་དང་། འཚོ་ཐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རྙེད་དེ་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་གྲལ་ཞིག་ཏུ་ཚུད་ཐབས་གང་ན་ཅི་ཡོད་བྱས་པ་མ་ཟད། རང་རེའི་ཆོས་ལ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་ལའང་སོན་ཐབས་སྙིང་སྟོབས་དང་། འབད་རྩོལ་གྱི་ཆ་ནས་མཐུད་ཤོར་མེད་པར་བྱས་པ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ། དུད་འགྲོའི་རིགས་ལ་མཚོན་ནའང་བྱ་བྱིའུ་ལ་སོགས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་རྣམས་འཁོས་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཞན་ཡང་རང་ནུས་ལ་དཔགས་པའི་བརྩེ་བས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་ཅིང་། བྱིའུའི་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཕ་མ་མིའི་བཟའ་ཚང་ཇི་བཞིན་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་མཉམ་སྡོད་བྱེད་དེ་ཕ་མ་གཉིས་ཀས་བྱིའུ་ཕྲུག་ནར་མ་སོན་གྱི་བར་དུ་གསོ་བ་དང་། འགའ་ཤས་དེ་ལྟར་མིན་རུང་བྱིའུ་ཕྲུག་གསོ་བའི་རིང་དེར་བྱ་བྱིའུ་ཕོ་མོ་དེ་གཉིས་ཁྱིམ་ཐབ་ལྟ་བུར་འཚོ་བ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ནས་སྡོད་མཁན་གྱི་རིགས་ཀྱང་ཡོད། ཡང་བྱིའུ་རིགས་འགའ་ཤས་ཕ་དེས་འགན་མི་འཁྱེར་བ་ཁྱི་དང་འདྲ་བར་ཨ་མ་རྐྱང་པས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་ཚུལ་ཉམ་ཐག་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་མཐོང་རྒྱུའང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མི་ཡི་གནས་སྐབས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཕལ་མོ་ཆེར་མ་དེས་ཕྲུ་གུ་རང་ལ་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་ཚུལ་བསམ་ན་མའི་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་དྲན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་སྟེ། མདོར་ན་མ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་དེས་མཚོན་པའི་རང་ལ་རིང་ནས་སྙིང་དུ་གཅེས་པའི་གཉེན་ཉེ་དུ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་དགོས་པས། དེ་ལྟར་མ་ལ་དྲིན་ཇི་ལྟར་དྲན་ཚུལ་བློ་འབྱོངས་པ་ན། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཕ་ནས་བཟུང་དགྲའི་བར་དང་། རིགས་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་ཚེ་སྔོན་མའི་མར་གྱུར་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཚེ་འདིའི་མས་འདི་ལྟར་བྱས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསམ། དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་དུད་འགྲོ་སོགས་ལ་མི་ཚང་ཡང་། མིར་གྱུར་དུས་ཀྱི་མ་མ་བྱས་པ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པར་སྣང་།

༈ དྲིན་དྲན་པ་ལ་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དྲིན་གཟོ་བ་ནི་སློབ་སྤྲིང་ལས། ཉེ་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་གྱུར་པ། །ཀློང་གི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་ཤི་འཕོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བོར་ནས། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐར་བྱེད་ན་དེ་ལས་ཁྲེལ་བོར་མེད། །ཅེས་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་རྒྱུད་དཀྲུགས། བླང་དོར་ལ་བལྟ་བའི་མིག་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས། ཟབ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁར་བ་དང་བྲལ། ཐར་པའི་གྲོང་དུ་འཁྲིད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལམ་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ལོང་འཁྲིད་དམིགས་བུས་བོར། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ངལ་སྟེགས་ལ་གོམ་པ་མི་བརྟན་པར་བརྡེག་འཆོས་ཏེ་འཁོར་བའི་གཡང་དུ་ལྷུང༌། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་བཙོན་རར་འཁྱམས་པ་འདི་དག་སྐྱེ་ཤི་འཕོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ཚེ་རབས་མང་པོར་རང་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕ་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བུ་བདག་ལ་མི་རེ་ན་སུ་ལ་རེ། བུ་བདག་ལ་མ་དེ་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་ཁུར་མ་བབ་ན་གཞན་སུ་ལ་བབ། དཔེར་ན་འདི་སྣང་གི་ཕ་མ་མཛའ་གྲོགས་ཤིག་བཙོན་རའམ་འབྲོག་དགོན་པ་ཆོམ་རྐུན་དང་གཅན་གཟན་གྱི་འཇིགས་པ་ཡོད་པར་ཆུད་པ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ཤིག་རང་ལ་ཡོད་བཞིན་དུ་བློས་བོར་ནས་བདེ་བར་བསྡད་ན༑ དེ་ལས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཆུང་བ་མི་འོང་བ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྔ་སྒྲའི་ཚིགས་བཅད་ལས། རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་རི་རབ་དང༌། །ས་རྣམས་བདག་གི་ཁུར་མིན་གྱི། །བྱས་པ་མི་གཟོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བདག་གི་ཁུར་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་བདག་གིས་དྲིན་ཅན་གྱི་མ་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་དོར་ནས། རང་གཅིག་པུ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དམན་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ན། དམ་པ་རྣམས་ཐུགས་གཏིང་ནས་ཁྲེལ་བར་འདུག་པས་དེ་སྤངས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་ཕན་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འདོགས་ན། བཀྲེས་པ་ལ་ཟས། སྐོམ་པ་ལ་བཏུང་བ། ནད་ཀྱིས་མནར་བ་ལ་སྨན། ཕོངས་པ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་ནོར་སོགས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང༌། རང་གིས་ཚོགས་གསོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད། སྲིད་པའི་སྟོབས་འབྱོར་ལ་སྦྱར་བ་ཉིད་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་གཙོ་བོར་བཟུང་ཚེ། དེ་དག་གིས་ཚངས་པ་དང་འདོད་པའི་ལྷ་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་ཡང་གྲངས་མེད་བྱས་པས་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར་དབུལ་ཕོངས་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟར་གྱུར་ན། བདག་གིས་ཀྱང་འདི་དག་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་གཙོ་བོར་སྦྱར་ན། སྟོབས་འབྱོར་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཚབས་ཆེ་བ་རྨ་འབྲས་ལ་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཚ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་འདུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་གང་རུང་ལ་དགོད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་ཡིད་འཁུལ་ངེས་སུ་བསམ་མོ།།

དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པའི་གཞི་བསྒྲུབས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པས་བློ་དངོས་སྐྱེ་བ་ལ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ལྷག་བསམ་གསུམ་སྒོམ་དགོས་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ལ་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་འདོད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས། བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་གཉིས་པོ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་མེད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་ཕྱག་ལེན་དུ་བྱམས་པ་སྔོན་དུ་མཛད་པས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། རྫིའུ་ཚོས་སུམ་བརྒྱའི་ཁ་ཟས་དག །ཉིན་རེ་དུས་གསུམ་བྱིན་པས་ཀྱང༌། །བྱམས་པ་ཡུད་ཙམ་ཐང་གཅིག་གི །བསོད་ནམས་དག་ལ་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་ལྟར་བྱམས་བརྩེ་སྒོམ་པ་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི། ལྷ་མི་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་སྲུང་བ་དང༌། །ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་མང་དང་། །དུག་དང་མཚོན་གྱིས་གནོད་མེད་དང༌། །འབད་པ་མེད་པར་དོན་འཐོབ་དང༌། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། །བྱམས་ཆོས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འཐོབ་བོ། །ཞེས་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་པའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་མ་ལ་ནད་དང་དབུལ་ཕོངས་སོགས་སྡུག་བསྔལ་མངོན་འགྱུར་ཡོད་དམ་མེད་ནའང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཡིན་པས་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་ཚུལ་བསམ་པ་ལ། བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་མ་འདི་ཉིད་བདེ་བ་ལ་དགོད་འདོད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་ནས་ངག་ཏུ། བདེ་བས་ཕོངས་པའི་མ་རྒན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་འཕྲད་ན་ཅི་མ་རུང༌། བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག ཅི་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ལན་མང་པོ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལྟར་བསམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་གཉེན་སོགས་འགྲོ་བ་རིས་མེད་རྣམས་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་གོ་རིམ་ལྟར་སྒོམ་དགོས་པས། ངན་སོང་གསུམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་འགྱུར་དང་། བདེ་འགྲོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མེད་ཅི་རིགས་ཀྱང་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ༑ ༑ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ། འོན་ཀྱང་དགྲས་གནོད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པས་ཕན་བཏགས་ཤན་འདྲ་སྙམ་ན། རང་གིས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཕར་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལེ་ལན་ལ་ཚུར་ལ་འཁོར་བ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཁོ་རང་ལ་རང་དབང་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་དེས་རྒྱུད་བསྐུལ་བར་འདུག ཚེ་འདིའི་མའམ་ཉེ་དུ་ལྟ་བུ་ཞིག་གདོན་གྱིས་སྨྱོས་ཏེ་བདག་ལ་མཚོན་ཆ་སོགས་རྡེག་ཏུ་བྱུང་ན་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཁར། གདོན་དང་འབྲལ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་བྱེད་པ་བཞིན་ཚེ་རབས་སྔོན་མའི་མ་རྒན་འདི་སྣང་གི་འཁྲུལ་ངོར་དགྲར་བཏགས་པ་འདི་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་སྨྱོས་འདུག་པས། ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་འདི་དང་བྲལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་སོགས་སྔར་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་གནད་དམ་པ་ཡིན། རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་ཚུལ་བསམ་ནས། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང༌། བདེ་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་བྱམས་བརྩེ་སྒོམ་པ་ལྟར། རང་གི་ཚེ་འདིའི་དགྲ་བོ་ལའང་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་དང་མཚུངས་པར་བསམ་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་བརྩེ་སྒོམ་དགོས། འོ་ན་གོང་དུ་དགྲ་རྣམས་ཀྱང་མར་བསྒོམས་ཟིན་པས་བྱམས་པ་སྐྱེ་དཀའ་བ་ཞིག་མི་འོང་ངམ་སྙམ་དུ་དྭོགས་ན། ཤིན་ཏུ་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། ཁྲེལ་ཆུང་གི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལ་ཚེ་འདིའི་མ་ཡང་གསོད་པ་དང་། དགྲར་བལྟས་ཏེ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམས་ནས། སྙིང་རྗེ་ནི་སྔར་ལྟར་ཚེ་འདིའི་མ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གིས་མནར་བ་ལ་དམིགས་ནས། ཀྱེ་མ་བདག་གི་ཚེ་འདིའི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དངོས་སུ་གནོད། ཀུན་འབྱུང་གིས་བརྒྱུད་ནས་གནོད་པས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདུག སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་ན་ཅི་མ་རུང་བསམས་ཏེ་ངག་ནས། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག ཅི་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་མང་དུ་བརྗོད་ཅིང་ཡིད་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དགྲ་གཉེན་བར་མ་མཐའ་དག་ལ་ཁ་སྤོས་ཏེ་བསམ། འདི་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ཉམས་ལེན་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་ན་རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ཏེ་སྒོམ་སླ་བར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་སོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་དྲིན་དྲན་དང་། དྲིན་གཟོ་བསམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རང་དང་འདྲ་བར་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བས་ཕོངས་ཚུལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ནའང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་རང་གི་བློ་ལ་འཆར་ཞིང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་བློ་འཆར་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་ན་སྙམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན།

གང་དག་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ནང་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་ཞིག་མི་འོང་ངམ་སྙམ་ན། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ནས་རང་ཉིད་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱིད་པ་དང་། འཁུར་ཕོག་པ་ལྟར་སེམས་ནའང་གོ་ཆོད་པ་མ་ཟད། རང་སྟེང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་སྐབས་བྱ་ཐབས་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་ཞིང་། སྙིང་རྗེའི་བློ་དེས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམས་ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྦྱོང་བ་དེ་ནི་རང་གིས་དྭང་དུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བས་རེ་ཞིག་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཚུལ་ཞིག་མངོན་པར་སྲིད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་དང་། གཉིས་ནས་དྭང་དུ་བླངས་པས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སྤྱོད་འཇུག་ལས་གསུངས། ཚུལ་འདིར་ལེགས་པར་དཔྱད་ན། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་དངངས་དང་། སྐྲག་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློས་ནི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེང་སང་ཚན་རིག་པས། ཀླད་པའི་ནང་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་སྐྱེ་སྐབས་བྱེད་སེམས་ཤིག་བྱུང་བས་གཞན་ལས་ཤུགས་ཆེ་བ་འདུག་ཅེས་ཟེར།

སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཙམ་ཐེག་དམན་པ་ལའང་ཡོད་པས། སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དེ་ལྟར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་འདྲེན་ནུས་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་ན་སྙམ་པ་དང༌། བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བཟང་བ་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར། བདེ་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་བ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཁུར་རང་གིས་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཞི་སྒྲུབ་དགོས། ལྷག་བསམ་དེ་ཡིས་དྲངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་ཞེས་པ་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ནི། འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་དགོད་བློ་ཙམ་མིན་པའི་ངེས་པར་བདག་གིས་བྱ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའི་ཚུལ་གྱིས། ཀྱེ་མ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཁུར་དེ་ཡང་བདག་གིས་འཁྱེར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ངག་ཏུ། བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ། །ཞེས་ལན་གྲངས་མང་པོར་བརྗོད་ནས་ཚོང་པས་ཚོང་ཐག་བཅད་པ་དང་འདྲ་བར། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཙམ་མིན་པར། བདག་ཉིད་རང་གིས་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ཡིད་མ་བཅོས་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བསྐྱེད་པའི་མཐུས། གཞན་དོན་སྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཚེ་ན། ད་ལྟ་རང་ཉིད་ལ་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པའི་སྤོབས་པ་དང་། ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས། འགྱེལ་བས་འགྱེལ་བ་སློང་མི་ཐུབ་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་སྔོན་ལ་རང་མགོ་མ་ཐོན་པར་གཞན་མགོ་འདོན་ཐབས་བྲལ་བར་ཤེས་ནས། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་སྙམ་པས་མི་འགྲིགས་པར། དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་འདིའི་སྟེང་ནས་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་པས། དེ་ལ་རིགས་པས་ཡུན་རིང་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཐོག་མར་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལ་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ། ཐར་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤོང་རུང་ཡིན་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཐབས་བྱ་དགོས། དེ་ནི་སེམས་ཕྲ་རགས་ཕྱེས་ནས་སྔགས་བླ་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་པ་ལ་གོ་བ་རྙེད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། གཞན་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འཆད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། གཞུང་དེར་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་འཆད་པའི་ཚེ་ན་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་བསམ་ཚུལ་བློ་ལ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད། དེས་ན་གོང་དུ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་དེ་གོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དགོས། གཞན་ཡང་གོང་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགག་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་ལུང་དེའི་སྟེང་ནས་བསམས་ཏེ་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པས་རྒྱུ་བྱས། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པའི་གཙོ་སེམས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།

དེས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་དང་ལྡན་པའི་གོ་འཕང་འདི་ཐོབ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འདྲེན་ནུས་པར་འདུག་སྙམ་སྟེ། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མགོ་རྩོམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ༑ ༑འོ་ན་དྲིན་གཟོའི་སྐབས་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྣམས་མྱང་འདས་ལ་དགོད་པར་བྱ་བསམ་པ་ཡོད་པས། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ལ་ལྷག་པོ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དཔེར་ན་དངོས་པོ་འདི་བདག་གིས་ཉོ་བར་བྱ་བསམ་པ་དང༌། འཚོང་ཐག་བཅད་པ་མི་འདྲ་བ་ལྟར། དྲིན་གཟོ་དང་ལྷག་བསམ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་བཞིན་ཡོད་པས་སྤུ་རིས་འབྱེད་དགོས།

འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བ།

༈ གཉིས་པ་འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བ་ལ་གསུམ། བདག་གཞན་བརྗེས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་མ་བརྗེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ༑ བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་གོམས་ན་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་བློ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དངོས་གཞི་བསྐྱེད་ཐུབ་པས། འཁྲིད་ཚུལ་མ་གཏོགས་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཚང་བས་སོ་སོར་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ནའང༌། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དུ་ལུགས་གཉིས་ཀ་གསུངས་པ་དང༌། གདུལ་བྱ་བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཕྱག་ལེན་དུ་མཛད་པས། ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ཐབས་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་བློ་སྦྱོང་ལུགས་དང་། ལྷག་པར་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རང་རེའི་ཚེ་འདིའི་མངོན་སུམ་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གྲུབ་པས་གལ་ཆེ། དེའི་ཚུལ་འཆད་པ་ལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་དང་པོར་བདག་གཞན་བརྗེས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་མ་བརྗེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་གསུངས་པ་འདི། མྱུར་ལམ་དམར་ཁྲིད་དུ་ཐོག་མར་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་དང་། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་དངོས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ལེན་སྒོམ་ཚུལ་བཅས་ས་བཅད་ལྔར་དབྱེ་བར་མཛད་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་སྤེལ་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བས། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྐབས་འདིའི་བདག་གཞན་མཉམ་ཚུལ་དེ། གོང་དུ་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྐབས་ལྟར་དགྲ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྡང་བ་དང་། གཉེན་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཆགས་པ་དེ་མེད་པར་སེམས་སྙོམས་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར། བདག་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྩ་བ་ཆེ་བ་དང་། གཞན་ཞེས་པ་རྩ་བ་ཆུང་བར་བརྩི་རྒྱུ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་དེ། བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགྲ་དང་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ། ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་རུང་དང་། བདེ་བ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པའི་གནས་སྟངས་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པ་ཡིན། ལྷག་པར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ནི། རང་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཆེ་རུང་ཆུང་རུང་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་ལ། ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་ནི་མཐའ་མེད་པ་དང་། གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས་པར་ཡོད་པས། གྲངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་གཞན་གཙོ་ཆེ་བར་བྱ་དགོས་པ་གསལ་བར་མངོན་སྟབས། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་རིང་ཐུང་མེད་པར་སྙོམས་པར་བསྒྲུབ་ན་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་དགོས། དེ་ལ་ཞི་བ་ལྷས་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཚུངས་པ་ལ། །བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་བཟུང་བྱེད། །གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །བདེ་བ་འདོད་པ་མཚུངས་པ་ལ༑ ༑བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་བདག་གཅིག་བདེ་བར་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་གཞན་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ། སོ་སོ་གཅིག་པུའི་སྡུག་བསྔལ་འགངས་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས། རང་གི་བདེ་བ་དེ་དམིགས་གསལ་རྩ་བ་ཆེ་བ་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད། རང་བདེ་བ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་དང་མཚུངས་པར་བདེ་བ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་རང་རེས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་དང་། རང་གིས་འདོད་པའི་བདེ་བ་དེ་རང་སྟེང་ལ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཐབས་ཤེས་ཡོད་དགུ་རྩལ་སྤྲུག་བྱས་ནས་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་ལ། སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར། གཞན་སྟེང་གི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཅིས་ཀྱང་སྒྲུབ་དགོས། འོན་ཀྱང་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ནི་རང་དོན་ཡིན་པས། དེ་རང་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ངས་སྒྲུབ་མི་དགོས་སྙམ་པ་བློ་ལ་འཆར་ན། འོ་ན་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། གཞན་སུ་ལའང་རེ་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་མོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མིན་པར་གཞན་ལ་ཤིན་ཏུ་ནས་རེ་དགོས་ཏེ། རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་རེ་བ་ཆེན་པོས་མཐེ་བོང་ཀེར་དགོས་པ་དང་། གད་མོ་དམིགས་བསལ་བགད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་རང་དོན་འགྲུབ་ཐབས་བྱ་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བདེ་སྐྱིད་དེ་གཞན་སུ་ལའང་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ནས་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་འོང་ཐབས་མེད་པས། རང་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན། དེས་ན་རང་ངོས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་འཁུར་བླངས་ནས། དཔེར་ན་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དེ་ལ་སེམས་གསོ་ཙམ་ཞིག་བཏང་ནའང་དེ་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། སེམས་སྐྱོ་པོར་འུ་ཐུག་ནས་སྡོད་པའི་སྐབས་དེར་རང་ཉིད་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་འཛུམ་མདངས་ཙམ་ཞིག་སྟོན་ནའང་ཕན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་རང་གི་བདེ་སྡུག་དེ་གཞན་དང་འབྲེལ་ནས་འོང་གིན་ཡོད་པ་ལྟར། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་དེ་ཡང་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་མངགས་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབས་ནས་བཙལ་བ་མ་ཡིན། དཔེར་ན། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པར། གླིང་འདིའི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་འཚོ་དགོས་པས། གླིང་འདིའི་རྣམ་བཞག་འགྲེལ་སྐབས་སྤྱིའི་ཆའམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བལྟས་ཏེ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དངོས་པོ་བདེན་དཔང་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་མི་ཐུབ་ཚུལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཚན་རིག་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཆོས་ཤིག་གི་རྒྱུ་མཚན་དྲངས་ཏེ་དད་པའི་ཐོག་ནས་མིན་པར། མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་དེ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཚོད་དཔག་དང་། གསལ་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན།

རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ་དང་། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པའི་ཚུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་བ།

༈ དེ་ནས་ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་དུ་གསལ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ་དང་། གསུམ་པ་གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པའི་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བ་ནི། ཐོག་མར་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་གནད་ཆེ་བས། རང་ཉིད་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩིས་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་ཁོ་ནར་སེམས་བཞིན་སྐྱེ་བོ་གཞན་ནི་གལ་ཆུང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་གཅེས་པར་འཛིན་ཏེ། གཞན་ཡལ་བར་དོར་བའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡོད་ན། གནས་སྐབས༌རང་གི་དོན་དུ་གཞན་སུ་འདྲ་ཞིག་བསད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡང་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་འཕྲོག་ཅིང་། བཙན་གཡེམ་འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ། གཞན་ལ་མགོ་བསྐོར་བཏང་ནས་བསླུ་བ་དང་། སྡུག་ལ་སྦྱར་ན་མི་རུང་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་རྫུན་དང་། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ། བརྣབས་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་བཅས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྡེར་གཏོགས་དང་བཅས་པར་འཛེམས་མེད་དུ་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། རང་རེའི་མཐོང་ཆོས་སུའང༌འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་རང་དབང་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བ་དང་། བཙན་བཀའ་གཏོང་བ། གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་སྤྱོད་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གཅེས་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་ལ་རང་དབང་བྲལ་ཞིང་། དངངས་སྐྲག་ངང་དུ་འཚོ་གནས་དགོས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་རང་བདེ་དོན་གཉེར་ལས་བྱུང་ལ། རང་ལ་དཔལ་འབྱོར་དང་གཏམ་དོན་སོགས་ཀྱི་ཁེ་བཟང་ཐོབ་ཆེད་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྲོག་ལའང་མི་བརྩི་ཞིང་། ཁོར་ཡུག་ལའང་སྣང་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བས་གླིང་འདིར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་གོད་ཆག་དང་། གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་གི་འགྱུར་ལྡོག ནད་ཡམས་མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མྱོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཐལ་ཆ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཡོངས་རྫོགས་འཚོ་དང་མི་འཚོ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དགོས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གཅེས་འཛིན་ལས་བྱུང་། སྒེར་གྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་མཚོན་ནའང་། གལ་ཏེ་ནངས་པར་ལངས་མ་ཐག་ནས་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཚུན་ཆད་ལའང་མཇིང་སློག་སློག་བྱས་ཏེ་དགྲ་བཟོས་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བ་མ་ཟད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་གཅིག་ལབ་བརྒྱབ་ནས་སྡོད་དགོས་ཤར་བའི་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་ལུས་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གང་བྱས་ནའང་མི་བདེ་བ་དང་། སུ་ལའང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་རང་དོན་ཁོག་བཅུག་ཤ་སྟག་བྱེད་པོ་འཕྲལ་དུ་དཔལ་འབྱོར་མི་དམན་པ་དང་། དབང་ཆ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བོ་གཞན་རྣམས་གནས་སྐབས་མི་དེར་རེ་དྭོགས་ཅི་རིགས་དབང་གིས་གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་མིང་ནས་འབོད་ཅིང་། བཀུར་བའི་གཏམ་སྙན་ཐོག་ནས་གླེང་མོལ་བྱེད་ཁུལ་སྣང་མོད། དོན་དུ་གད་མོ་དགོད་སྟངས་ཚུན་ཆད་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ངོ་སྲུང་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་སྙིང་ནས་ཤ་ཚ་བའི་གད་མོ་མིན་སྟབས། གཞན་གྱིས་འཛུམ་མདངས་དང་། དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་དེ་ཡང་མི་དེས་ང་ལ་རེ་བ་ཞིག་བརྒྱག་འདོད་ཡོད་ཚུལ་ཤེས་པར་ནུས་པ་ལས། གྲོགས་པོའི་མཛའ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་བས་བློས་འགེལ་མི་ཐུབ་པ་སོགས། གསོན་པའི་རིང་དེར་རང་ཉིད་སྐྱིད་པ་ལའང་བལྟ་རྒྱུ་མེད་ལ། མཐའ་མ་འཆི་བར་ཉེ་བའི་སྐབས་ཀྱང་རང་གཅེས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དེ་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་པོ་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་མེད་པ་དང་། ཤི་བའི་ཉིན་དེར་སུས་ཀྱང་ཕངས་སེམས་མི་བྱེད་ཅིང་། སྨོན་ལམ་ཚིག་སྐམ་པོ་ཙམ་ཞིག་རྒྱག་མཁན་དཀོན་པ་མ་ཟད། ད་ཡིན་ན་སྟབས་ཡག་སོང་། སང་ཉིན་ནས་རྣ་བ་འཇམ་ཐིང་ཐིང་ཡིན། ཁོ་ད་དུང་ཤི་རྒྱུ་ཕྱིས་དྲགས་སོང་། དེ་ལས་སྔ་ཙམ་ཤི་ན་ལེགས་པ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ངེས་རེད། དེ་ལྟར་མི་ཚེ་ལས་གཏམ་ཚེ་རིང་བ་བྱས་ནས་ཚང་མས་ཐུ་ལུད་བརྒྱག་ཡུལ་ཞིག་བྱུང་ན་བལྟ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པས། རང་གཅེས་པར་བཟུང་ཞིང་། གཞན་ཡལ་བར་དོར་མཁན་རྣམས་ལ་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པའི་རང་གཅིག་པུ་ཐར་པ་འདོད་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་དམན་པའི་མྱང་འདས་དེ་ཡང་རང་ཁོ་ན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་དབང་ལས་བྱུང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བས་ཀོ་ཐག་མ་གློད་པར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བྱས་ཤིང་། དེ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ནའང༌། སྟོང་ཉིད་ལ་སྐབས་དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆའི་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་ལོངས་མེད་པས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དེའང་རང་གཅེས་པར་འཛིན་ཞིང་། གཞན་ཡལ་བར་དོར་བ་ལས་བྱུང་བར་ངེས།

དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་སྲོག་ཀྱང་རྩ་ཆེར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ལྟར་གཅེས་འཛིན་མ་ཐུབ་ནའང༌། གཞན་གྱི་ཚེ་ལ་ཕངས་པ་མེད་པར་སྲོག་གཅོད་མི་རུང་སྙམ་པ་ཞིག་དང་། རང་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་བདེ་བར་འཚོ་བའི་འདུན་པ་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་འཚོ་བར་འོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཚུལ་བསམ་ནས་གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་སེམས་འཁུར་བླངས་ནས་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བས་མཚོན། གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གཞན་གནོད་གཞི་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དེ་རིགས་རང་ཉིད་ཉེས་པས་མ་གོས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བ་ཙམ་མ་ཟད། བློའི་ཟུར་ལ་གཞན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མི་ཕོད་པའི་བསམ་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་བས། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང་། དེ་ཡང་ཚེ་རིང་ཞིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཚང་བ་ཞིག་འབྱུང་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས། མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའང་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན།

འཕྲལ་སེལ་མི་ཚེ་འདི་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང༌ཉི་མ་གཅིག་གི་ནང་ལ་སྔ་ཆར་ལངས་པ་ནས་རང་གི་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་མཐུན་པོ་དང་། གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་འཚམས་འདྲི་བྱས་ན། སྤྱིར་བཏང་ཚང་མ་འཛུམ་ཤིག་ཤིག་གིས་མཛའ་མཐུན་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བས། རང་ཉིད་ནས་མ་འགྲུབ་ན་མ་གཏོགས་གང་འགྲུབ་ཅི་འགྲུབ་ཐོག་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བློས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་སུ་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཞན་ལ་ཕར་ཕན་བཏགས་ན་ཚུར་ལའང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་དགའ་བ་དང་ཉེ་བའི་ལན་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་འོང་བ་ཡིན།

སྔ་མོ་ངོས་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་ཨ་འུ་ནེ་ཙོ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་དང་། དེ་མིན་བྱིའུ་འགའ་ཤས་ཡོད། ངོས་ལ་ཡི་གེ་སློབ་མཁན་མཁན་པོ་དམ་པ་དེ་ཕེབས་སྐབས་སྟར་ཁ་བསྣམས་ནས་ནེ་ཙོ་དེ་ལ་གནང་བས། མཁན་པོ་དམ་པར་ནེ་ཙོས་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་ཕྱག་མཛུབ་རླུང་རྫིའི་ནང་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་ནེ་ཙོའི་མགོ་བོར་བྱུག་བྱུག་བྱེད་སྐབས་ཡག་པོ་སྡོད་ཀྱིན་འདུག ངོས་ལ་དགོས་རྒྱུ་ནེ་ཙོ་དེས་ང་ལའང་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་རེ་བ་བྱས་ཀྱང་། ངོས་ནས་དགའ་པོ་འོང་བར་བཟོ་སྟངས་ནི། སྔོན་ལ་སྟར་ཁ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ཞིག་སྤྲད་པ་དེས་མ་མགུ་བའི་སྐབས་སུ་དབྱུག་པ་ཞུས་སྟབས། ནེ་ཙོ་ཁྲོས་ནས། ང་སླེབས་པ་དང་ལམ་སེང་མཆུ་ཏོ་བརྒྱབ་རྩིས་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡང་སྟོན་གྱིན་མེད་པ་ནི། ཚུར་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བྱམས་པོ་བྱེད་མཁན་བྱུང་ན། ཕར་ལའང་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་གིས་ངང་གིས་ཡོད་པས། བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ཡང་བྱམས་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་། བྱམས་པོ་དེ་ཡང་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བྱེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེས་ཀྱང་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱིན་འདུག

དེ་བཞིན་རང་རེ་མིའི་ནང་ཡང་དཔེར་ན་བོད་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལྟ་བུ་རྒྱ་མིས་བཙོན་ཁང་ནང་དུ་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་མེད་བཏང་སྐབས་བཙོན་ཁང་ནང་ལ་ཚུད་པ་འདྲ་འདྲ་དང་། དངངས་སྐྲག་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བློས་འཁེལ་ས་ཞིག་ཡོད་ན་ཕན་ཚུན་སྐྱོ་རོགས་དང་། སྡུག་སྐད་བརྒྱག་ས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱིད་སྣང་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཟེར་བ་ཇི་བཞིན་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་ན་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པས། གཞན་ལ་བསམ་པ་བཟང་བ་དང་། སྙིང་ཉེ་བ་དེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ངེས་རེད། ཆོས་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་དང་། ཆོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་ཞིག་དགོས་ན་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཅིས་ཀྱང་བྱེད་དགོས། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་ན། དེའི་དབང་གིས་རང་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཞིག་འཕྲད་སྐབས་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་བྱུང་ན་གཡས་ནས་རོགས་བྱེད་མཁན་དང་། གཡོན་ནས་དངུལ་གཡར་མཁན། སུ་ལ་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ནའང་ཉན་མཁན་དང་། ཨང་ལན་སློག་མཁན་འོང་ཞིང་། མཐའ་མ་རང་ཉིད་ཤི་བའི་ཉིན་མོ་དེར་ཡང་ཀུན་གྱིས་ཕངས་སྣང་བྱེད་དེ། ཨ་ཙི་དེ་འདྲའི་མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྙིང་རྗེ། དཔེ་བསགས་སོང་ཟེར་ནས་མཆོད་མེ་གཅིག་ལས་མེད་ནའང་སྤར་ཞིང་། སྨོན་ལམ་ཚིག་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་ནའང་བརྒྱབ་པ་ཞིག་འོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པའི་མར་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐག་རིང་བས། མཐོང་བཞིན་པའི་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་ལ་གཅེས་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་བསམ་ན། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཐུབ་དང་མ་ཐུབ་ཐ་དད་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་སྐྱོན་ངོ་མ་བཏགས་ས་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་གཞན་གཅེས་འཛིན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མི་ཐུབ་ལ། བྱ་བྱིའུ་རྣམས་ལ་ཁ་གྲགས་རྒྱུ་འདྲ་ཡོད་ན་དེ་ཚོས་ཀྱང་གཞན་གཅེས་འཛིན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་མཁན་མི་འོང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བློ་ལ་མ་ཤོང་བ་དང་། གོ་བ་མ་ལོན་པའི་དབང་གིས་རྩོད་པ་འདྲ་མིན་བརྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ཚུལ་སྲིད་པ་གསུམ་ན་བརྗོད་ཐབས་མེད། ཕན་སེམས་འདི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་ཟླ་བྱེད་པོ་ཆགས་སྡང་གཉིས་ནས་ཞེ་སྡང་ཡིན་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉུང་བ་མ་ཟད། སྐབས་རེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་ནས་ཕན་བཏགས་པ་རེ་ཟུང་འོང་བ་རེད། ཞེ་སྡང་དང་། ཁོང་ཁྲོས་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་དྲངས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མན་ལ་ཞེ་སྡང་གནང་བའི་སྐབས་མེད་ཅིང་། ཀུན་སློང་ལ་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་ཞེ་སྡང་གནང་བའི་སྐབས་དམིགས་བསལ་དེ་འདྲ་འབྱུང་ཡང་། རྒྱུའི་ཀུན་སློང་ལ་སྙིང་རྗེ་ངེས་པར་དུ་དགོས་པས། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་དང་། འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ལས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདེན་པར་གོ་ནུས། དེའི་ཐོག་ལ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲིན་དྲན་ལུགས་ལའང་དྲིན་དྲན་ཁྱད་པར་བ་ཞེས་པ་ཞིག་འབྱུང་བ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་ལས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་འདྲ་བ་ལ༑ ༑རྒྱལ་ལ་གུས་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ལ་མིན་ཅི་ཡི་ཚུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་དྲིན་དང་། འཕྲལ་སེལ་ད་ལྟ་ཞིམ་རྒུའི་བཟའ་བཏུང་དང་། ཚ་གྲང་སྐྱོབ་ཅིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་གོས་དང་རྒྱན་ཆ། གནས་ཁང་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་རྣམས་འབད་རྩོལ་བྱེད་པོ་སེམས་ཅན་དུ་མའི་ལག་འགྲིམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྡོད་གནས་ལྟ་བུ་ཨར་ལས་བྱེད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དུ་མ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་བསྐྲུན་པའི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རེ་བག་ཕེབས་པོར་གནས་ཐུབ་པ་འདི་ལྟ་བུས་མཚོན། མདོར་ན་རང་རེ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་ནས་མ་ཤི་བར་དུ་སྲོག་འཚོ་བ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་དྲིན་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་མ་གཏོགས། རྡོ་ཟ་ཞིང་། ཐལ་བ་འགམ། རྩ་ཟ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྲོག་འཚོ་བར་མི་ནུས་པས། མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་རང་རེས་རྩ་ཆེར་བརྩི་བ་འདི་འཚོ་ཐུབ་པ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་རང་གི་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན། མངོན་མཐོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། ལམ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དྲིན་ལས་བྱུང་ཞིང་། མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཆེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའང་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་འགྲུབ་དགོས་པས་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་། དེའི་དོན་ཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྦྱིན་པ་དང་། ནུས་པའང་དེ་ལ་ཡོད་ཅིང་། བྱིན་རླབས་ཀྱང་དེ་ལ་ལྡན་པ་དང་། རང་གི་གཉེན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ཉམ་ང་བའི་སྐབས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་མེད་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཞིང་། དོན་དམ་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཡིན།

རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་དངོས།

༈ ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་ས་བཅད་བཞི་པ་ལྟར། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་དངོས་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པ་དེས། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་དང༌། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་བདག་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་པའི་སྡོམ་ཆེན་པོ་དེ་གསུངས་ནས། དེའི་དཔེ་ལའང༌། མང་དུ་བཤད་ལྟ་ཅི་དགོས་ཏེ། །བྱིས་པ་རང་གི་དོན་བྱེད་དང༌། །ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཀོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། རང་རེའི་སྐྱོན་གཉིས་པོ་དེ་ཆེ་ཆུང་ཤེས་ནུས་པར་མཚོན་ཚུལ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་བྱུང་བ་དེ་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པ་སྤངས་ནས། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་དུ་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་བཞེས་གནང་བའི་དབང་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང་། རང་རེས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་གཅེས་པར་བཟུང་ནས། གཞན་ཡལ་བར་དོར་བས་དེའི་ལག་རྗེས་སུ་ད་ལྟའང་ཁ་སྟབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གནས་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ནུས། འོན་ཀྱང་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་ནས་རང་ཡལ་བར་དོར་ན། རང་དོན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བསམ་མི་འོས་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་མི་དགོས། རང་དོན་གལ་ཆེ་བར་བྱས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་སྣང་ཆུང་ལ་བཞག་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། གཙོ་བོར་གཞན་དོན་བསམ་པ་ཞིག་དགོས། རང་ལའང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་གསལ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྒྲུབ་དགོས་པའང་ཡིན། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་དེ་རང་དོན་ལས་གལ་ཆུང་བར་བརྩིས་ན། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་བདག་གཅེས་འཛིན་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་དང༌། གཞན་གཅེས་འཛིན་ཕན་བདེ་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གལ་ཆེ་ལ། བདག་གཞན་མ་བརྗེས་ན་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནུས་པ་ལྟ་ཞོག འཕྲལ་དུ་འཁོར་བ་ལ་གནས་པའི་རིང་ཡང་སྐྱིད་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་ན་གནས་སྐབས་སུའང་འཁོར་བའི་བདེ་བ་སྤུངས་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དོན་འཁུར་དུ་འཁྱེར་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེས་ནས་འབད་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་དཀའ་ངལ་འབྱུང་མི་ཐུབ་པའི་ཚུལ་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་ལ། མྱོང་བས་ཀྱང་གོ་ནུས་པ་ཡིན། བླ་མ་མཆོད་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་བསྐལ་བ་རྒྱ་མཚོར་གནས་དགོས་ཀྱང༌། །སྙིང་རྗེས་མི་སྐྱོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བརྩོན་པའི། །བརྩོན་འགྲུས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་གསུངས།

དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེར་བརྩི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དམིགས་པ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་པ་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་འདོད་བྱེད་པར་བརྟེན། ཕན་ཡོན་ཅན་དང་སྙན་གྲགས་ཅན་དེ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་དགོས་པས། ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ། ཡིད་ཡུལ་ལས་འགོངས་པའི་རྣམ་གཞག་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་དྲིན་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ལེགས་པར་བསམ་ན། གོང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་མའི་སྒོ་ནས་མ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། གཉེན་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དྲིན་གཅིག་པུ་མིན་པར། དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་རེར་གཞི་ཡི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའང་དྲིན་ཆེ་ལ། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུའང་དྲིན་ཆེ་ཞིང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལ། འཕྲིན་ལས་འཇུག་སའི་གཞི་དང་། འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ལམ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གང་གི་སྐབས་སུའང་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེར་གྱུར།

ལྷག་པར་དུ་དགྲ་བོ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་ན། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་པའི་བློ་བཟང་པོ་དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དེ་ལ་འགལ་ཟླ་བྱེད་པོ་ཞེ་སྡང་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ཁྲོ་དེ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་གནོད་བྱེད་སྡུག་ཤོས་དང་། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས། ཕན་པའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མེད་པས། དེ་ལ་ཐད་ཀར་གདོང་ལེན་བྱེད་པོ་ནི་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་དགོས། དེ་བྱེད་པ་ལ་དགྲ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས། དགྲ་བོའི་ངོས་ནས་རང་རེར་ཕན་འདོགས་འདོད་གང་ཡང་མེད་ནའང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དགྲ་བོའི་བྱེད་པ་དེ་རང་རེར་ཆོས་རླབས་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་དང་། རྒྱུར་འགྱུར་བས། འབྲས་བུ་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་འདོད་ན་དེ་ཡི་རྒྱུ་དགྲ་ལ་གཅེས་པར་འོས་ཚུལ་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་བསླབ་བྱ་བསྟན་པ་ལྟར་རེད། མདོར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་པོ་རྣམས་ལ་དགྲ་བོ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་སུ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་ནས་དྲིན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་དྲན་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པའི་བསླབ་བྱ་དེ་ལ་བརྟགས་ན། རིམ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲིན་དྲན་ཐུབ་པ་འབྱུང་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་པར་འགོག་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ནི་གཞན་ལ་དགྲར་འཛིན་པ་དེ་ཡིན་པས། དགྲ་བོ་ཡལ་བར་འདོར་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག ལྷག་པར་དུ་དྲིན་དྲན་དགོས་པ་དང་། བརྩེ་བར་བྱ་རིགས་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ཐུབ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་བདེ་བླག་ངང་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་ཡོད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་དྲིན་དྲན་ཚུལ་དེ་ལ་དྲིན་དྲན་ཁྱད་པར་བ་ཞེས་གསུངས།

དེས་ན་གོང་གི་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་དེ་དང་། སྐབས་འདིའི་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་གཉིས་པོ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཏེ་སྐྱོང་ཚུལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། ༡༽ ཐོག་མར་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པ་དང་། ༢༽ དེ་ནས་མར་ཤེས། ༣༽ དྲིན་དྲན་དང་། དྲིན་དྲན་ཁྱད་པར་བ༑ ༤༽ དྲིན་གཟོ། ༥༽ དེ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བློ་སྦྱོང་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་སྒོམ་ཚུལ། ༦༽ རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ། ༧༽ གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་པ། ༨༽ བློ་སྦྱོང་ཚུལ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་དངོས་དང་འབྲེལ་བར་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ལེན་པ་དང་། ༩༽ བྱམས་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པའི་དམིགས་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་གཏོང་བའི་ཉམས་ལེན་དེ་གཉིས་བྱ། དེ་ལྟར་གཏོང་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་མིན་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན། ད་ལྟ་རང་གི་མོས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་ཕན་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ནས། ༡༠༽ དེ་ལྟར་དངོས་སུ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་དུ་རང་ངོས་ནས་གཞན་དོན་ཁུར་ཁྱེར་གྱི་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་ཅིང་། ༡༡༽ དེའི་ཕྱིར་དུ་རང་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས། བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེར་བློ་སྦྱོང་བར་སྨོན་ལམ་ཚུན་ཆད་ནས་འབད་ན། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདེ་བ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་ཞིང་། གཏན་དུ་སྐྱིད་པའི་སྐྱིད་མགོ་ཚུགས་པ་ཡིན།

བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་གོམས་ན་བསྐྱེད་པར་ནུས་ཚུལ།

༈ གཉིས་པ་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བསམ་པ་གོམས་ན་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི། ད་ལྟ་རང་ལ་སྣང་ཚུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་དཔགས་ན། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ཙམ་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། དཀའ་ལས་ཕྱིར་བཟློག་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་ནི། །གང་གི་མིང་ཐོས་འཇིགས་པ་ཡང༌། །དེ་ཉིད་མེད་ན་མི་དགར་འགྱུར། །ཞེས་མི་མཛའ་བའི་དགྲ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་དུ་མི་སྡུག་པ་ཞིག སླར་མཐུན་པར་བྱས་ན་སྔར་མི་དགའ་བའི་སེམས་དེ་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་ལྟར་གོམས་པའི་དབང་གིས་བདག་གཞན་ཡང་བརྗེ་བར་ནུས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ༑ དེ་ལྟར་གཅེས་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལེགས་པར་བསམ་ནས། གཞན་གཅེས་འཛིན་ཞེས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་དང་། རང་གཅེས་འཛིན་ཟེར་བ་དེ་ནི་རང་གཞན་ཚང་མ་ཕུངས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྩ་བོང་ནག་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་བློ་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ནའང་། ད་དུང་སྐབས་རེ་བློའི་ཟུར་དུ་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་གཅེས་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་གིས་ཨེ་ནུས་སྙམ་པའི་སེམས་ལ་ཞུམ་པ་སྐྱེ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ནས། གོམས་ན་སླ་བ་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བློ་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་ལྟར། གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན་བློ་ལ་མ་གོམས་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ངལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་ལས་སླ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་རིགས་བློ་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། བློ་ལ་གོམས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད། དེས་ན་རང་རེས་ད་ལྟ་བསམ་མི་ཕོད་པ་དང་། བློ་ལ་མི་ཤོང་བའི་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་བཟང་པོའི་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རྣམས་རིམ་བཞིན་བློ་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན། ནམ་ཞིག་བྱེད་ཕོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་ངལ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ངན་འགྲོའི་གནས་ལ་བསྡད་དགོས་ནའང་ཡ་མི་ང་བའི་བློའི་གདེངས་ཤིག་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད། ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་དང་། དེའི་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད། དེ་བཞིན་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རེ་ལྟ་བུ་རང་དང་རང་མཉམ་སྐྱོན་གྱི་གོང་བུར་བཞུགས་པ་མ་གཏོགས། མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་བཞུགས་མེད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རང་རང་སོ་སོས་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ས་དང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རིམ་པར་བགྲོད་དེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རང་ཡང་དེ་ལྟར་མི་ཐུབ་པ་དང་། མི་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ན་ཡོད། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ནས་ལོ་དྲུག་དཀའ་སྤྱད་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དེའང་རང་རེར་སྤོབས་པ་སློབ་གནང་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་འདི་རིགས་རྗེས་འཇུག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྤོབས་པ་སློབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

གཞན་ཡང་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་རང་རེ་འགྲོ་བ་མིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ལ་འབད་ན་ཅིས་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་མ་ཤི་བར་གྱི་མི་ཚེའི་གཤིས་ཀ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན། བྱམས་བརྩེ་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རང་ལ་གཞན་ནས་བྱམས་བརྩེ་བྱེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་བསལ་དང་མ་འབྲེལ་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ལ་དགའ་སྣང་དང་སྐྱིད་སྣང་འཆར་ཞིང་། སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་རང་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ན་དོན་དུ་མི་དེས་རང་ལ་དངོས་སུ་གནོད་ཐུབ་མ་ཐུབ་དང༌། གནོད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟོས་པར་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་ཞིག་འབྱུང་། དེས་ན་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོའི་ངང་ནས་བཟང་མཐའ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་རང་གཞན་ཚང་མས་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་ཡང་། དེའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་མིང་སྙན་གྲགས་དང་། སྟོབས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཕྱིའི་ཆ་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལ་རག་ལུས་པ་མིན་པར། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནང་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་མཐོང་ཐུབ་དགོས།

ལྷག་པར་སྔོན་དུའང་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡི་མངལ་ནས་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དེ་ནས་རང་གི་མའམ། ཡང་ན་མ་ཚབ་བྱེད་པོ་དེ་དང་ཕྲུ་གུ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་བསམ་བློའི་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེའི་ཐོག་ནས་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚར་ལོངས་བྱེད་པས། སྐབས་དེར་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤུགས་ཆེ་བྱིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྲུ་གུའི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་འབྱུང་ལ། སློབ་སྦྱོང་དང་། སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་། སེམས་བག་ཕེབས་པའི་མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་ཞིག་འོང་བ་དང་། གལ་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དེར་ཕ་མ་སོགས་ནས་བྱམས་བརྩེ་དེ་ཙམ་མ་ཐོབ་ཁར། ཁྱིམ་དེར་རྒྱུན་དུ་འཐབ་རྩོད་དང་། དངངས་སྐྲག་ཐོག་ནས་འཚོ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ཚར་ལོངས་བྱུང་ན། ཕྲུ་གུའི་ལུས་ཁམས་ཞན་ལ། སྤྲོ་ཐུང་བ། གཞན་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་སྣང་དེ་ཙམ་སྟོན་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ཚུལ་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་དངོས་ར་འཕྲོད་ཅིང་། རང་སེམས་ཇི་ཙམ་བཟང་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རྩའི་ནང་ཁྲག་དང་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་སོགས་ལ་ཕན་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག གནོད་སེམས། འཁོན་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་བློ་དོག་པོར་གནས་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཁྲག་རླུང་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འཁོད་མི་སྙོམས་པ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལུས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བས། མི་ཚེའི་འཚར་ལོངས་འོང་སྟངས་དང་། ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁམས་སྙོམས་མི་སྙོམས་སོགས་ལ་དཔྱད་ན། སེམས་འཇམ་པོའི་རིགས་ཀྱིས་ལུས་ལ་འཕྲོད་ཅིང་རན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོར་མངོན་པའི་འཕྲལ་གྱི་དགེ་མཚན་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ལུས་རང་གི་གྲུབ་ཆའི་ཐོག་ཏུའང༌རང་དང་གཞན་གྱི་ཕན་སེམས་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཚུལ་མཐོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་རང་རེའི་ལུས་འདི་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བས་གསོས་ནས་འཚར་ལོངས་དགོས་པ་ཞིག་དང་། ལུས་དེར་བརྟེན་པའི་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ལའང་ཕན་གནོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བའི་རྟགས་མཚན་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་ཏུ་གྱུར་པས། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་ཞི་བདེའི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བློ་བཟང་པོ་དང་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་ཡོད་ན། གང་ཟག་དེའི་སེམས་ནང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷོད་ཤིག་ཤིག་འཇིག་སྣང་མེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་བརྟེན། སྤྱིར་ན་མིའི་རང་གཤིས་ངོ་མ་དེ་བཟང་པོ་མ་གཏོགས་ངན་པ་མིན་པ་གོ་བར་ནུས་ལ། རྒྱུ་མཚན་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལའང་བསམ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར། གཞན་ལའང་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད།

དེས་ན་རང་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྐབས་རང་ངོས་ནས་བསམ་བློའི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་ཏེ་འཁྱེར་སོ་གུ་ཡངས་པོས་སློད་པ་ལྟ་བུས་ལྷོད་དེར་གནས་ཐུབ་ན། ཕ་རོལ་པོས་རྣམ་འགྱུར་གང་འདྲ་ཞིག་བསྟན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། རང་ངོས་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཞིག་དང་། རྣམ་རྟོག་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་དབང་གིས་འཇིག་སྣང་མེད་པ་འབྱུང་ལ། དེ་མིན་རང་གི་ཞེ་ཕུག་དེར་ཆགས་སྡང་འཁོན་འཛིན་བྱས་ན། རེ་དྭོགས་ཀྱི་འཆིང་བས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཅི་འོང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཤུགས་ཆེས་གཞན་ལ་མི་སྡུག་པའི་སྣང་བ་དང་། དྭོགས་པའི་གཞིར་བསྒྱུར་ཞིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་སྲུང་གི་ལྕགས་རི་ལྟ་བུས་མཚམས་བཅད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་འབྱུང་།

གལ་ཏེ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ན། རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་བཞིན་པའི་ཐོག་དེར་ད་དུང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བསམ་པའི་དབང་གིས་སེམས་འཁུར་འཕར་མ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་ཞིག་ཡིན་མིན་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་དྭོགས་དཔྱོད་གནང་བ་ལྟར། དེ་ལ་ཁྱད་པར་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་རང་རེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་མ་འདོད་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སེམས་འཁྲུག་ཅིང་། སྙིང་ནས་མ་སྐྱིད་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འུ་ཐུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅིས་ཀྱང་འོང་བར་སྣང་ལ། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་མི་བཟོད་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་སེམས་ནང་ལྗིད་ཚད་ཆེ་བར་སོང་ཡང་། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་གི་ཁུར་རང་སྟེང་དུ་དྭང་དུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བས། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་རིགས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བས་དགའ་སྤྲོའི་གདེངས་དང་ལྡན་པའི་རྨང་གཞིས་རྩིས་ཟིན་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སེམས་ཁུར་གྱིས་ནོན་པའི་ལྗིད་ཚད་དེ་རིགས་མེད་པས། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པར་རང་སྟེང་ལ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པ་དེ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་གྱུར་ན༑ ༑སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ལ་དཔྱད་དེ་ལེགས་པར་བསམས་ན་བློ་གོམས་པའི་ཐོག་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཅིས་ཀྱང་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། རེ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་དངོས་གཞི་བདག་གཞན་བརྗེ་བར་ནུས་པས། བདག་གཞན་བརྗེ་ཞེས་པའི་དོན་དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུའི་ངོས་ནས་མཆོད་སྦྱིན་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མིན་གྱི། རང་ལྷས་བྱིན་ལ་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་དེའི་ཚབ་ཏུ་གཞན་མཆོད་སྦྱིན་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་ཞིང༌། གཞན་མཆོད་སྦྱིན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ཚབ་ཏུ་རང་ལྷས་བྱིན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་བློ་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་བདག་གཞན་བརྗེ་བར་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་ལ་ཆགས་ས་དེར་གཞན་བཞག་ཅིང་། གཞན་ཟེར་ནས་བློ་ཆགས་ས་དེ་ལ་ང་བཅུག་པའི་ཐོག་ནས་བརྗེ་བ་ལྟ་བུས་བདག་ཉིད་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་དང་། གཞན་བདག་ཏུ་བརྗེ་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། བདག་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ཡིནལ། སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་ལའང་བདག་རང་ལ་གནས་པ་མ་གཏོགས། བདག་དེ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། གཞན་དེའང་གཞན་རང་ལ་གནས་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བདག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་མེད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན། བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཡོད་པར་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད།

འོ་ན་བདག་གཞན་བརྗེ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གཞན་གཉིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་གཤིས་ཀ་མཚུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་རུང་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་རུང་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་སྟེང་དུ་ལེགས་པའི་ཆ་མཐའ་དག་དགོས་པ་ཞིག་དང་། རང་ལ་སྡུག་པ་ཞིག་འོང་གྲབས་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་འདོར་བ་དང་། གཞན་ལ་ལེགས་པའི་ཆ་ཞིག་འོང་གྲབས་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་རང་སྟེང་དུ་ཚུར་ལེན་ཐབས་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་དེའི་གོ་ས་བརྗེས་ཏེ་ལེགས་པའི་ཆ་གཞན་ལ་འབུལ་བ་དང་། མི་ལེགས་པའི་ཆ་རང་ལ་ལེན་པ་དེ་བདག་གཞན་བརྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྟོན་མོ་དང་ལྟད་མོ་ཚུན་ཆད་ཁེ་ཕན་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སྔོན་དང་པོར་སླེབས་ཐབས་བྱེད་ཅིང་། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་གཞན་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། རང་ཉིད་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པ་མིན་པར། ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་ཉིན་བྱིན་ནས། གྱོང་དང་ཕམ་ཁ་རང་གིས་ལེན་པ་དེ་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ཡིན།

བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ།

༈ གསུམ་པ་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་དམིགས་སྐོར་དངོས་ལ་སྔར་ཕན་ཆད་བདག་གཅེས་པར་བཟུང་སྟེ་རང་དོན་བསྒྲུབས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་སོང་སྙམ་ནས་གཞན་ལ་འཆར་བའི་བློ་དེ་རང་ལ་བཀབ་ནས་སྦྱོང་། རང་ལ་གཅེས་པའི་བློ་དེ་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་སྤོས་ནས་སྦྱངས་པས་གོམས་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་གཉིས་གོ་ས་འཕོ་ཐུབ་པ་འོང་གསུངས།

ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ལེན་སྒོམ་ཚུལ།

༈ ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་ས་བཅད་ལྔ་པ་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ལེན་སྒོམ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་འཆར་སླ་བའི་ཆེད་དུ་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་ལས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཞིང་། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག །ཅེས་པ་ལྟར་གཏོང་ལེན་གཉིས་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཕྱག་ལེན་དུ་སྣང་བས། སྔར་ལྟར་རང་གི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དྲག་པོ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས། རང་གི་སྣ་བུག་གཡས་ནས་རླུང་སངས་ཀྱིས་བུས་པ་དང་མཉམ་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་མདུན་གྱི་མ་དེའི་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ནས་ཞུགས། ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པས་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་བསམ། ཡང་རང་གི་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ནས་རླུང་རྔུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མ་དེའི་སྡིག་སྒྲིབ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་དྲངས་ཏེ་སྙིང་གི་ནང་དུ་ནག་ཕུང་ངེ་བྱུང་བ་དང༌། མ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་སོང་སྙམ་པ་སྤེལ་མའི་ཚུལ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱང༌། དེ་ནས་ཚེ་འདིའི་ཕ་དང་། ཉེ་དུ། བར་མ། དགྲ་བོ་སོགས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་སྦྱོང༌། ད་ལྟ་རང་རེ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་བློ་ནུས་ཆེ་བ་མེད་ཀྱང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཟས་གོས་གནས་མལ་ནས་བཟུང་། མགོ་བོ་རྐང་ལག་སོགས་གཏོང་བ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབུགས་འགྲོ་འོང་གི་སྐབས་གཏོང་ལེན་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་འདི་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་འཆད་ཁ་བའི་བཞེད་པ་ལྟར་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་དུ། ཐོག་མར་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་དབུགས་རྔུབ་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་རང་སྟེང་དུ་ལེན་པར་བསམ་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་བྱམས་པའི་དམིགས་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་དབུགས་གཏོང་བ་དང་སྦྲགས་རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་རྣམས་གཞན་ལ་བཏང༌བའི་བློ་སྦྱོང་བའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བཞེད་དོ།།

སྨྲས་པ། མཐའ་མེད་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །སྙིང་ནས་ཞེན་པ་ལོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། །བསླབ་གསུམ་རིན་ཆེན་ཐེམ་སྐས་ལ་འཛེགས་ཏེ། །རང་ཉིད་ཞི་བདེའི་ཁང་པར་འཇུག་པ་རྣམས། །སྐྱེ་བར་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པའི་མར་གྱུར་འགྲོ། །འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོའི་བཙོན་ར་རུ། །ཆུད་ནས་ཉམ་ཐག་ཆོ་ངེས་འདེབས་མཐོང་བཞིན། །བོར་ནུས་ཁྱོད་ལས་ཁྲེལ་གཞུང་ཆུང་བ་སུ། །འགྲོ་ཀུན་ཕ་མར་ཤེས་པའི་དྲིན་དྲན་པས། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་རླུང་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡིས། །གཞན་ཕན་ཁུར་ཆེན་འཁྱེར་པའི་ལྷག་བསམ་གྲུ། །ཀུན་མཁྱེན་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་ཐོགས་མེད་འགྲོ། །སྙིང་ལ་ཚེར་ལྟར་རྩུབ་པའི་དགྲ་བོ་ཡང༌། །བདག་གཞན་མཉམ་དང་བརྗེ་བའི་སེམས་བཟང་པོས། །གཉེན་བཤེས་མཛའ་གྲོགས་ཡིན་པར་རང་ངོ་འཕྲོད། །ཕྱོགས་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡི་གཞི་རྩ་ཆོད། །རང་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བློ་དོར་ནས། །གནོད་ལན་ཕན་པས་མཇལ་བའི་ལྡེ་མིག་གིས། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕན་བདེའི་སྒོ། །ཅིག་ཅར་འབྱེད་པའི་སྐལ་བཟང་འདི་རྨད་བྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

དེ་ལྟ་བུའི་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱངས་ནས་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ནང་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་འབྱུང་ལ། སྐྱེ་བོ་དེ་གང་དུ་གནས་ཀྱང་གཞན་ལ་བརྡབ་གསིག་སོགས་ཀྱིས་མི་བདེ་བར་བྱ་དྭོགས་རྩ་བ་ནས་མེད་པས། རང་རེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་བསལ་ཇི་འདྲ་བརྗོད་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། སྐྱེས་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་། ད་དུང་འདིར་ཆེས་རིང་ན་ལོ་བརྒྱ་ཡས་མས་ཤིག་སྡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཚེ། དེའི་རིང་ལ་གླིང་འདིར་རྙོག་དྲ་བཟོ་བའི་ཆེད་དང་། གཞན་ལ་སུན་པོ་བཟོ་བར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་མི་ལུས་བླངས་པའི་དགོས་པ་མ་བྱུང་། དཔེར་ན། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རང་རེས་མཐོང་ས་དེ་ཀར་མང་པོ་སྐྱེས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རྣམས་གང་དུ་སྐྱེ་ས་དེར་ཚུལ་མཐུན་དུ་གནས་པས། ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་ལའང་མཛེས་པོ་དང་། མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་འགྱུར་འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་ཕན་པའི་དགེ་མཚན་ཡོད། རང་རེ་མི་ནི་སྤྱང་དྲགས་པ་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་དྲགས་པས། རང་བབས་སུ་མི་སྡོད་པར་སོ་སོའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་ཤེས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཧམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོས་མི་མང་པོ་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། འགྲོ་བ་མང་པོར་བརྡབ་གསིག་གཏོང་བ་ལ་བལྟས་ན། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆེད་དུ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པར་གྱུར་པས། ལུས་རྟེན་འདིས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ལག་རྗེས་ཤིག་བཞག་མ་ཐུབ་ནའང་། གནོད་པ་སྐྱེལ་བཞིན་མི་ཚེ་རྫོགས་ན་སྙིང་པོ་གཏན་ནས་མ་བྱུང་བ་ནི། ཆོས་ཁས་ལེན་མི་ལེན་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་མི་འདོད་སུས་བལྟས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ངེས་པས། མི་ཚེ་བཟང་ཐོག་ལ་འཁྱོལ་བར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལྷག་པར་གལ་ཆེ་བར་བརྟེན། དེའི་ཆེད་དུ་བློ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་ཐུབ་ན། ཕྱི་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པས་རུ་འཛིངས་ནའང་ནང་ལ་བདེ་སྡུག་གི་རྣམ་རྟོག་འཆར་སྒོ་རེ་དྭོགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་འབྲེལ་གྱིས་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་མི་འོང་བས། བློ་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་གང་དུ་གནས་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་འཁོད་པ་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་ཏེ། བློ་སྦྱོང་ལ་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱིད་པའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། བློ་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་རྣ་བར་ཐོས་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ཙམ་དང་། ལག་ལེན་རྒྱ་ཆེ་མ་ཐུབ་ནའང་ལད་མོ་ཚུན་ཆད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བའང་བསྐལ་བ་བཟང་། འདི་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་ཚེ་སྟོད་ལ་ཐ་མལ་པར་གནས་ཀྱང་། ཚེ་སྨད་ལ་མི་བཟང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་པས། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་བཤད་ཀྱང༌གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་འདི་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ། ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་བདེའི་ལམ་བཟང་མཚོན་པའི་སྒོ་མོ་ཆེར་གྱུར་པ་ཡིན།

སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ།

༈ གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ་འདི་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་དུ། བཞི་པ་ཆོ་གས་བཟུང་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ། ཐོབ་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ༑ ཉམས་ན་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་སོ།།

དང་པོ་ལ་གསུམ། གང་ལས་བླང་བའི་ཡུལ། གང་གིས་ལེན་པའི་རྟེན། ཇི་ལྟར་བླང་བའི་ཆོ་གའོ། །འདི་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག མཇུག་གི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱ་བ། ཚོགས་བསགས་པ། བསམ་པ་སྦྱང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གནས་བརྒྱན་ཞིང་རྟེན་བཀྲམ་ནས་མཆོད་རྫས་བཤམ་པ། གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་བསླབ་བྱ་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི། དེ་ལྟར་ཚུལ་འདིར་མྱོང་བ་ཕྲན་བུ་བྱུང་མཚམས་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་ན། སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་ཞེས་པ་དེས་སེམས་བསྐྱེད་བརྟན་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པས། སྔར་བཤད་པའི་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་དང་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གཉིས་ཀྱི་བློ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་ཆོ་ག་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་ཡང༌། ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཚུད་པ་ལ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གལ་ཆེ་བས། དེའི་ལག་ལེན་སྦྱོར་བ་སྐྱབས་འགྲོ་ཚོགས་བསགས་སེམས་སྦྱོང་བ། དངོས་གཞི་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་འཛིན་པ། མཇུག་ཚེ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པའི་སླད་དུ་བསླབ་པ་བརྗོད་པ་རྣམས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆེ་ཆུང་ལས་ཤེས་དགོས་ཤིང༌། ཞིབ་ཆའི་ཕྱག་ལེན་མཐའ་དག་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པ་ལ་རག་ལུས་པས་རང་བཟོ་དང་སླ་ཆོས་སུ་མ་སོང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཞུ་བའི་ཡུལ་ལ་རང་གི་མདུན་དུ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། གསུང་འགག་མེད་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམས་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དང་མཛད་བཞིན་བཞུགས་པར་མོས་ཤིང་། དེའི་མཐའ་བསྐོར་དུ་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད། བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་དང་། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྔ་འགྱུར་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག རང་རེ་བོད་མི་རྣམས་ནས་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སོགས་བོད་འབངས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་ངལ་བ་ལྷུར་བཞེས་མཛད་པའི་སེམས་པ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བཏབ་ན་ལེགས། དེ་ནས་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཇོ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པས། བཀའ་གདམས་རྙིང་མའི་བླ་མ་རྣམས་དང་། ས་ཆེན་༸གོང་མ་རྣམ་ལྔ་སོགས་ལམ་འབྲས་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད། མར་མི་དྭགས་གསུམ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ། འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་སོགས་བཀའ་གདམས་གསར་མ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་ཡང་མཆིས་སོ་ཅོག་གི་བླ་མ་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དཔང་པོ་དང༌། ཚོགས་བསགས་པའིབསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གསལ་བཏབ། རང་གི་མཐའ་བསྐོར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་ཡི་རྣམ་ཅན་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་ལ། རིགས་དྲུག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པར་མོས། སེམས་བསྐྱེད་རྟེན་གྱི་དྲུང་ནས་ཞུ་བ་མིན་པར་བླ་མ་ལས་ནོད་ན། བླ་མ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྒྱུར་བ་པོ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་ཅིང་། མཐའ་བསྐོར་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་གྱི་མི་ཚུགས་པའི་བསྲུང་བ་བྱེད་པར་བསམ། དེ་ནས་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་བཟང་སྤྱོད་ནས་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཆོ་ག་འདོན་བཞིན་སྨོན་པས་མཚམས་སྦྱོར་ལེགས་པར་བྱ། སྤྱིར་བཏང་དད་པས་ལྕོགས་ན་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་སྤྱན་འདྲེན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། རང་རེའི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་དུ་དུས་ནམ་གྱི་ཚེའང་བཞུགས་བཞིན་པ་དེ་དྲན་དགོས། སྤྱིར་ལམ་རིམ་གསུང་ཆོས་སྐབས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་མཛད་པ་དེ་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་ལ་ཕྱག་ལེན་རྒྱས་བསྡུས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་མངོན་ལ། དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ཆོ་ག་གཅིག་མཚུངས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་བྱ་ན། དེ་ལ་ཐོག་མར་བླ་མ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཞུ་བའི་ཆེད་དུ་གསོལ་བ་བཏབ་དགོས།

དེའི་ཚུལ་ནི། ༈ སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའིསངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བ་ཡང༌སློབ་དཔོན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གསོལ། ཞེས་པ་ལན་གསུམ་བྱ༑ དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པས། སྐྱབས་ཡུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལའང་རང་གི་མཐའ་བསྐོར་དུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་མནར་ཚུལ་དྲན་ནས་འཇིགས་པ། འཇིགས་པ་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པའམ་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་ཡོད་པའི་དད་པ་བཅས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་གསུམ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས། སྐྱབས་འགྲོའི་དགོས་པ་ནི། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་རང་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟོགས་སོགས་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་རིམ་བཞིན་སད་པའི་ཆེད་དུ་གཤམ་གསལ་ཚིག་དོན་དྲན་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། དེའང་བྱུང་ན་པུས་མོ་གཡས་པ་ས་ལ་བཙུགས་པའམ་ཙོག་པུར་སྡོད། གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་ལྕོགས་ན། གཙོ་བོ་ནང་གི་བསམ་བློའི་ཁྱད་པར་གལ་ཆེ་བ་མ་གཏོགས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་ཆེ་བ་མེད་པས། གུས་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་བཅས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡུལ་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་བཅས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་ཡིན། སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རང་རེའི་དམིགས་ཡུལ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་གྱི་ནུས་པ་མཐུ་དམན་པར་གྱུར་པས་དགོས་པ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ། དེ་དང་མཚུངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཐར་ཐུག་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རང་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བཅས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དམིགས་རྣམ་ཚང་ངེས་བྱས་ཏེ།

༈ སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བས། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བས། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བས། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད།

དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྐྱབས་ཡུལ་སྔར་བཞིན་གསལ་བའི་སྤྱན་སྔར་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་སླར་ཡང་འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ནས་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཚར་གཅིག་འདོན་བཞིན། རང་གི་མཐའ་བསྐོར་དུ་ཡོད་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་ལ། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མཚུངས་པ། གཏན་དུ་བདེ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རང་ཆས་སུ་སེམས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡོད་པ་འདྲ་ནའང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་དང་། བདེ་བས་ཕོངས་ཚུལ་བསམ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པར་བསླབ་ནས་རང་ཉིད་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་སྡིག་ལྟུང་གིས་གོས་པ་རྣམས་སྦྱོང་བའི་ཆེད་དུ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་ངེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤགས་སྡོམ་བྱས་ན། རྒྱུད་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་སྟོབས་ཆེ་བར་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་དང༌། བསོད་ནམས་བསགས་རྒྱབ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་སྟོབས་ཆེ་བས། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བསགས་སྦྱང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་གནད་བསྡུས་པའི་ཉམས་ལེན་འདི་དགོས།

དངོས་གཞི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་བློ་འདི་ལྟར་སྦྱངས་ཏེ། རང་གཞན་ཚང་མའི་བདེ་སྐྱིད་ནི་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་དང་། བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་དགོས་ལ། སྔར་ཕན་ཆད་རང་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་། མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནའང་། བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རྨོངས་ནས་གོ་ལོག་སྤྱད་པས་ད་ལྟ་ཁ་ཐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་གཏོགས་མ་བྱུང་། ད་རེས་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་དང་མཇལ་ནས། འདི་ཕྱི་གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཐབས་ལམ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཤེས་པའི་སྐབས་འདིར། སྔར་ཕན་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་རྣམས་བཤགས་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། ཕྱིན་ཆད་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་རང་གཅིག་པུ་བསམ་རྒྱུ་དེ་དོར་ནས། སྨོན་ལམ་ཞིག་བརྒྱབ་ནའང༌ཆེད་དུ་བྱ་བ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བརྒྱབ་པ་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དམིགས་ཏེ། དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་སྒྲུབ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བློ་ལ་ལེགས་པར་འཆར་བར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་དཔང་པོར་བཞག་ནས། ད་ཕྱིན་ཆད་ངས་བསམ་རྒྱུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་གཏོགས་མེད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་རྣམས་དགྱེས་པ་ཞིག་བྱ་བ་ལས་གཞན་མེད་པའི་སེམས་ཐག་བཅད་ནས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་། ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་བཞག དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་སེམས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་དུས་ནམ་དུ་ཡང་མི་གཏོང་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་དེ་ལ་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ། སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་ཞེས་པའང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན། དངོས་གཞི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ། མདུན་དུ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དང་། རང་གི་མཐའ་བསྐོར་དུ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་གསལ་བཏབ་ནས། རྒྱལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་བཞིན་དུ་བསམ་སྟེ། མདོར་ན་མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་ས་ལ་བདག་གཅིག་པུས་འགན་བླངས་ནས་དགོད་པར་བྱ་ཡི། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་རང་ལ་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་པ་དང་། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཉག་གཅིག་ལས་མ་འདས་པས། དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བ་ལ། གཤམ་གསལ་གྱི་སྨོན་སེམས་བཟུང་བའི་ཚིག་ལན་གསུམ་བརྗོད་པའམ། རྗེས་ཟློས་བྱ་དགོས།

༈ ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ལ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་དུ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གིས་བགྱིས་པ་དང་། བགྱིད་དུ་བསྩལ་བ་དང༌། བགྱིས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་(མིང་འདི་)ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མཛད་དུ་གསོལ། སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་ཅིང་། ལན་མཐའ་མའི་སྐབས་གོང་གི་ཚིག་དོན་དང་མཐུན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བློ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སོང་སྙམ་པ་དང་། སེམས་དེ་ཡང་དུས་ནམ་དུ་ཡང་མི་བཏང་བར་བཟུང་བར་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་བཟུང་བ་དེ་ལ་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།

དེ་ཡང་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་མི་ནུས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་གསུང་མོད། འོན་ཀྱང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་པའི་ལྷག་བསམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་སེམས་བཟང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ལ་འཇུག་དགོས།

༈ གཉིས་པ་ཐོབ་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་ལ་གཉིས། ཚེ་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་དུའང་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཕན་ཡོན་དྲན་པ་ལ་བསླབ་པ། སེམས་བསྐྱེད་དངོས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལན་དྲུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་པ། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་བློས་མི་སྤོང་བ་ལ་བསླབ་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་པ་ལ་བསླབ་པའོ། །གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལན་དྲུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་གཉིས། སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། སྤེལ་བ་ལ་བསླབ་པའོ། །གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུའང་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་ལ་གཉིས། ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བ། མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་བླང་བ་ལ་བསླབ་པའོ། །ཞེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུ་ན། དེ་ལ་རང་ཉིད་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་དགོས་པས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་བརྩོན་པ་གཉིས་དཔེར་བཟུང་སྟེ་སྨོན་སེམས་དང་འཇུག་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྨོན་སེམས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་མྱོང་བ་སྣ་ཟིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ན། བྱང་སྡོམ་གྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ཉན་ཏེ་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན། མ་བསླབ་པའི་ཉེས་དམིགས་རྩ་ལྟུང་དང་ཉེས་བྱས་སོགས་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་བླང་དོར་དེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་དང༌། དེའི་མཚམས་སུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་༸རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་ཕོག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་འཕེལ་ཕྱིར་དེའི་ཕན་ཡོན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དངོས་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཉིན་ལན་གསུམ། མཚན་ལན་གསུམ་སྟེ། ཐུན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་གོམས་འདྲིས་བརྟན་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས། དཔེར་ན་མེ་ཞིག་སྤར་ཡོད་ན་དེ་མི་ཤི་བའི་ཐབས་བྱ་དགོས་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉིན་དེ་ནས་གྲང་སང་མི་ཐེབས་པའི་ཆེད་དུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དེར་ཉུང་མཐར་ཐེངས་དྲུག་ཙམ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེར་དྲན་གསོ་གཏོང་ནས་འཕེལ་བར་བྱ་དགོས་ཚུལ་གསུངས། དེ་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་བློས་མི་གཏོང་བ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས། རང་རེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ངའི་དགའ་སའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ཞེས་མི་ཟེར་བས། ད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་བློས་གཏོང་མི་རུང་། རང་ཉིད་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་བྱེད་མཁན་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་གནོད་འཚེ་བྱེད་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་ལ་དྲང་བདེན་གྱིས་གདོང་ལེན་བྱ་དགོསབྱུང་ཚེ། སེམས་ཅན་འདིའི་དོན་ངས་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་སྙམ་དུ་སྙིང་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ཡལ་བར་འདོར་བ་གཏན་ནས་མི་རུང་བས། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་བློས་མི་གཏོང་བ་དང་། ཀུན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་བློ་དེ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ལྷག་དོན་རང་རེ་བོད་མིར་མཚོན་ནས་རྒྱ་མི་དམར་པོའི་དབང་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡ་ལན་བཟུང་ནས་སྐབས་རེ་གནག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གྱོང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཅིས་ཀྱང་འོང་བས། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ནས་འགལ་ཟླའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཆེད་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་ཚུན་ཆད་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་འོས་པའི་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་ལག་བསྟར་རིམ་པ་བྱུང་དང་འབྱུང་སྐབས་སུའང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་ཡལ་བར་འདོར་བ་གཏན་ནས་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་རང་རེ་བོད་མི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།

དེ་ནས་ཕྱི་མར་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤོང་སྟེ། མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་ལ་སློབ་ཕྱིར།

༡ མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན། བླ་མ་སྟེ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། སྦྱིན་གནས་ཞེས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་གྱིས་བསླུ་བའི་ནག་པོའི་ཆོས་སྤོང་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་རྫུན་སྨྲ་བ་སྤོང་བ།

༢ གཞན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ནག་པོའི་ཆོས་སྤོང་ཕྱིར་རང་གིས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ། བྱ་བ་ཉི་ཚེ་བའི་ཐེག་པ་མི་འདོད་པར་དགེ་ལ་བསྐུལ་ནས་རྫོགས་བྱང་འཛིན་དུ་གཞུག་པ།

༣ སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་མི་བསྔགས་པའི་ནག་པོའི་ཆོས་སྤོང་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ཡོངས་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིང་། དོན་གནས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཕྱོགས་གང་སར་བརྗོད་པ།

༤ ལྷག་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པས་སྒྱུ་དང་གཡོས་གཞན་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའམ། མགོ་བསྐོར་བའི་ནག་པོའི་ཆོས་སྤོང་ཕྱིར་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པར་དྲང་པོར་གནས་པ།

དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། ཇི་སྐད་དུ། དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད། །མི་ཡི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རེ་སྤྱིར་མི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ཅིང་། ལྷག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསགས་སྦྱངས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ༸རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་མཐའ་བསྐོར་དུ་འཁོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཞིག་འགྲིགས་པའི་གོ་སྐབས་དེ་ནི་ཧ་ཅང་སྐལ་བ་བཟང་ཞིང་། །ད་ནི་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང༌། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སྐྱོན་མེད་བཙུན་པའི་རིགས་འདི་ལ། །རྙོག་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར། ད་ནི་རང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སུ་ལའང་མི་འཚེ་བར་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་ནས། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་རྙོག་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་བཙུན་པའི་རིགས་ལ་གནས་ཏེ། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་འདིའི་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་ཞིང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་བསླབས་ནས་ཐོག་མར་མྱོང་བར་ཆུད་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་རྩོལ་བཅས་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་རིམ་བཞིན་ཐོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ངོ་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱ་དགོས། དེ་ནི་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་མིན་ལ། ཚེ་རབས་ཁ་ཤས་འགོར་སྲིད་པའང་ཡིན་མོད། གང་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དུས་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་རྒྱུན་དུ་དྲན་ཞིང་། སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་པོ་བཏབ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་འཇོག་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་ཉམས་ན་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་བླངས་རྗེས་རྩ་ལྟུང་དང་ཉེས་བྱས་སྲུང་ཚུལ་ཕྱིར་བཅོས་དང་བཅས་པའི་ལག་ལེན་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུའི་རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱས་པར་བཀའ་བསྩལ་པ་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དུ་ཞལ་འཕངས་མཛད་ཅིང་། གསེར་ཞུན་དུའང་བྱུང་མོད། དེང་སང་ཕྱག་ལེན་དུ་འཇུག་སྡོམ་ལེན་པའི་སྐོར་འདི་བཞག་ནས་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བ་ཞེས་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་ཙམ་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར། ལག་ལེན་བཀལ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་དགོས་པས། ཕྱིན་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་གལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ཡང་སློབ་འདོད་ཡོད་སྐབས་སློབ་ལ། མི་འདོད་པའི་སྐབས་སུ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལག་ལེན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཀལ་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཡིད་ཀྱིས་དམ་བཅས་ཏེ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཟེར་བས། དེ་ལྟ་བུའི་སྡོམ་པ་དེ་བླངས་ཚུན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ངོ་འཕྲོད་ནས་དེ་ལ་སློབ་འདོད་སྦྱངས་ཏེ། ངེས་ཤེས་རྙེད་ནས་བྱང་སྡོམ་བསྲུང་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་དམ་བཅས་ནས་སྡོམ་པ་བསྲུང་ཞིང་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་རྒྱུར་འདོད་མི་འདོད་དང་སྒྱིད་མ་སྒྱིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་མེད་པར་བརྟན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པའི་སེམས་དེ་སྦྱོང་སྟངས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་བཞེད་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་ཚུལ་ཡང་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་འོང་བ་ལྟར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་གང་སྡོམ་པ་བླངས་ཏེ་འཇུག་སྡོམ་གྱི་བསླབ་བྱས་བསྡུས་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་སློབ་པ་ནས་འཇུག་སེམས་དང༌། དེའི་གོང་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་མིན་གང་ལྟར་ནའང་སེམས་དེ་སྨོན་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་རྣམ་བཤད་སྙིང་རྒྱན་ནང་གོ་དོན་འདྲ་ཡང་གསུང་ཚུལ་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་། དེ་ལྟར་ན་གཞུང་ཆེན་པོ་དག་ནས་སྨོན་འཇུག་དང་ཕྱིན་དྲུག་གི་གོ་རིམ་མཛད་པ་ལས་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། གོ་རིམ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པ་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གིས་འཇུག་སྡོམ་བླངས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ཐོབ། ཚོགས་ལམ་འབྲིང་དུ་སླེབས་པ་དང་སྨོན་སེམས་དེ་འཇུག་སེམས་སུ་གནས་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོད། ཡང་འཇུག་སྡོམ་ལེན་མ་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚོགས་ལམ་ལ་ཞུགས། ཚོགས་ལམ་འབྲིང་དུ་སླེབས་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད། འབྲིང་གི་ཐ་མར་འཇུག་སྡོམ་བླངས་པའང་འོང་བས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གོ་རིམ་གྱི་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་བསླབ་བཏུས་ལས། དེ་བས་ན་རང་གི་མཐུ་དང་འཚམས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བསྲུང་བར་བྱ། ཞེས་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དེས་བསླབ་བྱ་མཐའ་དག་ལ་སློབ་མི་ནུས་པས། ཐོག་མར་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ཙམ་འཛིན་པ་སོགས་རང་བློ་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་བློ་སྦྱངས་ཏེ་མཐར་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ལ་སློབ་ནུས་པར་གསུངས་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བའི་རྗེས་སུ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཁྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐབས་འདིར་ཞི་ལྷག་གི་བར་གྱི་དམིགས་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་གཏོང་བས་ན། འཇུག་སྡོམ་མ་བླངས་པ་རང་ཚིག་དངོས་སུ་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། སྔར་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་རིམ་འཁྲིད་པ་མཐའ་དག་ཉམས་མྱོང་ཚད་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པས། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྐོར་ཡང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་གཞི་རྟེན་ཙམ་དུ་དགོངས་ནས་སྔོན་གྱི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ཉམས་འཁྲིད་རིང་བ་ལོ་དང་། ཐུང་བ་ཟླ་བའི་བར་ཙམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མིན་པ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བཟུང་ཞི་ལྷག་གི་བར་གྱི་ཉམས་ལེན་མཐའ་དག་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉམས་འཁྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་དགོས་ན༑ ཡུན་རིང་པོར་ཚེགས་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་དགོས་པ་དག་སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་གཅིག་ལ་འབད་མེད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་གོང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་མཐར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མགོ་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་དགོས་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་ལྟར་འཁྲིད་དམིགས་སུ་ངོ་སྤྲད་པར་འཁྲུལ་ཏེ། དམིགས་སྐོར་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ་སོགས་ནས་རང་ཉིད་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པར་ཁས་བླངས་ཤིང༌རློམ་ན། དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པས་གོ་བར་བྱ་འཚལ། དེས་ན་ཉམས་མྱོང་མཚན་ཉིད་པ་དང་ཁྲིད་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་ཅིང་། སློབ་མས་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པ་དང་འཕྲལ་དུ་སེམས་ལ་བཟོ་ལྟ་ཅུང་ཟད་ཐོན་ཚེ་དེ་ཙམ་ལམ་ངོ་མར་གོ་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་བར་གསུངས་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ནས་འཇུག་སྡོམ་དུ་རིངས་པར་བྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མང་ཞིང་གཉེན་པོ་ཆུང་བའི་དུས་འདིར་རྩ་ལྟུང་སོགས་སྲུང་མ་ནུས་ན། སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསླུས་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཉེས་དམིགས་མཐའ་ཀླས་པ་བཤད་པས་དགག་བྱ་ཆེ་ཞིང་དགོས་པ་ཆུང་བར་དགོངས་ཏེ། དངོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་བསྟུན་ཏེ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།

སྨྲས་པ། ཉམས་མྱོང་གོ་ཡུལ་ཤར་བའི་མྱུ་གུ་དག །དཀའ་སྤྱད་བརླན་གཤེར་དྲོད་ཀྱིས་ཉེར་སྨིན་པས། །རྟོགས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་གཡུར་ཟ་བ། །ཐེག་གསུམ་སྐྱེ་འཕགས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ། །རྐྱེན་ངན་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་མཚོན་རྣོན་པོས། །འགྲོ་རྣམས་ཕ་མར་ངེས་བློའི་སྲོག་བྲལ་ཡང༌། །སྙིང་རྗེའི་བདུད་རྩིས་ལྷག་བསམ་འཆི་བ་མེད། །བསྒྲུབས་ཟིན་རྒྱལ་སྲས་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་མཁའ་ལྟར་ཡངས། །རྒྱ་བོད་མཁས་པའི་གསུང་རབ་མཚོ་ལྟར་ཟབ། །དེང་དུས་སྐྱེ་བོའི་བློ་གྲོས་མུན་ལྟར་གནག །མཁས་རློམ་ཕལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་རྩྭ་ལྟར་ཕྲ། །དེ་ཕྱིར་བློ་དམན་རྣམས་ལ་དཀའ་བའི་མདུད། །ལེགས་བཤད་སོར་མོའི་འཕྲུལ་གྱིས་རབ་འགྲོལ་བའི། །མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོའི་བང་མཛོད་ནས། །ཤེས་ལྡན་འདོད་འཇོའི་དངོས་པོ་འཛད་དུ་མེད། །ཅེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ།

༈ ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་དང་། གཞུང་འདིའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསླབ་པ་ལ་སློབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཐབས་ཤེས་རེ་རེ་བ་ལ་བསླབས་པས་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། བསླབ་པ་ལ་སློབ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་བཤད་པའོ། །འདི་ལ་གཉིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤྱི་ལ་བསླབ་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་འདོད་སྦྱང་བ། སྦྱངས་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཟུང་བ། བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །འདི་ལ་གསུམ། གང་ལ་བསླབ་པའི་གཞི། དེར་བསླབ་པ་རྣམས་འདུས་ཚུལ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་རིམ་པའོ། །ཞེས་པའི་ས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་རྣམས་བསྟན་ཞིང་། བསྒྲུབ་བྱ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པ་མ་ཟད། ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། དེ་ཡང་གོ་རིམ་མ་ནོར་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། སྙིང་པོ་བསྡུས་ན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་བསྔོ་བའི་སྐབས་སུ། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པའི་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཡིན་ལ། ཚོགས་གཉིས་པོ་དེ་ཅུང་ཟད་བཀྲལ་ན་རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་བཅས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནང་གསེས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅས་བཅུར་ཕྱེ་ཞིང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་བསགས་པ་མཐའ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པས་དེའི་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་མཁས་དྲུག་གསུངས་པ་ནི། ༡༽ སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་རྩ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཚད་མེད་པར་བསྒྱུར་བ། ༢༽ ཚེགས་ཆུང་ངུས་དགེ་རྩ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ། ༣༽ སྟོན་པ་ལ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་སེལ་བ། ༤༽ བར་མར་གནས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་འཛུད་པ། ༥༽ ཞུགས་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ། ༦༽ སྨིན་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་བཅས་སོ།།

དེ་ནས་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་བྱའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་མཁོ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ། དོན་སྤྱོད་པ། དོན་མཐུན་པ་བཅས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལག་ལེན་བསྟན་པ་ཡིན་པས། སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་བྱའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་ལག་ལེན་མ་བཀལ་བར་སེམས་བསྐྱེད་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་དོན་མི་འགྲུབ་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་འདི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ནས་འགྲུབ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སྨོན་ལམ་བཟང་བ་ཙམ་གྱིས་མིན་ལ། བསླབ་བྱའི་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེའི་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ནས་གཞན་དོན་དངོས་སུ་མཛད་པའི་གཟུགས་སྐུ་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཤ་རུས་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མིན་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཞིག་འགྲུབ་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ཡེ་ཤེས་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་གཟུགས་སྐུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་དུ་འཆར་བ་མི་འབྱུང་བས། ཐོག་མར་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསྒྲུབས་ཀྱང་། མངོན་དུ་བྱེད་སྐབས་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གཞན་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་མཛད་པའི་སྐུ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད། སྐུ་འདི་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་འབྱུང་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བས། དེའི་ཆེད་དུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། མཐུན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་དེ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་ངོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འཆར་བ་ཞིག་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་བསག་དགོས། མདོར་ན་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་དང་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་བཀར་བའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དགོས། ཆོས་སྐུ་ནི་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཅེས་སྤྱིར་བཏང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སམ། གནས་ཚོད་ལ་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མའི་ཆོས་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རོ་གཅིག་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དུ་མ་རོ་གཅིག་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་ངེས་པའི་བློ་དེའི་ངོར་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་མཉམ་བཞག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སུ་གྱུར།

ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ནི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་དུ་མ་རོ་གཅིག་གི་ཚུལ་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དག་མ་དག་པའི་ཡོ་ལང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པས། ཆོས་དབྱིངས་དེ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་དེའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་པོ་དེ་རྗེས་མཐུན་པ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རེའི་ཐོབ་བྱ་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་དམ་པ་དང་། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་སྟེ་དམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དེ་བསྒྲུབ་དགོས། རྒྱུ་དེ་ལ་ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སམ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། ཡང་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་གཞི་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པས། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་། དེའི་དབང་ལས་འབྲས་བུ་ཆོས་གཟུགས་གཉིས་འབྱུང་བ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་པོ་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་སྐུ་གཉིས་པོ་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུའང་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ལུགས་ལའང་སྐབས་འདིར་མདོའི་ལམ་གྱི་འགྲོས་ལྟར་བྱས་ན། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ཞེས་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་ཐེག་ཆེན་སྤྱི་ལུགས་ཡིན། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་རེ་རེ་བས་མི་ཆོག་པར་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་པའི་ས་བཅད་ལོགས་སུ་མཛད་དེ་སྙིང་པོ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཞིང་། ཐབས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འདུན་པའི་རིགས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་གཏོང་སེམས་ཤིག་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པས་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བར་སྣང་ལ། དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱེད་ཅིང་། སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུད་སྨིན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྐྱེ་སླ་བས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་བསགས་སྦྱངས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ། ལྷག་པར་དུ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པས། ཤེས་རབ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་དགོས། ས་ནས་སར་འཕོ་བ་དེ་མཉམ་གཞག་ནས་མཉམ་གཞག་ཏུ་འཕོ་ཞིང་། དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་བཞིན་པའི་སྐབས་དེ་ཡིན་པས། རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བ་དེ་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལག་རྗེས་རེད།

༈ གཉིས་པ་དེར་བསླབ་པ་རྣམས་འདུས་ཚུལ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་གྲངས་ངེས་པ་དང་། ཞར་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་བསྟན་པའོ།།

དང་པོ་ལ་དྲུག མངོན་མཐོ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། གཞན་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། ལམ་མམ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་གྲངས་ངེས། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་སོ།།

སྤྱིར་གྲངས་ངེས་ལ་ཕུང་སུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་དང་། དགོས་པ་ཅན་གྱི་གྲངས་ངེས། ལོག་རྟོག་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས། རིགས་བསྡུས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་སོགས་མ་འབྱུང་བས། བདེན་པ་གཉིས་ལྟ་བུ་ནི་ཕུང་སུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་དང་། བདེན་པ་བཞི་དང་ཕྱིན་དྲུག་ནི་དགོས་པ་ཅན་གྱི་གྲངས་ངེས་རེད།

དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། །འཁོར་རྩོམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་མཐོ་དང༌། །རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་དབང་ཉིད་མི་འགྲོ་དང༌། །བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པ་ལ་ཚེ་རབས་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས། དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་གང་ལ་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་གང་གིས་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་བརྩམས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ལ་མཁོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན། དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་མི་འཕེལ་བའི་འཇུག་ལྡོག་གི་གནད་ཤེས་ན། ལུས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། འཁོར་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་བརྩམས་ཤིང་གང་སྒྲུབ་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་གཉིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་པའི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བས་ལམ་གྱི་ས་ཆོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འོང་བ་ནི་མངོན་མཐོ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན། དེ་ཡང་མངོན་མཐོའི་རྟེན་དེ་ལ་ཕུན་ཚོགས་དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་བྱ་བྱས་ནས། གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང༌བ་དང་། གང་གིས་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས། གང་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བཟོད་པ། ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་བརྩམས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བརྩོན་འགྲུས། ཕུན་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ཚུལ་དང་། འཇུག་ལྡོག་གི་གནད་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་མཐོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལམ་ལ་ལྟོས།

དེ་ནས་རྟེན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་དང༌། ཤེས་རབ། བསམ་གཏན། བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་ཏེ་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན། ནོར་གཏོང་བས་ཟང་ཟིང་གིས་ཕོངས་པ་སེལ་བ། གཞན་གནོད་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་འཚེ་བ་མེད་པ། བཟོད་པས་གནོད་ལན་གནོད་པས་མི་འཇལ་བ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་གྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བ། བསམ་གཏན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དཔེར་ན། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ཡིད་འདུན་པར་བྱེད་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་གསལ་བ་དང༌། མྱུར་བ། ཟབ་པ། གཞན་ཡང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ལས་ལེགས་པར་བཤད་པས་གཞན་ཐེ་ཚོམ་འགྲོལ་བ་སྟེ་གཞན་དོན་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང༌། བཟོད་པས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་མི་མཛེས་པ་དང་། ངག་མི་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས། ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་གྱི་བཟོད་པ། གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་མེད་ན་དགེ་བ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་སྐབས་གཞན་གྱི་སྒྲོ་སྐུར་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ངལ་བས་སྐྱོ་ནས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡིད་སྤྲོ་བ། ཞི་གནས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། དེ་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ཆགས་པའི་ཐབས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བག་མེད་པ་ལས་སྲུང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་གཡེང་བ་སྡོམ་པའི་ཐབས། སྡུག་བསྔལ་དྭང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ཐབས། སྐྱོ་ངལ་མེད་པའི་བརྩོན་པ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ཐབས། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་འཕེལ་མ་ཐག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཐབས། ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས། དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། དེའི་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་དང༌། བཟོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ། ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ནི་བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་གསུམ་ག་ལ་དགོས་པས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན།

དེ་ནས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང༌། ཁྱིམ་ལ་ཆགས་པ་གཉིས་སེལ་བར་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས། ལན་གཅིག་ཐར་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྦྱོར་བས་ངལ་དུབ་ཀྱི་སྐྱོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བར་དུ་མཐར་མི་ཕྱིན་པ་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་སེལ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་རང་གི་དགེ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་གཡེལ་བ་མེད་པར་གནས་ཐུབ་པ་བཟོད་པས་བྱེད་ཅིང་། སྒྲུབ་པ་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྐྱོ་བས་མི་ངལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས། དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མཐར་མི་ཕྱིན་པའི་རྒྱུས་མི་ཚུགས་པར་བྱེད། དགེ་སྦྱོར་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་ཡང་། སེམས་རྣམ་གཡེང་གི་ཁོལ་པོར་སོང་ན་ངལ་བ་ཆུད་ཟ་ཉེན་ཡོད་པས། བསམ་གཏན་གྱིས་རྣམ་གཡེང་གི་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་བྱེད་པ་བཅས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གྲངས་ངེས་དང་། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་བཞི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས། དེ་བཞི་ཀས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་འགྲུབ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གྲངས་ངེས་ནི། སྔར་བཤད་པའི་གྲངས་ངེས་གསུམ་པ་དང་དོན་འདྲ་བ་བཅས། གྲངས་ངེས་འདི་གསུམ་མདོ་རྒྱན་ལས་མ་གསུངས་ཀྱང་། ཐོགས་མེད་ཀྱི་བཞེད་པ་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་གིས་བཀོད་པ་ལྟར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་ཞར་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ། དམན་མཆོག་གི་རིམ་པ། རགས་ཕྲའི་རིམ་པའོ། །དེ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། ནང་གསེས་ཕྲ་རགས་དང་། དཀའ་སླ། རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་འཆད་པ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་བལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་ཡོད་ན་མ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་ན་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་རྒྱུ་ལས་བཟོད་པ་སྐྱེ། བཟོད་པ་ཡོད་ན་དཀའ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེ། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་ཉིན་མཚན་དུ་འབད་པའི་རྒྱུ་ལས་བསམ་གཏན་སྐྱེ། བསམ་གཏན་ཡོད་ན་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བས། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་དམན་ཞིང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་ལ། རགས་པ་དང་ཕྲ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང༌། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གྲངས་ངེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་ལ།

རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བསླབ་ཚུལ།

༈ གསུམ་པ་[རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་]དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་པའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱོད་པ་སྤྱི་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་གི་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བསླབ་པ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསླབ་པ་གཉིས།

དང་པོ་ལ་དྲུག སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་དང་དྲུག་ལ་བསླབ་པའི་ཚུལ་ལོ།།

དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་བཞི། སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། སྦྱིན་པའི་རབ་དབྱེ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ།།

དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་བཤད་པ་ལ། སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ནི། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་བལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མ་ཆགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྦྱིན་བྱའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དེ་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་བཏང་བས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ན། གཉིས་པ་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི། ལུས་ངག་ལས་སེམས་གཙོ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལ་སེར་སྣ་བཅོམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། དེ་ཙམ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལའང་ཡོད་པས། འདིར་ནི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཏོང་སེམས་དགོས་པས། སྐྱེས་རབས་ལས། བདག་མེད་འཇིག་སླ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས། །སྡུག་བསྔལ་དྲིན་མེད་རྟག་ཏུ་མི་གཙང་བའི། །ལུས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་འགྱུར་བ་ལ། །དགའ་བར་མི་འགྱུར་དེ་ནི་མཁས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ལགས། མདོར་ན་རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་བའི་གཏོང་སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་སྤེལ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་གོམས་པ་མཐར་སོན་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར། འོ་ན་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུལ་བ་བོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་སམ་སྙམ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དབུལ་བོར་བ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་ན། །ད་དུང་འགྲོ་བཀྲེན་ཡོད་ན་སྔོན། །སྐྱོབ་པ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་དེ་ལྟ་ན་ད་དུང་སེམས་ཅན་ཕོངས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་བའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བའི་བློ་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བཅས་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བཏང་སེམས་ཀྱིས། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གསུངས་ཏེ། །དེ་ལྟས་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ།།

༈ གསུམ་པ་སྦྱིན་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་གསུམ། རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། རྟེན་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་པའི་རབ་དབྱེ། སྦྱིན་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་རབ་དབྱེའོ།།

དང་པོ་ལ་གཉིས། དམ་པ་དྲུག་ལྡན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་བྱ་བའོ།།

དང་པོ་ལ་དྲུག རྟེན་དམ་པ། དངོས་པོ་དམ་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ། ཐབས་མཁས་པ་དམ་པ། བསྔོ་བ་དམ་པ། རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པའོ།།

༈ གསུམ་པ་སྦྱིན་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་རབ་དབྱེ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའོ།།

འདི་ལ་གཉིས། ཟང་ཟིང་དངོས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་པའོ།།

དང་པོ་ལ་གསུམ། ཟང་ཟིང་གཏོང་བའི་ཚུལ། གཏོང་མ་ནུས་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། སྦྱིན་པའི་གེགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའོ།།

དང་པོ་ལ་བཞི། གང་ལ་གཏོང་བའི་ཞིང་། གང་གིས་གཏོང་བའི་བསམ་པ། ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ། གང་གཏོང་བའི་དངོས་པོའོ།།

༈ གཉིས་པ་གང་གིས་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ལ་གཉིས། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དགོས་པ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སྤང་བ་དགོས་པའོ།།

འདི་ལ་བདུན། ༡ ལྟ་ངན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༢ ཁེངས་པའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༣ རྟེན་པའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༤ ཞུམ་པའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༥ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༦ ལན་ལ་བལྟ་བའི་བསམ་པ་མེད་པ། ༧ རྣམ་སྨིན་ལ་བལྟ་བའི་བསམ་པ་མེད་པའོ།།

༈ གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བ་ཇི་འདྲ་བས་མི་བཏང་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུས་གཏོང་བའོ།།

༈ བཞི་པ་གང་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་གཉིས། གཏོང་བ་དང་མི་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།།

འདི་ལ་གཉིས། ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་མི་གཏོང་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཏོང་མི་གཏོང་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།།

དང་པོ་ལ་གསུམ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཏང་དུ་མི་རུང་བ། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་བཏང་དུ་མི་རུང་བ། སློང་བ་པོའི་སྒོ་ནས་བཏང་དུ་མི་རུང་བའོ།།

༈ གཉིས་པ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཏོང་མི་གཏོང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཕྱིའི་དངོས་པོ་མི་གཏོང་བའི་ཚུལ་དང་། གཏོང་བའི་ཚུལ་ལོ།།

དང་པོ་ལ་ལྔ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ། དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བའོ།།

༈ གསུམ་པ་སྦྱིན་པའི་གེགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ལ་བཞི། མ་གོམས་པ། རྒུད་པ། ཆགས་པ། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའོ།།

དེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤ་ར་བས། ང་ནི་ཁྱེད་ལ་གཏོང་བའི་ཕན་ཡོན་མི་བརྗོད་ཀྱི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་པ་ཡིན། ཞེས་སྦྱིན་པ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མམ། བྱམས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་བཞིར་བཤད་པ་ལྟར། རབ་བྱུང་གི་བྱང་སེམས་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཉུང་བ་དང་བྱ་བ་ཉུང་བར་བྱ་དགོས་པས། དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་འབུལ་ཆེད་དང༌། ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་གཏོང་བྱ་ཕྱིར་ཚོང་འཁོས་འཐབ་ལེན་དང་། སློང་མོ་འབུལ་སྡུད་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་འགྲོ་རྒྱུགས་བྱས་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཤ་ཐང་ཐང་གི་སྒོ་ནས་འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་དངོས་པོས་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་མི་འབྱུང་བས། འཁོས་ཞན་རིགས་ནས་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་ཙམ་རེ་སྦྱིན་པ་བྱ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་ཆ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་མི་རིགས་པས། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ། བྱམས་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱ་དགོས་ཤིང༌། རང་ལ་འབྱོར་འཁོས་ཡོད་པ་དང་། འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྙེད་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆགས་པ་མེད་པར་གཏོང་དགོས་ནའང་། གཙོ་བོ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་དགོས་པའི་འབྲེལ་ཆགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཚུལ་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བར་བྱས་ཏེ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏོང་བ་དང་མི་གཏོང་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བ་ལྟར་བྱ། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལག་ཏུ་བདར་བ་ལ། སྦྱིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བསམ་པ་སྤོང་དགོས་པ་དང༌། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལོག་དང༌། གཅིག་གི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བ་གྲངས་མེད་པ་ཡལ་བར་དོར་ནས་དེ་སྐྱོབ་པ་དང༌། སྲོག་བཅད་པའི་ཤ་ཁྲག་གི་སྦྱིན་པ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་སོགས་ལྟ་ངན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཁེངས་པའི་བསམ་པ་དོར་བྱ་ཡིན་པས། སྦྱིན་ཡུལ་རྣམས་ལ་བརྙས་པའི་བསམ་པས་དབུལ་པོ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་གཏོང་སྐབས་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་མི་རུང་བ་དང་། གཞན་ལ་འགྲན་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྤོང་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་བཟང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། སེམས་ཅན་འདི་ཙམ་གྱི་སྲོག་བསྐྱབས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ཙམ་བདག་མིན་པ་གཞན་གྱིས་བྱར་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཁེངས་སེམས་དང་། སྦྱིན་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟར་བྱས་ཞེས་སྙན་གྲགས་འོང་དུ་རེ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་དེ་ཙམ་བྱར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་དང༌། བྱས་པ་ལ་འགྱོད་པའི་སེམས་དང་། གཉེན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་གསུམ་པོ་གང་འགྲུབ་བྱེད་ཅིང་། དགྲ་སོགས་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་རིས་ཅན་ཏེ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བསམ་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དང་སྲོག་བསྐྱབས་པ་སོགས་ལ་གཏང་རག་དང༌། ཕར་དངུལ་བྱིན་ན་ཚུར་གསེར་འོང་དུ་རེ་བ་ལྟ་བུ་ལན་ལ་བལྟ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཕྱི་མ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་རང་ཉིད་མཁས་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འོང་དུ་རེ་བ་སོགས་ཀྱི་བསམ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཏེ་བསྟེན་དགོས་པའི་བསམ་པ་ལ༑ ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། སློང་བ་མངོན་དུ་འོངས་ནས་རྒྱལ་སྲས་དེས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་ནི་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། །དེས་གཞན་འདུ་ཤེས་བདག་ལ་བཞག་བྱས་ཤིང༌། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་བསྐྱེད། །ཅེས་སྦྱིན་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དགོས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང༌། དང་པོ་ནས་བདག་གིས་ཆོས་དང་གཞན་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དང༌། ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་བཏང་ཟིན་པ་ཡིན་པས་བཅོལ་བའི་རྫས་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ནི་སྦྱིན་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདི་རྣམས་བདག་གི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཞིང་ལ་དམིགས་པ་སྟེ༑ མདོར་ན་རང་གི་ཁེ་ཕན་གྱི་བློ་མིན་པར་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་དགོས་པ་དང༌། དངོས་པོ་དང༌། ཞིང་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གཏོང་ན། ཆོས་ཟབ་པ་སྦས་ནས་མི་ཟབ་པ་སྟོན་པ་དང༌། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྐྱོབ་པ་དང༌། དངོས་པོ་ངན་པ་དང་། གྲངས་ཉུང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལག་ནས་འཕྲོགས་ཏེ་སྟེར་བ་སོགས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་ཤིང༌། སྤྱོད་ལམ་ཡང་བཞིན་གྱི་མདངས་གསལ་ཞིང་འཛུམ་པ། ངག་སྙན་པར་སྨྲ་བ། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་། རང་གི་དཀའ་སྤྱད་ཁུར་དུ་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་བྱའི་ཡུལ་དགྲ་གཉེན་བར་མ་ཡོན་ཏན་ཅན་སྐྱོན་ཅན་མཐོ་དམའ་མཉམ་གསུམ་སྐྱིད་པ་དང་སྡུག་པ་སྟེ་བཅུར་བཤད་པའི་དགོས་པ་དགྲ་ལ་བྱམས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དྭང་བ་སོགས་སོ་སོར་ངོས་ཟིན་པའི་ཆེད་དེ། དོན་དྲིལ་ན། དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དམ་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་དང༌། སྒྲ་ཚད་བཟོ་གསོ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་རིག་གནས་སོགས་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་སྟོན་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སོགས་ཉན་པ་པོའི་བློ་དང་སྦྱར་ནས། འདི་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུའང་བརྗོད་དགོས་ཏེ། ཆོས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་དགེ་བ་བསྔོ་བ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་དུ་སྣང་ངོ༌། །དེར་མ་ཟད་རང་ཉིད་ཆོས་འཆད་པ་པོའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་མིན་ཡང་གྲོགས་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་འདུག་ན། གླེང་མོའི་ཚུལ་གྱིས་བླང་དོར་བསྟན་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྦྱིན་ལ་དངོས་སུ་འབད་ཅིང༌། འདི་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པས། བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཆོས་བཤད་པའི་ཆོས་སྦྱིན་དང་། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་རྣམས་ཀྱང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསླབ་ཅིང་། མཇུག་ཏུ་དགེ་བ་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྦྱིན་བྱ་དགོས། དེ་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་དང༌། གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རྣམས་ནས་སྒོ་གསུམ་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལ་སྨན་པའི་ཡོན་ཏན་སློབ་པ་དེ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཁོངས་སུ་ཕལ་ཆེར་གཏོགས་ལ། གཞན་ཡང་བླ་སློབ་ཏུ་བསྟེན་མ་དགོས་པར་མཆེད་གྲོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་བྱ་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་སྤྱོད་གང་ཅིར་ཕན་པའི་བསམ་པས་ཆོས་མཐུན་གྱི་བསླབ་བྱ་གླེང་མོའི་ཚུལ་གྱིས་བླང་དོར་བསྟན་ནས་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའང་ཆོས་སྦྱིན་ཡིན། རྩེ་ལེ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཞུ་བས་ཕར་ཚུར་ཕེབས་སྐབས་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཤ་མི་བཞེས་པ་དང་། ཆོས་གསུངས་ནས་འབུལ་བ་མ་བཞེས་པ་བཅས་ཀྱི་དམ་བཅའ་གསུམ་བཞག་པ་མཛད་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོར་གང་ཐུབ་སློབ་དགོས། ཡོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚོང་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ༑ དངོས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་རྙེད་ན་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཞེས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་མོས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེའི་མཐུས་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་བསམ་པ། དཔེར་ན། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པས་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་གནས་ངན་ལེན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་མོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གདབ་པར་བྱ།

དེ་ནས་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆད་པས་ནག་ཅན་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་བ། གཅན་གཟན་དང་དགྲ་ལ་སོགས་པས་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རྒོལ་བ། མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་དངོས་སུ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ནུས་ན་བསྐྱབ། མི་ནུས་ན་དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་བསྟན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་གིས་མནར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་དང༌། དེའི་མཐུས་འཇིགས་པ་ལས་གྲོལ་བར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསམ། རང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་ལྡན་དུ་གྱུར་པར་མོས་པའི་བློས་སྤྲུལ་ཏེ་ཚ་བའི་དམྱལ་བར་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ་ནས་མེ་བསད་པ་སོགས་དམིགས་པ་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས། གཏོང་ལེན་གྱི་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་བྱ་བ་བཅས། སྤྱོད་འཇུག་གི་བསྔོ་བའི་ལེའུའི་སྐབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པ་དུ་མ་ཞིག་སྨོན་ལམ་མཛད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་བཟང་པོ་བྱུང་ན་ཁོར་ཡུག་གི་དོན་དུ་འབད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་དང་། སྨན་པ་དང་། སྨན་གཡོག་གམ་སྨན་ཞབས་པ་ (Nurse) རྣམས་ཀྱི་བྱ་བའང་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པའི་ལས་སུ་འདུ།

ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཡང་བཟའ་བཏུང་གནས་མལ། ན་བའི་གསོས་སྨན། དར་ཟབ་རིན་ཆེན། རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞོན་པ། ས་མཁར་ཡུལ་ཞིང༌། མགོ་བོ་མིག་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་སོགས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་གོང་ལྟར་བསམ་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་ཞིང༌། དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་ངོས་ཀྱི་ངོ་ཤེས་གྲྭ་བཙུན་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མིག་སྦྱིན་པ་གཏོང་འདོད་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡུལ་འཚོལ་རྒྱུར་མངགས་ཆ་བྱུང་བ་དེ་ནི། རྒྱུན་དུ་གཉེན་ཉེ་ནང་ཁུལ་ལྟ་བུར་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་དབང་པོ་སྦྱིན་མཁན་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་མིན་པར་གཞན་ཕན་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞིག་སྟེ། ཐོག་མར་ཁོང་གཉིས་ནས་མིག་ཡ་རེ་སྦྱིན་འདོད་ཡོད་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ན་མིག་ཅིག་ཤོས་དེ་ཡང་སྦྱིན་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སེམས་ཐག་ཆོད་པོས་ངོས་ལ་བཤད་སྐབས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་བྱུང་། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཁྲག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཁྲག་མ་རན་པས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་མ་ཐུབ། གཞན་ཡང་རང་ཉིད་བཀྲེས་ཤིང་ཕོངས་པས་དེ་ལྟར་བྱར་མེད་ཚེ། དཔེར་ན། ཟས་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་ནས་རི་དྭགས་སོགས་བཀྲེས་པས་ཉེན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་ཐར་བར་བསམ་པ་སོགས། ཡུལ་དང་རྫས་སྐབས་ཐོབ་སྦྱར་ཏེ་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྤྲོ་བ་ནི་བྱང་སེམས་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །

བཞི་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ཚིགས་བཅད་བཞི་པ་ཡན་ཆད་སྟོན་པ། ཚ་བས་གདུངས་པ་ལ་བསིལ་བའི་གནས་ཁང་སྟོན་པ། ངན་སློང་ལ་ཟས་གོས་སྟེར་བ་སོགས་ནུས་པ་རྣམས་དངོས་སུ་བྱ་དགོས་ཀྱི། ནུས་བཞིན་དུ་དམིགས་པས་བྱེད་པ་ནི་རང་མགོ་རང་གིས་གཡོགས་པར་གསུངས། རང་རེ་བོད་པའི་གཤིས་ཀར་སྤྲང་པོ་ཉམ་ཐག་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་སྲོལ་ལེགས་པོ་ཡོད་པས། དེའི་སྐབས་སུ་ཀུན་སློང་ཕན་པའི་བསམ་པ་དག་ཅིང༌། སྦྱོར་བ་མ་གུས་པ་དང་བརྙས་བཅོས་སོགས་མེད་པར། ཚུལ་དང་མཐུན་པས་སྦྱིན་དགོས། དེ་བཞིན་དགོན་པ་དང་། ལྷ་ཁང་། རྟེན་བཞེངས་ཆེད་དུ་གཏོང་ཕོད་ཆེ་ཡང་། འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། སློབ་གྲྭ། སློབ་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞལ་འདེབས་སྤྲོད་རྒྱུ་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་མ་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཆེ་བས། དེ་ལྟར་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀར་ལེགས་བཅོས་དགོས་ངེས་ལྷག་པར་དུ་གལ་ཆེ་བས། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་མི་མང་སྤྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡར་རྒྱས་ལ་སྨན་པའི་རླབས་ཆེའི་ལས་དོན་ཐོག་ཏུ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་བྱ་དགོས། དེང་དུས་བོད་དུ་རྟེན་དགོན་ལྷ་ཁང་སླར་གསོ་བྱེད་རིགས་ལེགས་པོ་ཡིན་ནའང་། འཕྲལ་དུ་མཁོ་གལ་ཛ་དྲག་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་འཕྲོད་བསྟེན་དང་། ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོར་སྨན་པའི་ལས་གཞི་འཛུགས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གནད་ཆེར་བརྟེན། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་དང་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་འགྲོ་བས། ཟོལ་མེད་ཀྱིས་སྙན་གྲགས་དང༌། རྣམ་སྨིན་ལ་མི་རེ་བར། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་དམིགས་ན་དགེ་མཚན་དང་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ༑ སྦྱིན་པའི་གེགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཆེད་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་ཆགས་པའི་སེར་སྣ་དང༌། བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པས་སྟེར་མི་ནུས་སྙམ་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཆགས་སེམས་གང་འདུག་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟག བདག་སྔར་ཡི་དྭགས་དང༌། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་སོགས་མཐོ་དམའ་བགྲང་གིས་མི་ལང་བར་སྐྱེས་འདུག་ནའང་ད་ལྟའི་སྣང་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟར་འདུག དངོས་པོ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཐོབ་ནས་དེ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྙམ་ཡང་ཡང་བསམས་ཏེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མགོ་མནོན། གཏོང་སེམས་མངོན་གྱུར་སྐྱེས་ཀྱང་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བའི་བསམ་པ་ཤས་ཆེ་བ་འདུག་ན། སྔར་མཆོད་སྦྱིན་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་དོན་མེད་དུ་སོང་འདུག་པས། ད་རེས་ཟས་ཁམ་གཅིག་སྦྱིན་པར་བཏང་བ་ཡན་ཆད་བླ་ན་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྔོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དུ་རེ་བ་དང་བཅས། ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་གསུམ་པོ་གཏོང་བའི་དམིགས་པ་ནན་ཏན་དང༌། ཐུན་མཚམས་སུ་དངོས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཡིད་གོམས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ། དེས་ན་སྦྱིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་བྱ་ནུས་ཚད་ཉམས་སུ་བླངས་བར་བྱའམ་སྙམ་ན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མ་དག་པར། །ལུས་ནི་བཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ཅི་ནས་འདི་དང་གཞན་དུ་ཡང༌། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་བཏང་ངོ༌། །ཞེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལུས་ཀྱི་ཤ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་འགྲིབས་ཏེ་ཡིད་མི་འབྱུང་བ་མ་རྙེད་ཀྱི་བར་དང༌། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་རེ་ཞིག་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གནས་ཚད་མཐོན་པོར་སླེབས་ནས་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བ་འབྱུང་བས། བརྟན་པ་ཐོབ་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ལམ་སེང་བྱེད་ཐལ་ཤོར་ནའང་མི་ལེགས་ཤིང་། དུས་ལ་མ་བབས་ན་མི་འཚམས་པས། དགོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེད་དུ་ལུས་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བ་དང་། བདུད་རིགས་ཀྱིས་མཐོ་འཚམས་པ་དང༌། སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སློང་བ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་རུང༌། དེ་ལྟ་བས་ན་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་རུང་བ་དང༌། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་མི་རུང་བ་དང༌། སྦྱིན་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟེར་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཏོང་མི་གཏོང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། ཉམས་དང་རྟོག་པ་བརྟན་པོ་མ་རྙེད་བར་དུ་ལུས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་རུང་ཞིང་། དགོས་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་དུ་ལུས་གཏོང་བ་ནི་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་མི་རུང་ལ། མཐོ་འཚམ་པ་དང་གླགས་ལྟ་བའི་ཆེད་དུ་སློང་བ་པོ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་སྟེར་དུ་མི་རུང་བའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བློ་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟེར་དུ་མི་རུང་བ། སྡོམ་བརྩོན་ལ་ཤ་ཆང་སྒོག་བཙོང་ལྷག་མ་མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་སྦྱིན་མི་རུང༌ཞིང་། ཕ་རོལ་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་ངེས་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུར་སྲོག་ཆགས་དེ་རིགས་སྦྱིན་མི་རུང༌ལ། ནད་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་སྦྱིན་མི་རུང༌བ་དང་། ཚོད་བགམ་པ་དང་ནོར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་གླེགས་བམ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟེར་དུ་མི་རུང་བ། མི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དུ་བྲན་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ། མ་རུངས་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་སྦལ་ནས་ཐོན་ན་འགྲོ་བ་གྲངས་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བ་བཙོན་རྭའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ། དཔེར་ན་ཉེས་པ་ཅན་གང་ཞིག་བཙོན་ལས་གློད་ཐབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལེགས་པོ་ཡིན་མོད། དེ་ལ་དགག་བྱ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡོད་མེད་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས། གནོད་སེམས་ཀྱིས་སློང་བ་ལ་དུག་དང་མཚོན་སོགས་སྦྱིན་པ་ནི་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བས། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས། བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་བཏང་བྱའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་འདོར། བདག་གིས་ཀྱང་འདི་རྣམས་འདོར་བས་གང་ལའང་སྙིང་པོ་མེད་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཏོང་སེམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལེགས་སོ།།

སྨྲས་པ། ཡིད་གཏོང་སེམས་དྲག་པོའི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད། །དྲིན་འཁོར་ཐབས་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ལ། །དུས་གྲངས་མེད་བྱིན་པས་གཏན་བདེའི་ནོར། །གཏེར་འཛད་མེད་བང་མཛོད་དེང་འདིར་གྲུབ། །ལར་མི་བཟད་དབུལ་ཕོངས་སྡུག་བསྔལ་འདི། །རང་གཅིག་པུའི་ཐོག་ཏུ་བབས་མིན་པའི། །མ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཏེ། །འདི་བརྟགས་ན་བློ་ཡིས་བཟོད་ཐབས་མེད། །སྔར་དཀར་མིན་ལས་མང་བསགས་པའི་མཐུས། །དུས་ད་ལྟའི་སྣང་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན། །ད་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་བྱས་ནས། །མཐའ་མི་མངོན་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བར་སྨོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

༈ གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ལྔ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ།།

དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ཏུ། །དེ་དག་གསོད་མི་འགྱུར་བར་བསྐྲད། །སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བཤད། །ཅེས་གཞན་ལ་གནོད་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྤོང་སེམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཞིང༌། གཉིས་པ་ནི། སེམས་དེ་ལ་གོམས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནོད་འཚེ་དང་བྲལ་མ་བྲལ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།།

༈ གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་གསུམ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།

༈ དེ་ཡང་དང་པོ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། ལམ་སྒྲོན་དུ། སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི། །རྟག་ཏུ་སྡོམ་གཞན་ལྡན་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡི། །སྐལ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་ལྡན་ལ་སོ་ཐར་སྡོམ་པ་རིགས་བདུན་གང་རུང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པར་བཤད་ནས། སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དངོས་བསྟན་ལ་ཁས་བླངས་ཚེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ་ཡོད་པས། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་ལ་ངེས་པར་དུ་མི་ཡིན་དགོས་པས་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། ལམ་སྒྲོན་འགྲེལ་པ་ལས། ད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པར་འདོད་ནས་ཞེས་བཤད་པས། སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་རྟེན་སྤྱིའི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་མ་ཡིན་པར། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས། ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་བཤད་པ་མི་རིགས་མོད། འོ་ན་གང་ལ་ངོས་འཛིན་སྙམ་ན། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བསླབས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དངོས་དེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྤོང་སྡོམ་ནི་སྐབས་འདིའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ངོས་འཛིན་ལ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་མིན་ན། སོ་ཐར་དང་ཐུན་མོང་བ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་སྤོང་སྡོམ་དེ་ལ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། མཐོ་རིས་ཐར་པའི་བདེ་ལམ་གྱུར་པ་སྟེ། །ལས་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་ལས་ཉམས་མི་བྱ། །འདི་ལ་གནས་པས་འགྲོ་ལ་ཕན་སེམས་པའི། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་འགྱུར། །ཞེས་རབ་བྱུང་ཡིན་ན་མཁན་སློབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་ཉེས་པས་གོས་མ་གོས་དང༌། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་མི་ལྡན་ན། སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དབང་དུ་སོང་མ་སོང་ཡང་ཡང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་། བཀའ་གདམས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་ཉིན་རེ་བཞིན་དགེ་སྡིག་གང་བྱས་ལ་རྡེའུ་དཀར་ནག་བཏང་ནས་བརྩིས་པས་དཀར་པོ་མང་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང༌། ནག་པོ་མང་བ་ལ་འགྱོད་སེམས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་ཐོག་མར་རྡེའུ་ནག་པོའི་གྲངས་ཇི་ཙམ་བྱུང་གི་སྡིག་པ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིར་འཆོས་དང་། བཤགས་སྡོམ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་དང༌། བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་པ་དང་ངག་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ཅིང༌། ཆགས་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ཁ་རྒྱལ་དུ་མ་བཏང་བར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་པ་དང༌། མི་སྡུག་པ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་གནོན་པ་སོགས། ཉོན་མོངས་གང་ཆེ་བ་དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་སོགས་བསམས་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ཞིག་འོང༌བས། རང་རང་གི་བསླབ་བྱའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ཞིང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྤྱོད་ཕྱིར་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ཏེ། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་དུ་མ་འགོག་ནུས་པ་ཡིན་པས། བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མ་ལས། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་རང་རྒྱུད་ལ། །བརྟག་ཅིང་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་མ་ཐག །བདག་གཞན་མ་རུངས་བྱེད་པས་ན། །བཙན་ཐབས་གདོང་ནས་བཟློག་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག འདོད་ཆགས། འགྲན་སེམས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དུ་མ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་འབྱུང་བས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་ཅིང་། དེས་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བློའི་རིགས་རྣམས་མགོ་རྡོག་ཙམ་བྱེད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་འཇོམས་པར་བྱ་རྒྱུ་ལག་ལེན་དུ་ཁེལ་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། མདོར་ན་མངོན་མཐོ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དང་། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞན་དོན་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས་གཙོ་བོ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སྡོམ་པའི་སྒོ་ནས། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སུ་འགྲོ་བས། དེ་ལྟར་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གར་བྱུང་བ་ངོ་བོ་འདྲ་ཡང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབྱེ་དགོས་སོ།།

༈ གཉིས་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ལུས་ངག་གི་དགེ་བ་བྱས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་བླ་མ་སོགས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ། ཚུར་གནོད་པ་ལ་སྔོན་ལས་སུ་བལྟ་བ། དགེ་བ་རྣམས་བསྔོ་སྨོན་གྱི་རྒྱས་འདེབས་པ། དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ། བག་ཡོད་པས་དགེ་བའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། དབང་པོའི་སྒོ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལས་སྲུང་བ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་སྨད་ལ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནམ། མ་རྙེད་ན་རང་གིས་རང་གི་བཤེས་གཉེན་བྱས་ཏེ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ། ཉེས་པ་རྣམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བཤགས་པ་རྣམས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཐུན་དངོས་གཞིའི་སྐབས། དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པའི་སྟ་གོན་སོགས་ཐུན་མཚམས། བག་ཡོད་བསྟེན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་ར་སོགས་ནི་ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་གཉིས་ཀ་ལ་དགོས་ཤིང་། བླ་མ་ལ་བསུ་བ་དང་སྟན་བསྟབ་པ་སོགས་ནི་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་མོད། ད་ལྟ་ཕྱག་ལེན་ལ་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་བཤད་མ་ཐག་པ་མཐའ་དག་དཔྱད་འཇོག་སྐབས་དང་སྦྱར་ནས་དམིགས་པ་སྐྱོང་བ་ལགས་པས། མདོར་ན་དགེ་བ་གང་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་འདུས་པ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྐུན་པོས་མི་འཁྱེར་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུའི་རྣམ་བཤད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། དང་པོ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་གྲོགས་ཀྱི་བྱ་བ། གཉིས་པ་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་བྱ་བ། གསུམ་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ། བཞི་པ་འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་བྱ་བ། ལྔ་པ་མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བའི་བྱ་བ། དྲུག་པ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་བྱ་བ། བདུན་པ་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་པའི་བྱ་བ། བརྒྱད་པ་བློ་མཐུན་པར་འདོད་པའི་བྱ་བ། དགུ་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱ་བ། བཅུ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་བྱ་བ། བཅུ་གཅིག་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་བཅས་སོ།།

དང་པོ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་གྲོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞེས་ནང་གསེས་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི། གཞན་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནོར་རྫས་སོགས་སྲུང་ཐབས་བསྟན་ནས་གྲོགས་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི། ནད་པ་ལ་སྨན་དང་། རྐང་པ་ཉམས་པ་ལ་བཞོན་པས་གནས་སུ་སྐྱེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཆོས་བསྟན་ནས་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ༑ སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་སོགས་རང་འཁྲིའི་ལས་འགན་ཡོད་པ་དང་། མིང་གི་དབང་གིས་གཞན་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལྟར་མིན་ཡང་གོང་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་ཕན་ཚུན་གཏམ་གླེང་གི་ཐོག་ནས་གཞན་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ་ཕན་ཐབས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་བྱ་བ་དེ་རིགས་རང་གི་འགན་ཁུར་དུ་བརྩིས་ཏེ་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི། བསྙེན་བཀུར་སོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་གང་གིས་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་བསྙེན་ཞིང་བཀུར་བ་དང༌། བསུ་བ་བྱེད་པ། གནས་མལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བཞི་པ་ནི། སེངྒེ་དང་སྟག་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་ཅི་རིགས་པའི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལྟ་བུ་འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་སོ་སོའི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་མཛའ་བཤེས་དང་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ནོར་འཕྲོགས་པ་སོགས་ད་ལྟ་མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བའམ་ཟིན་ཏེ་གནས་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་གཏམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེལ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁ་ཆག་སྣ་རལ་སོགས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱས་ནའང་སེམས་གསོ་ཐུབ་པ། དཔེར་ན། ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཨ་མེས་བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་ནས་ཇོ་བོའི་གསོལ་ཚིགས་གཡོས་སྦྱོར་གྱི་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་སྐབས་ཉིན་གཅིག་འབྲོམ་སྟོན་པར་ཁོང་ནས་ཇོ་བོ་རྗེར་ཞབས་ཏོག་ཞུས་པ་མ་གཏོགས་སྒོམ་རྒྱག་ལོང་མ་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྨྲེ་ངག་འདོན་པར། འབྲོམ་སྟོན་པས་ཁོང་ཡང་ཇོ་བོའི་ཞབས་ཕྱི་དང་གསུང་བསྒྱུར་རྒྱུ་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་ལོང་མེད་ཚུལ་སྡུག་སྐད་མཉམ་དུ་འདོན་པའི་ཚུལ་མཛད་མཐར། འོན་ཀྱང་བླ་མ་དམ་པ་འདིའི་ཞབས་ཏོག་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྒོམ་པ་ལས་ལྷག་པ་མ་གཏོགས་མེད་ཚུལ་དང་། བླ་མ་དམ་པ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་སྐབས་འདིར་ཞབས་ཏོག་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱུང་ན་འགྱོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པས། ཨ་མེས་བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་ནས་བདེན་པར་དགོངས་ཏེ་ཐུགས་བག་ཕེབས་པོ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། དྲུག་པ་ནི། ཡོ་བྱད་དང་། འཚོ་གོས། བཞོན་པ། རྒྱན་ཆ་སོགས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་གང་དགོས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་ནས་མཐུན་རྐྱེན་དེ་རིགས་སྦྱོར་འོས་ཤིང་ནུས་པ་རྣམས་ལག་ཏུ་ལེན་ཞིང་། དེ་མིན་ལམ་སྟོན་བྱས་ཏེ་གང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འབྱོར་བའི་ཐབས་ལམ་སྟོན་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱིས་དབུལ་བ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཟས་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་ཕོངས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བདུན་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་ཉམ་ཐག་ཟས་གོས་གནས་མལ་གྱིས་ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་འཁོར་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གོས་སྟེར་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ་སྟོན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་བློ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་བྱེད་པ་ནི་གནས་འཆའ་བར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱད་པ་ནི། ཕ་རོལ་པོ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་མཐོང་ན་མི་འདོད་པའི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་ལམ་སྤངས་ཏེ་ཁམས་དང་མོས་པར་མཐུན་པའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་བ། དཔེར་ན། སྐྱེ་བོ་གང་དག་ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལྟ་བུ་གནས་སྐབས་བློ་ལ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་དེ་ནན་གྱིས་མི་འཆད་པར། རང་ཉིད་ལྷག་བསམ་དག་ཀྱང་ཕན་མེད་གནོད་འགྱུར་དུ་འགྲོ་ཉེན་སྤོང་ཕྱིར་གཞན་ཡིད་འགུགས་པའི་ཆེད་དུ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ནི་བློ་མཐུན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། དགུ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། དད་པ། གཏོང་བ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་ཞུམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟང་པོའི་ཆ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་དེ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བཅུ་པ་ནི། སྡིག་པ་བྱས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བསམ་པས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཉེས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་འཚམས་པའི་ཆད་པ་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ནི། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་བཟང་པོ་བྱེད་མཁན་ལ་བསྔགས་བརྗོད་རྗེས་འཛིན་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བཤད་སྡིག་བཀྲོལ་བྱེད་ཅིང་། བཅོས་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་ཆད་ལས་གཅོད་པའི་ཐོག་ནས་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་འགོག་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་ནི། མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་དུ་མི་འགྲོ་བར་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་པ་གཞན་དོན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་དངོས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་སྤྲུལ་ནས་གཞན་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་བསྟན་ནས་གཞན་འདུན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་དག་ལ་དངོས་སུ་བྱ་ནུས་མི་ནུས་དང༌། དུས་ལ་ངེས་མི་ངེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། ཐུན་དངོས་ལ་དཔྱད་སྒོམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་ཚིག་བཤད་ཙམ་དུ་མ་སོང་བ་གནད་དུ་ཆེ། དེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་རང་དོན་མི་ནུས་ན། །གཞན་དོན་ཚུལ་ལ་མཐུ་ཡོད་ག་ལས་འོང༌། །དེ་ཕྱིར་གཞན་དོན་ལེགས་པར་བརྩོན་པ་ཡིས། །འདི་ལ་རིམ་གྲོ་གློད་པར་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས། གཞན་གནོད་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གོམས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཐབས་བྱ་འཚལ་ལོ།།

སྨྲས་པ། ཕུན་ཚོགས་དལ་འབྱོར་རྟེན་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་དུ། །རྣམ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ལ། །མྱང་འདས་འབྲས་བུའི་ཁུར་ཆེན་གྱིས་དུད་པར། །ཕན་བདེའི་རོ་བརྒྱའི་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་འཛག །གྲངས་མེད་བསྐལ་པར་བསགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡི། །ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང༌། །ལྷ་མིའི་རྟེན་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་མི་མྱོང༌། །བྱེད་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནར་རག་ལུས་ན། །ལན་གཅིག་ཐོབ་པའི་རྟེན་བཟང་ཤིང་རྟ་འདི། །བག་མེད་ལྟུང་བའི་འདམ་དུ་ཉེར་བྱིང་བ། །ཕྱིར་བཅོས་འཕྲུལ་གྱིས་བདེ་བའི་ཐང་ཡངས་པོར། །མི་འདོན་དལ་བར་འདུག་རྣམས་གདོན་གྱིས་བརླམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

༈ དེ་ནས་གསུམ་པ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ནི། བཟོད་པའི་ངོ་བོ། དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། བཟོད་པའི་རབ་དབྱེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ།།

དེ་ལ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་མི་བསྲུན་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དེ་དག་གཞོམ་གྱིས་ཡོངས་མི་ལང༌། །ཁྲོ་བའི་སེམས་འདི་གཅིག་བཅོམ་ན། །དགྲ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་དང་འདྲ། །ས་སྟེང་འདི་དག་ཀོས་གཡོག་ཏུ། །དེ་སྙེད་ཀོ་བས་ག་ལ་ལང༌། །ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བས་ནི། །ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་གཡོགས་དང་འདྲ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་ཡང༌། །བདག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ལངས་ཀྱི། །བདག་གི་སེམས་འདི་ཕྱིར་བཟློག་བྱའི། །གཞན་རྣམས་བཟློག་གོ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་རང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ཡིན་གྱི༑ སྐྱེ་རྒུ་མཐའ་དག་མི་སྲུན་པའི་བློ་དང་འབྲལ་མི་དགོས་པ་ཡིན་པས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་འདིའི་གཏིང་གི་ཉེས་པ་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་དང༌། ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་དགོས། དེ་ཡང་ཞི་བ་ལྷས། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང༌། །ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་ཡུལ་དམ་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇོམས་པར་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་བྱུང་ཞིང༌། དམིགས་བསལ་འཇུག་པར། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་ཡིས། །སྦྱིན་དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བ་བསྐལ་བ་བརྒྱར། །བསགས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇོམས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མི་བཟོད་ལས་གཞན་སྡིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆུང་བས་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་བ་བསྐལ་བརྒྱར་བསགས་པ་འཇོམས་ནུས་ལ། བྱང་སེམས་མིན་པའི་སོ་སྐྱེས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་གི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་གསུངས། དེས་ན་ཁོང་ཁྲོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་ལ་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །ཅེས་ནན་གྱིས་གདམས་པར་མཛད། རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་ནི་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་རེ་ལ་ཡང་འབད་མེད་དུ་གསོག ཡུལ་བྱང་སེམས་ནི་གང་ཟག་མེ་དོང་ཐལ་བས་གཡོགས་པ་ལྟར་གང་ན་ཡོད་ཆ་མེད་པས། སྔར་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ནི་གཏན་བརླག་ལྟ་བུར་སོང་ཟིན་འདུག་པས་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་ངེས་ཤིང༌། ཞི་བ་ལྷས། གང་ཞིག་བསྒྲིམས་ཏེ་ཁྲོ་འཇོམས་པ། །དེ་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ། །ཞེས་ཁྲོ་བ་སྤངས་ན་ཚེ་འདིར་ལུས་སེམས་མི་མནར་བར་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་མཐའ་དག་ཏུ་བདེ་བའི་རྒྱུར་སྣང་བས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་སྙམ་པའི་ཡིད་དུ་རེ་བ་དང་བཅས་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་སྤོང་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་བཟོད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཚེ་འདིར་ཡང་ལུས་སེམས་བདེ་ལ། མི་ཚེ་སྐྱིད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་བག་ཕེབས་པས་མཚོན་དགེ་མཚན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆུང་ཚེགས་ནས་ཀྱང་མྱོང་བར་ནུས་པ་མཐོང་ཆོས་ལྟར་ལ། དེའི་རྐྱེན་པས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ལུས་བདེ་ཞིང༌། གཟུགས་མཛེས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། བཟོད་པས་མཛེས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ལ། །ཕང་དང་ལུགས་དང་ལུགས་མིན་ཤེས་པ་དང༌། །མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི། །ལྷ་མིར་སྐྱེ་དང་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ།

༈ གསུམ་པ་བཟོད་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་གསུམ། གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ། སྡུག་བསྔལ་དྭང་དུ་ལེན་པ། ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པའོ། །དང་པོ་གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་གཉིས། གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་དང་། གནོད་བྱེད་འབྱོར་པ་མི་དགའ་ཞིང་རྒུད་པ་ལ་དགའ་བ་དགག་པའོ།།

དང་པོ་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། བདེ་བའི་གེགས་བྱས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ། བཀུར་བ་སོགས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པ་དང་བརྙས་པ་སོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པའོ།།

དང་པོ་བདེ་བའི་གེགས་བྱས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཁྲོ་བར་བྱ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང་། བརྩེ་བར་བྱ་རིགས་པར་བསྟན་པའོ།།

དང་པོ་ཁྲོ་བར་བྱ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ཡུལ་དང་། ཡུལ་ཅན་དང་། རྟེན་ལ་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པའོ།།

དང་པོ་ཡུལ་ལ་བཞི། རང་དབང་ཡོད་མེད་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པ། གློ་བུར་བ་དང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པ། དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་གང་གིས་གནོད་པ་ལ་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པ། གནོད་བྱེད་བསྐུལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བརྟགས་ན་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པའོ།།

༈ གསུམ་པ་རྟེན་ལ་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པ་ལ་གཉིས། གནོད་པའི་རྒྱུ་དང་སྐྱོན་ཅན་སྐྱོན་མེད་ལ་བརྟག་པ། རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟག་པའོ། ༈ །གཉིས་པ་བཀུར་བ་སོགས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པ་དང་བརྙས་པ་སོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། བསྟོད་པ་སོགས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་དང་། བརྙས་པ་སོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པ་སོགས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཚུལ་བསམ་པ། སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཚུལ་བསམ་པ། དེ་ནས་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་དགའ་བའོ།།

ས་བཅད་དེ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ། ཐོག་མར་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ན་དང༌། གལ་ཏེ་མིན་ན་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྔར་གནོད་པ་བྱས་པ་ཞིག་གསལ་བཏབ་ནས་དེ་ལ་དཔྱད་སྒོམ་བྱས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱུང་ཚུལ་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་དྲན་དུ་བཅུག་ན་ཞེ་སྡང་དམར་ལམ་པ་སྐྱེས་བྱུང་བའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ནས། དེ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། ༈ དེ་ཡང་དང་པོ་ཡུལ་ལ་བརྟག་ནས་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པར་བསྒོམ་ཚུལ་གྱི་ནང་ཚན་དང་པོ་རང་དབང་ཡོད་མེད་བརྟགས་ན་ཁྲོ་བར་བྱ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པས། །བདག་སྡུག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་བྱེད་པ༑ ༑དེ་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལུས་ལ། །གནོད་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་དཔེར་ན་ལ་ལ་གཞན་ལ་མི་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་ཚེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱ་རྒྱུར་ཐེ་མི་ཚོམ་པ་ལྟ་ཅི། རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་བཅད་ཕྱིར་ལྕེབས་པ་དང༌། མཚོན་འདེབས་པ། གཡང་ལ་མཆོང་བ། གཉིད་སྨན་འབོར་ཆེན་ཟ་བ་སོགས་ཀྱིས་རང་སྲོག་རང་གིས་གཅོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པས། བདག་གཅེས་འཛིན་གྱིས་རང་ལ་རང་གིས་གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ན། འགྲོ་བ་གཞན་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་དྲག་པོས་རང་དབང་དང་བྲལ་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་གནོད་བྱེད་དེར་རང་དབང་ཡོད་པས་ཁོ་རང་གི་གཉེན་སོགས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། གཉེན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བར་འདུག སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་དབང་དང་ལྡན་ན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐག་ཆོད་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུས་དབང་མེད་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པར་བཏང་བའི་མི་དེ་ལ་འཆར་བའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་གློ་བུར་དང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་བརྟག་ན་ཁྲོ་མི་རིགས་པར་བསམ་པ་ནི༑ གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་ཁོ་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་གྲུབ་ཡོད་ན་བཅོས་སུ་མེད་པ་མེ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དང་འདྲ་ལ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གྲུབ་པ་མིན་པར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པར་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས། རང་བཞིན་དང་གློ་བུར་བ་གང་ཡིན་ནའང་ཁྲོ་མི་རིགས་པར་གསུངས།

༈ དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་གང་གིས་གནོད་པ་ལ་བརྟགས་ན་ཁྲོ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དངོས་སུ་ནད་བསྐྱེད་པ་ནི་དབྱུག་པ་ལྟ་བུའི་མཚོན་དང༌། དབྱུག་པ་ཁྱེར་བ་དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཞེ་སྡང་གིས་རྦད་པས་གང་ཟག་དེས་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གིས་རང་ལ་དབྱུག་པས་བསྣུན་སྐབས་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ན། རང་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པ་ནི་དབྱུག་པ་དེ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལ་རང་དབང་མེད་པས་དབྱུག་པ་སྣུན་པ་པོ་དེ་ལ་ཁྲོ་ནའང་། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བོ་དེ་ལའང་རང་དབང་མེད་པར་དེའི་བརྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོའི་དབང་གིས་བྱས་པས། གནོད་བྱེད་མཐར་ཐུག་མི་དེའི་ཁོང་ཁྲོ་དང་། དངོས་སུ་གནོད་པའི་དབྱུག་པ་གཉིས་ཀ་བཞག་ནས། དེའི་བར་ན་གནས་པའི་མི་དེས་ང་ལ་དབྱུག་པས་བསྣུན་ཚུལ་ལོགས་སུ་བཀར་བ་མ་འགྲིགས་པས། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་ཁག་མི་དེར་དཀྲི་བ་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་དགོས་མེད་དུ་གསུངས།

༈ བཞི་པ་གནོད་བྱེད་བསྐུལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བརྟགས་ན་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པར་བསམ་པ་ནི༑ གལ་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཁྲོ་ན། རང་ཉིད་ལ་ཁྲོ་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་སྔོན་ཆད་གཞན་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གིས་སྔོན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་གནོད་པ་བྱས། །དེ་བས་སེམས་ཅན་འཚེ་བྱེད་པ། །བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་འབྱུང་རིགས། །ཞེས་སོ།།

༈ གཉིས་པ་ཡུལ་ཅན་ལ་བརྟགས་ནས་ཁྲོ་བར་བྱ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེར་མ་ཟད་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་འདིས་ངན་སྨྲས་དང་རྨ་ཕྱུང་བ་སོགས་གནོད་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་བཟོད་པ་འདི་ལྟར་ན། ད་ལྟ་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་མང་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཁྲོ་བ་དྭང་དུ་བླངས་ཏེ་བཟོད་པ་མི་བསྒོམ་པར། ད་དུང་ཕར་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་སྡིག་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བས། དེའི་འབྲས་བུར་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བཟོད་སྙམ་དུ་རང་ལ་ཞེ་ཁྲེལ་ཡང་ཡང་འདེབས། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་དེར་བཀོན་ན། །དེ་ལ་བཀོན་པས་བྱས་ཟིན་ལྡོག་གམ་ཅི། །ཞེས་སྔར་གནོད་པ་བྱས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཟུང་སྟེ་དེ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱས་ན་སྔར་གནོད་པ་བྱས་ཟིན་པ་ནི་འདས་པ་མ་གཏོགས། དེ་སླར་ལྡོག་པར་མི་ཕན་ཞིང་། ད་དུང་གཅིག་ལན་གཉིས་ལན་གྱིས་ཁྲོ་བར་བྱེད་པས་མ་འོངས་པར་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ཁྲོ་མི་རིགས་པར་གསུངས།

༈ གསུམ་པ་རྟེན་ལ་བརྟག་པ་འདི་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་གནོད་པའི་རྒྱུ་དང་སྐྱོན་ཅན་སྐྱོན་མེད་ལ་བརྟག་པ་ནི།

གཞན་ཡང་ཆུ་ཐོག་ཏུ་ཆར་བབས་ན་གཉིས་ཀ་རླན་གཤེར་ཡིན་པ་ལས་མ་འདས་པ་ལྟར། བདག་ལུས་དང་ལུས་དེ་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་ཕ་རོལ་པོའི་མཚོན་ཆ་དེ་གཉིས་ཀ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཟུག་རྔུ་བསྐྱེད་པ་ལས་འོས་ཅི་ཡོད།

༈ གཉིས་པ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟག་པ་ན་ཁྲོ་མི་རིགས་པ་ནི། རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ན་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མར་ཤེས་ཏེ། གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འདི་ལྟར་བྱ་ག་ལ་རིགས་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་ལུས་སེམས་བདེ་འབོལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས་པ་དེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་ནས་བསམས་ཏེ་ཁྲོ་བ་དགག་དགོས་པས། དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་ན་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྒོམ་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐྱེ་བོ་གང་དག་མི་དགའ་བའི་མི་ཞིག་འཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་བཟོད་སྒོམ་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་ནས་ནམ་ཞིག་མི་དེས་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་བསྟན་པ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་རེད་སྙམ་དུ་སྣང་མེད་འཇོག་ཐུབ་པ་འོང་བས། ཉམས་ལེན་རྣམས་ཀྱང་ཆུང་རིམ་ནས་ནན་གྱིས་འབད་པས་རིམ་བཞིན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་ཚུད་དེ་གོམས་པ་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པ་འབྱུང་། དེ་མིན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ངོ་སོ་ཐོན་པའི་ཆོས་ཤིག་བྱེད་ཐུབ་ན་སྙམ་སྟེ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་འཕྲལ་དུ་སོན་རེ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འོང་རྒྱུ་མེད། རང་རེའི་བློ་ཡི་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་ཕྱིར་ལྗོན་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སོགས་དང་འདྲ་བར་དལ་བུས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ཉི་མ་འགའ་ཤས་ནང་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་ལོ་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱང་དལ་བུས་སྐྱེས་ཤིང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་རྒྱུར་འགོར་བའི་ཚོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེའང་ཡུན་རིང་བ་སྡོད་པས། མེ་ཏོག་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་མ་གཏོགས་མི་སྡོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཉི་མ་འགའ་ཤས་ནང་ཡུར་ཡུར་སྐྱེ་བ་ལྟར། རང་རེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ལའང་འགོར་གཞི་ཆེ་ལ། ངེས་འབྱུང་སྤུ་སུད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དགེ་བློ་ཤུགས་ཅན་དེ་རྣམས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་ཡལ་འགྲོ།

༈ གཉིས་པ་བཀུར་བ་སོགས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པ་དང་བརྙས་པ་སོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། བསྟོད་པ་སོགས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པ་དང་། བརྙས་པ་སོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པ་སོགས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཚུལ་བསམ་པ། སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཚུལ་བསམ་པ༑ དེ་ནས་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ། ད་དུང་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པ་བྱས་པ་ལ་དགའ་བར་འདུག་ན་སྨད་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྟོད་དང་གྲགས་པའི་རིམ་གྲོ་ནི། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་ཚེར་མི་འགྱུར། །བདག་སྟོབས་མི་འགྱུར་ནད་མེད་མིན། །ལུས་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟོད་པ་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཕྱི་མར་མ་ཟད། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཡང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་དོན་མེད་ཀྱི་གཡེང་བར་འཇུག་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་ཕྲག་དོག་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དུ་མ་བསྐྱེད་ལ། སྙན་གྲགས་ཉམས་པའི་རྒྱུར་སོང་ནས། གཞན་གྱིས་རང་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། སྙན་གྲགས་བྱུང་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མི་ཕན་པ་མ་ཟད། ཚེ་འདི་ལའང་གཏན་དུ་ཕན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ནམ་ཞིག་རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་དགའ་རབ་ཅིག་ཡིན་པར་རློམ་སྟེ་ང་རྒྱལ་འཕེལ་ཞིང་། སྙན་གྲགས་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་དོན་མེད་ཀྱི་གཡེང་བ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། ཕྲག་དོག་བྱེད་པོ་མང་དུ་འགྲོ་བས། སེམས་ལ་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་འོང་བས། དེས་གནས་སྐབས་གཞན་རྐྱེན་གྱི་འཚེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་གཡེང་བ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབས་ཏེ་བདེ་བ་མང་པོ་ཞིག་འཕེལ་བར་འདུག་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཡིན་སྙམ་དུ་དགའ་བ་སྒོམ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་རང་ལ་དངོས་སུ་གཉའ་གནོན་བྱས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་དགོས། མཚོན་ལྟ་བུ་ཕོག་ན་སེམས་ལ་མ་གནོད་ཀྱང་ལུས་ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་མོད། ངན་སྨྲས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་གང་ལ་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་བསམ།

༈ གཉིས་པ་གནོད་བྱེད་འབྱོར་པ་མི་དགའ་ཞིང་རྒུད་པ་ལ་དགའ་བ་དགག་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་རང་ལ་བསྟོད་སྨད་བྱས་པ་མགོ་སྙོམས་པ་བྱུང་ནའང༌། ད་དུང་དགྲ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདུག་པ་མི་བཟོད་པའི་བློ་ཐོལ་གྱིས་ཤར་བྱུང་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་དགྲ་ཞིག་མི་དགའ་ནའང༌། །དེ་ལ་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་གྱིས་ནི། །དེ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ། །གྲུབ་ནའང་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་འཚེངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ལས་ཕུང་བའང་གཞན་ཅི་ཡོད། །ཉོན་མོངས་ཉ་པས་བཏབ་པ་ཡི། །མཆིལ་པ་འདི་ནི་མི་བཟད་གཟེ། །དེས་བཟུང་སེམས་དམྱལ་བུམ་པར་ནི། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་བདག་འཚེད་ངེས། །ཞེས་སེམས་ཅན་ཁོ་རང་གིས་རྙེད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཁྲོ་བའི་དོན་མེད་ལ། ཁྲོས་ཀྱང་གནོད་པར་ཅི་ལ་འགྱུར་བས། རང་གི་དགྲ་བོ་ལྟ་བུས་རྙེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཁྲོས་ནའང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་གནོད་རྒྱུ་མེད་ཁར། ད་དུང་རང་གི་སེམས་མི་སྐྱིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བྱེད་དང་། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཉམས་ཏེ་རང་ལ་གནོད་པ་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་། གལ་ཏེ་གནོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དམྱལ་བར་སྲེག་པའི་ལས་ཡིན་པ་འདུག་སྙམ་དུ་སྡོམ་སེམས་དྲག་པོ་བྱ།

༈ གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྭང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ངེས་པར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས། གཞིའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་དགའ་བར་འཛིན་པ་དགག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་དྭང་དུ་ལེན་པར་འོས་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ། ཆུང་རིམ་ནས་གོམས་ན་མི་དཀའ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་རྣམས་འཆད་པ་ནི། དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་ནུས་ནའང་། རང་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་འདི་མི་བཟོད་པར་འདུག་སྙམ་ན། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་བཅོས་སུ་མེད་ན་མི་དགའ་བ་བྱས་པས་དགོས་ནུས་མེད་ཅིང༌། བཅོས་སུ་ཡོད་ན་བཅོས་པས་ཆོག་པས་མི་དགའ་བ་བྱ་ཡང་མི་དགོས་ལ།

༈ གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི། ད་ལྟ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབབ་པ་འདི་ཚེ་སྔ་མ་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་མྱོང་ན་བླང་དོར་མི་འགྲུབ་པར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་ཁོ་ནར་ཟད། ད་རེས་སྡུག་བསྔལ་འདིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་སྟེ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་བྱས་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར་བ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བ། དཔེར་ན་རང་རེ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་བྲལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བར་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཞན་ཡིན་རུང་། ཆོས་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གླིང་འདིའི་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ལྷུག་པོའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་ལེགས་ཆ་ལེན་རེས་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་འདིར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་གནས་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་ཁྱབ་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་དུ་སོང་བ་དང་། དེ་སྔ་བོད་ཡུལ་རང་དབང་རང་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་རྒྱལ་སྤྱིར་ཕྱི་འབྲེལ་མ་བྱས་པར་འཁུམས་ནས་བསྡད་པས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཏེ་མཐུད་ཤོར་སོང་བ་ཆ་ཙམ་གསོབ་པའི་ཆེད་དུ་དེང་སང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་མོ་ཆེས་བོད་ཅེས་པ་གང་དུ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གང་འཚམས་ཤེས་ཐུབ་པའང་བྱུང་། དེ་ལྟར་རྐྱེན་ངན་དགེ་བའི་བསྐུལ་མར་སོང་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་ཇེ་ཟབ་ཐོག་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་གཞི་ནས་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། ལྟས་ངན་གཡང་ལ་བསྒྱུར་བ་ལྟར་འོང་ཐུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་འོས་ཚུལ་མཐོང་ནས། གཏར་སྲེག་སོགས་དཔྱད་རྩུབ་མོའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པས་ནད་ཀྱི་གདུང་བ་ཞི་བ་ལྟར། ཕྱི་མ་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚབ་ལ་ཚེ་འདིར་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བས་གོ་བཅད་སྙམ་དུ་བསམ། གཞན་ཡང་ད་ལྟ་མི་ཡི་ལུས་རྟེན་ལ་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་འོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཙམ་འབྱུང་ཡང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པས་ཐབས་ཤེས་ཅི་ཡང་བྱར་ཡོད་པ་འདི་སྟབས་ལེགས་ཤིང་། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་ལུས་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བྱུང་ན་དཀའ་ཚེགས་དེ་བས་ཆེ་ཚུལ་སོགས་དྲན་པར་བྱ་དགོས།

༈ གསུམ་པ་གཞིའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་རྣམས་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་མྱོང་བ་ཐོན་པར་བྱས་ནས། ཐུན་མཚམས་ལ་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་སོགས་ཚངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་གྱི་སྐོར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཤེས་པར་འོས་པ་ཡིན། སྔ་མོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེར་ཨ་མདོའི་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་འོང་བ་མི་འདུག་ཅེས་སེམས་ཐག་བཅད་དེ། འཕགས་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་མུན་ཌི་གྷོ་ཌིར་ཁང་པ་དང་། བླ་གབ་མེད་པར་གནས་མལ་ཤིང་དྲུང་པ་བྱས་ཏེ་གང་འཚམས་བཞུགས་སྐབས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་མྱོང་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དཔེ་ཐོག་ཏུ་མ་ལུས་པར་དངོས་སུ་ལག་ཏུ་ལེན་པ་དེ་རིགས་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་ད་ལྟ་འདིར་ཡང་དཔེར་མཚོན་དྲན་གསོ་ཞུ་བ་ཡིན།

༈ གཉིས་པ་བསྟོད་སྨད་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ནི། གཞན་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་གང་བྱུང་བ་སོགས་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་རྡོག་བརྫིས་བཏང་བ་དེ་ཡིན།

༈ གསུམ་པ་སྟན་ལ་གློ་མི་འབེབས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ནི། ཐུན་དང་། དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་གཞིའི་རིགས་རྣམས་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་ལུས་ཕར་ཚུར་བསྙེས་པ་མིན་པར། རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལྡན་བྱས་ཏེ་སྒོམ་ཐུབ་ན་ལེགས། སྔོན་མ་འབྲས་སྤུངས་ཏྲེ་ཧོར་སྐྱོར་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་རྗེས་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་ཞིག་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར་བསྐུར་སྐབས། ཙོག་པུར་བཞུགས་སྟངས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་སྔར་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བས་ངོས་ཀྱི་འདུག་ལུགས་དེ་བོད་ཀྱི་སྒོམ་ཆེན་པ་གཞན་གྱིས་མི་དོ་བར་གསུངས་པ་འདི་ལྟར་འདྲ་སྙམ་པ་ཞིག་བྱུང༌། ཁོང་ཉིད་དབེན་གནས་སུ་དགེ་སྦྱོར་ཡུན་རིང་མཛད་དེ་བཞུགས་སྟངས་ཚུན་ཆད་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆེ་བས་དཀའ་ངལ་གྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འདུག

༈ བཞི་པ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་སོགས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ལ། སྐྱབས་ཡུལ་གོང་མར་བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་རང་གིས་གཟུང་བ། གཞན་ལ་སྟོན་པ། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་ཚིག་དོན་སྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ཐུབ་དྭང་དུ་ལེན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གླེན་རྟགས་ཚ་དྲགས་ན་ཁྲག་རྒྱས་ཤིང་། རླུང་འཕར་བ་སོགས་འབྱུང་བས་ཅིས་ཀྱང་གཟབ་དགོས། ཆོས་པ་འགའ་ཤས་ན་བའི་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བསམ་ཚུལ་ལ་བསྙད་དེ་སྨན་མི་ཟ་བ་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་མི་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མི་རུང་།

༈ ལྔ་པ་སློང་མོས་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ནི། རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེག་ནས་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་དང༌། གོས་རིན་ཐང་ཆེ་རིགས་འཆང་མི་ཆོག་པར་དྲས་ཤིང་དྲུབས་པའི་གོས་ངན་པ་སོགས་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་། ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པས་གླུ་གར་སོགས་འདོད་ཡོན་ལས་ལྡོག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས། སྔོན་མ་ངོས་རང་ཐའི་ལན་ཌི་ལ་འགྲོ་སྐབས་ཡུལ་དེའི་དགེ་སློང་རྣམས་སྔ་དྲོ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཕེབས་པ་ལྟར། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་ཁྲོམ་ནང་མཉམ་དུ་ཞུགས་ནས་བསོད་སྙོམས་གང་བྱུང་བ་དེ་ལེན་དགོས་པའི་འདུལ་བའི་ལག་ལེན་ཉམས་སུ་བསྟར་སྐབས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་དང་ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར་ཅིང་། ངོས་རང་སྡོད་སའི་དགོན་པ་དེའི་ཕྱག་སྲོལ་ལ་རྐང་རྗེན་མར་འགྲོ་དགོས་པས། མ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ལམ་དུ་ཉི་མ་ཚ་བས་རྐང་པ་ཤིན་ཏུ་ཚིག་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་ལྟད་མོའང་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟས་ངན་ངོན་སློང་མོས་འཚོ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ཡིན།

༈ དྲུག་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་དུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ནི། དགེ་བའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་སྙུག་བསྲིང་དགོས་པས། ཐོག་མར་ཐོས་བསམ་གྱི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ངལ་བ་གང་འཚམས་བསྟེན་ན་མ་གཏོགས་མི་འོང་ཞིང༌། བར་དུ་ཐོས་དོན་ཤེས་ནས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལའང་ངལ་བ་བསྟེན་དགོས་པ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ལྟ་བུས་སྐུ་ངལ་ལྷུར་བཞེས་ཇི་ཙམ་གནང་བ་དང་། བཀའ་གདམས་གོང་མ་རྣམས་ནས་བློ་ཕུགས་ཆོས་ལ་གཏད། ཆོས་ཕུགས་སྤྲང་ལ་གཏད། སྤྲང་ཕུགས་ཤི་ལ་གཏད། ཤི་ཕུགས་གྲོག་པོ་སྐམ་པོ་ལ་གཏད་ཅེས་གཏད་པ་བཞིའི་ཉམས་བཞེས་གནང་ནས་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་བློས་བཏང་སྟེ་སེམས་ཐག་ཆོད་པོས་དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་དྭང་དུ་ལེན་པར་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ལྟར་དགོས།

༈ བདུན་པ་གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ་སོགས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་ལེན་ནི། གོང་དུ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དེ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྭང་དུ་ལེན་པར་བཟོད་པ་རྣམས་ཡིན།

༈ བརྒྱད་པ་ཚོང་སོགས་སྤངས་པ་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དངོས་སུ་དྭང་དུ་ལེན་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཁྱིམ་པའི་ལས་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཞིང་ལས་དང་ཚོང་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན། དེ་རྣམས་ནས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འཁེལ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྭང་དུ་ལེན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་གོམས་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བས་གནོད་པ་ཆུང་གོམས་པ། །གནོད་པ་ཆེན་པོའང་བཟོད་པར་བྱ། །ཞེས་རིམ་གྱིས་གོམས་ན་མཐར་གང་ལའང་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ།།

༈ གསུམ་པ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་གཉིས། མོས་པའི་ཡུལ་དང་། མོས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མོས་པའི་ཡུལ་བརྒྱད་དེ། དྭང་བའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། འདོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ། བླང་དོར་གྱི་ཡུལ་ལེགས་པར་དཔྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་དཔྱད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གཉིས། སྒོམ་པའི་ཡུལ་ཐོབ་བྱ་བྱང་ཆུབ་དང་། དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལམ་བཅས་གཉིས། ཐོས་བསམ་གྱིས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའོ།།

༈ གཉིས་པ་མོས་པའི་ཚུལ་ནི། ཡུལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་འཛིན་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ས་ལྟར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས།

༈ ལྔ་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། བཟོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ན། དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཚང་བར་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གཞན་ཕན་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་འགྲོ་ཕན་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡིན་རུང་ལེགས་འགྲུབ་ཐུབ་ཆེད་སྦྱོར་དངོས་གང་གི་སྐབས་སུའང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཟིན་པ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས། བྱ་སྤྱོད་རེ་རེ་བཞིན་ནས་“ཕར་ཕྱིན་དྲུག་”ཅེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གནད་དྲུག་ཚང་བ་དགོས་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་བྱམས་བརྩེའི་འཇུག་པ་རྨང་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གི་བསླབ་བྱ་དང་། ཆོས་བཤད་པ། ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་སྟེར་བ་སོགས་ཡར་མཆོད་མར་སྦྱིན་གྱི་རིགས་དང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་འཇིགས་པ་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་བརྩོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བརྩོན་ནུས་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་སློབ་པ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པའི་རིགས་བཞིར་བཤད་པའི་ལག་ལེན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཇུག་སྐབས་ཚུལ་མཐུན་འབྱུང་ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཉེས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མ་འདྲེས་པར། དགེ་བའི་བྱ་བ་དེ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་སློབ་པར་འོས་པའི་འགྲོ་སྟངས་སམ་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། ལྟ་བའི་ལངས་ཕྱོགས་མ་ནོར་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལྟར་འབད་པར་དཀའ་ངལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་དྭང་དུ་ལེན་ནུས་པའི་བཟོད་པ་དགོས་ལ། དགེ་བའི་བྱ་བའམ་བཟང་པོའི་ལས་ལ་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་འཇུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ། དམིགས་ཡུལ་གྱི་དོན་ལས་མི་གཡེང་བར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་ནུས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས། ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་འབྱེད་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར། མདོར་ན་འདི་ཕྱིའི་བྱ་གཞག་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལའང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོའི་བསམ་སྦྱོར་གྱི་གནད་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཚང་བར་བྱས་ན་བྱ་བ་མཐའ་དག་ལེགས་ལམ་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན།

སྨྲས་པ། སྐྱེ་བར་བསགས་པའི་དགེ་ཚོགས་ནགས་ཀྱི་ཀླུང༌། །ཁོང་ཁྲོའི་མེ་ཕུང་གཅིག་གིས་རབ་བསྲེགས་ནས། །མི་དགེའི་སྡོང་དུམ་སྲིད་པའི་རྩེར་སྤུངས་པའི། །མི་བཟོད་དགྲ་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་གཞི། །དབང་མེད་ལས་ཉོན་རི་གཟར་རྩེ་མོ་ནས། །དཀར་མིན་འབྲས་བུ་ཐུར་དུ་རྒྱུག་པའི་རྦབ། །འཁོར་བའི་གཅོང་རོང་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་རྣམས། །བཅོམ་པའི་གཤིས་ལུགས་འདི་ལ་སུ་ཞིག་གཤུང༌། །ཀུན་འབྱུང་དཔུང་ཚོགས་བཤམས་པའི་གཡུལ་ངོ་ན། །བཟོད་པའི་གོ་ཆ་བཙན་པོ་ལེགས་བགོས་ཚེ། །རྡེག་རྡུང་ཚིག་རྩུབ་མཚོན་གྱིས་འབིགས་མིན་པའི། །མྱང་འདས་གནས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་འདི་མཚར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ༎

༈ བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པ་ལ་ལྔ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་འོ། །ཞེས་དགེ་བ་བསྡུ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག །འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་ཐོབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག །དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་སྤྱོད་འདོད་པ་ཐོབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་དག་པ་རབ་འགྱུར་ལྡན། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་འདས་ནས་འགྲོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་བདེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས།

༈ གཉིས་པ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བརྩོན་འགྲུས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འགྲུབ་དཀའ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ངོར་བྱ་བ་གང་ཡང་སླ་བ་མ་གཏོགས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་མི་མཐོང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པའི་མིའི་བློ་ངོར་ཆུང་ཚེགས་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ངལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།

༈ གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་གཉིས། རབ་དབྱེ་དངོས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སོ།།

དང་པོ་ལ་གསུམ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ། ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་རེ་ལ་ཞག་གཅིག དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་དམྱལ་བ་ཁོ་ནར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་དགོས་པ་བྱུང་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ན། དེ་ལས་ཐུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་པ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དེ་ལས་ལྷག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཚད་མེད་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟ་ཡན་ཆད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཟླ་བ་དང་ལོ་བརྩིས་ནས། ལོ་འབུམ་སོང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་གཅིག་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་ཤིང༌། དེ་འདྲ་བའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་བཞིན་ནས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡང་དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་བར་མི་སེམས་པར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི། གོང་ན་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་བཤད་པས། རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་སྦྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཐོག་མར་ཟན་ཁམ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀས་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། མཐར་ལུས་དང་མགོ་བོ་གཏོང་བ་ལ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་པར་བྱུང་ཚུལ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཐོག་མར་བདག་གིས་སྔ་དྲོ་འདིའི་ཡུན་གྱི་བར་དགེ་བའི་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་སྙམ་དུ་བསམ་པ་དང༌། བསམས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་འབད་ཅིང༌། རིམ་གྱིས་ཞག་གྲངས་ཟླ་བ་ལོ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ལྟ་བུའི་དམ་བཅའ་དང་བཅས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཡུན་རིང་བ་དང་དཀའ་བའི་སྣང་བ་མི་འཆར་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཆེར་འཕེལ་བས། སྔར་བཤད་པའི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན་ལ། ཐུན་དངོས་གཞིའི་སྐབས་དཀོན་མཆོག་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དུག་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་དཔྱད་འཇོག་གི་དམིགས་པ་ཐུན་དེ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བར་མ་བཅད་པར་བྱེད་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་བཏང་ཞིང༌། སྙོམ་ལས་དང་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་བཀག་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་བྱས་པས་ཐུན་སྔ་མ་རྣམས་ལ་དཀའ་སེ་འོང་ཡང༌། རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ན་དཀའ་བ་མེད་ཅིང་སྤྲོ་བ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཡིན་གསུངས།

༈ གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་བཞི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གེགས་འགལ་རྐྱེན་སྤང་བ། མཐུན་རྐྱེན་དཔུང་གི་ཚོགས་བསག་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལྷུར་བླང་བ། དེ་ལས་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ད་དུང་ལོང་ཡོད་སྙམ་པའི་ཕྱི་བཤོལ་གྱི་ལེ་ལོ་ཞིག་བློ་ལ་ཐོལ་གྱིས་ཤར་བྱུང་བ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྙོམ་ལས་བདེ་བའི་རོ་མྱང་དང༌། །གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྲེད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས། །ལེ་ལོ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དགེ་བ་ལ་ཞག་འཕུལ་ཉིན་འཕུལ་གྱི་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པའི་ལེ་ལོའི་རྒྱུ་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་སོགས་དམན་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་བཤད་པས། སེམས་ལ་བསམ་རྒྱུ་དྲན་རྒྱུ་མེད་པའམ། བསམ་བློ་གང་ཡང་མི་འཁོར་བར་སེམས་ནག་ཐིང་ངེར་བསྡད་པའི་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན། གནས་ཁང་ལྟ་བུའི་ནང་ལ་མི་སྡོད་པར། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་རླུང་འོང་ས་དང༌། གོས་སྲབ་ཏུ་གཏོང་བ། ཁམས་གསེང་བ་ཡང་བྱེད་ཅིང༌། དམིགས་པ་ནི་རྒན་གཞོན་མེད་པར་ཤི་བ་མིག་གིས་མཐོང་བ་བཞིན་བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆི། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྟེན་བཟང་འདི་འདྲ་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་དུ་བསམ་པས་སྐོམ་འཐུང་བའི་ལོང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ཙབ་ལིང་ངེ་བ་ཞིག་མ་སྐྱེས་བར་བསྒོམ། ད་དུང་གཉེན་པོ་མཐར་མ་ཕྱིན་པས་བྲེ་མོའི་གཏམ་སོགས་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི་སྣང་བ་བྱུང་བ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི། །དམ་ཆོས་དགའ་བའི་མཆོག་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡི་གཡེང་བ་དང༌། །རྒོད་སོགས་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་དགའ། །ཞེས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་ཏེ་བདག་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ།

༈ གཉིས་པ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ། ཕྱི་བཤོལ་གྱི་ལེ་ལོ་འགོག་པ་དང་། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་དགག་པ། སྒྱིད་ལུག་པའམ་བདག་ཉིད་བརྙས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཐོབ་བྱ་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་དགག་པ་དང་། དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་དགག་པ་དང་། གང་དུ་གནས་ནས་སྒྲུབ་པའི་གནས་ལ་ཞུམ་པ་དགག་པའོ།།

དང་པོ་དེ་བཞིན་བསྒོམས་པས་བདག་གིས་ཐོབ་བྱ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡིན་པས་འཐོབ་པར་དཀའ་སྙམ་པའི་བློ་ཞུམ་པ་ཞིག་འབྱུང་བས་དེའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས། །སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །བདེན་པ་གསུངས་པས་བདེན་འདི་གསུངས། །སྦྲང་བུ་ཤ་སྦྲང་བུང་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྲིན་བུར་གང་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན། །བྱང་ཆུབ་འཐོབ་དཀའ་བླ་མེད་འཐོབ། །བདག་ལྟ་རིགས་ཀྱི་མིར་སྐྱེས་ལ། །ཕན་དང་གནོད་པ་ངོ་ཤེས་པས། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་འཐོབ། །ཅེས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྫུན་གཏན་ནས་མི་གསུངས་པར་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་དེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གསུངས་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པར་གསུངས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་ལུགས་དང་། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་གསུངས་ཚུལ་བསམ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

༈ གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་དགག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུར་འབད་པར་མི་ནུས་སྙམ་ན་བློ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས། ཐོབ་བྱ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་རུང་བ་དང་། ཐོབ་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་ཐོབ་བྱེད་དུ་ས་བཅུ་ལམ་ལྔ་བགྲོད་ནས་ས་ལམ་རེ་རེ་ལའང་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་ནུས་ངེས་ཤེས་ཐབས་བྱ་དགོས། གལ་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འགོར་བས་ངས་ནས་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་ཨེ་ཐུབ་སྙམ་པ་འབྱུང་བ། དཔེར་ན། ལ་ལའི་བློ་ལ་སྔགས་ལམ་ཞེས་པ་ཟབ་མདོག་ཁ་པོ་མཐོང་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་རྟོགས་གང་ཞིག་མྱུར་དུ་འགྲུབ་རེ་བྱས་ཀྱང་ནུས་པ་ཐོན་དཀའ་བ་དང་། མདོ་ལམ་གྱིས་ནི་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གསོག་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་རེ་ཐག་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་འདོད་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བྱ་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུར་བསམ་སྐབས། སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་གཏོང་བ་ཞིག་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གསོ་དཔྱད་ཕལ་པ་འདི་འདྲ་བ། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་མ་མཛད་དེ། །ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་ཡིས། །ནད་ཆེན་དཔག་མེད་གསོ་བར་མཛད། །ཚོད་མ་ལ་སོགས་སྦྱིན་པ་ལའང༌། །འདྲེན་པས་ཐོག་མར་སྦྱོར་བར་མཛད། །དེ་ལ་གོམས་ནས་ཕྱི་ནས་ནི། །རིམ་གྱིས་རང་གི་ཤ་ཡང་གཏོང༌། །གང་ཚེ་རང་གི་ལུས་ལ་ནི། །ཚོད་སོགས་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་ནས། །དེ་ཚེ་ཤ་ལ་སོགས་གཏོང་བ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་མགོ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བ་ལ་ཚོད་མའི་ཚ་བ་འདྲེན་པ་ཙམ་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་དཀའ་བ་མི་འདུག་སྙམ་པའི་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་བསམ། སྤྱིར་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཆུང་ཞེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལས་འབྱུང་བས། རང་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་གི་ངོ་ལ་བྱ་བ་སྒྲུབ་དཀའ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཚེགས་མེད་པར་མངོན་པ་དང་། བསམ་བློའི་ནང་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པའི་སྤོབས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ཇི་ལྟར་ནའང་སླ་བར་མཐོང་བས། ནུས་པ་སྐྱེ་བ་རིམ་བཞིན་ཇེ་འཕེལ་དུ་སོང་ནས་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་མཚམས་བྱ་དཀའ་བ་དེ་རྣམས་གཞི་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ལས་དང་པོ་བས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དཀའ་ངལ་ཅན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ནན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་གསུངས་པར། རིམ་བཞིན་བློ་དེ་ནར་སོན་ནས་གོམས་པའི་དབང་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྱིར་སྒྲུབ་དཀའ་བའི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ཚེགས་ཆུང་ངུར་སྣང་བའི་ཚོད་ནས་ལས་དེ་དང་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་པར་གསུངས་པ་དེས་ན་ངལ་བ་མེད་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་རྒྱུ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཀོད་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་རོ།།

༈ གསུམ་པ་གང་དུ་གནས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ལ་ཞུམ་པ་དགག་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མི་བཟོད་དོ་སྙམ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྡིག་པ་སྤངས་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མེད། །མཁས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་དགའ་མེད། །འདི་ལྟར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང༌། །སྡིག་པས་སེམས་དང་ལུས་ལ་གནོད། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་བདེ་ལ། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་སེམས་བདེ་བ། །གཞན་དོན་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། །ཞེས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་སྤངས་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ནི། དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་རྐུན་པོས་མི་འཁྱེར་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་ལ་བརྩོན་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་ལ། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་སྐབས་ཐོབ་ཕྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་བསྐྱང་ངོ་། །འདིས་ནི་གོང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བཅུ་གཅིག་གསུངས་པའི་སྐབས་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བསྟེན་སའི་ཡུལ་ལ་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་བསླབ་པར་འདོམས་པར་མཛད་དོ།།

༈ གཉིས་པ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་བཞིར་གསུངས་པའི་གཉིས་པ་མཐུན་རྐྱེན་དཔུང་གི་ཚོགས་བསག་པ་ལ་བཞི། མོས་པ། བརྟན་པ། དགའ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ། དོར་བའི་སྟོབས་རྣམས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེལ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་སྣ་རེ་ཙམ་སྐྱེས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པར། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་མ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་དང་པོ་མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་འཇུག་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་ཐབས་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གཉིས་པ་བརྟན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བརྩམ་བྱའི་བྱ་བ་དེ་འཕྲལ་དུ་ལག་ལེན་བཀལ་ནུས་མིན་དཔྱད་ནས། ད་ལྟ་རང་རྩོམ་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རེ་ཞིག་མགོ་མི་རྩོམ་ཞིང་། རྩོམ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ན་སེམས་ཐག་བཅད་ནས་བྱ་བ་དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཞུགས་ནས་མཐའ་སྐྱེལ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚོང་གི་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དང་པོ་ནས་གྱ་ཚོམ་དུ་མི་འཇུག་པར། སྒྲུབ་ཐུབ་མིན་རང་གི་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཚོང་རྭའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཐག་བཅད་རྗེས་ཉིན་ཁ་ཤས་ཚོང་གི་བྱ་བར་བརྩོན་ཏེ༑ དེ་ནས་རྣམ་གཡེང་དང་། བྱ་བ་གཞན་ལ་འབད་པ་སོགས་བྱས་ན་མཐའ་མི་འཁྱོངས་བས། བརྩམས་པ་མཐའ་སྐྱེལ་དགོས་པ་དང་འདྲ། དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་། ནུས་པའི་ང་རྒྱལ། ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་བཅས་ང་རྒྱལ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་གསུངས་པས།

༈ དང་པོ་ནི། དགེ་བའི་བྱ་བ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། གཞན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་རང་གིས་ཀྱང་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཐང་ངེར་ཐིང་ངེར་སྡོད་པ་དེ་འདྲ་མིན་པར། རང་ཉིད་གཅིག་པུས་བྱེད་པའི་བསམ་པས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་།

༈ གཉིས་པ་ནི། བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་དཀའ་བར་བརྩི་ཡང་རང་གིས་ནུས་སྙམ་པ་དང་།

༈ གསུམ་པ་ནི། བྱ་བ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ང་རྒྱལ་ཁེངས་དྲེགས་དབང་གིས་མི་བྱེད་པར། ཀུན་སློང་དེ་ནི་དོར་བྱར་མཐོང་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་གཙུག་ཏུ་བཀུར་ཞིང་། གུས་པ་དང་དམན་ས་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཁྱད་དུ་བསད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པའི་གསུང་ཚུལ་དང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་ལུང་དྲངས་ནས་ཚིག་འགྲེལ་གནང་སྟངས་གཉིས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་། དེ་ནས་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ་ངོམས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཕྲོ་མི་གཅོད་པ་ནི་གསུམ་པ་དགའ་བའི་སྟོབས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དང་པོ་ནས་ཐབས་མཁས་པོས་སྙུག་བསྲིང་ནས་བྱེད་ཐུབ་ན་དགེ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པས། ཉིན་རེའི་ཁ་ཏོན་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་དགའ་སྣང་འབྱུང་བ་མ་ཟད། འགའ་རེ་སྔ་ཆར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པ་གསུམ་པ་ཙམ་ནས་ལངས་ཏེ་ཁ་འདོན་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་ཏེ་ཐུན་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་གཞན་ནས་བལྟ་སྐབས་བལྟ་མཁན་རང་ཡང་དཀའ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་མོད། ཉམས་ལེན་བྱེད་པོ་རང་ལ་དཀའ་སྣང་དང་། འཚེར་སྣང་གཏན་ནས་མེད་པར། སྤྲོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ། ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དེ་རིང་ངས་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྙེད་སོང་སྙམ་ནས་ཐུན་རིང་པོ་བཟུང་ཞིང་། གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གོམས་པ་མེད་ན་ཇི་ཙམ་ཉལ་ཡང་ད་དུང་ཏོག་ཙམ་ཉལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་བསམ་པ་ལྟ་བུ་བློ་མ་གོམས་པའི་སྐྱོན་ཡིན། དགེ་སྦྱོར་གྱི་ཉམས་ལེན་ཞེས་པ་དེ་མྱུར་དུ་སེམས་ལ་བཟོ་ལྟ་ཆགས་དཀའ་བས། མ་དུལ་བའི་སེམས་ལ་གདོང་ལེན་ཆེད་དུ་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་དགོས་པས་དམག་དང་འདྲ་ཞིང་། གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་གོ་ལག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དང༌། གནམ་མཚོ་ས་གསུམ་གྱི་དམག་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ནུས་པ་འདོན་དགོས་པ་ལྟར། མ་དུལ་བའི་སེམས་དེའི་མགོ་གནོན་པར་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་འབད་བརྩོན་དུ་མས་རིམ་གྱིས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་དགོས། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་རགས་རྩིག་སྐབས་ཆུ་དེ་གང་ནས་ཤོར་གྲབས་ཡོད་ན་དེ་ལ་སྣོན་མ་བརྒྱབ་ཀྱིན་འགོག་དགོས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་གང་ཞིག་སྐྱེ་རིམ་དང་འཚམས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་སེམས་མ་རུངས་པ་འདི་འདུལ་ཐབས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱ་དགོས་པས། ལམ་སྣེ་ཁ་གཅིག་རྐྱང་ལ་བསྟེན་ན་དེ་ཇི་ཙམ་ཟབ་ཀྱང་ས་ཆོད་མི་འོང་བས། ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ངང་བསྲིང་སྟེ་ཐབས་བརྒྱ་བྱུས་སྟོང་གི་ཐོག་ནས་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་ངོམས་པ་མེད་པའི་འཕྲོ་མི་གཅོད་པར་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། དུབ་ན་ངལ་གསོ་བའི་གནད་ཤེས་པ་ནི་བཞི་པ་དོར་བའི་སྟོབས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ན་རིམ་གྱིས་ལུས་སྟོབས་ཉམས་པ་དང་། ཡི་ཐང་ཆད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་འབྱུང་བས། ལུས་སེམས་གསོས་པ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་ཐུན་སྔ་མའི་འཕྲོ་དེའི་སྤྲོ་ཤུགས་མ་ཉམས་པ་དང་། ཉོབ་སྣང་མ་སླེབས་པའི་སྔོན་ནས་བར་མཚམས་བཞག་ན། ཐུན་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་སྙིང་འདོད་པ་འོང་བས་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་པས། དགེ་སྦྱོར་ཤུགས་དྲག་འབྱུང་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དགེ་སྦྱོར་སྔ་མ་དུས་ཐོག་འཕྲོ་བཅད་དེ་ངལ་གསོ་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་གཞི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཚུལ་ལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཐབ་རྙིང་དགྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཡུལ་ངོར་རལ་ཁ་ལྷགས་པ་བཞིན། །ཉོན་མོངས་མཚོན་ལས་གཟུར་བྱ་ཞིང༌། །ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་འཇེབས་པར་བཏབ། །ཅེས་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་པས་ཕར་དགྲ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པ་དང་། ཚུར་བརྡེག་པ་ལ་ཟོན་བྱེད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་འཇོམས་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཚུར་སེམས་ལ་རྨ་ཕྱུང་བ་ལ་ཟོན་བྱེད་པ་གཉིས་ཀའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་འཚལ་ལོ།།

སྨྲས་པ། གཏི་མུག་གཉིད་དང་རྨུགས་སོགས་བདེ་བའི་རོ། །དོན་མེད་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒོད་བག་ལ། །ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པ་འདི། །སྐོམ་པས་བ་ཚྭའི་ཆུ་ལས་འཐུང་བ་བཞིན། །ཞེ་སྡང་དབང་གིས་སྟོབས་ལྡན་དགྲ་བོ་ལ། །མི་ནུས་བཞིན་དུ་གཟེངས་བསྟོད་མཐོ་བརྩམས་ན། །ངེས་པར་སྒྲུབ་ནུས་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ལ། །ཞུམ་པར་བྱེད་པའི་བློ་ངན་འདི་ཀོ་ནོར། །ལོང་མེད་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཚུལ་ཤེས་བཞིན་དུ། །གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་དམ་ཆོས་ལ། །ཞག་འཕུལ་ཉིན་འཕུལ་མེད་པར་བརྩོན་པའི་ལྕག །བྲབས་ན་ཐར་པའི་གླིང་དེར་བགྲོད་པར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

༈ ལྔ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ལྔ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ། དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། བསམགཏན་གྱི་རབ་དབྱེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ནི། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག །ཅེས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་གནས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ལ༑ དེ་ཡང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སོགས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབ་ཅེས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀར་སློབ་ཚུལ་བསྟན་པའི་མཇུག་ཏུ། ཁྱད་པར་དུ་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་མ་གཉིས་ལ་སློབ་ཚུལ་ཞེས་དམིགས་བསལ་ས་བཅད་ཟུར་དུ་ཕྱེ་བར་མཛད་དེ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐོར་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ལོགས་སུ་རྒྱས་པར་མཛད་ནའང༌། དངོས་དོན་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་བསྒྲིལ་བའི་ཚེ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ས་བཅད་ལྔ་པ་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ས་བཅད་དྲུག་པར་མཛད་ནས། མཇུག་ཏུ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་དོན་བསྡུ་བ་དེ་ལྟར་གཞུང་འདིར་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་ཞི་གནས་སྒོམ་སྟངས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་ཚུལ་བཤད་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་ལགས་པས། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་ནམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་པོ་ཡིས་ལྷག་མཐོང་དང༌། །ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱས་ན་ནི། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དང༌། །མཚན་མའི་འཆིང་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་མྱོང་བ་ས་བོན་དང་བཅས་རྩ་བ་ནས་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ཤེས་རབ་དང༌། མཚན་མའི་འཆིང་བ་མྱོང་བ་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་བསམ་གཏན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ལ་ཞི་ལྷག་གི་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མིང་གི་འདོགས་ཕྱོགས་རྣམ་གྲངས་མང་བ་མཐའ་དག་དོན་ཞི་ལྷག་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་ཅིང༌། སྤྱིར་དགེ་བའི་ཉམས་ལེན་མཐའ་དག་དཔྱད་སྒོམ་དང་འཇོག་སྒོམ་ནང་འདུ་བས། ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུད་བྱེད་ཉམས་ལེན་གྱི་སྡོམ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་གལ་ཆེ། སྦྱིན་པ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བར་གྱི་ཉམས་ལེན་ཅི་ཙམ་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང་ཉོན་མོངས་ལ་དངོས་སུ་གནོད་ཐུབ་པ་མི་འོང་བས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེའི་གྲོགས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ལམ་མཐའ་དག་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེའི་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་ན་མི་འོང་བ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཞི་གནས་ལ་བསླབ་ཚུལ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་ཚུལ་ཞེས་འབྱུང་།

སྤྱིར་ཞི་གནས་ནི་ནང་པ་གཅིག་པུའི་ཁྱད་ཆོས་མིན་པར་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་གྲུབ་མཐའ་དུ་མར་ཞི་གནས་སྐོར་འབྱུང་ལ། སྔ་མོ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སུའང་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོམ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་དང་། ལྷག་པར་གྷི་རིས་སི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཁག་འགའ་རེའི་“ཨོར་ཐོ་ཌོཀ་སི་”ཞེས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དེའི་ནང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་པོ་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱིན་འདུག ཞི་གནས་ནི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མི་གཡེང་བར་ལྷིང་ངེར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྡོད་པ་མ་གཏོགས། ཡུལ་གཞན་ལ་མི་འཕྲོ་བར་ཞི་བར་གནས་པས་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆ་དེའི་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས་རྩོལ་བའི་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པ་ལ་རག་ལུས་པས། དྲན་ཤེས་བསྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོང་བ་དང་། མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ། འགལ་རྐྱེན་ཐག་བསྲིང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་རྣམས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟེན་པ་ཟེར་ཞིང་། འདི་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཉན་ས་ལས། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང༌། མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་སོགས་རྒྱུ་ཚོགས་བཅུ་གསུམ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་སྒོམ་རིམ་ནང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་དྲུག་གསུངས་ཤིང་། དེ་རྣམས་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་དོན་མཚུངས་པ་ཡིན།

ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་ཡུལ་རིག་པའི་ཚུལ་དང༌། རླུང་སེམས་འཇུག་པ་གཅིག་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ། དཔེར་ན། མདུན་དུ་དངོས་རྫས་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཞག་ནས་དེ་གཡོ་འགུལ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་སྒུལ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཇི་འདྲ་ཐོན་པ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་མྱོང་བ་བྱུང་འདུག དེ་རིགས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཏིང་ཟབ་མིན་ཡང་སེམས་གྲམ་པ་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ན་ནུས་པ་ཆེ་ལ། དེ་མིན་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོན་མི་ཐུབ་པ་གསལ་བར་བསྟན།

ལྷག་མཐོང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ནི་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ཞེས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་སྟེ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་ཕྱིའི་སྣང་ཚུལ་ཙམ་ཤེས་པ་ལ་ཆོག་ཤེས་མི་བྱེད་པར། དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་སྡོད་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞིབ་ཆར་དཔྱད་ནས། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསལ་བར་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ཞིག་ལ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ།

ཞི་གནས་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དྲན་ཤེས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གཏད་པས། སེམས་དམིགས་པ་ལ་ངང་གིས་གནས་ཏེ། ནམ་ཞིག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྩེ་གཅིག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེ་སྐྱེས་པ་ན༑ ཞི་གནས་དངོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་འཛིན་གྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཞི་གནས་ངེས་པར་དུ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེས་ཟིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞི་གནས་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་སུ་དགོས་ཏེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། ཞི་གནས་སྟོབས་ཀྱིས་གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་རི་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དཔེར་ན་ཆུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཆུ་དེ་སྡོད་པའི་སྣོད་གཅིག་དགོས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འཇུག་མཁན་གྱི་སེམས་མི་གཡོ་བ་དགོས་པས། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ། མ་རིག་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མར་མེ་སྦར་ཏེ་བལྟ་དགོས་པར། རྣམ་གཡེང་གི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་མི་གསལ་བས་ན། དེ་ཉིད་སྒོ་དགག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་མི་གཡེལ་བ་མ་བྱུང་ན། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ཟད། ལས་འབྲས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བཟླས་བརྗོད་སོགས་དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དགེ་བའི་བྱ་བ་གཞན་ལྟ་ཞོག ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དཔྱད་པ་གཏིང་ཟབ་འོང་བའི་ཁྱད་པར་ཆེ་བས། སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ། བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པའི་དགེ་སྦྱོར་གང་བྱས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་ངང་ནས་བྱས་ན་དགེ་སྦྱོར་མཐུ་ཆེན་པོ་མི་འོང་བས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་མི། །ཉོན་མོངས་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་གནས། །ཞེས་དང༌། བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང༌། །སེམས་གཞན་གཡེང་བས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པས་དོན་མེད་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞི་བ་ལྷས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ཏེ། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་ཞེས་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་དགོས།

༈ གཉིས་པ་ཞི་གནས་དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། གསུམ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་རབ་དབྱེ། བཞི་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། ལྔ་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི༑ དེ་ཡང་འཇོག་སྒོམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་མི་འོང་བས། ཞི་གནས་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ལྷག་མཐོང་མི་ཐོབ་པས། དེའི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་སྒོམ་པ་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །ལེགས་པར་རྙེད་དང་གནས་བཟང་དང༌། །ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང༌། །རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཞེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཕྱིར་ཟས་གོས་སོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་རྙེད་སླ་ཞིང་། མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ། འདོད་པ་ཆུང་བ། ཆོག་ཤེས་པ། བྱ་བ་མང་པོ་ལ་མི་འཇུག་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསམས་པ་བཅས་སེམས་རྣམ་གཡེང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་གསུངས། རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཞེས་པའི་གོང་གི་ལུང་འདིས་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་མཁོའི་ཆ་རྐྱེན་དགོས་ངེས་ཚང་ཞིང་རྙེད་སླ་བ་ཞིག་དགོས་པར་བསྟན་ལ། ཉམས་ལེན་སྐབས་སུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ནང་དུས་ཚོད་མང་ཤོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ཡུད་ཙམ་རེ་བསྒོམས་ནས་དེ་མིན་དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེར་གཞན་ཐོག་བཏང་ན་ཞི་གནས་འགྲུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཅན་གཟན་དང་ཆོམ་རྐུན་དགྲ་གདོན་གྱི་འཚེ་བ་མེད་པ། ནད་མི་བསྐྱེད་པའི་ས་བཟང་བ། ལྟ་སྤྱོད་མཐུན་པའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དོན་མེད་ཀྱི་གཡེང་བའི་འདུ་འཛི་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པ་ནི། ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མཐུན་པའི་གནས་དེ་དང་ལྡན་ཡང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུ་བསྒྲུབས་ན་ཐབས་ཤེས་ཡ་བྲལ་དུ་འགྲོ་བས། ཟས་གོས་བཟང་པོ་དང་མང་བ་ལ་དགའ་བ་སྤངས་ཏེ་འདོད་པ་ཆུང་བ་སྟེ། རྙེད་ལ་ཡང་སྲེད་ཆོག་མི་ཤེས། །མ་རྙེད་ལ་བརྟེན་འདོད་ཆེན་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་། དེ་ལ་འདོད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ། ཆོག་ཤེས་མེད་པ་སོགས་བྱ་མི་རུང་ཞིང་། ཟས་བསོད་སྙོམས་དང་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་སྟེ། ཟས་དང་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་རང་རེ་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ཟུངས་འཕེལ་བའི་འཚོ་བཅུད་འདེངས་ངེས་ཤིག་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེ་བས། དེ་རིགས་ལྷོད་གཡེང་དང་མཐུད་ཤོར་བཏང་ན། སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་ཉམས་ཏེ་དགེ་སྦྱོར་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་མི་འོང་བས་ཅིས་ཀྱང་མི་རུང་། འོན་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཟབ་ཏུ་སོང་ཞིང་། རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཚད་ལྡན་བྱུང་ན་ཕྱིའི་རགས་པའི་ཟས་ལ་དེ་ཙམ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཞིག་འབྱུང་། གཞན་ཡང་ཚོང་ཁེ་སྤོགས། སྨན་དཔྱད་དང་། སྐར་རྩིས་སོགས་བྱ་བ་མང་པོ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། རབ་བྱུང་དང་ཁྱིམ་པའི་སྡོམ་པ་གང་དང་ལྡན་ཡང་། རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་མི་རྟག་པའི་ངང་ཚུལ་ལེགས་པར་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཆོས་དྲུག་ལ་སོགས་པར་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཚོགས་ཚགས་སུ་ཚུད་པར་བྱས་ནས། དངོས་གཞི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཞི་གནས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམ། བསགས་སྦྱང་གི་ཐོག་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། བྱིན་རླབས་ཞུ་བ་ནན་ཏན་དུ་བྱ། དངོས་གཞི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེའི་ཚུལ་ལ། དམིགས་པ་གཏད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ། མཁས་པའི་དམིགས་པ། ཉོན་མོངས་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་བཅས་སྒོམ་པ་པོ་རང་གི་ཁམས་དང་མོས་པ་བག་ཆགས་སོགས་ལ་བལྟོས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་དམིགས་པ་བཞི་གསུངས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཏུ་འཁོར་ཚུལ་དང༌། འབྱུང་བ་ལྔ་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་སོ་སོར་དམིགས་པ་དང༌། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་བགྲང་བ་ལྟ་བུ་རྣམས་སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མ་དང་། ཚེ་སྟོད་ལ་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་བ་ཤུགས་དྲག་པོས་སྤྱད་པའི་ལག་རྗེས་ཀྱི་བག་ཆགས་ད་ལྟའང་ཤུགས་ཆེན་པོ་གང་ཡོད་པ་དེ་སྦྱོང་ཐབས་སུ༑ མི་སྡུག་པ་དང་། བྱམས་པ་སོགས་སྒོམ་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། གཞན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། དགེ་མི་དགེའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་མཁས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་མ་འོངས་པ་ན་མཁས་འགྱུར་གྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་མཁས་པའི་དམིགས་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་དེའི་ནང་མ་འདུས་པ་ཞིག་མེད་ཅིང་། ཡུལ་ཅན་ནམ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་བཤད་མ་ཐག་པའི་དམིགས་རྟེན་གང་ཡང་རུང་བ་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་སྐབས་ཐོག་མ་དམིགས་རྟེན་གཅིག་དང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ན་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པར་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་ཐུབ་པ་དང་། ཡང་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྡོམ་བརྒྱབ་ནས། མདོར་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་བཞི་པོ་གང་རུང་དུ་འདུ་བ་ཡིན། འདོད་པའི་ས་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་གོང་མ་ལ་ཞི་བ་དང་། འོག་མ་ལ་རགས་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནམ་གྲུས་ཞུས་པ་ཉན་སར་དྲངས་པ་ལས། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བྱམས་པ་ལའོ། །གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྐྱེན་འདི་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལའོ། །དེ་ནི་རྟེན་འབྱུང་རགས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཀ་ལའང་གོ་ཆོག ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། ཞེས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ནས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤས་ཆེར་གོམས་པས་ཡུལ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་དུག་གསུམ་ཆེ་ཞིང་། ཡུན་རིང་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཚེ་སྔོན་མ་ནས་གོམས་འདྲིས་ཆུང་བ་དང༌། ཚེ་འདིར་ཉོན་མོངས་ཆ་མཉམ་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་གང་འདོད་པའི་དམིགས་པ་ཞིག་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་མི་དགོས་པ། དཔེར་ན། རླུང་ནད་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཚད་པས་ན་བར་ཚ་བའི་བཅོས་ཁོ་ནས་ཆོག་ལ། ཚད་རླུང་འདྲེས་མ་ཡིན་ན་ཚ་བའི་སྨན་གྱི་སྟེང་དུ་རླུང་གི་སྨན་གྱི་ཁ་ཚར་བསྣན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ལ་ལ་དག་མདོ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་བཞིར་གསུངས་པས་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒོམ་དགོས་སོ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེ་སྲིད་མོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་གནས་པའི་གྲོགས་སུ་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་གཡེང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས། སྤྱིར་དམིགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་འོང་ཡང་། གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གིས་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་བཟུང་ནས། དེ་ལ་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཞག་དང་ཟླ་བ་སྦྲེལ་ནས་ལོ་ཙམ་འགོར་ནའང་སྒོམ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དམིགས་པ་སྤོས་ན་ཞི་གནས་མི་འགྲུབ་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་དཔའ་བོས། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟན་ཚུལ་དུ། །ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བྱ། །དམིགས་པ་མང་པོ་བརྒྱུད་པ་ལས། །ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། གནད་དུ་འགྲོ་བའི་དམིགས་པ་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས། ལུས་ཁ་ཊྭཱྃ་གར་སྒོམ་པ་དང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་ཁ་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཞི་གནས་དེའི་དམིགས་རྟེན་ལུས་ཀྱི་ནང་ལ་ཡོད་པ་སྔགས་དང་འབྲེལ་ནས་གསུངས་པ་དང་། སྐུ་དང་གསུང་ལ་དམིགས་པ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱག་ལེན་ཕྱི་མ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བར་གནང་མོད། སྐུ་གཟུགས་མདུན་དུ་བཞག་པ་ལ་མིག་གིས་བལྟས་པའི་ཧར་སྒོམ་བྱེད་པར་མི་རིགས་པར་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བཀག་པའི་ཤུགས་ལ། རྟེན་ཅན་རྡེའུ་ཤིང་བུ་ཞེས་སོགས་སྒོམ་ཆེན་པ་མཐའ་དག་གི་ངག་ལས་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་ཀུན་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེགས་འགྲོ་བས། ལུགས་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ཤེས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཐོག་མ་ནས་བྱེད་དགོས་མོད། ཡིག་ཆ་འགར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་རྟེན་དུ་ཐོག་མར་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་གསུངས་པ་ནི། ཡིད་ལ་དམིགས་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཞིག་ཤར་བ་ལ། རེ་ཞིག་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཞིག་བློ་ལ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། དངོས་གཞིའི་སྒོམ་ནི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན་གནས་ཐབས་མེད། དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ཤེས་ལ་སྒྲུབ་པས་སྔོན་ལ་དམིགས་རྟེན་གསལ་བར་འཆར་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཆ་ཚད་ལྡན་པ་ཞིག་མཇལ་ནས་སྐུ་ཡི་དབྱིབས་ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་དེའི་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བ་དེ་དམིགས་རྟེན་དུ་བཞག་ནས་སྒོམ་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པར་གོང་མ་མཐའ་དག་བཞེད་ཅིང༌། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པས། ཉེས་པ་ལྔ་དང་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དབུས་མཐའ་ལས། དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་ལུགས་ནི། ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། །བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་ནི། དང་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང་། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་ནི་ལེ་ལོ་དང་། གཉིས་པ་གདམས་ངག་བརྗེད་པ་སྟེ་གང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མི་གསལ་བར་བསྒོམ་བྱའི་དམིགས་རྟེན་ཤོར་བའམ། དམིགས་པ་སྟོར་བ་ནི་བརྗེད་པ། གསུམ་པ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་གང་རུང་གི་དབང་དུ་ཤོར་བ། བཞི་པ་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མཉམ་དུ་བགྲངས་ནས་དེའི་དབང་དུ་ཤོར་བ་ངོས་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པ། ལྔ་པ་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་དམིགས་པ་གནད་དུ་མི་བསྣུན་པར། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེས་པ་ལྔ་པོ་འདི་བཅར་གྱིས་ངོས་ཟིན་པ་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ནི། དབུས་མཐའ་ལས། གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང༌། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འོ༑ ༑དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང༌། །བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང༌། །དེ་སྤོང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང༌། །ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་རྩོམ་ནུས་པ་ནི་གནས་པ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་གང་ལ་གནས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་གནས་པས། གནས་ནི་འདུན་པ་སྟེ་རྩོལ་བའི་གནས་དང༌། འདུན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡིད་འཕྲོག་པའི་དད་པ་ལས་བྱུང་ལ། དེའི་དབང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་རྩོལ་བའམ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་རྩོམ་པ་དེ་ཡིན་ལ། བརྩམས་པའི་འབྲས་བུ་ཤིན་སྦྱངས་བཞིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་འདོད་མེད་པའི་ལེ་ལོ་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་། བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་སྔར་ནས་ཡང་ཡང་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་དོར་བར་ཐུ་རེ་དྲན་པ་ནི་མ་བརྗེད་པ་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་དེ་ལས་སེམས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་དྲན་པས་ནི་བརྗེད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཡིད་ཀྱི་གླང་པོ་ལོག་འགྲོ་བ། །དམིགས་པའི་ཀ་བ་བརྟན་པོ་ལ། །དྲན་པའི་ཐག་པས་ངེས་བཅིངས་ནས། །ཤེས་རབ་ལྕགས་ཀྱུས་རིམ་དབང་བྱ། །ཞེས་དྲན་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ན་གླང་པོ་ཆེ་མ་དུལ་བ་ལྕགས་ཀྱུས་འདུལ་བ་བཞིན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་བྱ་ར་བྱས་ནས་དེའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་དེ་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་། དྲན་པ་བསྟེན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན། ཞེས་སེམས་བཟུང་སྟེ་དམིགས་པའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་པས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་སེལ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱིང་རྒོད་སེལ་བ་ལ། ད་ལྟ་བྱིང་རྒོད་ཅེས་སྒོམ་ཆེན་ཀུན་གྱི་ངག་ལས་རླུང་ལྟར་གྲགས་ནའང་། ཕལ་ཆེར་ནི་མིང་ཙམ་ལས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་པ་རྣམས་བྱིང་རྨུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེད་པར་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བྱིང་བ་མཐའ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣལ་མར་ངོས་བཟུང་ནས་རི་སུལ་དུ་མི་ཚེ་སྟོང་པར་འཛད་པ་ཆེས་མང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ན། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཞི་བ་ཞིག་ལ་བཤད་པས། ཞེ་སྡང་བའི་དབང་གིས་དགྲ་ལ་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་བ་རྣམས་ནི་རྒོད་པ་མ་ཡིན་ཡང༌། ཞི་གནས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སེམས་གཞན་དུ་འཕྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་མཐའ་དག་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་སུ་བྱས་ཏེ་དགག་དགོས་སོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་འཕྲོ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྒོམ་པ་པོ་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་གཡེང་བར་བྱེད་དེ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཤུགས་ཆེ་སྟབས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེས་པར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ཁོ་ན་མིན་པར་ཞེ་སྡང་གིས་འཕྲོ་བ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་འཕྲོ་བའང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་དགོས་པར་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའམ། མི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའམ། མིག་བཙུམས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་པོར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བྱིང་བར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དམིགས་པ་གང་ལ་གཏད་པ་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆ་དམ་སྤྲིང་ངེ་བ་མེད་ན་མི་གསལ་ཞིང་། འཛིན་སྟངས་དམའ་རུ་སོང་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་བྱིང་བར་ངོས་འཛིན་པས། སེམས་ནག་འཐོམ་མེར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་རྨུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་མིན་ཡང་དེ་ལས་བྱིང་བ་སྐྱེ་བས་སེམས་གྲིམས་པོ་དང་གྲུང་པོ་མེད་པར། ལྷོད་ཤིག་ཤིག་ངང་ནས་སེམས་འཕང་དམའ་བར་དམིགས་ཡུལ་ལ་ངར་ཆ་དང་བཅས་ཏེ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཅུང་ཟད་ཉོབ་མདངས་ཡོད་པ་དེ་བྱིང་བ་ཡིན།

༈ རྨུགས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ལུས་སེམས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ནམ་མི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། རྨུགས་པ་ལ་དགེ་བ་མེད་ལ། བྱིང་བ་ལ་དགེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཞི་བའི་མུ་ནས་རིམ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ངར་ཆ་ཤོར་ཏེ་བྱིང་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་བྱིང་རྒོད་བྱུང་ཚེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་ནང་ཚན་གྱི་སེམས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་རུང་ལ་བསྐུལ་བའི་སེམས་བྱུང་དེ་སེམས་པ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱིང་རྒོད་ངོས་ཟིན་ན། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཞུམ་པ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་དག །བསྒོམས་པས་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་ན། དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་པས་བཟློག དེས་ཀྱང་མ་སེལ་བར་བྱིང་བ་ཤུགས་ཆེར་སོང་ན་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་གློད་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང༌། གཏོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅས་དྲུག་དང༌། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས་བསམ་པ། སྤྱོད་ལམ་འཆག་པ། སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། གདོང་ཆུས་འཁྲུ་བ། བསིལ་སར་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟློག་པ་དང༌། དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་སྤྲོས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་སོབ་སོབ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་སེལ་བས། དེ་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་ནུས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་བསམ་ན་ཞུམ་པའམ་བྱིང་བ་སེལ་བར་ཕན་པས་སེམས་འཕང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཆེད་གྲིམས་ཆ་ཤུགས་ཆེན་པོས་བྱིང་བ་ལྡོག་ཐབས་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཀྱང་མ་ལྡོག་ན་དམིགས་རྟེན་སྔར་ཡོད་དེ་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས་སེམས་འཕང་མཐོ་རུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་གཞན་འཚོལ་དགོས་པས། སྔར་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་མི་དྲན་པར། སྐུ་མཚན་བཟང་གིས་བརྒྱན་པའི་སེར་ཙོག་གེར་དམིགས་རྟེན་དུ་བཞག་ནས་སྒོམ་སྟེ། སེམས་འཕང་དམའ་ན་ཞུམ་པ་སྐྱེས་ནས་གཉིད་ཡུར་ལ་ཁད་ལྟ་བུས་སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲིམས་ཆ་མེད་པས། འཕང་དམའ་དྲགས་པའི་སྐྱོན་སེལ་ཐབས་ཤུགས་ཆེར་བྱས་ན་སེམས་ཀྱི་གཟེངས་མཐོ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་བྱིང་བ་སེལ་མི་ཐུབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་བསམ་སྟེ་སེམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་། གཞན་ཡང་བློ་བག་སྤྲོ་བ་དང་། དགའ་སྣང་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་བསམ་ན་སེམས་འཕང་མཐོ་བར་ཕན་པ་ཡིན། དེས་ཀྱང་བྱིང་བ་སེལ་བར་མ་ཕན་ན་རེ་ཞིག་ཐུན་གྲོལ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རླུང་བསིལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཁམས་སེང་ཐབས་དང་། རིའི་སྟེང་སོགས་ནས་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་སར་བལྟས་ན་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་དྲགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་འཕང་དམའ་བར་སོང་བ་སེལ་བར་ཕན། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཤེས་བཞིན་ཞེས་པའི་བློའི་ཟུར་གཅིག་གིས་བྱ་ར་བྱེད་དེ་དྲན་པས་བཟུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་དགོས།

༈ དེ་ནས་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། རྒོད་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྒོད་པ་ན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོ་བསྒོམས་པས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་གྲིམས་དྲགས་པའམ་འཕང་མཐོ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་དམིགས་རྟེན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སེམས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བཞག་པ་ལྟར་མི་གནས་པར། རྣམ་རྟོག་ཅི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཁྱུར་གྱིས་འགྲོ་བས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུ་ཐབས་བྱ་དགོས། ཇི་ཙམ་གྱིས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུ་ཤུགས་ཆེ་བར་བརྩོན་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་འཕང་དམའ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་དང་། ད་བར་རང་ཉིད་ནས་མི་ཚེ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་ཚུལ། ད་དུང་འདི་མུར་གནས་ན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་ཚུལ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ། མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཚུལ་སོགས་སྡུག་ས་ནས་བསམ་ན་སེམས་ཞུམ་སྟེ་ནང་དུ་འདུ་བ་དང་། འཕང་དམའ་རུ་འགྲོ་བར་ཕན། སྐབས་རེ་ཁ་རྩིག་པར་ཕྱོགས་ནས་བསྒོམ་ན་སེམས་འཕྲོ་བ་ཅུང་ཟད་ཉུང་བ་དང་། མིག་ཤེལ་གྱོན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་སྐབས་རེ་མིག་ཤེལ་མེད་པར་བསྡད་ན་སེམས་འཕྲོ་བ་དེ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་ཞིང་། ཡང་སེམས་འཕྲོ་རྒོད་ཉུང་དུ་སོང་ཡང་མི་གསལ་བར་གྱུར་ན་མིག་ཤེལ་གྱོན་པས་སེམས་འཕྲོ་ཤུགས་ཆེ་བས་གསལ་ཆའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་ཕན་ནམ་སྙམ། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་དཔེར་ན། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་དགེ་རྒན་གྱིས་ཧ་ཅང་ནན་པོ་བྱས་པས་ཞེད་སྣང་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་ཆག་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་ཐུབ་པའམ། བློ་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་དྭོག་ནས་ནག་འཐོམ་མེར་གནས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་ལ་བརྩོན་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་རིགས་སེམས་ཧ་ཅང་ཞུམ་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་བྱིང་བའི་ཚོད་དང་། དེ་ལ་དགེ་རྒན་ནས་བྱམས་སྐྱོང་དང་། སེམས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་ན་ཅུང་ཟད་སྤོབས་པ་སྐྱེས་ཏེ་དེའི་སྐྱོན་སངས་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་དགེ་རྒན་གྱིས་སྐྱོང་ཚུལ་བྱམས་དྲགས་ན་སློབ་སྦྱོང་ལ་བསྐུལ་མ་ཇི་ཙམ་བཏང་ཡང་མི་ཉན་པར། ལག་རྩེད་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཕྱར་གཡེང་གི་ངང་དུ་གནས་པ་དེ་རྣམས་སེམས་རྒོད་པའི་དབང་དུ་ཤོར་ནས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཕྲོ་དྲགས་པས། དེ་ལ་མགོ་གནོན་པའི་སྟངས་འཛིན་ཐོག་ནས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུ་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་དང་མཚུངས། དེས་མཚོན་པའི་ཞེ་སྡང་སོགས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་གང་འཕྲོ་བ་དེ་ཀའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གནད་དུ་ཆེ། མདོར་ན་དབང་པོའི་སྒོ་མི་སྲུང་བ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་རིག་པ། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ་ཉལ་བ། གཉིད་རྨུགས་དང་འདོད་པའི་ཡུལ་ཧ་ཅང་བསྟེན་དྲགས་པ་སོགས་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བའོ།།

དེ་ནས་བྱིང་རྒོད་མ་བྱུང་བའི་ཚེ་དེའི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པ་དེ་སྐྱོན་ཡིན་པས། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པར་སེལ་བ་ནི། སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ༑ ༑ཞེས་སེམས་གནས་བརྒྱད་པའི་མཐར་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་གང་རུང་གི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་སེམས་མཉམ་པའི་དུས་ཡིན་པས། དེའི་ཚེ་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་ནང་དུ་འགུགས་པ་སོགས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཟོན་ཆེན་པོ་འདུ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་ཆེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས། གློད་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་བྱེད་པ་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་དྲགས་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། བཏང་སྙོམས་དེ་ལ་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས། ཆགས་སྡང་མེད་པའི་སེམས་སྙོམས་པའི་བཏང་སྙོམས་བཅས་བཏང་སྙོམས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པས། སེམས་གནས་བརྒྱད་པའི་མཚམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་བྱས་ན་སེམས་ལྷོད་དེར་གནས་པ་དེ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་བསྟེན་དགོས། གློད་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་རྣ་བར་ཐོས་པས་གློད་རབ་ལ་སྒོམ་རབ་ཅེས་སྨྲ་མོད། དེ་ནི་བྱིང་བའི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་ཙམ་ལ་སྒོམ་རྣལ་མར་ངོས་བཟུང་བའི་རང་མཚང་སྟེ། སྐབས་འདིར་གློད་ཤེས་པ་ནི་དུས་སུ་སླེབས་སྐབས་རྩོལ་བ་གློད་པ་ཡིན་གྱི། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་གཏོང་བ་ནི་མིན་ཞིང༌། དུས་ཀྱང་སྒོམ་ཆེན་ཕལ་ཆེར་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་ན་གློད་ལ། རང་རེའི་ལུགས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབལ་ཆོགས་པ་ཞེས་སེམས་གནས་དགུ་པའི་དུས་ཡིན་པས་མི་འདྲའོ།།

འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་སྟེ། སྤྱིར་ཕྱག་ཆེན་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ཚུལ་ཕལ་ཆེ་བ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་ནས་སྒོམ་པས། སྒོམ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཤེས་དགོས། དེ་མིན་དང་པོ་ནས་གློད་ཆེ་ན་བྱིང་བ་གསོག་ཉེན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ཏུ་སྒོམ་ཆེན་པ་ལ་ལ་སྒོམ་ཡོད་ཀྱང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཚོར་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། སེམས་ལ་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པོ་མེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ཞིག་འོང་ཚུལ་ངོས་ལ་ངོ་ཤེས་པའི་རྒྱ་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་རྣམས་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་རྒྱུན་དུ་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ནར་དྭངས་འདོད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ཏུ་རྩོལ་བ་བྱ་རྒྱུའི་གོམས་འདྲིས་ཆེར་མ་བསྟན་པའི་ལག་རྗེས་ཡིན་ཤས་ཆེ། སྒོམ་ཚུལ་དེས་ནི་བྱིང་བ་གསོག་སྟེ་གོང་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་དང་གསལ་ཆའི་ངར་ཕྲ་མོའི་གོ་བརྡ་མ་འཕྲོད་ཅིང་། སེམས་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོ་བ་མེད་པར་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་ལྷམ་མེར་སྡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་མིན་པར་མ་རྟོགས་ན། བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་ཆེས་ཆེར་གསོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་པ་པོ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལྐུགས་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཚུལ་ལྟར་བྱུང་ངམ་སྙམ། དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ལྔ་དང༌། དེའི་གཉེན་པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་རྣམས་ཉམས་འོག་ཏུ་ལེགས་པར་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས། ལེན་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚིག་རིས་དེ་འདྲ་ཞིག་བློ་ལ་བྱང་བར་བྱས་པས་ཆོག་གོ་སྙམ་ན། དོན་དེ་དག་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་སེམས་ཐོག་ཏུ་འདྲིལ་མ་ཤེས་ན། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བཤད་ཡམ་གྱིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་སོ་སོར་སོང་བ་མང་ཞིང༌། བླུན་པོ་ལ་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོག་མོད། སྔར་བཤད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་ནས་བཤད་པ་དེ་དག་ངལ་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ན་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་རང་སྟོབས་སམ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གང་རུང་གིས་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི། འཐམ་འཐོམ་དུ་ཕྱིན་པས་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ལྟར། སྒོམ་གྱི་སྐྱོན་སེལ་བོགས་འདོན་གྱི་གནད་མི་ཤེས་པར་ལུས་གནད་བསྲངས་པ་དང་། མིག་བཙུམས་ནས་སྡོད་པའི་སྙིང་རུས་ལ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་རེ་བ་མཐའ་དག་སྡོམ་གསུམ་དུ། བླུན་པོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་བསྒོམས་པ། །ཕལ་ཆེར་དུད་འགྲོའི་རྒྱུ་རུ་གསུངས། །ཞེས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་བབས་པར་སྣང་མོད། དེང་དུས་ནི་རང་གཞན་ཀུན་ལ་ངང་ཚུལ་འདི་དག་གིས་དབྱར་གྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་བཞིན་ཁྱབ་ཅིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུས། བདག་གིས་ཆོས་མིན་སྨྲ་ན་ཆོས་དང་འགལ། །ཆོས་བཞིན་སྨྲས་ན་བོད་རྣམས་དགྲ་རུ་ལྡང༌། །ཞེས་བགྲོས་གླེང་མང་བ་རང་ཉིད་བྱ་རོག་ལུས་དཀར་སྒྲུབ་པར་ཟད་དོ། །སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ངེས་པར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སྒྲིལ་ཚུལ། ལམ་སྒྲོན་ལས། དམིགས་པ་གང་རུང་གཅིག་དག་ལ། །ཡིད་ནི་དགེ་ལ་བཞག་པར་བྱ། །ཞེས་སྐབས་སུ་བབས་ཤིང་རང་ཉིད་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་གཏོད་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལ་སྐུ་གཟུགས་ལྟ་བུ་འོས་ཤིང༌། དེའི་ནང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་གང་གི་སེམས་འཇུག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་བཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པས་ཞར་བྱུང་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་གསོག་པ། དཔེར་ན༑ ཟུར་རྡོ་གཅིག་གིས་རྩིག་པ་གཉིས་ཀྱི་གོ་ཆོད་པ་དང༌། མི་གཅིག་གིས་ཚོང་ལྟ་བུའི་དོན་གཅོད་པའི་ཞོར་ལ་བྲེལ་བ་གཞན་ཆོད་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པས། ཐོག་མར་སྐུ་གཟུགས་བྲིས་འབུར་སོགས་ལ་བལྟ་བ་དང་། བསམ་པ་མང་དུ་བྱས་པས་གཙུག་ཏོར་ཞལ་ཁྱིམ་སྤྱན་ཞབས་ཕྱག་ན་བཟའ་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་དང༌། སྤྱན་གྱི་དཀར་ནག་གི་མཐའ་བརྟེན་པ་ཚུན་གྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་བསམ། བཞུགས་པ་ལ་བཞེངས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྔོན་པོ་ལ་དཀར་པོར་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ལྡོག་ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང༌། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱན་གྱི་དཀར་ནག་ཚུན་མ་འདྲེས་པ་མི་འབྱུང་ཡང་། དང་པོ་སྐུ་གཟུགས་མཐོང་བའི་དབྱིབས་དང་སྐུའི་རྣམ་པ་རགས་པ་ཙམ་འཆར་བ་ལ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་བསྒོམས་པས་མཐར་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་འབྱུང་གི ཉམས་ལེན་བྱས་ཙམ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་འབྱུང་དུ་རེ་བའི་ཤ་ཐང་ཐང་བྱས་ན་སྒོམ་གྱི་གེགས་སུ་འགྲོ་བས་མཚམས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དུ་རྡོ་དང༌། ཤིང༌ལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་ནའང་། ཞི་གནས་འགྲུབ་བྱེད་དང་། ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་གཅིག་གོ་གཉིས་ཆོད་ཆེད་དུ་སྐབས་འདིར་སྔགས་དང་མ་འདྲེས་པར་མདོ་རྐྱང་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་སྒྲུབ་ཚུལ་འཆད་པ་ཡིན་པས། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལྟ་བུར་དམིགས་ཏེ་བསྒོམ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བྱིང་བ་གཅོད་ན་སྐུ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ་འོད་ཤིན་ཏུ་འཚེར་བ་ཞིག་དང་། འཕྲོ་རྒོད་གཅོད་ཕྱིར་སྐུ་ལྗིད་རྡིག་རྡིག་ཡོད་པར་བསམ་ན་དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་བསམ་བློའི་གཏོད་ཚུལ་འཆར་སྒོའི་དབང་ལས་བྱིང་རྒོད་བསལ་བར་ཕན་ཚུལ་གསུངས། རང་རེ་ལྟ་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་སྔགས་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟོས་པར། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་འདོན་པ་དང༌། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་སྒོམ་པ་འོང་བས། དེ་འདྲའི་རིགས་ནས་རང་ལུས་ལྷ་སྐུར་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དམིགས་རྟེན་དུ་བཞག་ནས་ཞི་གནས་བསྒོམ་ན། ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟེང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། སྤྱིར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བྱེ་བྲག་པ་བསམ་གཏན་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ཀྱང་། སྔགས་བླ་མེད་སྐབས་སུ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ལུས་ཀྱི་གནས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་དམིགས་ནས་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་འདྲ་འོང་བས། དེ་རིགས་དམིགས་རྟེན་དུ་བཟུང་ནའང་ལེགས།

དེ་ནས་དམིགས་རྟེན་དེ་གསལ་བཏབ་ནས་སྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཐུན་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐབས་སུ་ལུས་འདུག་ལུགས་བརྒྱད་དང་སྤྱོད་ལམ་གང་བདེར་འཁོད་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞི་གནས་སྒོམ་པའི་རིང་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་གནད་ཆེ་བས། སྟན་འཇམ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ་ཕྱེད་སྐྱིལ། མིག་འབྱེད་འཛུམ་རན་པར་སྣ་རྩེར་ཕབ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས། ལག་མཉམ་བཞག མགོ་ཐད་ཀར་སྣ་རྩེ་དང་ལྟེ་བ་དྲང་པོར་བྱས། སོ་དང་མཆུ་རང་བབས། ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་རེག་པ། དབུགས་དལ་བུས་རྒྱུ་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་ཉེར་གཅིག་བགྲང་བ་སོགས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་བཟློག་པའི་ཐབས་ཡིན་གསུངས། ཞིབ་པ་སྔར་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་སྐབས་སུ་གསལ་བར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་བྱ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དད་པས་དྲངས་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས། ཞི་གནས་ཡོད་ན་དགེ་སྦྱོར་གང་བྱས་ཀྱང་རླབས་ཆེ་བ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་སྟེ་དགེ་སྦྱོར་ལ་སྤྲོ་སིང་ངེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་ཏེ། སྔར་གོམས་འདྲིས་སུ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྲིས་འབུར་གང་ཡང་རུང་བའི་སྣང་བརྙན་ཆུང་ཚད་སོར་བཞི་ལྔ་ཡས་མས་ཙམ་ཚད་ལྡན་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁར་ཆེ་ཆུང་བློ་དང་འཚམ་པ། དེ་ཉིད་ལ་བརྐྱང་ཕྱག་འཚལ་ན་སོར་རྩེས་མ་སླེབས་ཙམ་ནས་འདོམ་གང་ཙམ་གྱི་མཚམས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་གསལ་བཏབ། ཞི་གནས་སྒྲུབ་པའི་ཐུན་ཚད་ལ་ངེས་པ་མེད་པས། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཐུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་ཙམ་གྱིས་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་པ་གལ་ཆེ། རིམ་བཞིན་གོམས་ནས་སྤུས་ཀ་དག་པོ་དེ་ཀའི་ངང་ནས་ཐུན་རིང་དུ་བཏང་ན་ལེགས། དམིགས་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པའི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཐུ་རེར་གནས་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་དང་ལྡན་ཞིང༌། དམིགས་རྟེན་གསལ་པོ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཤོར་བར་དེ་ཀའི་སྟེང་ལ་ལྷན་ནེར་སྡོད་དེ་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའི་གནས་ཆ་བརྟན་པོ་གཉིས་ཟུང་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོད་དུ་ལྷགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཙམ་གྱི་ངོས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒོམ། ལུས་གནད་བསྒྲིམས་དྲགས་པས་རོ་སྟོད་འཚང་བའམ། ལུས་ཀྱི་སྟོད་རྒྱང་བ་དང་། འཕྲོ་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྲོ་ན་སྒྲིམ་ཤས་ཆེ་ཙམ་བྱ་བ་ལེགས། དེ་ལ་ཅུང་ཟད་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ན། དམིགས་པ་དྲན་པས་མ་བརྗེད་པའི་མུ་ནས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་ར་བྱས་པས། དམིགས་པའི་གསལ་ཆ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆའི་ཤུགས་དམ་སྤྲིང་སྤྲིང་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཞན་དུ་སོང་བ་མཐོང་ཚེ་བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་བྱུང་སྙམ་སྟེ་བཀག གསལ་ཆའི་ངར་ཆ་ཧད་ཀྱིས་ཤོར་བའམ། གློ་བུར་དུ་ཤོར་ནས་དྭངས་ཆ་ཙམ་ལས་མི་འདུག་ན་བྱིང་བ་རགས་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད། འདོད་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པ་འཆར་ལ་ཁད་བྱུང་བ་ན་རྒོད་པ་ཕྲ་མོ་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཧད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་རྒོད་པ་རགས་པར་རྟོགས་ནས། སེམས་འཕང་མཐོ་དམན་ཇི་ལྟར་སྐབས་སུ་བབས་པ་མ་ནོར་བར་བྱེད་པ་སོགས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་བྱིང་རྒོད་བཅད་དེ༑ རྩ་བའི་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་གསལ་ལེ་ཧྲིག་གེར་ཐུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་རིང་འཇོག་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། བསྒྲིམས་དྲགས་ན་རྒོད་ཤས་དང༌། གློད་དྲགས་པ་ན་བྱིང་ཤས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གྲིམ་ལྷོད་རན་པའི་མཚམས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས། མཁས་པ་ཙནྡྲ་གོ་མིས། བརྩོན་པ་བསྟེན་ན་རྒོད་པ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །དེ་སྤངས་ན་ནི་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདི་ཡིས་རིགས་པར་མཉམ་འཇུག་རྙེད་དཀའ་ན། །བདག་གིས་སེམས་དཀྲུགས་པས་ནི་ཅི་ཞིག་བགྱི། །ཞེས་ལས་དང་པོ་བ་ལ་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་དྲིལ་བ་དེ་ཉིད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མི་སྐྱེ་ནའང༌། སེམས་གནས་དགུའི་ནང་ཚན་སེམས་འཇོག་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་དམིགས་རྟེན་ལ་ཡུན་དུ་མི་གནས་ཀྱང་ཉམས་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲིམས་ནས་སྒོམ་པ་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱ་ན། ལོག་པའི་ཡུལ་ལ་གཡེང་བ་ཞི་བྱེད་ཅིང༌། །ཡང་དག་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པ་ཡི༑ ༑ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ། །མྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་དམིགས་རྟེན་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་རྟེན་ནི་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་ལོག་པའམ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པས། དེ་ལ་ལོག་པའི་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། དམིགས་པ་གཞན་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་བསལ་དགོས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་ཞེས་པའང་སྐབས་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་ཚུལ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བས་ཟིན་པའི་ཞི་གནས་དང༌། དེས་གཞི་རྟེན་བྱས་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བས་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷག་པར་མཐོང་བའི་ལྷག་མཐོང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་སེམས་གནས་དང་པོའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་ཆ་མི་སྡོད་པར་རྣམ་རྟོག་རི་གཟར་གྱི་འབབ་ཆུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ལྟ་བུར་འོང་བས། དེ་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་རྟོག་པ་མང་དུ་སོང་སྙམ་པ་འབྱུང་མོད། དེ་ནི་སྔར་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་མེད་པའི་དུས། དཔེར་ན། ལམ་ཆེན་ཞིག་ལ་འགྲུལ་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འགྲོ་ཡང་། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བལྟ་བའི་འདུན་པ་མེད་པའི་དབང་གིས་མང་ཉུང་གི་རྟོག་དཔྱོད་མི་འབྱུང་ལ། འབད་པས་བལྟས་ན་མི་ཁལ་སོགས་མང་པོ་འདི་འདྲ་བྱུང་སྙམ་པ། སྔོན་ཆད་རྟོག་པ་འོག་འགྱུའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཡང་ངོས་མ་ཟིན་པ་ལ། སྐབས་འདིར་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་རྟོག་ངོས་ཟིན་གྱི་ཉམས་ཤིག་འོང་བས། མགོན་པོ་བྱམས་པས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་པོ་དེ་སྟོབས་དྲུག་གིས་འགྲུབ་ལུགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིར་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་དང་པོ་སེམས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པའི་གདམས་པ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པ་ཙམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ན་གཅོང་རོང་དོག་མོའི་འབབ་ཆུ་ལྟར་རེས་རྣམ་རྟོག་ཞི་ཞིང་རེས་ཐོ་ལེར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་རྟོག་ངལ་གསོ་བའི་ཉམས་ཤིག་འོང༌། དེའི་ཚེ་སྟོབས་གཉིས་པ་བསམ་པས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་གཉིས་པ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་མཐུད་ནུས་པ་ཡིན། སེམས་གནས་འདི་གཉིས་ལ་བྱིང་རྒོད་ཆེས་མང་ཞིང་། ཏིང་འཛིན་ཉུང་ངུ་ལས་མི་འོང་བས། ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་དང་པོ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཟད་གོམས་པ་ན་ལུང་པ་ཕུ་གསུམ་གྱི་རྫིང་ཆུ་ལྟ་བུ་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་མ་དཀྲུགས་པའི་ཚེ་སེམས་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་ལ། རྐྱེན་བྱུང་ཚེ་མི་གནས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐང་ཆད་པའི་ཉམས་ཤིག་འོང༌། དེའི་ཚེ་སྟོབས་གསུམ་པ་དྲན་པས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་གསུམ་པ་གླན་ཏེ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་གཡེང་བ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ནས་སླར་དམིགས་པ་ལ་གླན་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ལྷན་པ་བཏབ་པ་ལ་གཞི་གང་ཞིག་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་ལྷན་པ་གླན་དགོས་པ་ལྟར། སེམས་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་གང་འཚམས་ཤིག་གནས་ནུས་པ་བྱུང་རྗེས་ཕྱིར་འཕྲོ་བ་སླར་བསྡུས་ནས་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པས་ལྷན་པ་གླན་པ་དང་མཚུངས་པར་སླར་གླན་པ་དང༌། སེམས་གནས་བཞི་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་བྱེད་པ་དང༌། སྟོབས་བཞི་པ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་ལྔ་པ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། སེམས་གནས་དྲུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་འགོག་པ་དང༌། སྟོབས་ལྔ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་ལ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་བདུན་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་སེམས་ཉོན་མོངས་རྩོལ་བས་སྤངས་ཏེ་ཞི་བར་བྱེད། སེམས་གནས་གསུམ་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ལྔ་པོ་འདི་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པས་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་གཉིས་པ་སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་རྟོག་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་དྲན་འཛིན་ཅུང་ཟད་བསྟེན་པས་རང་མལ་དུ་ཞི་འགྲོ་བས། རྣམ་རྟོག་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉམས་འོང༌། དེའི་ཚེ་སྔར་བཤད་པའི་སྟོབས་ལྔ་པས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་བརྒྱད་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གནས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་མི་གཅོད་པར་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་གསུམ་པ་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཡུལ་རྐྱེན་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་དྲན་འཛིན་གྱི་འབད་རྩོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བབས་སུ་འཆར་བས་རྣམ་རྟོག་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཉམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་འོང༌། དེའི་ཚེ་སྟོབས་དྲུག་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ལས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་དགུ་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩོལ་མེད་དུ་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པས། ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་བཞི་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་འགོག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས་གོང་མ་རྣམས་གློད་རབ་ཅེས་གསུངས་པ་མ་གོ་བར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆ་གློད་པར་གོ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བས། གནད་འགག་འདི་དག་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི། པུས་འཁྱུད་སྒོམ་ཞྭ་དྲ་ཕད་ཙམ་ཡོད་པས་སྒོམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གནས་དགུ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཞིར་བཤད་པའི་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་། བར་བ་ལྔ་ལ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་ན། དང་པོ་གཉིས་ལའང་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། བར་པ་ལྔ་ལ་ཡང་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དགོས་པས་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེས་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བར་པ་ལྔ་ལ་བསྒྲིམས་པ་དང་ཆད་པའི་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཆད་པའི་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་དེ། བྱིང་རྒོད་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་བར་བར་ལ་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ལས་མི་སྐྱེ། བར་པ་ལྔའི་སྐབས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤས་ཆེར་སྒོམ་པའི་བར་བར་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གཅོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མི་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ་ཤ བར་པ་ལ་ཐུད་དང་ཤ་གཉིས་ཀ ཐ་མ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་མར་ཁུ་དང་བཅས་གསུམ་དྲངས་ན། དང་བོ་ལ་ཤ་བྱིན་པའི་ཐ་སྙད་དང༌། བར་པ་ལ་ཤ་ཡོད་ཀྱང་ཤ་བྱིན་མི་ཟེར་བར་ཉིས་སྤེལ་གྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང༌། གསུམ་པ་ལ་ཉིས་སྤེལ་ཚང་ཡང་སུམ་སྤེལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཉིས་སྤེལ་བྱིན་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གནས་དགུ་པ་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བས་ཡུན་རིང་དུ་སྐྱོང་ནུས་པའི་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་པ་དེ་ཞི་གནས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཞི་གནས་ལ་མི་འཇོག་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལུས་དང་སེམས། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་ཐོབ་ནས། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་བཅས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་མཚན་ཉིད་པ་འཐོབ་པ་ལ་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་གནས་དགུ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོག་མར་སྐྱེས་པའི་དུས་ཤིན་སྦྱངས་མེད་པར་དྭོགས་ན། ཤིན་སྦྱངས་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་པ་ཆུང་བས་རིག་དཀའ་ཡང༌། འདི་དག་གི་སྐབས་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པའི་ཡིད་བྱེད་དུ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན། དཔེར་ན་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཚེས་གཉིས་ནས་རིམ་གྱིས་ཆ་ཤས་གསོག་དགོས་ནའང༌། ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཆ་ཕྲ་མོ་དེ་ཟླ་བ་ཡིན་ཡང་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་མིན་པ་ལྟར། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་དེ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་མཐར་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བ་དགེ་བ་ལ་གང་འདོད་དུ་བཀོལ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་ཞི་ནས་སེམས་ཀྱི་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ལས་རུང་གི་རླུང་ལུས་ལ་རྒྱུ་བས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ནས་བལ་ལྟར་ཡང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ལ་བདེ་བའི་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ཡིད་བདེ་ཉམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེ། དེ་ཡང་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་དགའ་ཡལ་ཡལ་བ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཅུང་ཟད་མ་ཐོབ་ལ། དགའ་ཡལ་བ་དེ་ཆུང་དུ་སོང་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ལྷན་ནེ་སྡོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཞི་གནས་འགྲུབ་པས། ད་ལྟའི་གྲུབ་ཆེན་དུ་རློམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་པོ་འདི་དག་དང་བསྟུན་ན་གར་ཡང་མ་ཕྱིན་པར་སྣང་ངོ༌། །འོན་ཀྱང་དགའ་ཡལ་བ་དེ་ཆུང་དུ་སོང་བས་ཤིན་སྦྱངས་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཏམ་སྙན་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་དགའ་གཡེང་ངེ་བ་དེ་ཡུན་ཞིག་སོང་བ་ན་ཞི་འགྲོ་ཡང་། གཏམ་སྙན་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་གསུངས། ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞི་གནས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང༌། འདི་ག་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་ཡང་མགོ་གནོན་མི་ནུས་མོད། འོ་ན་སྔར་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་སོགས་ཀྱང་ཞི་གནས་སུ་བསྡུས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གསུངས། དེས་ན་ད་དུང་ལམ་ལ་སློབ་དགོས། འོ་ན་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་ཚུལ་གང་ཞེ་ན༑ སློབ་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་ཕལ་ཆེར་ནུབ། དགའ་བདེ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཐོབ། མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་མཚན་ཉིད་པ་འབྱུང༌། རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པའི་སྟེང་ནས་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཡན་ཆད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཙམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཀའི་སྟེང་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན༑ ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཡན་ཆད་དངོས་སུ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་ཅིང༌། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱས་ཏེ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་ལགས་སོ།།

སྨྲས་པ། ལེ་ལོ་ལ་སོགས་ཉེས་པའི་རང་མཚང་རིག །དད་སོགས་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང༌། །སེམས་གནས་དགུ་པས་ཉེར་དྲངས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཞི་གནས་ཏིང་འཛིན་མཚར། །སྔོན་ཆད་ཅུང་ཟད་བསྒོམ་བློའི་ཉམས་ལེན་གྱིས། །ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་མ་བྲི་བག་ལ་ཞ ། །བདེར་གནས་ཆོས་པའི་བཟང་བརྫུ་རྐྱེན་ངན་གྱི། །ཕྲ་མོའི་གནོད་པས་ཐ་མལ་རང་མཚང་སྟོན། །མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་ཐུན་མོང་སེམས་གནས་ལ། །མ་དུལ་ཡིད་འདི་ཅུང་ཟད་མི་གནས་ཀྱང༌། །སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ། །ཞལ་གྱིས་འཆེས་རྣམས་མཛུབ་མོ་ནང་དུ་ཁུག །དཀའ་གནད་འདི་འདྲས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས། །འགྲུབ་པར་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་ན། །ལྟོ་འགྲངས་ཉི་མས་དྲོས་པའི་འགྱིང་བག་ལ༑ ༑གྲུབ་རྟགས་བྲག་ལས་ཆུ་བོ་རྡོལ་བ་བཞིན། །ཀྱེ་མ་སྔོན་ཆད་བློ་བྲིད་རྣམ་གཡེང་གིས། །དོན་མེད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་མི་ཚེ་ཟད། །ད་ནི་འདུ་འཛིས་དབེན་པའི་གནས་མཆོག་ཏུ། །ཚུལ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་ལ་རྣམ་པར་སྤྲོ། །སེམས་དང་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་ཡིས། །ཅི་བྱས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་ནུས་པའི། །ས་ཆོད་འདི་ལྟའི་གནད་འགག་ཤེས་གྱུར་ན། །གྲགས་ཅན་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་མི་རིང་ཉེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

༈ དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། ལྷག་མཐོང་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང༌། །བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཇི་ཙམ་གྱིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཤུགས་ཆེ་བས། ང་ཡི་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཆགས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བར་བརྟེན། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆགས་སྡང་གི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བྱེད་པ་མཚུངས་པར་བཞེད། ཞི་གནས་ཐོབ་རྗེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒོམས་ཀྱང་དེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག ཤུགས་གཅོག་པ་ཙམ་ཡང་མི་ནུས། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་མགོ་གནོན་པ་བྱུང་ཡང་། ས་བོན་མ་སྤངས་པས་ནམ་ཞིག་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་སླར་སྐྱེ་འོང་། བདག་དང༌། དེ་གང་དུ་འདོགས་པའི་གཞི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས། ཡང་ན་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་དང༌། ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས། ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོའི་བདག ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས། དེས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཇི་བཞིན་དོན་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད་པ་མཐོང་བས། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་ན་གང་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་ཞིག་འོང་ཞིང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་འབྲལ་རུང་ཡིན། བདག་མེད་བསྒོམས་པ་ལས་གཞན་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བདག་འཛིན་ལ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བས། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་མི་ནུས་པར་གསུངས།

དེ་ལྟར་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་རང་སྡེའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ན། དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་ཆད་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ལན་དུ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་རབ་བྱེད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པར། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་དང་། ངོ་བོ༑ དོན་རྣམས་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་རྩོད་པར་གསུངས་པ་དེ་གནད་ཆེ། སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། དེ་སྒོམ་པའི་དགོས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཆེད་ཡིན། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། དེ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་པས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་ནའང་། ཕུང་སོགས་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཨ་འཐས་ཀྱི་འཛིན་པ་བཟློག་མི་ནུས། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་ཅིང་། དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཞེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་ལ་མི་གནས་པས། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བསྒྲུབས། དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ལམ་བསྒོམས་པས་ང་ཡི་བའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ཨ་འཐས་ཀྱི་འཛིན་པའམ། ཞེན་ཆགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བར་ཕན་ཐོག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་དུང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་འཛིན་བཞིན་ཡོད་པས་ནང་ཤེས་པའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་འགོག་མི་ནུས། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་ཕྱི་ནང་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་གསུངས།

དབུ་མ་པ་ལའང་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་། རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལ་གོ་བདེ་བར་བྱེད་ན། རང་བཞིན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག རང་བཞིན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར། ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་། འདོགས་བྱེད་བློ་རྐྱང་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཨ་འཐས་ཀྱི་འཛིན་པའི་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་བཀག་མ་ཐུབ་པར་ལུས། ཐལ་འགྱུར་བའམ། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདགས་གཞིའམ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། མིང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཏན་ནས་མི་བཞེད་པས། ཨ་འཐས་ཀྱི་འཛིན་པའི་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་བཤིགས་ནས། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་མཐའ་དག་རྩད་ནས་དབྱུང་བ་ཡིན།

དེས་ན་ལེགས་པར་དཔྱད་ཚེ་གང་ཟག་བདག་མེད་ཙམ་འདོད་མཁན་དང་། གཉིས་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་འདོད་མཁན། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་འདོད་མཁན་ཚང་མས་ཆགས་སྡང་གི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློས་ཞེན་ཡུལ་ཆ་ཚང་སུན་འབྱིན་མ་ནུས་པར། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ལྷག་མ་ལུས་པའི་དབང་གིས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆ་མ་ཚང་བ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གནས་བཅས་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འབྱུང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དམིགས་གཏད་ཅིག་ལྷག་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བས། དམིགས་གཏད་རྩ་བ་ནས་བཤིག་དགོས། འོན་ཀྱང་བློས་གང་བཞག་དང་། རྟོག་པས་གང་བཟོ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་ན་ཆད་མཐར་འགྲོ་བས། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་འགལ་མེད་དུ་འཇོག་རྒྱུ་འདི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་དཀའ་ས་ཞིག་ཡིན།

དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབབ་ཅིང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པས། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་རྣམས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ངེས་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཀྲལ་ཞིང་། དེའི་རྗེས་འབྲངས་ཨཱརྱ་དེ་ཝ་དང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ཞི་བ་ལྷ། ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས་སྡེ་ཚན་གཅིག་དང་། ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་བཅས་སྡེ་ཚན་གཅིག་བྱུང་། སྔ་མས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་མི་བཞེད་ཅིང་། ཕྱི་མས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་བཞེད་པར་མཛད། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་བཞེད་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་དུའང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཡབ་སྲས་སོགས་ཕྱི་དོན་བཞེད་མཁན་དང་། ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་པའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་བྱུང་། འདིར་ནི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་བཞེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་དེ་དམ་པར་བརྩིས་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལྟ་བ་ནི་དེ་གཞིར་བཞག་ཡིན།

བོད་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་བ་དང་། དཔལ་ས་སྐྱ་པ། མཉམ་མེད་བཀའ་བརྒྱུད་པ། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་བཅས་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན། གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་བཞེད་པ་པོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་གསུངས་ཚུལ་ནི་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དེ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་གཉིས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས། བྱམས་པ་མགོན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མ་དང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བས། མཐར་ཐུག་གི་ལྟ་བ་དེ་ལ་བཞེད་ནས་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས།

རང་སྟོང་དང་གཞན་སྟོང་ཞེས་པའི་འཆད་ཚུལ་ནི། རང་སྟོང་ལ་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པས་གཟུགས་དེ་ཀ་སྣང་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་ངོས་ནས་གཟུགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་ན་རང་སྟོང་ཞེས་འཆད་ཚུལ་གཅིག་དང་། ཡང་འཆད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ལ། རང་སྟོང་གོ་ས་གཅིག་ལ། བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་བ་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང༌དང་། བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་དོན་དམ་གཞན་སྟོང་ཞེས་འཆད་ཚུལ་ཞིག་སྣང་། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་ན་བུམ་པ་འཇོག་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རང་སྟོང་གི་གོ་བ་དང་པོ་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། གཉིས་པ་དེ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས། གཞན་སྟོང་ནི། གཟུགས་རང་མཚན་པ་ཞིག་བཞག་ནས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་སྦྱར་ན། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བས། དེ་གཞན་སྟོང་དུ་གྱུར་པར་བཞེད།

དེ་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་དང་། ཐ་སྙད་འདོགས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་བླ་མ་གོང་མ་ཚོའི་གསུངས་དང་། རྒྱ་གར་མཁས་པ་ཚོའི་གསུངས་ལ་བསྟན་པ་སྤྱི་བཙན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་དང་། གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད་པའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གོང་དུསྤྱི་བཤད་སྐབས་སུའང་བཤད་ཟིན།

༈ དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་ནི༑ ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་དབྱེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ།།

༈ གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་གསུམ། དོན་དམ་རྟོགས་པ། ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པ༑ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་པའི་ས་བཅད་མཛད་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་རབ་དེ་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཇལ་བ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་གྱི་འདི་ཕྱིའི་དོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་དོན་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་ལས། མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་འདི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་རང་གི་ཤ་བྱིན་ཡང་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་ལས་བླངས་པ་ལྟར་ང་རྒྱལ་དང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་རག་ལུས་ཤིང་། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་ལ། རང་རེར་སྐབས་སུ་བབས་པ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་དེ་གལ་ཆེ་ཞིང་། དོན་ཕན་ལྡན་པར་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ལ་མཚོན་ནའང་ཐད་ཀ་ཐད་ཀའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་འགའ་རེ་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་དང་། སྐབས་རེ་འགལ་འདུ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཇི་བཞིན་ཤེས་ན་འགལ་ཟླ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་འོང་བ་ཡིན།

དེས་ན་ནང་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་དགོས་པ་གཙོ་བོར་མཛད་པས། རང་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ལ་རྙོག་དྲྭ་དང་། འགལ་ཟླ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐུབ་པས་ནུས་པ་དང་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་གྲུབ་ལྟར། མདོར་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་ནི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་བདེ་བླག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་ཤེས་རབ་དེ་ལ་རིགས་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རགས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་མཚོན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀ་སྒོམ་དགོས། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་འགྱུར་མགོ་གནོན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། གཙོ་བོ་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱོང་བའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི། །སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པ། །སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ནས་ཀྱང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་སྲིད་པ་བསྒྲུབ། །ཅེས་ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བས། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེས་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུག་སྟེ། །ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་བཞིན།། (ཞེས་དྲངས་པར་མཛད་པའི་ལུང་འདི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་གི་ལུང་འདྲེན་གྱི་ཚིག་དང་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བར་སྣང་།) ཞེས་བདག་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་མཐུས་མུ་སྟེགས་ལྷག་སྤྱོད་བཞིན་ཉོན་མོངས་འཁྲུགས་ཏེ། སླར་ཡང་གནས་འོག་མའི་སེམས་སུ་ལྟུང་བས་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ག་ལ་ཡིན། འོ་ན་སྔར་འབད་པས་བསྒོམས་པའི་ཞི་གནས་དེ་ལ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །བདུད་ཀྱི་མིག་རས་བཙའ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་དག་ནི་བཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་བཞག་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷག་མཐོང་བདག་མེད་པའི་དོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་འདི་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མའི་ཉམས་ལེན་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ལས་ལྷག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་ལྷག་ཆོས་གང་ཡང་མ་འབྱུང་བར་དྭོགས་ཚེ། དེ་ལྟར་ལོག་རྟོག་ཤར་བ་ནི་གཡག་ཞར་བའི་རྩྭ་ལྟར་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དུ་སོང་བའི་ཉེས་པས་ནོངས་པས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང༌སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདིར་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། གོང་དུ་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་རྒྱས་པ་སོང་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དེ། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ནུས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བས། ཉན་རང་གིས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པ་འདྲ་ནའང་། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་ཐུབ་ལ། ཉན་རང་གི་བསྒོམ་བྱ་དེ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པའམ། ཐབས་ཀྱི་གྲོགས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པར་གསུངས། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བླ་མས། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མི་ལྡན་ན། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་གོམས་བྱས་ཀྱང༌། །སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད། །ཅེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་མན་ཆད་ལྟར་ཕྱོགས་རེ་བའི་ལམ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་གཙོའི་ཚིག་ཟིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད། །ཅེས་གསུངས་ན་འགྲིགས་མོད། དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པར། དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད། །ཅེས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་བཀོད་པར་མ་མཛད་པར། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་ཞེས་པའི་སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་“རྟེན་འབྲེལ་”གསུངས་པ་དེ་གནད་འགག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ཚིག་དེས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གསུངས་པ་རེད། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་སྐོར་གསུང་མང་པོ་ཡོད་པས། སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་དང་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་པར་ཤར་ནས། མདོར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟེན་འབྱུང་དུ་མཐོང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་དགོས་པ་གནད་ཆེ།

འོ་ན་ཞི་ལྷག་གཉིས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་གཏོགས་ཚེ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང༌། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་དགོས་ལ། དེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ། དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་ལེགས་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ལམ་བཟང་ཞུགས། །ཞེས་གཞིའི་ལྟ་བ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྣང་བའི་ཆ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་མ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོང་པའི་ཆ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ན། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེས་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོབ་བྱ་འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དགོས་ཤིང་། བསླབ་བཏུས་སུའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྐབས་མདོའི་གསུང་ཚུལ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆོས་ཅན་གང་དང་གང་ཡིན་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་། ངོ་བོའམ་ནུས་པ་བཅས་ས་མཚམས་སོ་སོར་ཞིབ་ཆ་སྔོན་དུ་གསུངས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ། སྨིག་སྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དུ་མའི་ལུང་དྲངས་པར་མཛད་པ་ལྟར། ཐོག་མར་ཁྱད་གཞི་ཆོས་ཅན་ཕན་གནོད་འབྲེལ་ཚུལ་བདེན་པ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཞིག་བློ་ལ་ཤར་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལ། དེ་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཕན་ཚུན་བལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་དགོས་པའི་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་མཐའ་གཉིས་སེལ་བར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འབྱུང་བར་སྣང་བས། གོང་གི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུང་དུ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །ཞེས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་འགྲོ་དགོས་པར་གསུངས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ཁྲིད་སྔོན་དུ་སོང་ཟིན་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལ། སྤྱིར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་སོ་སོར་ཡོད་པས་ན་ལྟ་བ་མི་མཐུན་ཡང་། གཙོ་བོ་ནི་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་འདི་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། དེ་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་འདི་ཟབ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཐུགས་ཆུད་དེ། །དེས་ན་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ནས། །ཆོས་བསྟན་པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར། །ཅེས་ལས་འབྲས་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འགལ་བར་འཇོག་ཤེས་པའི་གནད་འདི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་དཀའ་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དཀའ་དཀའ་ལྟར་མཛད་ལ། དཀའ་བའི་གནད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་པོ་ནི། རྒྱལ་བས་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ལུང་བསྟན་པའི་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་ཞིང༌། ལུང་གིས་ཟིན་པ་ཙམ་མིན་པར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་འདིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དགོངས་པ་ལེན་ཚུལ་དེ་ལ་རིགས་པའི་སྒོ་གང་ནས་བརྟག་ནའང་འགལ་འདུ་གཏན་ནས་མི་རྙེད་ལ། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཟབ་ཁྱད་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་པ་ནི། མཁས་པ་དེའི་རིགས་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་གུང་འགྲིག་ཏུ་འགྲིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ལེགས་བཤད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གུང་འགྲིག་པོ་ཞིག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་ཞིག་འོང་བས། འདིའི་གསུང་ནི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་འདི་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཁས་འཆེ་བ་མང་ན་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པའང་ཐོབ་པའི་སྐབས་མེད་པས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་འགྲུབ་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པས། དེ་འགྲེལ་བྱེད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས། སྟོང་ཉིད་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་ཅིང༌། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་གཟིགས་པ་ཡི། །ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མ་ཟླ་གྲགས་ཡིན། །དེ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གིས། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བཀྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་ཨཱརྱ་དེ་ཝའི་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། སྤྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་དགག་བྱ་གང་གིས་སྟོང་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་དང་། ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ། དེ་རང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གོ་བས། སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་དགག་བྱ་གང་གིས་སྟོང་པའི་སྟོང་རྒྱུའི་དགག་བྱ་དེ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཡིས་སྟོང་ཚུལ་གྱི་གོ་བ་ཆགས་དགོས་པས། ཨཱརྱ་དེ་ཝའི་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང༌། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་བལྟ་བའི་ལྟ་ངན་སོགས་ནི་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྐབས་ནས་བཟློག་ཟིན་པས། རེ་ཞིག་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱི༑ ༑ཞེས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་ལས་གསུངས་ནས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །ཅེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་རྒྱུ་རིམ་པ་དང་པོ་དང་། བར་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། ཐ་མར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་བཟློག་དགོས་པའི་གོ་རིམ་བསྟན་པ་ཡིན། གོ་རིམ་འདི་ཉམས་ལེན་མན་ངག་གི་དབང་དུ་མཛད་ལ།

ཡང་ན། བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་ཅེས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་དཀའ་སླ་ཕྲན་བུ་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་ཕྲ་རགས་མེད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་བཟློག་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་དགོས་པ་དང༌། དེ་རྟོགས་ན་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་རང་སྟེང་ལ་ཡོད་པས། བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་ཞེས་པའི་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལའང་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཁ་ཕྲལ་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་ཆོག་མོད། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་དགོས་མོད། གཙོ་བོ་གནད་དུ་བསྣུན་ས་ལ་དགོངས་ནས། ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །ཞེས་སྦྱར་ནའང་ཆོག

ཡང་ན། བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་ཅེས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆེད་དུ་བདག་མེད་སྒོམ་པ་དང༌། ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །ཞེས་པས་རང་གི་རྒྱུད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པས། བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་གྱིན་ཡོད་པ་དང༌། རང་གིས་ཀྱང་བདག་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོངས་རྫོགས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བདག་མེད་སྒོམ་གྱིན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་སྦྱོར་བ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་གསུངས་པ་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡོད་པས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་ཏེ། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས། གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཐོག་མར་བྱུང་ནའང་། ཕྱག་ལེན་དུ་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ཕྱེད་པའི་གོ་རིམ་མ་ནོར་བ་ནི་གནད་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་མི་སྐྱེ་ཞིང༌། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་དེ་བདག་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་མིན་པར། དེའི་གོ་བ་གཙོ་བོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་བདག་མེད་པ་བཤད་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལུགས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་མཁན་དེས་ལས་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བས། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ཁས་མི་ལེན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་ཞིག་གིས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ངལ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པར་སྙམ། དེ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་བཟློག་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་རགས་པ་ལ་གསུང་ཞིང་། གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བཟློག་པ་རྩ་བ་ནས་མི་འོང་། དེས་ན་སྔར་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་རེ་རེས་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་ཉེས་པ་སེལ་ཀྱང༌། ཉེས་པ་མཐའ་དག་མི་སེལ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་མ་བསལ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པས། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིེར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་དཔེར་ན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ནས་བཅད་ན་ཡལ་ག་དང་མེ་ཏོག་མཐའ་དག་སྐམ་འགྲོ་བ་ལྟར། བདག་འཛིན་སྤངས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། འཇུག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ཅིང༌། །བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །ལས་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་ངར་འཛིན་ཡོད་ན་སླར་ལས་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བས། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དང་ངར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་བཟློག་དགོས། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་འབྱུང་བས། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ཞེས་བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མགོན་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་སློབ་མ་རྣམས་འཁྲིད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔོན་དུ་བསྒོམས་ནས་དེ་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། བརྒྱུད་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོར་ཡོད་པའི་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ། སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་པ་དང༌། མཁས་གྲུབ་ཤེས་རབ་སེངྒེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དེ་གཉིས་གང་བྱས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་ནའང༌། སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས། སྔོན་འགྲོ་རྣམས་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་གོ་རིམ་ལྟར་འབྱུང་བའི་དོན་གྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་སྟེ། དངོས་གཞིའི་ཉམས་ལེན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གཉིས། དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གནད་གསུམ་དང༌། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ལ་གནད་དགུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་མང་ཞིང༌། དེ་ཡང་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ནི། ཤིང་རྟ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་དང་གཅིག་དང་། ཐ་དད། རྟེན། བརྟེན་པ། ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ། ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་སིལ་བུར་གནས་པ། དབྱིབས་བཅས་རྣམ་པ་བདུན་པ་གང་རུང་ལ་ཤིང་རྟ་འཇོག་མི་རུང་བས། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའི་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་དང་། གལ་ཏེ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་ན་མཐའ་རྣམ་པ་བདུན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད་བཅས་གནད་དགུ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་སོགས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་རྣམས་སུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཀྱང་། གཙོ་བོར་གནད་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་པ་མཛད་པ་འདི་ཉིད་ལུགས་འདིའི་ཤིང་རྟ་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཐུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞལ་ནས་ཞལ་དུ་བརྒྱུད་པའི་ཉམས་ཁྲིད་ལ། གནད་དང་པོ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཚུལ་ངེས་པའི་གནད་ནི། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བདག་དང་མེད་རྒྱུའི་དགག་བྱ་གཉིས་པོ་དེ་བཅར་གྱིས་ངོས་མ་ཟིན་ན། དགྲ་གང་དུ་ཡོད་མ་ཤེས་པར་དམག་འདྲེན་པ་དང་། འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པར་མདའ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཏགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་སྣང་སྟེ། བཏགས་པའི་དངོས་ཞེས་པ་བདག་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་དང༌། དགག་བྱ་ལ་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གཞིའི་ཆོས་ཅན་བྱ་བྱེད་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་དེ་མ་ངེས་ན། བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ནས། དེའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་རང་བཞིན་ཁེགས་པའི་དངོས་མེད་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ཁྱད་གཞི་ཞིག་གི་སྟེང་བདེན་པ་བཀག་པའི་དོན་མ་གཏོགས། ཁྱད་གཞི་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་འོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། དགག་བྱ་ལ་སྦྱར་ན་གང་དགག་རྒྱུའི་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་ལེགས་པར་བློ་ལ་མ་ཤར་ན་དེ་བཀག་པའི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་མི་ངེས་པར་གསུངས་པས། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་འཕགས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་བློས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་སྡོད་ལུགས་དེ་བདག་གམ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་གཞིའམ་ཆོས་ཅན་གང་ཟག་དེ་རྣམས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་སྡོད་ལུགས་དེ་བདག་གམ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གདགས་གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ངའམ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྤྱིར་བཏང་ངའོ་སྙམ་པའི་གདགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ངར་འཛིན་པ་དང་གཅིག རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ངར་འཛིན་པ་དང་གཉིས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་ངར་འཛིན་པ་དང་བཅས་སྐྱེ་ལུགས་གསུམ་ཡོད་པའི། དང་པོ་ནི། དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་གི་ངར་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ། དགག་བྱ་རང་བཞིན་ཁེགས་པའི་འདུ་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་གང་ཟག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་སྐབས་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་གང་ཟག་ཞིག་གསལ་པོར་འཆར་བའི་བློ་དང་། གཉིས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ངར་འཛིན་པ་ནི། སྐབས་འདིར་གཉེན་པོས་འཇོམས་པར་བྱེད་རྒྱུའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་པ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། གྲུབ་མཐས་རྒྱུད་མ་བསླད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ལ་མིང་གིས་བཏགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་འཇོག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་ཅག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཉིད་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དམ་སྤྲིང་སྤྲིང་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། མེ་ལོང་དང་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། བདེ་སྡུག་གི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བློ་མངོན་འགྱུར་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་འོང་བས། ད་ལྟའི་ལྟ་འཁྲིད་པ་ཕལ་ཆེར་དག་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་མངོན་གྱུར་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ང་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཚུལ་སོགས་ཚིག་སྐམ་རེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྐད་བྱེད་པ་ནི། མིའི་བྱད་དང་དབྱིབས་འོལ་ལེ་བ་ཞིག་མཐོང་བ་ལ། འདི་ནི་ཁ་སང་གི་རྐུན་མ་ཆེ་གེ་མོའོ་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་པ་ལྟར་གནད་དུ་ཡེ་མི་འགྲོ་བས། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་གཞན་གྱིས་ཕན་གནོད་བྱས་པའི་བདེ་སྡུག་གི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་ཡོད་ན་དང༌། དེ་མེད་ནའང་སྔར་བྱུང་ཟིན་པ་ཞིག་བློས་ཡང་ཡང་གསལ་བཏབ་པས། དཔེར་ན་རང་ལ་མི་ཞིག་གིས་བརྐུས་ཁག་ལྟ་བུ་བཙུགས་པའམ་རང་འདོད་པའི་དོན་ཞིག་འགྲུབ་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ལ། ངས་རྐུན་མ་བརྐུ་སྙམ་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁུད་ལའང་མེད་ན་བརྐུས་པའི་ཁག་འདི་ལྟ་བུ་འཛུགས་པ་སྙམ་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་མི་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་བརྐུས་ཁག་འཛུགས་ཡུལ་གྱི་ང་ཞིག་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་དམ་སྤྲིང་སྤྲིང་བ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང་ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འཆར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་འདི་ལྟ་བུ་བཏགས་བྱུང་སྙམ་པའི་ཕན་འདོགས་ཡུལ་གྱི་ང་ཞིག་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་ལྷང་ལྷང་འཆར་བས། ཚུལ་དེ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་ཞིག་གིས་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་གཞན་རྣམས་བག་ལ་ཞ་བའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཇེ་འཕེལ་ལ་འགྲོ་བཅུག་པའི་མཚམས་ནས། བློ་དེས་ང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཚུལ་ཞིག་བརྟག་དགོས་པས། སེམས་གཅིག་པུ་འདི་གའི་སྟེང་ནས་ངར་འཛིན་པ་དང་། དེའི་འཛིན་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟག་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཞིང་། འཛིན་ཚུལ་གྱི་བློ་ཤུགས་ཆེས་ན་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆ་ཞིག་ནས་མི་གསལ་བ་ཞིག་འོང་བས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན། ཞི་གནས་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་དཔྱད་འཇོག་གི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་གྱི་ཐོག་ཏུ་འདྲིལ་བ་ཞིག་འོང་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་པ་གཏོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚབ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་དེ་འཆར་བཅུག་ནས། སེམས་བྱིངས་པོ་དེ་ལ་གསལ་བའི་ངར་ཆ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་བཞིན་དུ་བློའི་ཟུར་ཞིག་གིས་འཛིན་ཚུལ་དང་གང་དུ་བཟུང་བལྟ་བ་ནི། མི་གཉིས་ལམ་ལ་གཤིབས་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་མིག་དངོས་གཞིས་ལམ་ལ་བལྟ་བ་དང་མིག་ཟུར་གྱིས་གྲོགས་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུངས།

བདག་མེད་དམ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། གང་མེད་རྒྱུའམ། གང་གིས་སྟོང་རྒྱུའི་དགག་བྱ་དེ་བློ་ལ་ལྷག་མེད་དུ་ཁེག་སྟེ། དེ་མེད་པའམ། དེས་སྟོང་པ་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་འཆར་སྣང་དུ་མེད་པར་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་སང་དེ་ཀ་ལ་བློ་ལྷམ་མེར་སྡོད་པའམ། ཐིམ་པ། ཡང་ན་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་ཆེད་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ལ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡུལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་གསོག་པར་འགྱུར་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་བསལ་དགོས། བསལ་སྟངས་ནི། དེའི་བདག་ཏུ་བཟུང་བྱའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པའི་ངེས་པ་རྙེད་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འགག་ཅིང་། འགོག་ཐབས་དེ་མ་གཏོགས་གཞན་མེད། དེས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་བདག་ཅེས་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཞེས་བདག་འཛིན་གྱི་བློའི་འཛིན་ཚུལ་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་སྐབས། བློ་དེ་ལ་ང་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པའི་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་འཆར་འོང་། དེ་འདྲའི་བློ་དེའི་དམིགས་པ་ལ་ང་ཙམ་ཡང་ཡོད་མོད། དེ་བློས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྣང་བ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བར། ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་འཆར། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ལའང་འཛིན་ཚུལ་མཚུངས།

དེ་ལྟར་ཤར་བ་ལྟར་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་དགག་བྱ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད། འདི་ལ་༸རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོས། གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པའི་ཤེས་ངོས་རྨི་ལམ་ཡུལ། །སྒྱུ་མས་བསླད་པས་རྟ་དང་གླང་པོ་སོགས། །སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞི་དེར་དོན་གྱི་ཆོས། །འགའ་ཡང་མེད་པ་བློ་ཡིས་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེས་བློ་ཡི་འཆར་སྒོར་ཕན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟབས་རྒྱུན་དུ་ལུང་དེ་འདྲེན་བཞིན་ཡོད། ལུང་དེས་རྨི་ལམ་དུ་རི་རྭ་བ་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞི་དེར་རྩ་བ་ནས་མེད་ཀྱང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་ལ། ལུང་དེའི་འཕྲོར། དེ་ཕྱིར་བདག་གཞན་འཁོར་བ་མྱང་འདས་སོགས། །ཆོས་ཀུན་བློ་དང་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གདགས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་སྟེང༌། །རང་གི་ཡོད་པ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་མིང་དེ་རྣམས་འཇུག་སའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཟང་ངན་དང༌། འཁོར་འདས། བདག་གཞན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་། ཡོད་ཚུལ་དེ་རང་རྐྱ་བའི་ངོ་བོའམ་ལྟོས་པ་མེད་པ། བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་པས། གདགས་གཞི་རྣམས་ཀྱང༌རང་གི་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་པར་གསུངས། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་རིག་གཉིད་མཐུག་གིས། །སྦགས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དྲུག་ངོར། །གང་སྣང་གཞི་དེར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག །འཆར་ཚུལ་རང་རེའི་བློ་ངན་འདི་ལ་ལྟོས། །ཞེས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པས། མཐར་གཏུགས་ན་མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ཞིག་འོས་མེད་དུ་འཇོག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཐབས་གཞན་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ནའང་། རང་རེའི་བློ་ལ་དེ་འདྲ་མི་འཆར་བར་ཆོས་གང་དང་གང་སྣང་ནའང་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་འཇུག་སའི་ཆོས་ཤིག་གདགས་གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་བློ་ལ་འཆར་བས། དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ལིང་ངེར་ཤར་བ་དེ་དགག་བྱ་ཡིན་པར་གསུངས་ནས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང་། ཡང་། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡི། །ང་སོགས་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་སྡོད་ལུགས་འདི། །དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་བློའི་ངོར། །ལྷག་མ་མེད་པར་ཁེགས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་རྗེ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བཙལ་བའི་ཕྱིར། །མ་རྙེད་པ་ཡིས་ཁེགས་འགྱུར་ལ། །མ་རྙེད་གདགས་གཞི་འགོག་མིན་པས། །རྗེས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལྷག་མར་མཐོང༌། །མིང་ཙམ་དེ་ཡང་བྱ་བྱེད་ཀུན། །བསྙོན་མེད་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིས། །རྗེས་འགྲོ་སྐྱོན་ཡོན་བླང་དོར་ཀུན། །སྤྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག །ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་འཆར་ཡང་། འཆར་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་པར། མིང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས།

ངོས་ནས་ཀྱང་བར་སྐབས་ཤིག་ལ། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བཙལ་བའི་ཕྱིར། །མ་རྙེད་པ་ཡིས་ཁེགས་འགྱུར་ལ། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་འཚོལ་བར་བརྩོན་སྐབས། བུམ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་འཚོལ་བར་ལྷུར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། བུམ་པ་ཁོ་རང་འཚོལ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་དགག་བྱས་དབེན་པའམ་སྟོང་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་གྲབས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དཔྱད་སྐབས་དེ་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་བདག་ཡིན་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ངོས་ནས་བསམ་སྐབས་སྤྱིར་དབུ་མའི་གཞུང་དང་། ལྷག་པར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་བར་སྐབས་ཚིགས་བཅད་ནང༌། ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པའི་གྲོགས། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ངོར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་འཇོག་པ་དཀའ་མོད་ཀྱང༌། །དེ་འདྲ་དབུ་མའི་ལུགས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས། །དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་མཛེས། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་དཀའ་བར་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྱིན་འདུག

དེ་དང་མཚུངས་པར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མིང་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲ་དེས་མིང་མིན་པའི་དོན་ཡོད་པའམ། དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་གཅོད། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་འཇུག་སའི་དོན་བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དེ་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད། མིང་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡོད་པར་ཆ་བཞག་ན་འགྲིག་པ་མ་གཏོགས། གང་དུ་ཡོད་ཅེས་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། མ་རྙེད་པ་དེས་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར། བཙལ་དུས་མི་རྙེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཅེ་ན། བཏགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོད་ལུགས་ཤིག་གཏན་ནས་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་།

འོ་ན་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་དེ་དང་དེ་བཀག་པའི་སྟོང་སང་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གཟུགས་དང་སྒྱུ་མའི་ལྟར་སྣང་གང༌། །རང་རང་བློ་ལ་སྣང་ཙམ་མ་གཏོགས་པར། །དེ་ལས་ལོགས་སུ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མེད་བརྟག །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་བཟུང་དམྱལ་བའི་བར། །སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་རང་རང་སོ་སོ་ཡི། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་མ་གཏོགས། །ཞེས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་དེ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཕྱིན་ཆད་ལ་བློས་བྱས་ཉི་ཚེའི་ལྟ་བར་འགྱུར་བས། དེ་མ་ཡིན་པའི་མཐའ་བྲལ་གྱི་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་དཀའ་ས་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།

དེས་ན་འདི་ཕན་ཆད་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་དེ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལས་གང་གི་སྟེང་དུ་གྲུབ་མ་ངེས་པ་ལ། འདི་ནས་བཟུང་བློ་ཡི་ཟུར་གྱིས་ལེགས་པར་བརྟག་པས་རེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ། དཔེར་ན་དེ་རིང་ང་ཐང་ཆད་སོང༌། དེ་རིང་ང་འགྲོ་དགོས། དེ་རིང་ང་སྡོད་ཀྱིན་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཤད་སྐབས་ང་དེ་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་དང་། ང་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་དེ་ལུས་འདི་ཡིན་ལ་ཁད་པའི་ཚུལ་ཞིག་འཆར་ལ། རེས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་སྟེ། སྐབས་རེ་ང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། ཁ་སང་ང་སེམས་སྐྱོ་པོ་བྱུང་ཡང་། དེ་རིང་ང་སེམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ང་དེ་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་སྙམ་པ། དེ་བཞིན་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གཞན་གང་འདྲ་ཞིག་སྐྱེ་ནའང་ཚོར་བའི་སྟེང་དུ་ང་དེ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུ། རེས་ཕུང་པོ་གཞན་ནམ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་སོགས་འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱུང་བའི་མཐར་བློ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་དགག་བྱ་ངོ་མ་འཆར་བ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་འདི་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ང་ཡི་ལུས་སེམས་དེ་དབང་བསྒྱུར་བྱ་དང་། དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་མཁན་ང་དེ་ངའི་ངོས་ནས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུགས་སེ་བ་གདོད་མ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ཟིན་འོང་བས། དེ་ནི་གནད་དང་པོ་དགག་བྱ་ངེས་པ་ཡིན་པས། འདི་ལ་མྱོང་བ་གཏིང་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་དཔྱོད་དོ། །དེ་ལ་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་དུ། འོན་ཀྱང་བློ་བཟང་ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཡིས། །རྗེས་འབྲང་མཁས་པར་འགྱུར་བ་དུ་མའི་ཚོགས། །རང་མཚན་རང་བཞིན་གྲུབ་དང་བདེན་དངོས་ཞེས། །ཐ་སྙད་ཚིག་གིས་བཅིངས་པའི་དགག་བྱ་དག །རང་ངོར་ཤར་བ་རིགས་པས་བརྟག་པ་ན། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལ་སྦྱོང་བ་པོ་རྣམས་ཆད་མཐའ་ལ་ལྷུང་བའི་དྭོགས་ཀྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྣང་བ་ལ་གཙིགས་སུ་མཛད་པས་དེ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སྐབས་རེ་ཆད་མཐའ་ལ་ལྷུང་བའི་དྭོགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་ནན་པོ་ཞིག་བརྗོད་པ་ན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་རྡོར་གྱིས་ལྟ་མགུར་ཨ་མ་ངོས་འཛིན་ལས། སྣང་བ་ལིང་ལིང་དེ་རང་སོར་བཞག་ནས། །དགག་རྒྱུ་རྭ་ཅན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྣང་སྟེ། །ད་ལྟ་རང་རེ་ཡི་བློ་གསར་འགའ་ཞིག །ཚུགས་ཐུབ་བདེན་གྲུབ་སོགས་བདག་ལ་ཞེན་ནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་མཚན་དང༌། བདེན་གྲུབ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བཅིངས་པའི་དགག་བྱ་དེ། རང་བློས་བཞག་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་རིགས་པས་བཀག་པའི་དོན་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་མཐོང༌ཡང་། དེ་ལྟར་མིན་པར་གསུངས། ཚུལ་འདིར་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རང་རྒྱུད་པའི་དགག་བྱ་འགོག་སྟངས་སུ་འགྱུར་བར་མངོན།

དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ནས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ང་དེ་དང་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ངོས་བཟུང་བ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དཔྱད་པ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་ཤེས་རྙེད་དུ་འགྲོ་ལ། མིན་ན་རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་ཞིག་འགྲོ་བས། ཚིག་གསལ་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང༌། ཞེས་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་སྟེང་དེ་ནས་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡང༌། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཞི་གཅིག་ལ་སོ་སོ་བ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་ལ། འདིར་ང་དང་ཕུང་པོ་ཞེས་གདགས་གཞི་དང་བཏགས་ཆོས་སོ་སོ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་བྱུང་བས། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡི་སྟེང་དུ་ང་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་འདི་ང་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་རྩད་བཅད་པ་ན། སྤྱིར་ཡོད་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་པས། བདེན་པར་གྲུབ་ནའང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པ་ལས་འདའ་ས་མེད་སྟབས་དེ་གཉིས་གང་ཡིན་དཔྱད་ཚེ། ཆོས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དཔེར་བྱས་པས་མཐར་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནས། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ལས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན་པས། སྔར་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་བཏགས་ཆོས་ང་དེ་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་དེ་གནད་གཉིས་པ་འདིའི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་སྔོན་མའི་ངེས་ཤེས་དེས་ཚོ་མ་ཐུབ་པར་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཐེ་ཚོམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ག་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཐེ་ཚོམ་པས་མི་ཆོག་པར་ཐག་གཅོད་དགོས་པས། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ང་དེ་ལུས་སེམས་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་དུ་བརྟགས་པ་ན། ལུས་དང་གཅིག་གམ་སེམས་དང་གཅིག་གང་རུང་ཞིག་ལས་འོས་མ་འདས། ལུས་དང་གཅིག་ན་ངའི་ལུས་ཞེས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་སྨོས་མི་རིགས་པར། ངའི་ང་ཞེས་པའམ་ལུས་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ལ༑ དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད། དེ་ལྟར་བསམ་པ་ན་ངག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་དུ་སོང་བས། ཧ་ཅང་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། འདི་སྙམ་དུ། རྩ་ཤེས་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ། །ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་ང་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པས་ན་དབྱེ་བ་གཏན་མེད་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་གཅིག་པར་འགྱུར། དེས་ན་ཆ་མེད་པ་ལས་འོས་མེད་པས་ཆ་མེད་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ང་ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞིག་དང་། དེའི་བླང་བྱར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་ཏུ་མེད་པས། བདག་གི་ལུས་དང་བདག་གི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ཀྱང་རྡོ་རུས་འཕྲོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ང་དང་ལུས་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་མེར་སྲེག་པའི་ཚེ་ང་ཡང་མེར་སྲེག་དགོས་པའམ། ང་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་དགོས། ཡང་ན་ལུས་དེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་པའི་གནོད་བྱེད་འབབ་པར་བསམ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ལུས་དང་གཅིག་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་དུ་འོང་བས། དེས་ན་སེམས་དང་གཅིག་གམ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ང་གོས་མེད་ན་འཁྱགས་པ་དང་། ཟས་སྐོམ་མེད་ན་ལྟོགས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སེམས་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ང་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཟས་གོས་སོགས་གཟུགས་རགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དགོས་པའི་ཉེས་པ་བསམ་མོ། །འདི་ཙམ་ལས་དང་པོ་བ་ལ་སྐྱོང་བདེ་ཞིང་འཚམས་མོད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཆུན་ན་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་པ་མཐའ་ཆོད་པས། འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་བས་བདག་དེ་དག་ཀྱང་མང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ང་ཡང་ལྔར་འགྲོ་བའམ། ང་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔར་མི་འཐད་པའི་རིགས་པས་བདག་མང་པོར་ཐལ་བའི་གནོད་པ་རྣམས་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་ཤེས་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་ང་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས། དེས་ན་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ང་དང༌། ཚེ་འདིའི་ང་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ལས་མ་འདས་ལ། གཅིག་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པའི་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ང་དུད་འགྲོར་གྱུར་པའི་གླེན་ལྐུགས་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྐྱེ་བ་འདིའི་ང་མིར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་མྱོང་དགོས་ལ། ཚེ་འདིའི་མིའི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་མའི་དུད་འགྲོ་ལ་མྱོང་དགོས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སོགས་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལས། གང་དག་རང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་བ། །དེ་དག་རྒྱུད་གཅིག་གཏོགས་པ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ང་དང་རྗེས་མའི་ང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་གཏན་ནས་འབྲེལ་མེད་པའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས། དེས་ན་བདག་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་འདི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་ཞེས་དྲན་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་མཆོད་སྦྱིན་དུ་སྐྱེས་པ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་ལས་བསགས་པ་ཡང་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ཏེ༑ དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་མཐོའི་རྣམ་སྨིན་རྣམས་གཞན་གྱིས་ལོངས་སྤྱད་ནས་རང་ལ་མྱོང་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་གཉིས་གཞི་ང་ཙམ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་མ་འདུས་པར་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚེ་སྔོན་མ་བསགས་པའི་ལས་དེས་ཚེ་འདིར་ཕན་གནོད་འབྱུང་ན། ལས་མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་པར་འགྲོ་ཞིང་། ཕན་གནོད་མི་འབྱུང་ན། ཚེ་འདིར་དགེ་སྡིག་ལ་སྤང་བླང་བྱས་པར་དགོས་པ་མེད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་ང་ལ་མི་སྨིན་པ་སོགས་བསམས་པས་གནད་གསུམ་པ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས། ང་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐ་དད་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་སྙམ་པ་ན། འཇུག་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་དེ། ཕུང་པོ་མ་ལྡོག་ན་དོན་གཞན་ཞིག་ཏུ་བདག་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་དེ་ལ་འབྲེལ་མེད་ཅིག་དགོས་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནང་ཕན་ཚུན་ནས་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་སོགས་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལྔ་བསལ་བའི་འོག་ཏུ་འདི་ནི་ངའོ་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་དགོས་པ་ལ་ཕྲ་ཞིབ་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་ཡེ་ནས་མི་རྙེད་ལ། མི་རྙེད་པའི་ཚུལ་དེ་ཡང་མི་རྙེད་ཅེས་པའི་ཚིག་སྐམ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་ཟློས་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར། དཔེར་ན་བ་ལང་ལྟ་བུ་ཞིག་བོར་བའི་ཚེ་ལུང་པ་ཆེ་གེ་མོ་འདིའི་ནང་དུ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པར། རང་གིས་ལུང་པ་འདིའི་ཕུ་མདའ་བར་གསུམ་ལ་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་འདིར་ཡང་མཐའ་མ་ཆོད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་ངེས་པ་རྙེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ཅན་ལས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་བདག་མེད་པར་ཡོད་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་སྟོང་ལྟ་བས། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དེ་ཕན་ཆད་དུ་ང་ཞེས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུའམ། ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་དེ་མ་རྙེད་པར་སྟོང་ཆམ་གྱིས་སོང་བ་ན། དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་པོར་རྙེད་པ་ཡིན་གསུངས། དགག་བྱའི་བདག་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་རྐྱ་བ་དེ་བློ་ལ་ངོ་འཕྲོད་པ་བྱུང་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ང་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་། ཐ་དད་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་མ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས། ནམ་ཞིག་དེ་འདྲའི་ང་དེ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བློ་ལ་འཆར་འོང་། འདིར་ཡང་ཐོས་བྱུང་གི་བློས་དང་པོར་རྙེད་པ་དེ། བསམས་བྱུང་གི་བློས་ཉམས་སུ་བླངས་པས། བསྒོམས་བྱུང་གིས་ཐོབ་ཚུལ་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཡང༌། ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྟར་ལྟ་བ་ཕྲ་མོ་རྙེད་པ་དེའོ། །འདིའི་དུས་ཚེ་སྔོན་མ་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་བག་ཆགས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གློ་བུར་དུ་སྟོར་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དང༌། བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནོར་སྟོར་བ་གློ་བུར་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་འཆར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ནི་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་བསྟེན་པ། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་དྲན་ཤེས་རྣམས་འདིར་ཡང་བླངས་ཏེ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ། ལ་ལ་དག་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་ཚར་རེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་མཐར། ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱོང་བ་སོགས་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་ནང་གི་གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་དེ་རྣམས་སྙིང་བསྡུས་སུ་གསུངས་པ་དང༌། ཡང་འགའ་ཞིག་སྔར་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་ལྟ་བ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་བྱུང་ནའང༌། ཞི་གནས་སྐྱོང་ཚུལ་ལས་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་བ་མ་བྱུང་ཞིང༌། དངོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་གནས་པ། ཡང་ན་ལྟ་བའི་སྐབས་ལ་ལྷན་ནེར་བཞག་ན་དེ་ཙམ་སྔ་མ་དེ་ལྟ་བ་སྒོམ་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་། ཕྱི་མ་དེ་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་སྐྱོང་ཚུལ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ལྷག་མཐོང་སྐྱོང་ཚུལ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་དཔྱད་སྒོམ་དགོས་ཤིང་། ཞི་གནས་ལ་འཇོག་སྒོམ་དགོས་པ་ཡིན། ཚུལ་འདི་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་དང་། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་གསལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་བློ་རགས་པ་དེ་ཀའི་སྟེང་ནས་ཡུལ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་སྐབས་དཔྱད་ནས་ངེས་པ་འདྲེན་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མེད་ཅིང་། བློ་ཇེ་ཕྲར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་སྐབས་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པར་བློ་ཇི་ཙམ་ཕྲ་བར་སོང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པར་མངོན། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་ཇེ་ཕྲར་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བློ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་མི་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་དེས་དཔྱད་པ་བྱས་ན་བློ་ཇེ་ཕྲར་འགྲོ་བར་འགོག་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྟ་བ་སྒོམ་སྐབས་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་དཔྱད་སྒོམ་མི་བྱེད། སྤྱིར་བཏང་རྫོགས་ཆེན་དང་ཕྱག་ཆེན་ལྟ་བུའི་གཞུང་མང་པོའི་ནང་ལ་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་བཤད་པ་དེ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། མདོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ལ་དཔྱད་སྒོམ་དགོས་པ་དང་། དཔྱད་སྒོམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་སྐབས་ལྷག་མཐོང་ལ་འཇོག་སྒོམ་འབྱུང་བར་གསུངས། པོ་ཏོ་བའི་བེའུ་བུམ་ལས། ཁ་ཅིག་ཐོས་བསམ་དུས་ན་རིགས་པས། །རང་བཞིན་མེད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ལ། །སྒོམ་དུས་མི་རྟོག་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ཟེར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་མེད་སྟོང་ཉིད། །ལོགས་སུ་བསྒོམས་ཕྱིར་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒོམ་དུས་ཉིད་ནའང༌། །གཅིག་དང་དུ་བྲལ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས། །གང་ལ་གོམས་པས་སོ་སོར་བརྟག་ཅིང༌། །ཅུང་ཟད་མི་རྟོག་ཉིད་དུའང་གནས་བྱ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་ན་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ། །ལྷ་གཅིག་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད་ཅིང༌། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལུགས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས། །ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་ལུགས་ནི་འདི་ཡིན། །དེ་ཡང་གང་ཟག་བདག་མེད་གོམས་པས། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱ༑ ༑ཞེས་སྒོམ་ཆེན་དུ་རློམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ། སྒོམ་པའི་དུས་སུ་མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ཟེར་བ་ནི། གཞི་ལ་སྡོད་དུས་རྟ་ལེགས་པར་གསོས་ནས་བྱེས་ལ་འགྲོ་དུས་རྐང་ཐང་ལ་འགྲོ་ཟེར་བ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པས། ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་གནད་ཅུང་ཟད་མ་གོ་བའི་རང་མཚང་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་རྟོག་པ་དགོས་ཤིང་རྟོག་པ་དགག་ཅེས་པའི་དོན་སྐུ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་གཏོད་པའི་ཡུལ་དེ་ཀ་ལས་གཞན་པའི་རྟོག་པ་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་ཡིན་ཚད་དགག་དགོས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཀ་རྟོག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་བཀག་ན་དམིགས་པ་སྟོར་བར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད། མི་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་གཞིའི་ལོག་རྟོག་དེས་དྲངས་ནས་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་ཡིན་པས་སྒོམ་གྱི་དུས་སུ་མི་བྱེད་སྙམ་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་དོན་མ་གོ་བར་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པ་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བར་གང་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་དཔྱད་སྒོམ་དེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞིག་འོང་ལ། ལྷག་མཐོང་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན་གནས་ཆ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྗེའི་ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་ལས། རྩེ་གཅིག་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པ་ནི། །སྨོས་པར་ཅི་འཚལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་པ་ཡི། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིས་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་ལ། །གཡོ་མེད་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་འོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་པའི་ལག་རྗེས་སུ་གསུངས་ཏེ། ཞི་གནས་བརྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྟོབས་ཆེའོ། །དེ་ཡང་ཞི་གནས་མ་གྲུབ་གོང་དུ་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མར་བྱས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་ནའང་། ཞི་གནས་ཐོབ་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་དཔྱད་དྲགས་པས་གནས་ཆ་ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་པའི་ཉམས་བྱུང་ན་འཇོག་སྒོམ་དང༌། འཇོག་སྒོམ་མང་བས་དཔྱོད་སྙིང་མི་འདོད་པ་བྱུང་ན་དཔྱད་སྒོམ་སྤེལ་མར་བྱ་ཞིང༌། དཔྱོད་པའི་ཚེ་བདག་མེད་པའི་དོན་དང་། འཇོག་པའི་ཚེ་མི་རྟོག་པ་དང་། ལྷ་སྐུ་ལྟ་བུར་འཇོག་པའི་གང་དྲན་དྲན་གྱིས་གོ་མི་ཆོད་པར། དཔྱད་སྒོམ་གྱི་དུས་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་བསམ་པ་དེ། འཇོག་སྒོམ་གྱི་དུས་སུ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པའི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། མི་རྟོག་པ་གང་བྱུང་གིས་མི་ཆོག་སྟེ༑ སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱི༑ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པས་དྲངས་ཏེ་ང་མེད་པར་ལྷང་གིས་ངེས་པ་ན། ངེས་ཤེས་དེ་ཀའི་རྒྱུན་མཐུད་ཅིང་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་ཡང་ཡང་དྲན་ཙམ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཀྱི། ང་སྣང་ཚུལ་ལྟར་མེད་སྙམ་དུ་སྒོམ་པ་དང༌། སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་སྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་འཆད་ལ། མཁས་གྲུབ་ཤེས་རབ་སེངྒེའི་བརྒྱུད་འཛིན་ལ་ལ་ངེས་པ་དྲངས་ཟིན་ནས་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་སྒོམ་པར་བཞེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་མང་དུ་བྱུང་མོད། སྙིང་པོར་དྲིལ་ན་སྔར་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ནས། སྒོམ་པའི་ཚེ་ངའོ་སྙམ་པའི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་དམ་སྤྲིང་སྤྲིང་འཛིན་པའི་བློ་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོའི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ལྷང་གིས་ངེས་བྱུང་བ་ན། དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དངོས་ཡིན་པས་དྲན་པས་མ་བརྗེད་པར་བྱས། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ངར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བཅད་མ་བཅད་ཀྱི་བྱ་ར་བྱེད་ཅིང་། ང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གསལ་འདེབས་དགོས་པ་བྱུང་ན། ཅུང་ཟད་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག དེའི་ཚེ་སྔར་ནས་བདག་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་གོམས་ཆེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་གནས་དགུ་ལྟར་བསྒྲིམས་ཏེ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། ངར་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་མང་བས། དེའི་བར་བར་ལ་ང་བདེན་པར་མེད་སྙམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ལས་མི་འོང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ན་ང་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་བློའི་བར་ཐམས་ཅད་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཡང་ཡང་གཅོད་པས་ཆད་པའི་ཚུལ་དུ་འོང༌། དེ་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་དྲན་འཛིན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་བཟློག་ནུས་པས་ཆད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འོང༌། དེ་ནས་སེམས་གནས་དགུ་པ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར། འབད་རྩོལ་གློད་དེ་སྒོམ་པ་འདི་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་རྗེས་མཐུན་པའམ་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་བར་སྣང་གི་སྐྱ་སེང་སེང་བའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཐོགས་རེག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་བཞག་པ་ལྟར། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་སང་མེད་དགག་ལ། ཆོས་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྐྱོང་ཚུལ་རྣལ་མ་ཡིན་ལ། འདི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་བློ་གཞན་སྐྱེ་རུ་མ་བཅུག་པར། དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་སང་དེ་ཀ་རང་ལ་བློ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞིག་དགོས། ཞི་གནས་ལེགས་པར་འགྲུབ་ནས་སོ་སོར་དཔྱོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་གནས་དྲངས་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའམ་མི་རྟོག་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་ངོས་འཛིན་ནོ། །འོ་ན་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་ཞིང་དཔྱད་པ་དེས་མི་འོང་ངམ་སྙམ་ན། འོད་སྲུང་ལེའུ་ལས། འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་རླུང་གིས་དྲུད་པ་དེ་ལས་མེ་བྱུང་སྟེ། བྱུང་ནས་ཤིང་གཉིས་སྲེག་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུང་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་པས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཤིང་དང་འདྲ་བའི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཕན་ཚུན་དུ་དྲུད་པ་ལྟར་དཔྱད་པས་མེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་ཤིང་མ་ལུས་པ་བསྲེགས་ཏེ་ཤིང་མེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟོག་པར་གསུངས་སོ། །རྟོག་པ་བསྒོམས་ནས་དེའི་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོན་སྐབས་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་བས། མི་རྟོག་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཞིག་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་རྟོག་པ་ཡིན་མི་དགོས། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་མཚམས་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་དེ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་བསྒོམས་པས་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པ་དེ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་དྲངས་པའི་ལུས་སེམས་ལས་རུང་གི་ཤིན་སྦྱངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དངོས་ཐོབ་ཅིང༌། འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དངོས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་ཉ་དང་ཉུང་མ་ཕན་ཚུན་མི་བསྲེ་བར་ལུགས་སྲོལ་གཙང་མ་འཛིན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པར་མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་སྨྲའོ། །ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གྲོགས་བྱས་པའམ། བལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས། ས་དྭགས་སོགས་མཁས་བླུན་མང་པོས། རྟོག་པ་ཡོད་ན་ལྟ་བ་མིན། །ཞེས་ལྟ་བ་སྒོམ་པར་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་མེད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། དགེ་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་གནས་ཆུ་མི་གཡོ་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཉེའུ་ཆུང་འཕར་བ་མི་རིགས་ཞེས་དགག་ཅིང༌། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མང་པོ་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་དེ་ལམ་གྱི་གནད་མཐར་ཐུག་པར་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་སྒྲོག་པར་བྱེད་མོད། མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་མ་རྙེད་བར་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྩི་མ་ཞིག་པའི་ངང་ནས་ལྷག་མཐོང་རྗེས་མཐུན་པའི་དཔྱད་པ་མེད་ན། ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་བའི་ཞི་གནས་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་མང་བས་ལམ་གྱི་ས་ཕྱོད་མི་འོང་ཞིང༌། རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་མགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་། ཞི་ལྷག་གཉིས་སྟོབས་མཚུངས་སུ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མན་ངག་དྲངས་ནས་གསུངས། ཞི་གནས་ཆུ་མི་འགུལ་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཉེའུ་ཆུང་འཁྱུག་པ་དེ་འདྲ་རང་ལུགས་སུ་མི་འདོད་པས། ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་མ་ལངས་པ་ནས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བའི་དཔེར་སོང་ཞིང༌། རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཀྱང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གི་དགོངས་པ་མ་རྙེད་པའི་རི་བོང་ཅལ་འདྲོག་གིས་བསླུས་པར་ཟད་མོད། ལམ་སྒོམ་པའི་ཐོག་མཐའ་བར་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཚུལ་དང་། རྒྱུད་ལ་འཆར་ཚུལ་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེད་པར་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ནི། བྱིས་པ་བཙས་མ་ཐག་པ་དང་། ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ལོན་པ་གཉིས་ལ་ལུས་ཀྱི་ལང་ཚོ་དར་རྒུད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་བས་ལེགས་པར་སོམས་ཤིག དེ་ལྟར་མཉམ་གཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུར། །མཚན་མ་སྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང༌། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དགག་བྱ་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་ངའི་མིང་ཙམ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་བཟང་ངན་གང་ཡོད་པ་དེ་རང་མ་གཏོགས། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་བཟང་པོ་བཟང་ཐལ་དུ་ཤོར་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། ངན་པ་ངན་ཐལ་དུ་ཤོར་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུ་བཟང་པོར་འདུ་ཤེས་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདི་ངན་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་ངེས་པར་དུ་སྐྱེ།

སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་བླང་དོར་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཅས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག དགག་བྱ་མ་ཁེགས་བར་དུ་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བློ་ལ་འཆར་ཚུལ་མེད་པས། མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེག་པའི་མྱོང་བ་ནམ་ཐོན་པ་ན། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཁྲ་ལྷམ་མེར་འཆར་སྐབས་སྔོན་བཞིན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་འཆར་ཡང་། སྣང་བ་འདི་དོན་ལ་མེད་སྙམ་དུ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར། འཆར་ཚུལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ལུགས་འདིའི་འཆར་ཚུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་། རྒན་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཆར་ཚུལ་དེ་ཤེས་དགོས་ཤིང༌། སྔར་གྱི་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་དེ་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་སྣང་བ་བན་བུན་དུ་སོང་བ་དག་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་སྒྱུ་མ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བུམ་འཛིན་ཚད་མ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འཆར་ཚུལ་གྱི་དོན་མི་ཚང་ཞིང་། གང་ཡོད་པར་སྣང་བ་དེའི་ཡོད་ལུགས་རང་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མིན་པར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ། བལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་གོ་བ་རྙེད་ཅིང་། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་རང་བཞིན་ནམ། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། བྱ་བྱེད་དང་། རྒྱུ་འབྲས་མཐའ་དག་འཆོལ་མེད་དུ་འཇོག་ཐུབ་པ་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་དང༌། །སྟོང་པ་ཁས་ལེན་བྲལ་བའི་གོ་བ་གཉིས། །ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ། །ད་དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་མེད། །ཅེས་སྣང་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་སྐབས་སྟོང་པའི་གོ་མི་རྙེད་པ་དང་། སྟོང་པའི་ངེས་པ་འདྲེན་སྐབས་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བའི་གོ་བ་མི་རྙེད་པར། སྣང་སྟོང་གཉིས་པོ་གང་རུང་གཅིག་བསམ་ན་ཅིག་ཤོས་ལྷོད་འགྲོ་བ་བྱུང་ན་ད་དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་དོན་འདི་ལ་དགོངས་སོ།།

འོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཆར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་སྙམ་ན། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་རྟ་གླང་རྟ་གླང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་རྟ་གླང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །འདོད་དང་སྡང་སོགས་སྤོང་བ་ནི། །དེ་དག་ཡུལ་ལ་མ་མཐོང་བས། །ཡིན་གྱི་ཕྱི་ཚུལ་དག་གིས་མིན། །ཞེས་ཚེར་མ་དབྱུང་བ་ལྟ་བུས་མི་ཆོག་པར་གཟུང་བྱའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་ཞིག་དགོས་པས། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་དབང་གིས་མིག་ཤེས་ལ་བསྙོན་མེད་མཐོང་ཡང༌། མཐོང་བ་ལྟར་གྱི་རྟ་གླང་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་ཀྱང་ཤེས་པ་བཞིན། རྟ་དང་གླང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕུགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་མཐུས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་བསྙོན་མེད་དུ་སྣང་ཡང༌། ཁོ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཤེས་དགོས་པས། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སེངྒེ་དེ་དོན་དུ་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་དུ། སེངྒེ་དེས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་གསོད་པ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེས་དཀར་ནག་གི་ལས་གསོག་ཅིང་། རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ནས་འདྲོངས་པ་ནི་ཆོས་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞེས་བདག་གི་བླ་མ་གསུང་ངོ་། །རྟ་གླང་ངོ་མ་དང་། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མཚུངས་ཤིང་། མིང་བརྡས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པའང་མཚུངས་མོད། ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་རྟ་གླང་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་། རྟ་གླང་རྟ་གླང་དུ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནི་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར། སྟོང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྟེན་འབྱུང་འཐད་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་གོ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་དྲངས་ཐུབ་ན། འདིའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ནུས། རྟ་གླང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རིགས་པས་འགོག་པའི་ཚེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་དེར་རྟ་གླང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་མཚུངས་ཤིང༌། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་བལྟོས་ན་རྟ་གླང་ཡང་དག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཞིབ་ཆའི་སྤུ་རིས་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་དཔེར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རྟ་གླང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བསམས་ཏེ། རྟ་གླང་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདྲ་བར་བྱས་ན་འགལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །བཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་དེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་འཕགས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་བདེན་པ་མིན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་བདེན་ཚུལ་གསུངས་པའི་དོན་དང་འགལ་བས་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་འགྲོ་ཞིང༌། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་བླ་མ་ལ་སྣང་ཕྱོགས་ལ་གཙིགས་སུ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་གནད་འདི་འདྲ་མ་གོ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆད་ལྟར་ལྷུང་གིས་དྭོགས་པ་ལ་དགོངས་ལ། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དང་རྩ་འཇུག་གི་ཊཱིཀ་ཆེན་རྣམས་སུ་སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་མང་བས། སྨྲ་བའི་སེངྒེ་སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བས། མ་དག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཚད་གྲུབ་ཏུ། །རིགས་པ་དུ་མས་དཔྱད་ནས་ཁས་ལེན་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འཁྲུལ་གཞི་འདི་འདྲ་ལས་བྱུང་བར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ནི་སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འགལ་བའི་ཁུར་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པའི་དགག་པ་ཡོད་པ་ནས་གཅིག་ཡིན་ནོ།།

སྐབས་འདིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུངས་མི་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་གཞན་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། གཅིག་དུ་བྲལ་དང་། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ལྟ་བུས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་རྙེད་པའི་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྱུང་མི་བསླུ་བའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་འདྲེན་མི་ནུས། རྩ་ཤེ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་དང་། ཡང་། གང་ཞིག་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་འཆར་ཞིང་། སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་དང་། སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་མཐའ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ངེས་པར་བློ་སྦྱོང་དགོས་སོ།།

༈ གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་སྤྱི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་གྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཚང་བ་འདིའི་སྟེང་དུ་ལུས་ཞེས་ཕར་མིང་གིས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ལུས་དེ་དགག་བྱ་ངོས་ཟིན་པའི་གནད། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ལུས་དེ་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཡན་ལག་སོགས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཐག་གཅོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད། གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་ལུས་ཀྱི་མགོ་བོ་དང་རྐང་ལག་ཤ་རུས་པགས་པ་ཞེས་གདགས་གཞི་དང་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སོ་སོ་ཐ་དད་དུ་སོང་བར་ངེས་པས་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད། དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་ན། སྤྱི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ནས་བློས་བསལ་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པས། ཡན་ལག་ལྔ་ཚང་གི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པའི་ལུས་ཙམ་ལས། ཁོ་རང་གིས་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ལུས་མེད་པ་བདེན་པའི་དུ་བྲལ་ངེས་པའི་གནད། དེ་ལ་ངེས་པ་ལྷང་གིས་ཤར་བ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐོག་མར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡན་ལག་ལྔ་ཚང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ལུས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཤིང་གི་རྭ་བ་ན་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱི་ཡལ་ག་ལོ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་དང༌། ཤིང་དེ་བཟོ་བོས་གདུང་འདེགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པའི་སྐབས་གཉིས་ལ་འདི་ནི་ཀ་བའོ་སྙམ་པའི་བློ་འཆར་མཉམ་དགོས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་སྔོན་མར་མིང་མེད་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་ཟླ་བ་རྗེས་མར་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བཏགས་ན། དུས་གཉིས་ཀ་ལ་བྱིས་པ་དེ་མཐོང་བའི་ཚེ་བཀྲ་ཤིས་སོ་སྙམ་པའི་སྣང་བ་འཆར་དགོས་པ་ལ་མི་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཁ་སང་གི་ཤེས་པ་དང་དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་སོགས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་པའི་གདགས་གཞིའི་སྟེང་ནས་བཏགས་པ་དང༌། དུས་ཞེས་པ་ལོ་ཟླ་བ་ཞག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་བཞག་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བུག་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བུག་པ་རེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཆ་ཤས་རེ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་ནམ་མཁར་བཞག་པ་སོགས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཚིག་གསལ་དུ། ཤིང་རྟ་འཚིག་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་འཚིག་པ་དཔེར་མཛད་པ་བཞིན། བདག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་འགྲོ་བས། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཡང༌། བློ་དེས་ཕྱིས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་སྔར་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་ལ་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཁེགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ནུས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མི་དཀའ་ཞིང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང༌། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང༌། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བཤད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་ལྷས། གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང༌། །ཞེས་དངོས་པོ་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པས། གཟུགས་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་སྔར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་སྐབས་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཤར་འོང་བས་ན། གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་ལེན་ལ་དཔེར་བརྗོད་འགའ་ཞིག་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་བཞིན་ནས་བསྒོམ་དགོས་ན་སྒོམ་པ་པོ་ཐོག་མར་འཆི་བ་མེད་པའི་ཚེའི་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་དགོས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཐོས་བསམ་གྱི་ཚེ་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་བྱས་པས་མ་གྲོལ་ན། རེ་དྭོགས་མཛུབ་རྩིས་ཀྱི་གཡེང་བ་བཤོལ་ནས་བེམ་པོ་ཞལ་དྲིལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་ཞུ།

སྨྲས་པ། གཏི་མུག་མུན་པ་མཐུག་པོའི་རབ་རིབ་ཀྱིས། །ལུས་སེམས་ཐག་ཁྲར་འཁྱིལ་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ། །ངའོ་སྙམ་པའི་དུག་སྦྲུལ་འཇིགས་རུང་གིས། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་དངངས་སྐྲག་ཅི་ཡང་མྱོང༌། །ངར་འཛིན་སྒྱུ་མའི་རྟ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱིས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་ཡུལ་ཀུན་དབང་མེད་དུ། །བགྲོད་ནས་རྨི་ལམ་ཡུལ་གྱི་བདེ་སྡུག་ལྟར། །མྱོང་བའི་རང་མཚང་མ་རིག་ཤིན་ཏུ་བླུན། །ཡོད་ཡོད་དམ་དུ་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་ང༌། །ཇི་ཙམ་བཙལ་བས་མ་རྙེད་སྟོང་པའི་གཤིས། །ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་ལྟ་བུའི་རྗེས་མེད་འདིས། །ཆོས་ཀུན་གདོད་ནས་སྟོང་བའི་གནད་ཅིག་རིག །མེད་བཞིན་དམྱལ་བར་སྲེག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །ལྷ་མིའི་འབྱོར་པར་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་སོགས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདིས། །རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་སྣང་བའི་གནད་ཅིག་རྟོགས། །གདོད་ནས་སྟོང་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ༑ ༑འཇོག་ཚུལ་བསྙོན་མེད་ཤེས་པ་དབུ་མའི་ལམ། །ཤེས་རབ་རྣོན་པོའི་མཚོན་ཆ་འཁོར་བའི་ཚེ། །ཉོན་མོངས་བདག་འཛིན་དམ་པོའི་འཆིང་བ་གཅོད། །ཚུལ་འདི་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན་གྱུར་ཀྱང༌། །ད་ལྟའི་བླུན་རྨོངས་བསྟན་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་ཚོའི། །མུན་ནང་འདོམ་པར་འཇལ་བའི་ཉམས་མྱོང་བཞིན། །འོན་ཀྱང་མཚོ་ལྟར་གཏིང་ཟབ་ཟབ་མོའི་གནད། །འཁྲུལ་མེད་སྨྲ་བའི་མགྲིན་པ་གཟེངས་མཐོ་བ། །ཟླ་མེད་ཡོངས་འཛིན་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་དེ། །བསམས་ཀྱིན་ལེགས་བཤད་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

གཞན་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསླབ་ཚུལ།

༈ གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསླབ་པ་ལ་ལྔ་ནི། བསྡུ་བ་བཞིའི་ངོ་བོ། བཞིར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན། བསྡུ་བཞིའི་བྱེད་ལས། འཁོར་སྡུད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ། ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འདི་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་སྙན་སྨྲ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྙན་སྨྲའོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི༑ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང༌། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས། །སྙན་པར་སྨྲ་དང་དོན་སྤྱོད་དང༌། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ཁམས་དང་འཚམ་པར་ཟང་ཟིང་། མི་འཇིགས། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་འཁོར་རྣམས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ནི་བསྡུ་བ་བཞིའི་དང་པོ་མཁོ་བ་སྦྱིན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་དུ་འདུས་པ་དེ་དག་ལ་བཞིན་མདངས་གསལ་ཞིང་འཛུམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་དྲི་བ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་བཟང་པོ་བསྟེན་པས་བསྡུ་བ་གཉིས་པ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། དེ་ཉིད་གང་ལ་མོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ༑ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བག་མེད་ཅན་སོགས་ལའང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འབེལ་གཏམ་སྙན་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་བློ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་མང་བས་གཏན་གྱི་བདེ་བ་བློར་མི་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་ཐར་པའི་ལམ་དང༌། ཐེག་དམན་ཐེག་ཆེན་དུ་བཙན་འཁྲིད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མི་འོས་པས། དཔེར་ན། ཚད་པའི་ནད་ཐང་གིས་སྨིན་པར་མ་བྱས་པར་ག་པུར་གྱི་སྦྱོར་བ་བཏབ་པས་ནད་འཐོར་ཏེ་གནོད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་གདུལ་བྱ་ལ་མི་ཕན་པས། གཏན་གྱི་བདེ་བ་བློར་མི་ཆུད་པའི་ལས་དང་པོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་སྐབས་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པ་ལ་དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་དགོས་ཞེས་པས་མཚོན་པའི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་བར་བྱས་ཏེ། མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཀྲི་བ་ནི་བསྡུ་བ་གསུམ་པ་དོན་སྤྱོད་པ་དང༌། དེ་གཞན་གྱིས་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་ལ་འཇུག་པར་མ་བྱས་ན། ངེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདུལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཁྱོད་རང་དུལ་དགོས་སོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འོང་བས། གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའམ་དམའ་མཐའ་མཚུངས་པ་ཙམ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་བསྡུ་བ་བཞི་པ་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།

རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ།

༈ གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། བསྔོ་སྨོན་གྱི་རྒྱས་འདེབས་པའང་དེར་གཏོགས་མོད། གཙོ་ཆེར་སྔར་གྱི་ཉམས་ལེན་རྡོ་རུས་ཐུག་པར་བྱས་རྗེས་རྒྱུན་དུ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ན༑ སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་དུས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསམ། དེ་རྗེས་ལམ་རིམ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་སྡིག་བཤགས་ཚོགས་བསགས་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ནས། དངོས་གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དམིགས་པ་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།

སྨྲས་པ། སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཕྱིན་དྲུག་ཟབ་དོན་གནད་རིག་ཉམས་བླངས་པས། །རང་དོན་ཐོགས་མེད་གྲུབ་པའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན། །ཉན་རང་ལྟ་བུར་ཞི་བདེའི་དམན་ལམ་དུ། །གོལ་མིན་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་བསྡུ་དངོས་བཞི། །རྣམ་དཀར་འཕྲིན་ལས་ཆད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་བོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །ཐབས་ཤེས་གཤོག་ཟུང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས། །སྲིད་ཞིའི་ནམ་འཕང་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་མཐར། །སྐུ་གསུམ་འཆི་མེད་འདུན་སར་ཡོངས་རྩེན་པས། །སྔོན་མེད་མཁའ་ལྡིང་དབང་པོ་དེང་འདིར་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།

དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་བསགས་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་སྨིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མ་ནོར་བ་ལེགས་པར་སྟོན་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་གདམས་ངག་དམར་འཁྲིད་ལག་ལེན་དུ་སྟོན་པའི་རིམ་པ་བརྒྱུད་ལྡན་དམ་པའི་གསུང་གི་ཉིང་ཁུ་ནི་དེ་ཙམ་མོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྐོང་བ་ལ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱེ་རྒུའི་འདོད་དོན་མ་ལུས་སྐོང་བས་ན། །གདམས་པ་རིན་ཆེན་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་བསྔགས་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ལགས་སོ། །

འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ས་བཅད་ཁོངས་བར་དུ་དགེ་བ་གཞུང་དངོས་ལ་ཞལ་སྐོང་ཅུང་ཟད་ཞུས་ཟིན་ནས། མཐའ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་དོན་ལ་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ།།

སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བསྔོ་བ།

སྨྲས་པ། འདི་སྣང་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་སྐད་ཅིག་གཡོ་ལྡན་འདོད་པའི་རླབས་འཕྲེང་མངོན་པར་འཁྲུག་ལ་སྲེད་པ་ཡིས། །ཕ་མཐའ་ཡོངས་བྲལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་རབ་ལྷུང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་འཇིགས་རུང་ན་ཀྲས་མགྲིན་འཁྱུད་པས། །ཞི་བདེའི་མཆིང་བུ་འཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་གོ་སྐབས་བྲལ་ན་རྙེད་དཀའ་དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག །མངོན་སུམ་ལྟ་ཅི་མིང་ཙམ་ཐོས་པའི་སྐལ་བ་ཆེས་ཕྲ་མ་རིག་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནགས་ཀླུང་སྟུག་པོ་ཚོགས་གཉིས་ཞུགས་ཀྱིས་བསྲེགས་པ་ཡིས། །ཅུང་ཟད་བཟོད་དཀའ་ཉམ་ངའི་གནས་ཀྱི་འབྲོག་དགོན་ལས་ཐར་དམན་ལམ་གཅན་གཟན་འཚེ་བས་དབེན། །མཐོང་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ངལ་གསོའི་ཡུལ་གྱུར་གཞན་ཕན་འཕྲིན་ལས་སྨན་ལྗོངས་སྐྱིད་པའི་དགའ་ཚལ་དུ། །ཉེས་པའི་སྐྱོན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་སངས་རྒྱས་ས་ལ་དགོད་པའི་ཆེད། །གང་དག་གཅིག་མིན་ཀུན་ལ་རྗེས་བརྩེའི་ཞལ་སྒོར་ཚེམས་དཀར་ཆུ་འཛིན་ལང་ལོང་དབུས། །སྲབ་འཇམ་ལྗགས་ཀྱི་གློག་དམར་ལེགས་འཁྱུག་ཐེག་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འབྲུག་སྒྲ་ཆེར་བསྒྲགས་པས། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་མངལ་ཁུར་རབ་འཛིན་སྟོབས་བཅུའི་རྩལ་གྱི་སྒྲོ་གཤོག་རྣམ་བཀྲའི་གདུགས། །ཟླུམ་པོར་བྱས་ཏེ་ཕན་བདེའི་ཟློས་གར་སྒྱུར་མཛད་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཟས་གཙང་སྲས། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་བླ་ན་མེད་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ༑ ༑ཐུགས་གསང་དཔལ་གྱི་བེའུར་ཡོངས་འཁྱིལ་རྒྱལ་ཚབ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་གིས། །ཅི་ཡང་མྱོས་པའི་ལེགས་བཤད་གླུར་ལེན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཤིང་རྟ་ཆེའི། །གྲགས་དཀར་དུ་ཀཱུ་ལ་ཡི་གོས་ཀྱིས་འཕགས་ཡུལ་འཆི་མེད་འདུན་ས་མཛེས། །སྟོང་པའི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །འགག་མེད་འཆར་བའི་སྣང་བ་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་པོ་ཆེ། །ལྷག་བསམ་རླུང་གིས་གངས་ཅན་མཁའ་ལ་འདྲེན་མཛད་ཨ་ཏི་ཤའི། །ལུགས་བཟང་ཚོགས་རྣམས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་རྨོངས་པའི་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །དེའི་ཚུལ་མ་བཟོད་བརྩེ་ཆེན་ཕྱག་སོར་གྱིས། །ལེགས་བཟུང་མཁྱེན་དཔྱོད་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་མཚོན། །རྣོན་པོས་ལོག་རྟོག་འཁྲུལ་པའི་དྲྭ་བ་རྣམས། །གཅོད་མཛད་བློ་གསལ་སྐལ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔྱིད། །ཐུབ་གསུང་མེས་པོའི་ཞལ་སྒོ་ལས་བབས་པའི། །བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆབ། །བཏུངས་པས་དྲང་ངེས་འབྱེད་མཁས་ཙོང་ཁ་པ། །སྔོན་མེད་ཛཧྣུ་ཞེས་ཀུན་གྱིས་གླེང༌། །གང་གི་རིང་ལུགས་འཛིན་འདོད་ཀུན་བཟོད་འདིར། །ཆེས་མང་ལྕི་བའི་རྡུལ་གྱི་འབབ་ལྡན་མས། །ནོར་འཛིན་བཞིན་རས་ཡོངས་སུ་བཀྲུས་བྱས་ཀྱང༌། །ཚུལ་ལྡན་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ཉིན་སྐར་བཞིན། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་ལ་སྤོབས་པའི་མགྲིན་མཐོན་པོ། །མ་སྨད་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དུང༌། །སྐལ་བཟང་རྣ་བར་སྒྲོག་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཚོགས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ངེས་སོ་གཞན་ལས་ཅི༑ ༑ཕྱོགས་རེའི་སྨན་གྱིས་ལ་ལའི་དུག་འགྱུར་བའི། །ཟབ་རློམ་གཞན་གྱིས་འགྲན་མིན་བསྟན་པའི་གནད། །མ་ལུས་ཚང་བས་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཡང་དག་ལམ་དུ་བཀྲི་བའི་དོན་ཆེན་ཡིན། །ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཟབ་བརླིང་མཁའ། །བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་བུག་པར་ཤོང་མིན་ལ༑ ༑ཕན་འདོད་གསར་བསྐྲུན་མཐའ་གཉིས་ལྷུང་བའི་ཆུ། །དབང་པོའི་སྣོད་དུ་མི་ཁེངས་ལ་ལར་འབོ། །ཡང་དག་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལ། །གནད་འགག་མ་ཚང་སྐམ་པོའི་ཡལ་ག་དང༌། །དོན་མེད་ཚིག་གི་ལོ་མའི་ཕང་ཕུང་ཡང༌། །རི་མོའི་མར་མེ་ཇི་བཞིན་གསལ་ཆས་སྟོང༌། །དེ་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀུན་ཚང་ཞིང༌། །རྒྱ་ཆེན་ཚིག་གི་རི་དྭགས་གཟུགས་བྲལ་བའི། །སྔོན་མེད་བསྟན་བཅོས་ཟླ་བ་གསར་པ་འདི། །བདག་བློའི་རྫིང་ལས་སྐྲུན་ནུས་ག་ལ་སྲིད། །འོན་ཏེ་གཞུང་དོན་རྟོགས་དཀའི་གནད་ཀྱི་རྒྱུད། །མང་ཐོས་སོར་མོའི་རྩལ་གྱིས་བཀུག་པའི་མདས། །ཕྲ་ཞིབ་ལེགས་བཤད་རྒྱང་མའི་ཚད་བཞག་ཚེ། །མཁས་རློམ་འཕོང་སྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཁེངས་པ་འཕྲོགས། །ལུང་དོན་རིགས་པས་དཔྱོད་པའི་ཕ་མཐའ་ལ། །གཟིགས་པའི་སྤྱན་གྱི་དཀྱུས་དེ་ཆེས་ཐུང་ཡང༌། །མི་དགེའི་གཏམ་གྱི་གར་སྒྱུར་ལྗགས་ཀྱི་རྩེ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྙེག་རྣམས་ངལ་གསོ་མཛོད། །གུར་ཀུམ་ཚོས་ཀྱིས་བཙོས་པའི་ལྭ་བའི་ཞྭས། །རང་རིགས་བསྟན་པ་ཟིན་ན་ཆེས་ལེགས་ཀྱི། །ཕ་མེས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་ནོར་ཚོགས། །རྣམ་གཡེང་རྐུན་པོར་ཤོར་བའི་ལག་སྟོང་མང༌། །གཏི་མུག་གོམས་པའི་དབང་རྟུལ་ར་གན་ལ། །བསྟན་འཛིན་དམ་པའི་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ཞེས། །མཁས་མང་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོའི་སར་འགྲིམས་ཚེ། །མི་ཤེས་ངན་པའི་རང་མདོག་བསྟན་པས་ནོངས། །ན་ཚོད་ཆེས་ཕྲའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་རྒྱ་ནས། །རྣམ་དཔྱོད་རྩལ་ཀུན་རྫོགས་པར་རབ་དཀའ་མོད། །ལང་ཚོའི་སྒྲོ་གཤོག་རྒྱས་ཀྱང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི། །ནམ་མཁར་འཕུར་ནུས་མིན་པའི་བྱ་དེས་ཅི། །ཁོ་བོ་མ་བསླབས་མཁྱེན་པའི་སྙན་གྲགས་ཀྱི། །ཅལ་སྒྲོག་མང་པོའི་ཡིད་དབང་མ་འཕྲོགས་ཀྱང༌། །ཕོངས་པའི་ནོར་བཞིན་འབད་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡི། །ལྔ་རིག་ཕྱོགས་ཙམ་ཤེས་འདིས་གཟེངས་སུ་མཐོ། །མཛད་མཆོག་གསུང་གི་སྙིང་པོ་དཀའ་བའི་མདུད། །རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་བསོད་ནམས་སུ་ཝརྞའི། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་འབར་བས་མི་འཇིགས་བཞིའི། །བང་རིམ་རྩེ་མོའི་ཁང་པར་བགྲོད་གྱུར་ཅིག །ཞྭ་སེར་མནབས་པའི་ལུགས་འཛིན་སྐྱོང་བའི་ལྷ། །ཕྱག་དྲུག་ལས་གཤིན་ལྷ་ཆེན་མིག་གི་མེས། །འདོད་ལྷ་སྡེ་བཅས་སྲེག་དང་ཆབས་ཅིག་པར། །ལུང་རྟོགས་བ་དན་སྲིད་རྩེར་སྒྲེང་གྱུར་ཅིག །རང་བློའི་དྲོད་ཀྱིས་འཁྲིད་གཞུང་གསེར་སྒོང་དག །སྨིན་པའི་འབྲས་བཟང་སྐུ་བཞིའི་ཞལ་སྒོ་ཅན། །མི་ཟད་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་བྱེད་པ་པོ༑ ༑ཀུན་མཁྱེན་མེས་པོར་འགྲོ་རྣམས་གྱུར་ཅིག་གུ །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འཁྲིད་གཞུང་སྤྱན་སྔ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ་སོགས་འགའ་ཞིག་སྣང་བ་སྟོད་ཆ་རྣམས་བཤད་ཡམས་སུ་སོང་བས་དམིགས་པའི་ཐོག་ཏུ་མི་འདྲིལ་ལ། སྨད་ཆ་རྣམས་ཧ་ཅང་བསྡུས་པས་གང་ཟག་ལས་དང་པོ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་ཞིང༌། བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་ལ་བལྟ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་མཚོ་འགྲམ་དུ་བ་ཚྭའི་ཁྲོན་པའི་དཔེར་སོང་མོད། བརྒྱུད་པའི་བཀའ་སྲོལ་འདི་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡན་ཆོད་དུ་ལམ་རིམ་གཉིས་དང༌། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ཞལ་ལུང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལས། ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ལ་བརྟེན་གྱི་སྒྲོས་མི་འདུག་ཅིང༌། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ་གཞོན་ནུ་ཆོས་དཔལ་བཟང་པོ་ཡན་ཆོད་དུ་བདུད་རྩི་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ལ་རྩ་བར་མཛད། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་གནང་བ་ལས་ཁྲིད་ཡིག་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་མེད་ཀྱང༌། ཡུལ་ཉང་སྟོད་དཔལ་འཁོར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་སྡེ་རི་ཁྲོད་དགའ་ལྡན་གྱི་སློབ་དཔོན་པ་ཨེ་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུར་སྐྱེས་པའི་མདོ་སྔགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་བྱམས་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་ཟླ་བ་ཕྱེད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉམས་འཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་སུ་མནོས་ཏེ། ཁྲིད་དམིགས་ཡི་གེར་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྤྱིར་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱི་རིགས་བརྒྱུད་ལྡན་བླ་མའི་ཞལ་སྒོ་ལས་ཉེ་བར་མནོས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། བཀླགས་ལུང་དང་དཔེ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བརྒྱུད་པ་མེད་པས་རང་གཞན་ལ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད། ཆོས་ལ་དབང་ཟ་བའི་སྐྱེ་བོ་སྙིང་ཁམས་ཅན་འདྲས་རང་གིས་ཉམས་འཁྲིད་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་འཆད་པ། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཉམས་ལེན་མེད་པར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བུམ་སྟོང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྱོ་བར་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་དམན་པའི་དུས་ཚོད་འདིར། ལག་ལེན་དམར་འཁྲིད་དུ་གསལ་བར་ཡི་གེར་འབྲི་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྒྱུན་ལ་མི་ཕན་པར་འདུག་ནའང༌། སྙིགས་མར་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་རྒུ་བློ་གྲོས་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མའི་གསུང་སྒྲོས་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཟིན་པར་ལོག་བཤད་ཀྱི་ཉེས་པའང་འབྱུང་བས། གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པའང་སྲིད་སྙམ་པའི་བློས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་གཞུང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ༸རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྩོད་དུས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ཕ་བོང་ཁ་པ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མ་མེད་པ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་དྲིན་ལས་ལེགས་པར་ཐོས་ཤིང་། (༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་སློབ་འཁྲིད་མཛད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་འཛིན་)སྨྲ་མཁས་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་བའི་དྲུང་དུ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆེན་མོ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པའི་གཟབ་བཤད་ལན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མནོས་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས། ཆོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་སྤོབས་པའི་མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་འདེགས་ནུས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཟ་ཧོར་གྱི་བནྡེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེ། མིང་གཞན་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འབོད་པས། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བི་ལམ་བྷ་ཞེས་ཕྱོགས་འདིར་རྣམ་འཕྱང་དུ་འབོད་ཅིང༌། འཇམ་དབྱངས་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཝུ་ཟུའི་ཞེས་པ་ས་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཤྲ་བ་ཎར་གྲགས་པ་བྱ་སྤོའི་ཟླ་བ། རྒྱ་ནག་པ་ཆིའ་ཡོལ་ཞེས་ཧོར་ཟླ་བདུན་པ། དུས་འཁོར་བའི་མུན་པའི་མུན་པ་གསལ་བ་འབྲིང་པོའི་དགའ་བ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱངས་ཨཱ་ལ། གསལ་བྱེད་མཱ་ལ། དབྱངས་འཆར་བའི་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་བ་གཉིས་པ༑ དབྱངས་ཨཱ། གསལ་བྱེད་ཆ། ན་ཚོད་བྱིས་པ། ཁམས་ས། འདོད་ཡོན་དྲི། ཉི་མ་མེ་བཞིའི་འགྲུབ་སྦྱོར་གྱི་ཏཏྐལ་སེངྒེའི་དུས་སྦྱོར་ལ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་ཚལ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པ་སུ་བྷཱི་ཤཱ་ས་ནཱ་ནཱ་བ་སནྟེ་ཥཱུ་ད་ཡནྟུ།

མཇུག་བྱང་།

དེ་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། ཚན་རིག ཆོས་ཚུལ་བཅས་གསུམ་གྱིས་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་པར་མཛད་དེ། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་མཐུན་ཆའི་ཐབས་ལམ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་དོན་ལེགས་ཚོགས་ཇི་ལྟར་སྤེལ་འོས་ངོ་སྤྲོད་འབྲེལ་ཡོད་སྤྱི་བཤད་དང་། རང་གཞན་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་སྨན་པའི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་ལམ་རིམ་བཅས། 《 ༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་རྒུའི་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་》 གླེགས་བམ་སྟོད་སྨད་གཉིས་པོ་འདི་ནི། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཀུན་གྱི་གཞི་རྩ། ས་སྟེང་༸རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་པ་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་འདྲེན་པ། ཆོས་ལུགས་དང་། ལྟ་གྲུབ། ཆབ་སྲིད་འདྲ་མིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་དང་། མགོན་སྐྱབས། ལམ་སྟོན་ས་མཁན་མཆོག་ཏུ་མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་པད་དཀར་འཆང་བའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ། དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཞེས་སྲིད་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་སྙན་པ་ཆེས་ཆེར་མཐོ་བའི་བཀའ་དྲིན་གསུམ་ལྡན་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་གང་དེས། རིང་མོའི་དུས་ནས་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་སྨན་གྱི་ཐུགས་འགན་ཆེན་པོ་གསུམ་བཞེས་པའི། དང་པོ། མགོན་པོ་གང་ཉིད་མིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཐབས་དང་། གཉིས་པ། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་མཐུན་འབྲེལ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས། གསུམ་པ། མགོན་པོ་གང་ཉིད་བོད་མི་ཡིན་པ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་ཡོད་པ༑ ལྷག་པར་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་ཆེན་པོས་རེ་བའི་མིག་འབུར་གཏོད་ཡུལ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་བཞེས་ཐོག བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཐུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཀུན་ལ་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ཁྱབ་སྤེལ་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་སྙིང་པོ་དང་། དགོངས་པའི་གྲུབ་ཆ་རྣམས་ནི་《 ༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་》 གླེགས་བམ་དང་པོ་འདིར་བསྡུས་ཤིང་།

བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་པའི་ལོ་རབས་བཞི་བཅུ་པའི་ (༡༠༤༠) ནང་རྒྱ་གར་ནས་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ (༩༨༡་་་༡༠༥༤) ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཡུལ་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་གསུམ་བཞུགས་རིང་《 བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་》 ཞེས་པ་སྐབས་དེའི་གདུལ་བྱ་བོད་མི་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས། ཕྱི་ནང་གི་གནས་བབས་དང་། དགོས་མཁོར་འཚམས་པ་ཞིག་མཛད་དེ། “ལམ་རིམ་”དུ་གྲགས་པའི་གདམས་ངག་ཀུན་གྱི་ཕྱི་མོར་གྱུར་པ་དེ་ལ། གངས་ལྗོངས་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་མཁས་པས་ལམ་རིམ་གྱི་ལེགས་བཤད་དུ་མ་རིམ་སྤེལ་གནང་བའི་ནང་ནས། སྐབས་འདིར་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་《 བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་》 ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་རབ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་ཉིད་ལ། མཆན་འགྲེལ་ཞལ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་མཛད་པ་ནི། 《 ༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་》 གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ཡིན།

༸གོང་ས་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་ནས་ད་ཕན་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཡང་འཕགས་ཡུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་སོགས་དཔལ་ནཱ་ལནྡཱའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེའི་བཞེད་སྲོལ་ནང་བྱན་ཆུད་པར་མཛད་དེ། ཐུབ་པའི་བཞེད་དགོངས་སྙིང་པོ་༸རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་ཡོངས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ། ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བདེ་འཛད་མེད་དུ་འཇོ་བའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཐུགས་སྦྱོང་བ་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་བཟུང་ནས། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་ངེས་པའི་གདེང་དྲོད་མངའ་བ་མ་ཟད།

ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མཁས་པ་རྣམས་དང་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་མཛད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་འདི་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ། མཐར་གཏུགས་ན་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རང་དབང་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སླར་ཡང་ཐུགས་ངེས་གཏིང་ཟབ་འདྲོངས་པའི་མྱོང་བ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་རེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་འདིར་༸རྒྱལ་བའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མ་ལུས་པ་ཚང་ཞིང་། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཆོས་དང་། ལྷག་པར་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་འདིའི་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བདུན་ཅུར་འཕྲལ་ཡུན་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ལྡན་ཞིང་། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བར་གཟིགས་ནས། ཡངས་པའི་ས་ཆེན་ཁྱོན་འདིའི་ཡུལ་ཁག་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རུས་དང་། ཤ་མདོག མོས་ཁམས་མི་འདྲ་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་དུ་མར་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་གཞན་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་ཇི་ལྟར་འོས་ཚུལ་ནན་གྱིས་གདམས་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་ཡོངས་སུ་བསྐུལ་ཕྱིར། མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་རིང་སའི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་གླིང་ཆེན་ཁག་ལྔའི་ཡུལ་ཁག་དུ་མར་ལན་མང་དངོས་སུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ། མི་རིགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས། ལྟ་གྲུབ། ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་སྐྱེ་བོའི་འདུ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། ཞི་བསིལ་གཏན་བདེའི་དཔལ་ཡོན་འགྱེད་པའི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་ཡང་ཡང་བགྲོ་གླེང་དང་། གསུང་བཤད། ལམ་སྟོན། གསུང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་དུ་མས་ལེགས་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ་བའི་གོ་སྐབས་བར་མཚམས་མེད་པར་བདག་གིར་བཞེས་ཤིང་། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་དུ་མ་ཞིག་ལས་ཤེས་ཡོན་གསར་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་དེ། འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་རིང་དེར་མཁྱེན་ལྡན་མཆོག་དམན་དུ་མ་ཞིག་དང་ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལམ་ནས། འགྲོ་བ་མིའི་རེ་འདུན་དང་། བློའི་འཁྱེར་སོ་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ལེགས་ཆ་དང་། ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བསྟར་ཆགས་བསྐྱངས་ཤིང་། གནའ་དེང་གི་ཤེས་ཡོན་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཡིག་འཇོག་རྒྱ་ཆེ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་དང་། སྐྱོང་བའི་ཁོངས་སུ། ད་ལམ་《 ༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་》 གླེགས་བམ་སྟོད་སྨད་འདི་གཉིས་སྤེལ་གནང་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བའི་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་བས་འཕྲལ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས། སྟོན་མཆོག་གང་དེས་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་ནས་བསྟན་པའི་བདེན་དོན་དེ་བཞིན་བརྒྱ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཡང་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་འཚམས་པའི་བརྗོད་བྱ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཉིད། དེང་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་མཐུན་པའི་རྗོད་བྱེད་དྲང་ངེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཆོད་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ལམ་ནས་གསལ་བར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན།

བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཕྱོགས་དང་། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་འཆད་ཚུལ་སྐོར་ལ། རྒྱུན་དུ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའི་ཕེབས་སྒོར། སྔོན་གྱི་ལམ་རིམ་སོགས་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་བབས་གཞིར་བཟུང་གི་ཁྲིད་སྲོལ་སྐབས་སུ། ཐོས་བསམ་བྱེད་པོ་དེ་རྣམས་ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་རྐྱང་མ་ཟད། བོད་མི་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་འཆད་ཉན་བྱེད་པོ་གཉིས་ཀ་ཕལ་ཆེར་རབ་བྱུང་ཕའི་རྟེན་ཅན་ཤས་ཆེ་བས། དཔེ་དོན་གང་གི་སྐབས་སུའང་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་ཁོར་ཡུག་ནང་དུ་གནས་པའི་རབ་བྱུང་ཕའི་མྱོང་ཚོར་གཞིར་བཞག་གི་འགྲོས་ཀྱིས་རྩོམ་ཚུལ་ཞར་བྱུང་ཚུན་ཆད་ལའང་མངོན་གསལ་དུ་ཐོན་ལ། དེ་རྣམས་གངས་རིའི་ཁྲོད་དེར་འདས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཟད། སྔོན་རབས་ཀྱི་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་དང་འཚམས་པའི་དགོས་པ་དེང་དུས་དང་མི་འདྲ་བར་ཡོད་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པའི་ངོས་འཛིན་དང་། གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོ་ཞུ་བར་འོས་ཤིང་། ད་ཆ་སའི་ཁྱོན་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འགྲུལ་འབྲེལ་ལམ་བདེ་བས། “འཇིག་རྟེན་ཆུང་དུ་སོང་བའི་”ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན། གླིང་ཆེན་ལྔའི་མི་སྣ་གྲངས་ལས་འདས་པས་བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ནས་འབྱུང་བའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། ཆོས་ཚུལ། རིག་གཞུང་བཅས་པར་དོ་སྣང་དང་། ཞིབ་འཇུག དགའ་མོས། དད་བརྩོན་ཅི་ཡང་བྱེད་སྟབས་བདེ་བར་སོང་ཞིང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་མུས་ཡིན་སྟབས། ནང་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་བསླབ་བྱའི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དུས་སྐྱེ་བོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་འཚམས་པའི་གོ་བ་ལེན་ཕྱོགས་དང་། བླང་དོར་མི་ནོར་བའི་ཆེད་དུ་རང་གཞན་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་བོ་དུ་མར་འདི་ཕྱི་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ལ་སྨན་པའི་སྐྱེས་བཟང་འབུལ་བའི་གོ་སྐབས་བདག་གིར་བླང་དགོས་པ་ནི། རང་རེ་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་སོགས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་ཁུར་དུ་བབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ཡིན་གསུངས་ཤིང་།

ལྷག་པར་བགྲོ་གླེང་འགྲེལ་བརྗོད་འཆད་སྤེལ་གང་ཞིག་བྱེད་སྐབས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་གྱིས་མི་རིགས་ཚང་མར་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར། ཁོར་ཡུག སྤྱི་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་བབས་རྒྱབ་ལྗོངས་གཅིག་གྱུར་ཡོད་ཤག་ལྟ་བུའི་ཀུན་སློང་ཁྱེར་ཏེ། མི་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་སྔོན་གྱི་རང་རེའི་འདས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོ་ནར་འབྲེལ་བའི་བོད་མིའི་སྡེ་ཚན་བྱེ་བྲག་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་འཆད་ཚུལ་དང་། དཔེར་མཚོན་སོར་བཞག་ཐོག་ནས། མི་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་རྗེས་ཀྱི་དེང་གི་དུས་རབས་འདིའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་རིགས་ཡོངས་ལ་རྒྱས་འགེབས་བྱས་ན་ཁྱབ་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་། སྐབས་དོན་མི་འཚམས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ལ་བརྟེན། དེང་སྐབས་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལུགས་དང་། གནོན་ཤུགས་སོགས་ཀྱི་འོག་ནས་མཛུབ་མོ་གར་བསྟན་ཤར་ལ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པར། རང་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་གྲུབ་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དུས་རབས་ཡིན་པས། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཕེལ་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་དང་། རིགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ལའང་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པའི་ཁར། ད་དུང་ཇི་མི་སྙམ་པར་རྒོལ་བའི་རང་ཤེད་ལྟ་བུས་གཞན་ངོར་འདོད་པར་བབས་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འདི་རང་ཡིན་ཚུལ་ཁ་ཁྱེར་ཐོག་ནས་སྔར་ཡོད་སྲོལ་རྒྱུན་ཁོ་ནར་ཞེན་པ་མཁྲེགས་འཛིན་གྱིས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་བྱ་བར་ཞུགས་ན། ༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་ཞུགས་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་གཞན་དོན་ལྷུར་ལེན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་དང་། དམ་བཅའང་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་དྭང་དུ་ལེན་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་རང་འགྲོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཅིང་། བསྲེག་བཏུབ་ཕེར་བའི་སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་འདི་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་བཅས་པར་སྐུར་འདེབས་ལོག་ལྟའི་གཞི་རྩ་ཅི་འགྱུར་ཆ་མི་འཚལ་བའི་སྟབས་ཀྱིས། ད་དུང་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་། རིག་གཞུང་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགོག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཏེ། བསྟན་ལར་དགུང་དུ་འདེགས་པའི་དཔུང་པ་བརྟན་པོའི་ཚབ་ལ། ཐུར་དུ་རྦད་པའི་རྦབ་རྡོར་འགྱུར་སྲིད་པས། དོན་དང་མཐུན་ཞིང་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལ་འཚམས་པའི་འཆད་ཐབས་རྣ་བར་འཇེབས་པ་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཡང་ཡང་ཕེབས་མུས་ཀུན་གསལ་ལྟར། ད་ལམ་འདིར་ཡང་འཆད་ཚུལ་སྔར་སྲོལ་གྱི་འགྲོས་ཙམ་མིན་པར། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ལུགས་དང་། ལྷག་པར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་ཅིང་། དད་གུས་ཐོག་ནས་བསྟན་འདིར་ཞུགས་པའི་ཕྱི་བོད་མི་རིགས་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ། གྲྭ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། དེ་བཞིན་ཆོས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ། ཆབ་སྲིད་དང་། ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་འཛིན་མཁན་དུ་མའི་གནས་བབས་སྤྱན་འོག་ཏུ་ཚུད་པར་མཛད་དེ། རིས་མེད་འགྲོ་བའི་མོས་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་བཞིན། དངོས་ཐོག་བདེན་དོན་འཚོལ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་ཐུགས་གལ་ཆེན་པོར་གཟིགས་ནས། ལྟ་གྲུབ་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡོན་དང་། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེན་གཉིས་ཀའི་སྙིང་པོ་ཕྱོགས་བསྡུས་གནའ་དེང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལུགས་སུ་བསྩལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ནི། བདག་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་བཞིན་པ་ལྟར་ཡིན།

དེ་ལྟ་བུའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་བཟང་པོའི་ཆ་ཤས་ཁོངས་སུ་བཞུགས་པའི་《 ༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་》 འདི་ནི། “༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པའི་ལམ་རིམ་”ཞེས་པ་ཞིག་ལྗགས་རྩོམ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་ཐོག་མའི་བཞེད་དགོངས་སྒྲུབ་ཕྱིར་བཀའ་འབྲེལ་ཟིན་བྲིས་ཆ་ཚང་མཚན་འཁོད་མཛད་བྱང་དང་བཅས་པ་འགོད་འབུལ་སྤྱན་ཞིབ་སྔ་རྗེས་ནན་ཏན་ཐོག་ནས་སྣོན་འཕྲི་འོས་རིགས་བཀའ་སློབ་གཞིར་བཟུང་ཞུས་པའི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སོའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། བར་ལམ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཆོས་ཁག་རྣམས་གཞན་ནས་ཡིག་འབེབས་དཔར་ཐོན་འོང་མུས་རྣམས་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ལྟ་བུར་ད་ལམ་གླེགས་བམ་འདི་གཉིས་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཐོག་མིན་པར་གུས་པའི་མིང་ཐོག་འདོན་རྒྱུ་བབས་འོས་དགེ་མཚན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ནན་ཕེབས་པར་ཨ་འཐས་ཞུ་ཡུལ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་རུང་། ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོས་རལ་པ་གསིག་སྟེ་སེངྒེའི་གཡུ་རལ་ངོམ་པར་བརྫུ་བ་ག་ལ་འོང་།

ལེགས་བཤད་འདི་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གདམས་ངག་དྲི་མ་མེད་པ་རྨང་གཞིར་བཟུང་སྟེ། གསུང་གི་འགྲོས་ཀྱང་བྱིན་རླབས་གཟི་འོད་འབར་བའི་གྲྭ་མི་ཉམས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གོང་འོག་བཅོས་སྒྲིག་དང་། མཚམས་སྦྱོར་སྣོན་འཇུག་ཞུ་འོས་ཕེབས་རིགས་དགོངས་པའི་རྒྱ་ལས་མ་ཡོལ་བར་ཞལ་སྐོང་གསལ་བར་ཞུས་པ་འབའ་ཞིག་ལས། རང་བཟོའི་དྲི་མས་བསླད་པ་གཏན་ནས་མེད་ཚུལ་གོང་གསལ་སྡུད་སྒྲིག་པའི་གཏམ་དུའང་བཀོད་ཟིན་ལྟར། ༸རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། ༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། ༸རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས། རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་འདི་བཞིན་རྩིས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་གླེགས་བམ་ཟུང་དུ་བསྡུ་བའི་ཡིག་འབྲིའི་ཞབས་འདེགས་ལ་བརྩོན་པའི་སྐལ་བཟང་ཐོབ་པ་པོ་ནི། མགོན་པོ་གང་དེའི་གསང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་བརྟན་པོ་ཐོབ་ཅིང་། རིང་ནས་མཉེས་བཞིན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སློབ་བུའི་ཐ་ཤལ་གུས་པ་བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་གྲགས་པས། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༣ རབ་གནས་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ཟླ་བ་ ༢ ཚེས་ ༧ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ བཟང་པོར་སྲི་ཞུའི་མཇུག་གྲུབ་པར་ཞུས་པའི་དགེ་བས་ཆོས་སྲིད་ལྟ་གྲུབ་ཅི་རིགས་པ་འཆང་མིན་གྱི་རིས་མེད་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཞི་བསིལ་ཕན་བདེའི་དཔལ་ཡོན་འཇོ་བའི་སྦྱིན་པ་དམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་སོགས་དད་ལྡན་མཐའ་དག་སྐྱེ་ཀུན་དྲིན་ཅན་བླ་མ་མཆོག་དང་འབྲལ་མེད་ཐུགས་ཀྱིས་དགྱེས་བཞིན་འཚོ་བའི་དགའ་སྟོན་བཟང་པོས་གཏན་བདེའི་ས་ལ་རེག་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ་བའི་སྨོན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་གྱིས་མཐའ་བརྟན་པར་བགྱིས་པ་ལགས་སོ།། ༎

པར་བྱང་སྨོན་ཚིག

༄༅།། ཨོཾསྭསྟི། མཐའ་བྲལ་མཁྱེན་པའི་ལྷ་ལམ་ཡངས་པའི་ངོགས།། མཐའ་བྲལ་རྗེས་བརྩེའི་ཆུ་འཛིན་སྟུག་པོ་ལས།། མཐའ་བྲལ་རྟེན་འབྱུང་གཏམ་གྱི་སྦྲང་ཆར་འབུམ།། མཐའ་བྲལ་འགྲོ་བའི་ཞིང་སར་འབེབས་དེས་སྐྱོངས།། ཆོས་ཕུང་ཀུན་གྱི་ཡང་སྙིང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ།། དངོས་དང་སྦས་དོན་ཟབ་རྒྱས་བརྗོད་བྱའི་གནད།། ཇི་བཞིན་འགྲེལ་མཛད་ལུང་ཟིན་ཤིང་རྟ་ཆེ།། ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་མཆོད།། རབ་འབྱམས་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན།། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད།། གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་ཆེས་ཆེར་གསལ་མཛད་པའི།། བཀའ་གདམས་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་ལ་དད་ཕྱག་བརྩེགས།། ཆེ་བ་བཞི་ལྡན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ནི།། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་མཆོག །ཚིག་ཉུང་དོན་འདྲིལ་རྒྱུད་ཐོག་འགེལ་བདེ་བ།། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་དྲོན་མོ་འདི་ཀོ་རྨད།། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གདམས་པའི་གཏེར་ཆེན་མཛོད།། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བ་ལས།། སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་རིན་བྲལ་དབྱིག་གི་ཚོགས།། སྙིགས་དུས་སྐྱེ་རྒུའི་ཉེར་འཚོར་ཐང་མར་བརྡལ།། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་མེད་ཀྱིས།། མ་ཁྱབ་པ་འམ་ཉམས་པའི་ཕྱོགས་གང་དེར།། ཤུགས་དྲག་བརྩེ་བས་བསྐྱོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས།། གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བ་ཡི།། རྣམ་དག་སྨོན་ལམ་མཆོག་དེའི་མཐུ་གྲུབ་པས།། བསིལ་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་ལྷུན་པོ་དུས་ངན་མཚོར།། བྱིང་ཚེ་བཤད་སྒྲུབ་ལུས་སྟོབས་ཀྱིས་བཏེག་པའི།། ཁྱབ་འཇུག་རུས་སྦལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བརྗིད།། དྲི་མེད་རྒྱལ་བསྟན་གངྒཱའི་ཀླུང་ཆེན་པོ།། འཕགས་ཡུལ་མཁས་གྲུབ་དབང་ཕྱུག་རལ་ཀླུང་ནས།། ལེགས་འབབ་གངས་ལྗོངས་ཇཧྣུའི་མགྲིན་བསྐྱིལ་བ།། ས་ཆེན་སྐྱེ་འགྲོའི་ཉེར་འཚོར་སླར་ཡང་སྐྱུག ། རྡུལ་སྙེད་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་འཕྲིན་ལས་ཀུན།། གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་པའི་གསུང་གསང་མི་ཟད་མཛོད།། གྲངས་མེད་རྒྱལ་བས་མ་ཐུལ་སྙིགས་དུས་འགྲོར།། སྦྱིན་པའི་གྲགས་སྙན་སྲིད་ཞིའི་ཕ་མཐར་རྩེན།། སྲོལ་རྒྱུན་ལེགས་བྱང་ཡུག་གཅིག་གིས།། ཁྱབ་པའི་གནའ་བོའི་གངས་ཅན་པ།། མ་བསླབ་ཡིག་དྲུག་ཆོས་དབྱངས་ཅན།། དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཀྲི་བའི་ཚུལ།། གཅིག་ལྷག་ཉི་ཤུའི་དུས་ཀྱི་སྤྲིན།། རྣམ་མང་རྟོག་པའི་ཆུ་རིས་ཅན།། འདོད་པའི་རླུང་གིས་གཡོ་དག་གི། དོན་དུ་འགྱུར་དཀར་ལེགས་གཟིགས་ནས།། དེང་རབས་གོང་མའི་དཔལ་ཡོན་གྱིས།། བཅིངས་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་སླད།། ད་ལྟའི་དངོས་དོན་དང་སྦྱར་བའི།། སྔོན་མེད་འཆད་ཚུལ་གསར་པ་སྤེལ།། གཞི་དང་ལྟ་གྲུབ་ལམ་གྱི་ཆོས།། གཞུང་དོན་རྣམ་གསུམ་དང་པོ་གཉིས།། རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་འཛིན་པ་དང་།། ཆོས་མེད་པས་ཀྱང་སྦྱང་བྱར་བཞེད།། དེ་སླད་རྣམ་མང་ཤེས་བྱའི་ཚུལ།། རྒྱ་ཆེན་འགྲོ་ཁམས་དང་འཚམས་པར།། རྟོན་བཞིའི་ཚད་མས་ལེགས་བཀྲལ་བར།། ཉན་བསམ་སྒོམ་པའི་སྲོལ་བཟང་ཕྱེ།། རིག་བྱེད་གྲངས་ཀྱི་རིགས་པའི་མེས།། ཡོངས་སྦྱངས་ལེགས་བཤད་སུཝརྞ།། དེང་རབས་སྐྱེ་རྒུའི་རྣ་རྒྱན་དུ།། དུས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐྲུན།། དེ་ཡི་ངོ་མཚར་བརྗོད་པ་ལ།། མཚོ་བྱུང་མགྲིན་པའང་ངལ་བའི་ཚུལ།། རྒྱུད་མང་སོར་མོས་བཀྲོལ་བའི་གདངས།། སྙན་པོས་མི་མངོན་དབྱིངས་སུ་སྦས།། ཀླུ་སྒྲུབ་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་ལ།། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ལྷས།། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་བརྒྱ་ཡིས།། གབ་པ་བཀྲལ་ཞིང་མ་ཚང་བསྐངས།། དེ་བཞིན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ལུང་གི། ཟབ་བརླིང་རྟོགས་དཀའི་དོན་རྣམས་ལེགས་བཀྲོལ་སླད།། ས་བཅད་རྣམ་བཤད་ཆིག་སྣོན་མཆན་བུ་སོགས།། གང་འོས་སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་ཞལ་སྐོང་མཛད།། རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པ་ཟས་གཙང་སྲས།། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་།། རྒྱལ་བ་ལས་ལྷག་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། དགོངས་པ་གསལ་ཕྱིར་༼རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་༽ཡིན།། དེ་ཡང་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བཤད་ཁྲིད་རྒྱུན།། ལན་གྲངས་དུ་མར་སྩལ་བའི་སྐབས་རྣམས་སུ།། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི།། ལེགས་བཤད་བརྗེད་དུ་ཕངས་པ་མཆིས་སོ་ཅོག ། དད་བརྩོན་ལྷག་བསམ་འཇུག་པ་རྣམ་དག་གིས།། ཡུན་རིང་འབད་པས་བཏུས་ཏེ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ།། སྦྱར་ཞིང་ཞུས་ཏེ་དག་པར་མཛད་པའི་ཁུར།། བཞེས་པའི་བྱེད་པོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་བོ།། བསྟན་པ་སྤྱི་བཤད་འཕྲོས་དོན་བཅས་པ་དང་།། བསྟན་བཅོས་དངོས་ཀྱི་ཞལ་སྐོང་མཆན་བུ་བཅས།། གླེགས་བམ་འདྲེན་བྱེད་གྲངས་སུ་བཞུགས་པ་འདི།། སྐལ་ལྡན་ཡོངས་ལ་སྨན་ཕྱིར་པར་དུ་བསྒྲུབས།། འདི་ལས་འོང་བའི་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་དྲི་མེད་དུང་དང་ཀུནྡ་ལྟར།། མཆོག་ཏུ་དཀར་བ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ནག་ནོག་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ།། ཇི་སྙེད་བསགས་པའི་དགེ་བའི་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་གང་ཞིག་ཐོབ་པ་དེས།། མ་གྱུར་འགྲོ་རྣམས་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འཐོབ་ཕྱིར་བསྔོ།། འཇིག་རྟེན་དེད་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་ཡུན་བརྟན་ཐུགས་བཞེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ།། འགྲོ་ཀུན་སྙིགས་མའི་རྒུད་ཚོགས་ལས་གྲོལ་ཏེ།། ཆོས་འབྱོར་བདེ་དགའི་དཔལ་གྱིས་འཚོ་བར་སྨོན།། ཁྱད་པར་བོད་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་ཞིང་གི་འགྲོ།། གནས་སྐབས་ཕྱི་ནང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཞིང་།། མྱུར་དུ་གངས་ཅན་མགོན་པོའི་དགྱེས་པའི་ཞལ།། མཇལ་བའི་སྐལ་བཟང་བདེ་བླག་ཐོབ་པར་ཤོག །

ཅེས་པ་འདིའང་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཞལ་སྐོང་༼རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་༽ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྲག་གཡབ་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་ལོ་མང་ཐུགས་བརྩོན་ཆེན་པོས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་དང་ལམ་རིམ་ཁྲིད་གཞན་དག་མང་པོའི་བཀའ་ཁྲིད་སྔ་རྗེས་ཐེངས་མང་སྩལ་བའི་གསུང་བཤད་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ལམ་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཞལ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་མཛད་པ་༼རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ་༽ཞེས་པ་པོད་གཉིས་དཔལ་ལྡན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དང་རྗར་མེ་ནིའི་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་གཉིས་ནས་རྒྱུ་སྦྱོར་གྱིས་པར་སྐྲུན་མཛད་སྐབས་པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཅིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་༸སྐྱབས་མཆོག་མཚུངས་མེད་བྲག་གཡབ་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ལྷ་རེག་རྟེན་བཅས་བཀའ་ནན་ཕེབས་པ་བཞིན། ཤཱཀྱའི་བཙུན་གཟུགས་ཟམ་གདོང་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་དྭང་བས་སྨོན་པའོ།། ཇཡ་ཇགཏ།། །།

ཟུར་མཆན།

1 རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ། 《 རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན།》 རྒྱལ་དབང་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད། ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་དགེ་ལྡན་སྤྱི་ལས་ཁང་། ༡༩༦༧ ཤོག་གྲངས། ༥༨༨

2 རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ། ༧༤༧

3 འཁྲུངས་རབས། 《 འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དེབ་ཐེར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།》 ལས། པོད། ༡༽ 《 རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ།》 ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོས་མཛད་པ་དང་། 《 བླ་མ་[དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་]ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས།》 ༣༠༩ ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ། རྡ་རམ་ས་ལ།

4 འཁྲུངས་རབས། ༣༠༨། ༢༢༥

5 འཁྲུངས་རབས། ༣༠༤: ༢༢༤

6 འཁྲུངས་རབས། ༣༡༣

7 འཁྲུངས་རབས། ༣༠༣

8 འཁྲུངས་རབས། ༢༡༦ ༣༠༣

9 འཁྲུངས་རབས། ༢༡༤

10 འཁྲུངས་རབས། ༢༡༨

11 འཁྲུངས་རབས། ༢༢༡

12 འཁྲུངས་རབས། ༢༢༧

13 འཁྲུངས་རབས། ༢༣༡

14 འཁྲུངས་རབས། ༣༡༥

15 འཁྲུངས་རབས། ༢༥༢:༣༡༦

16 འཁྲུངས་རབས། ༢༧༠

17 འཁྲུངས་རབས། ༢༧༥

18 འཁྲུངས་རབས། ༢༨༥

19 བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ལྟར་ན། ནས་ཁལ་གཅིག་ལ་བྲེ་ཉི་ཤུ་སྟེ། དེང་སང་རྒྱ་མ་ཉེར་བརྒྱད་ཙམ་ཡིན་པ་གསལ། དེས་ན་རྒྱ་མ་དོ་ལ་སྤྱི་རྒྱའམ་ཀིས་ལོ་ གཅིག་ཙམ་བརྩི་བ་ལྟར། ནས་ཁལ་གཅིག་ལ་ཀིས་ལོ་ བཅུ་བཞི་ཙམ་ཡོད་ཚོད།

20 འཁྲུངས་རབས། ༢༨༢

21 འཁྲུངས་རབས། ༣༡༨

22 འཁྲུངས་རབས། ༢༢༠: ༣༣༥: ༢༥༦

23 རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ། ༧༥༠

24 དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད། ༦༧༡ ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢

25 འཁྲུངས་རབས། ༣༡༡

26 འཁྲུངས་རབས། ༣༡༦

27 འཁྲུངས་རབས། ༣༣༧

28 རྗེ་དགེ་རྒྱམ་འདི་པར་བཀྲས་ལྷུན་ཁྲི་ཐོག་ལྔ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་བཞི་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་སོ་སོ་བྱུང་བར་སྣང་སྟེ། 《 ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད།》 རྫོང་རྩེ་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་པ། ལྡི་ལི། ༡༩༩༡ ཤོག་གྲངས། ༧: ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་དང་པོ་པཎ་ཆེན་བཟང་པོ་བཀྲ་ཤིས། ༢༽ པཎ་ཆེན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ། ༣༽ པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ། ༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། ཞེས་གསལ། ཡང་། ༨༥ ཁྲི་པ་གཉིས་པ་པཎ་ཆེན་བཟང་པོ་བཀྲ་ཤིས། ཞེས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་དང་། ཁྲི་ཐོག་གི་མཚན་ཐོབ་མི་འདྲ་བའི་གོ་རིམ་ཐ་དད་མཛད་འདུག

29 《 ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཆོས་སྲིད་མཛད་རྣམ།》 རེབ་གོང་པ་འཇིགས་མེད་བསམ་འགྲུབ། པེ་ཅིན། ༢༠༡༣ ཤོག་གྲངས། ༣༡ ནས་ ༥༥ བར།

30 འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབ་དེབ་ཐེར་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། དེབ་དང་པོ། ༣༨༥ རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས། “བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་གྱི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་ཡིན་”གསུངས།

31 ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཆོས་སྲིད་མཛད་རྣམ། རེབ་ཀོང་འཇིགས་མེད་བསམ་འགྲུབ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ ཤོག་གྲངས་ ༥༦ ནས། ༨༡

32 ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཆོས་སྲིད་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་འགྲུབ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན། ༢༠༡༣

33 རྣམ་ཐར་ཤོག་གྲངས། ༡༣༨བ༢ ནས།

34 དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད། ༦༧༧

35 འཁྲུངས་རབས། ༢༽ ༣༢༢

36 གྲགས་ཅན་མི་སྣ། 《 གངས་ཅན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་གྲགས་ཅན་མི་སྣ།》 ༦༦༥: བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༣

37 འཁྲུངས་རབས། ༢༽ ༥༢༣ ནས།

38 འཁྲུངས་རབས། ༢༽ ༥༢༤་་་༥༢༧

39 འཁྲུངས་རབས། ༢༽ ༥༢༤ ་་་ ༥༢༧

40 འཁྲུངས་རབས། ༢༽ ༥༢༧

41 གྲགས་ཅན་མི་སྣ། ༦༦༩:

42 དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད། ༡༡༨༤:

43 འབྲས་ལྗོངས་རུམ་བཏེགས་དཔར་མ། ༡༧ན༣

44 མཚོ་སྔོན་དཔར་མ་དེབ་གཟུགས། ༤༣

45 མཚོ་སྔོན་དཔར་མ་དེབ་གཟུགས། ༤༨

46 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། TRI, Bd. 15, Stichwort “Hölle”, S. 447

Pauly, Bd. 5, Stichwort “Hades”, S. 51

Bd. 6, Stichwort “Kerberos”, S. 441

Bd. 4, Stichwort “Erinys”, S. 73

47 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། (Bonnert: Stichwort “Jenseitsgericht”, S. 334ff)

48 དཔྱད་གཞི། RGG, Bd. 3, Sp. 1852f

49 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། RGG, Bd. 3, Spalte 1853

50 a.a.O., Spalte 1845

51 a.a.O. Sp. 1853

52 a.a.O. Sp. 1853

53 Nagel; S. 255 དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ། Die Angaben stehen alle da.

54 TRE, S. 449

55 TRE, S. 450 und RGG Sp. 1849

56 TRE, S. 451

57 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

RGG, Bd. 3, Stichwort “Hölle”, Sp. 1845, 1847, 1850 und n1852

Bd. 8, Stichwort “Teufel”, Sp. 183 und 184

TRE, Bd. 15, Stichwort “Hölle”, S. 450ff

58 དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། སྡེ་དགེ བཀའ་འགྱུར། མདོ་སྡེ། ཇ་པ།

59 《 ཨ་མ་དྲན་མགུར་》

60 《 གངས་ལྗོངས་སྐྱེས་མའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་བཤད།》 འབྲི་གུང་ར་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༣ ཤོག་གྲངས། ༡༨༢